سردمداران اقتصادی با علم کردن بیرق تعرفه در مقابل واردات برخی مواد اولیه پایهی ضعف و اضمحلال را در صنعت بسته‌بندی بنا کردند. هرچند برج و باروی نوسانات ارزی بازار داغی را برای گسترش دامنه فعالیت دلالان فراهم کرد اما برخی بی‌تدبیری‌ها آتش این التهابات را افزایش داد.

محسن شهریار پور مدیر کارتن بامداد پک با اشاره به شرایط صنعت کارتن‌سازی گفت: صنعت و بازار کاغذ و مقوا و محصولات کاغذی یکی از بخش‌های مهم صنعتی در کشور است. این صنعت نه‌تنها در ایران بلکه در تمام دنیا نیز از اهمیت خاصی برخوردار‌است. مع‌ذلک این صنعت با مشکلات و موانع و چالش‌هایی روبروست که عرصه را بر فعالان این حوزه تنگ کرده است.

وی مشکلات در حوزه کارتن و بسته‌بندی را ناشی از عوامل متعددی اظهار کرد: پاره‌ای از مسائل درواقع مشکلات بنیادی این صنعت در کشور هستند که از دیرباز دغدغه ذهنی فعالان اقتصادی این حوزه بوده ومی‏باشد که از آن جمله می توان به حجم بالای سرمایه گذاری در مقابل نرخ بازده سود پایین (به نسبت سرمایه)، ظرفیت بالقوه بسیاربیشتر ازظرفیت بالفعل و مورد نیاز بازار اشاره کرد.

وی ادامه داد: عدم کشش بازار برای افزایش قیمت ها در حالیکه قیمت مواد اولیه و همچنین هزینه های مستقیم و غیر مستقیم و سربار دائماً رو به تزاید است چالش برانگیز بوده اما مشکلاتی هستند که اخیراً و با شدت و حدت هر چه تمامتر گریبانگیر این صنعت شده است.

شهریارپور ضمن گلایه از وضع موجود نقبی به شرایط اخیر اقتصاد و نوسانات شدید نرخ ارز زد و افزود: با افزایش لجام‌گسیخته نرخ ارز و نتیجتاً کاهش ارزش پول ملی، از یک‌سو قدرت خرید و توان مالی جهت تأمین سرمایه در گردش موردنیاز کاهش‌یافته است. در چندماهه اخیر هزینه ریالی  تأمین مواد اولیه تقریباً به 3 برابر افزایش‌یافته و این بدان معناست که قدرت خرید و همچنین حجم سرمایه در گردش به یک‌سوم تقلیل یافته است.

مدیر کارتن بامداد پک ادامه می‏دهد:  واضع و مبرهن است که تولیدکنندگان کارتن برای ادامه فعالیت و عدم توقف باید خود را باقیمت بازار وفق دهند و از آنجائی که بسیاری از آن‌ها دارای سرمایه‌های اندک و محدود هستند با کمبود نقدینگی و سرمایه در گردش روبرو می‌شوند و نمی‌توانند همپای این افزایش قیمت حرکت کنند . بدین ترتیب بسیاری از واحدهای پایین‌دستی به‌صورت نیمه فعال درآمده یا به‌طورکلی از فعالیت بازمی‌ایستند، لذا حجم صنعت کاهش‌یافته است.

وی اشاره‏ای به روند کاری اخیر مجموعه کارتن سازی بامداد پک کرد و گفت: برای تأمین شرایط ادامه فعالیت در مجموعه بامداد پک، سرمایه در گردش مناسبی از خارج مجموعه وارد چرخه‏ی تولید و فعالیت کرده‏ایم چرا که ناچاریم تمام مواد اولیه را به قیمت روز و بصورت نقدی خریداری کنیم در حقیقت در شرایط فعلی تنها رمز بقاء و ادامه فعالیت تزریق سرمایه است.

