حمایت از تولید داخلی با تعرفه‎ها درتضاد است

  • پنج شنبه, 21 تیر 1397 ساعت 07:31
  • منتشرشده در چاپ

 

 

توسعهی هر کشور تابع اقتصاد آن است و نبض تپندهی رشد محسوب میشود. از آنجا که مهمترین تحولات اقتصادی دولت در بازار پول ایران رخ میدهد هرگونه نوسان، تاثیر مستقیمی بر تولید و کیفیت کالاهای تولیدی دارد؛ بدین ترتیب صادرات نیز دچار نقصان میشود.

 از سوی دیگر دولت برای تامین زیر ساخت‏ها و حمایت از تولید داخلی باید ثبات را در بازار ارز حفظ کند و در عین حال چشمانداز روشن از رشد اقتصادی زمانی تحقق مییابد که سیاستهای یکسانسازی نرخ ارز به عنوان راهبرد اصلی مد نظر قرار گیرند.

کارشناسان اقتصادی بر این باور هستند که بازار پول با دشواریها و تنگناهای بسیاری روبهرو است. نرخ رشد نقدینگی نیز در این میان فرصت کاهش تورم را در اقتصاد فراهم نکرده است.

افزون بر این بازار پول ایران و شبکهی بانکی کشور با مخاطرات و چالشهای جدی روبهرو هستند. برنامه و سیاستگذاریهای دولت نیز در جهت اصلاح ساختارها حقوقی و عملی بانکها عملکرد قابلدفاعی نداشته است. از سوی دیگر اصلاح نظام ارزی در شرایط فعلی یک الزام است. امری که تابه‎حال در حد شعار باقی مانده است.

صاحبنظران معقدند، هنوز برنامهای دقیق و قابل اتکا در بازار ارز و کار با محوریت بهبود فضای کسبوکار در نظر گرفته نشده و یا به درستی در بوتهی آزمایش قرار نگرفته است.

دولت ظاهرا مصمم به رفع موانع و مشکلات موجود بر سر راه تولید و اصلاح ساختارهای ارزی است اما اینکه تا چه میزان در این مسیر موفق شود در آینده قابلقضاوت خواهد بود.

سقوط صادرات

رییس اتحادیهی صادرکنندگان چاپ می‏گوید: به دنبال نوسانات نرخ ارز بحران در حوزهی تولید و چاپ نیز افزایش داشته است. 

بابک عابدین ادامه میدهد: نوسانات ارز تاثیر مستقیمی بر صادرات داشته است. در کشور ایران عمدهی مواد مصرفی در صنعت چاپ وارداتی هستند، لذا با افزایش قیمت مواد اولیه، قیمت تمام‏شدهی کالا نیز افزایش مییابد. با توجه به اینکه در فرآیند تولید کلیهی کالاها، چاپ و بستهبندی تاثیر مستقیمی در محاسبهی قیمت دارد، بدین ترتیب کالاهای تولید داخل زمانی که برای عرضه وارد بازارهای بینالمللی میشوند نمیتوانند با کالاهای مشابه خود در بازار رقابت کنند و این مهم به معانی کاهش سهم ایران در بازارهای صادراتی است.

 وی میافزاید: اگر در بازار صادراتی مواد اولیه و مصرفی صنایع چاپ و بسته‎بندی به نرخ ارز آزاد خریداری شوند، ضرر متوجه تولیدکننده و مصرفکنندههای داخلی خواهد بود.  

 مشکل دیگر اینکه اخیرا در بازارهای مرزی ایران به‎خصوص عراق و افغانستان، خریداران معاملات را به اصرار با قیمت 42000 ریال محاسبه و به ریال پرداخت میکنند که مشکلات فراوانی را برای صادرکنندگان به همراه دارد.  نقل و انتقالات پول برای صادرات بین صرافیهای ایران و عراق نیز با دشواری همراه شده و صادرات به این کشور را با چالش جدی مواجه کرده است.

 هم اکنون سیاستگذاری‏ها و برنامههایی از سوی دولت در نظر گرفته شده اما نتوانسته شرایط مطلوبی در فضای صادرات فراهم کند.

 قیمت تمامشدهی ما در ایران با اعمال حقوق و عوارض گمرکی سرسامآور به مواد اولیه و واسطهای و با احتساب دلار به نرخ 42000 ریال در مبادی گمرکی حدودا سی درصد بیشتر از بازارهای کشورهایی مانند امارات، ترکیه، عربستان و اردن است، لذا نمیتوانیم در بازارهای هدف حضور موفقی داشته باشیم و از توان رقابتی کمتری برخوردار خواهیم بود؛ این به معنی  واگذاری بازار به کشورهای رقیب است و نیازمند تدبیر جهت ایجاد زیرساختهای کاربردی هستیم. 

اگر صادرات کشور امروز با مشکلات روبهرو شده دلیلش بالا بودن هزینههای تمام شده است.  زمانی میتوانیم در بازارهای بینالمللی موفق عمل کنیم که در کوتاهترین زمان علاوه بر کیفیت، قیمت تمامشدهی مناسبی هم ارائه دهیم. تعرفههایی که هم اینک در ایران بر سر راه تولید وجود دارند بسیار چالشبرانگیزند و همین امر سبب شده بسیاری از تولیدکنندگان در تجارت و در رقابت با کالاهای مشابه نتوانند موفق عمل کنند. 