شهریارپور در ادامه بحث مشکلات منتج از افزایش نرخ ارز ادامه داد: و اما از دیگر سو در پی نوسانات ارزی به علت جذابیت نرخ ارز و رشد چند برابری نرخ کاغذ، صادرات افزایش یافته است و موجب کمبود و گرانی مواد اولیه صنعت کارتن سازی شده است.

مدیر کارتن بامداد پک ضمن تشریح وضعیت کاغذ گفت: چون ذخیره کاغذ باز یافتی کل کشور میزان محدودی است و به طور تقریبی تنها نیمی از آخال (ضایعات کارتن و کاغذ) مورد نیاز صنعت در کشور جمع آوری می شود، برای تأمین کل ظرفیت آخال (مواد اولیه) مورد نیاز، باید واردات آخال صورت گیرد.

وی افزود: ازآنجاکه حجم سرمایه گذاری در این صنعت بسیار بالا بوده در صورتی که بازده سود آن بسیار پایین است، اکنون شرایط مساعدی برای صادرات و افزایش سود به وجود آمده است، نمی‌توان از صادرات و درآمد حاصل از آن چشم‌پوشی کرد.

شهریارپور بیان کرد: زمانی که آن‌سوی مرزها بهای بیشتری بابت کالایی می‌پردازند طبیعتاً بنگاه اقتصادی که هدفش سودآوری بیشتر است کالای خود را به خارج صادر می‌کند.

مدیر کارتن بامداد پک اظهار می‌کند: باید توجه داشت که علی‌الاصول صادرات قلب تپنده پیکره‏ی اقتصاد است و محرک و رشد و توسعه اقتصادی و عامل ارزآوری و اشتغال‌زایی است  لذا دولت پیوسته باسیاست‌های حمایتی در پی‏تشویق تولیدکنندگان برای صادرات هر چه بیشتر است. مع‌ذلک نباید از نیازهای بازار داخلی غافل شد ازاین‌رو باید به هر میزان صادرات‏، واردات کاغذ و آخال منطبق بر استانداردهای محیط‌زیست نیز انجام گیرد تا به یک توازن و تعادل برسیم.

وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده تأکید کرد: اقتصاد باید شناور باشد تا بالانس اقتصادی ایجاد و تعادل و توازن برقرار شود در غیراینصورت صادرات به‌جای آنکه منجی اقتصاد باشد، در حکم شمشیر دامُوکِلس (‏اصطلاحی در اقتصاد به معنای عامل تهدیدکننده‏) آویزان بر بالای پیکره اقتصاد خواهد بود‏! فلذا در این میان اعمال نظارت از سوی مسئولان بخش خصوصی اتحادیه صنف کاغذ، کارتن و مجموعه همگن، همچنین تعاونی کاغذ و کارتن بر روند صادرات ضروری می‌نماید.

شهریارپور پس از تشریح مشکلات‏، در تبیین راهکارهای برون‌رفت از این چالش‌ها به نقش دولت و سیاست‌گذاران کلان اشاره کرد و گفت‏: اقتصادی موفق است که متولیان کلان، سیاست‌های اقتصادی درستی را در ظرف زمان و مکان و با در نظر گرفتن کلیه شرایط محیطی و محاطی اتخاذ کنند.

مدیر کارتن بامداد پک خاطرنشان کرد: اصلاح مسائل ارزی و تدوین برنامه‌های مناسب نقش مهمی در رونق اقتصادی و کاهش آسیب به واحدهای اقتصادی دارد. لذا نقش اقتصاددانان دولت و مجلس در اتخاذ سیاست‌های مناسب و استراتژی‌های راهبردی انکارناپذیر است و رصد و پایش مسائل و حل مشکلات به سرانگشت تدبیر ایشان بستگی دارد. همچنین دولت باید با وام‌های کم‌بهره از تولید حمایت کرده و چرخه فعالیت و تولید ملی را در مسیر توسعه هدایت نماید.

وی ادامه داد: اما بنده همان‌قدر که قائل به نقش دولت و مسئولان در سیاست‌گذاری‌های کلان و ایجاد زیرساخت‌ها هستم، عدم دخالت مستقیم دولت در کنترل قیمت بازار را ضروری می‌دانم صنعت و اقتصاد خودش باید مسیرش را پیدا کند و هرگونه دخالت و اعمال‌نظر خارجی (دولتی) سبب بر هم زدن بالانس و ایجاد ناپایداری در اقتصاد خواهد شد. بازار راه خودش پیدا می‌کند.

شهریارپور تصریح کرد: در چرخه‏ی اقتصاد هرکسی باید نقش خود را به‌درستی ایفاء کند، پس از شکل‌گیری زیرساخت‌ها و بسترهای لازم توسط دولت نیاز است تا بازار به حال خود رها شود تا به‌تدریج خود را با شرایط وفق داده و بالانس و تعادل ایجاد شود. در چنین شرایطی بازار، تنظیم و اصلاحات لازم را انجام می‌دهد و اقتصاد رویه ثابتی پیدا خواهد کرد. درعین‌حال عنصر حیاتی در این زنجیره زمان است. باگذشت زمان بازار تعادل را ایجاد می‌کند و مسیر مشخصی را طی می‌کند. کما اینکه این روند مسبوق به سابقه بوده و درگذشته نه‌چندان دور به عینه نظاره‌گر چنین روندی بوده‏ایم: در مقطع مذکور دلار از 1000 تومان به 3000 تومان افزایش قیمت پیدا کرد، کاغذ بازیافت نیز از 600 تومان به 1750 تومان رسید  اما باگذشت زمان و اصلاح خودکار  بازار، قیمت کاغذ روند نزولی را طی کرد و به قیمت 800 تومان رسید !

مدیر کارتن بامداد پک گفت: توازن و تعادل، رمز اصلی رشد و توسعه و برون‌رفت از چالش‌ها و مشکلات امروز اقتصاد ایران است. درنهایت این توازن و تعادل سود مناسبی را عاید تولیدکننده کرده و منافع مصرف‌کننده نهایی را نیز تأمین می‌کند.

وی در پاسخ به چگونگی جبران خلأ  ناشی از کمبود مشتری داخلی که منتج از اوضاع نابسامان اقتصادی و کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده است گفت: سفارش‌ها از کشورهای همسایه مانند عراق و آذربایجان و افغانستان و .... برای خرید کالاهای تولید داخل در حال افزایش است و این روند تدریجاً این خلأ را جبران می‌کند . با افزایش سفارشات از سوی کشورهای همسایه و.... ، به‌تدریج شرایط برای  سایر بخش‌های تولیدی نیز بهبود می‌یابد که این مهم برای اقتصاد ما امتیاز محسوب می‌شود. اما بار دیگر تأکید می‌کنم که این پروسه زمان‌بر است و نیاز به صبر و گذشت زمان دارد تا آرام‌آرام بازار راه خودش را پیدا می‏کند ./ انسیه بغدادی 

 

توجه به‌ضرورت محیط کسب‌وکار و در پیش گرفتن روش‌ها و رویکردهایی که زمینه‌ساز بهره‌وری بالا باشد همواره نیازمند یک استراتژی مدیریتی مهم و آموزش به‌عنوان بال‌های این فرایند است.

درحالی‌که مشکلات اقتصادی زمینه‌ساز رکود در حوزه تولید بنگاه‌های کوچک و متوسط (چاپخانه‌ها) شده و برخی از واحدهای ضعیف‌تر را از ادامه فعالیت بازداشته است، در پیش گرفتن روندی که بتواند چالش‌های ایجادشده را کاهش دهد و در کنار سایر تدابیر اتخاذشده از سوی مسئولان راهگشا باشد ارزشمند است.

به هر ترتیب بهره‌وری که با کمک آموزش در مسیر تولید و توسعه قرار می‌گیرد به علت وجود کیفیت ارزشمند است و می‌تواند سودهای قابل‌توجهی را برای فعالان عرصه صنعت چاپ به همراه داشته باشد.