حمایت از تولید داخلی زمانی شکل میگیرد که تشویقهای صادراتی در قالب بستههایی ویژه به تولید تعلق بگیرند و کاهش‏ تعرفههای گمرکی و یا ارزش افزوده برای تامین مواد اولیه و واسطهای تولیدکننده درنظر گرفته شوند. در غیر این صورت صادرات در قالب خامفروشی و بدون ارزش افزوده رونق بیشتری خواهد داشت. 

 خط قرمز تولید استانداردهای جهانی 

 در این میان هرچه کالاها با کیفیت بهتر و در بستهبندیهای جذابتری تولید شوند، بازار بیشتری را در داخل و خارج از کشور کسب میکنند. رمز برندسازی و حضور در بازارها، توجه به استانداردهای جهانی و کیفیت مطلوب کالاها در کنار بسته‏بندی جذاب است. این مهم یکی از رموز موفقیت در عرصهی رقابت در بازارهای بینالمللی به‎شمار میرود.  صنعت چاپ صنعتی است که به‎طور مستقیم با تولید داخلی در ارتباط است.

استفاده از بستهبندی بهمنظور عرضهی کالا در بازارهای صادراتی نشان میدهد که تولید در کنار صنعت چاپ معنا پیدا میکند. در حال حاضر یکی از مهمترین روندها جهت صادرات کالا، استفاده از محصولات باکیفیت و دارای استانداردهای تعریف شده در بازارهای هدف است.  به این منظور که اگر بستهبندی ایمنی و سلامت کالا رعایت نشود، از ورود آن جلوگیری میشود. استانداردهای فود گرید (Food Grade) و عدم انتقال مواد شیمیایی و میکروبی از بستهبندی به کالا از جملهی این موارد است. بنابراین با توجه به نیاز تامین مواد مصرفی با استانداردهای جهانی و عدم تولید آن در داخل، نباید چاپخانهها و مصرفکنندگان بستهبندی را با شرایط ارزی دشوار و حقوق و عوارض گمرکی سنگین مواجه سازیم چراکه این مسئله نوعی از خود تحریمی محسوب میشود. 

 حمایت از کالای داخلی زمانی امکانپذیر می‎شود که بستر مناسبی برای تولید فراهم شود.  توجه به رویکردهایی همچون ایجاد فضای مناسب کسبوکار، ارائهی تسهیلات به تولیدکنندگان در قالب طرحی ویژه و با چشماندازی میانمدت، زمینهی توسعهی صادرات را فراهم میکنند.

نباید فراموش کرد که حمایت از تولید داخلی با اعمال تعرفههای سنگین گمرکی میسر نمیشود و طی سه دههی گذشته ما در ایران به تجربه و به طور شفاف شاهد عدم کارآمدی این رویکرد بودهایم.  لذا برای حمایت از تولید داخلی نیازمند سازوکارهایی متفاوت هستیم.  

 حمایت از تولید و راههایی که به توسعه در دنیای امروز منتهی میشوند همچنین استفاده از روشهای استراتژیک یک رویکرد ضروری است. هنگامی که یک واحد تولیدی نوپا وارد عرصهی فعالیت میشود سیاستهای حمایتی ویژهای در کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه پیش روی تولیدکننده قرار می‏گیرد.

 این تسهیلات ویژه، تولید را در مسیر توسعه و افزایش کیفیت و کمیت هدایت میکند.  معمولا این تسهیلات در قالب یک بسته و طی مدت زمان محدودی ارائه میشود. برای مثال، در طی یک دورهی سه ساله امتیازاتی از قبیل معافیت‏های مالیاتی، معافیتهای بیمه‏ای سهم کارفرما، سوبسید‏ها در بخش مصرف انرژی، واردات مواد اولیهی مورد نیاز بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، تسهیلات بسیار کمبهره جهت سرمایهی در گردش و خرید ماشینآلات، امکانات فروش با استفاده از تسهیلات ال سی داخلی و... به واحدهای تولیدی جدید تعلق میگیرند تا بتوانند علاوه بر ترویج و تولید کالاهای با کیفیت و مطلوب، صرفهی اقتصادی قابلتوجهی هم برای تولیدکننده به همراه داشته باشند.

این تسهیلات سبب میشوند تا اندوختهی مالی مناسبی برای واحدها فراهم شود تا هم بتوانند قیمت فروش رقابتی داشته باشند و هم  بتوانند نسبت به افزایش کمیت و کیفیت اقدامات لازم را انجام دهند.  البته آزمایشاتی از این محصولات در پایان این دوره متناسب با استانداردهای جهانی گرفته می‏شود و چنانچه کمیت و کیفیت افزایش پیدا کرده باشد این طرح تمدید میشود.

تولیدکننده پس از دو یا سه دوره، باید تولیدات خود را در حد استاندارهای تعریف شدهی کمی و کیفی افزایش داده باشد و با قیمت مساوی یا ارزانتر از مشابه خارجی در بازار داخل به مصرفکننده ارائه دهد؛ در غیر صورت این تولید بدون مزیت بوده و دیگر حمایتی شامل آن نمیشود./ انسیه بغدادی 

 

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)