 

کیفیت چاپ، بهره‌وری اقتصادی

بابک عابدین رئیس اتحادیه صادرکنندگان چاپ با اشاره آسیب‌شناسی انجام‌شده درباره بهره‌وری اقتصادی می‌گوید: :  برندهای مطرح و مهم دنیا از سازوکارهای خاصی برخوردار هستند آن‌ها عموماً طرح‌هایی را با خلاقیت ویژه فراهم می‌کنند و با کمک تکنولوژی الکترونیک از یک‌سو به‌سوی دیگر دنیا انتقال می‌دهند و پس از آماده‌سازی به همراه کالاهای موردنظر در سطح کشورها پخش می‌کنند اما این روند به‌صورت کامل در ایران به اجرا درنمی‌آید.

وی ادامه می‌دهد: هدف اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ از برگزاری اولین دوره آموزشی پیش از چاپ فلکسو حرکت در این مسیر است.

عابدین بیان میکند: چاپخانه‌ها با استانداردهای تعریف‌شده‌ی بین‌الملل هماهنگی ندارند و سفارش‌ها طراحی‌هایی که به آن‌ها سپرده می‌شود مطابق این استانداردها آماده و ارائه نمی‌شود. عدم هماهنگی در بخش‌های مختلفی مانند رنگ، بستری که قرار است چاپ روی آن قرار بگیرد، ‌کلیشه و فرایند چاپ همگی در این موضوع دخیل هستند.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان چاپ و بسته‌بندی تأکید می‌کند: در حقیقت‌ نتوانستیم از تکنولوژی استفاده‏ی مناسبی ببریم اثری که در ایران به چاپ می‌رسد عموماً در حوزه رنگ تفاوت‌های فاحشی ‌با طرح اصلی دارد و نمی‌توانند طبق همان برند شناخته‌شده و یا طرح ارائه‌شده به دست مصرف‌کننده برسد.

وی تصریح می‌کند:  توجه و تمرکز بر نقاط ضعف حوزه چاپ و نشر  و رفع موانع سبب خواهد شد سفارشات صادراتی خوبی را جذب کنیم و ارز قابل‌توجهی را وارد کشور کنیم،‌ این روندی بود که کشورهایی مانند ترکیه در پیش گرفتند و توانستند سهم عمده‌ای از درآمدهای فراوان حوزه چاپ و بسته‌بندی در دنیا را برای خود جذب کنند.

عابدین اظهار می‌کند:  پیش‏بینی‏ها در سطح بین‌الملل بر این موضوع تأکید دارد که تا سال ۲۰۲۵ چاپ و بسته‌بندی سهمی حدود ۱.۳ تریلیون دلار در جهان به خود اختصاص می‌دهد، با توجه به این موضوع ایجاد سهمی مناسب برای کشور از این میزان درآمد، قطعاً تحولات قابل‌توجهی را برای صنعت چاپ و بسته‌بندی در کشور به همراه دارد.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان چاپ با اشاره به کشورهایی منطقه در حوزه صنایع چاپ و بسته‌بندی می‌گوید درآمد ترکیه از صنایع چاپ و بسته‌بندی در سال ۲۰۱۸ چیزی بالغ‌بر ۳۸ میلیارد دلار تخمین زده‌شده است بررسی‌ها نشان می‌دهد ترکیه توانست با اتخاذ یک استراتژی ویژه، استانداردسازی و توسعه همچنین تحقیق، پژوهش و سرمایه‌گذاری هدفمند در ابزار و نیروی انسانی را سرلوحه کار خود قرار داده ‌و در این مسیر توانسته محصولات سفارشی خارجی بسیاری را برای خود جذب کند. هزینه تولید مناسب و رقابتی سازی چه در حوزه کیفیت و چه در بعد سرعت همچنین همگامی با  استانداردهای روز دنیا همراه شده و بی‌شک این روش را باید رمز موفقیت و نقطه عطف توسعه و ارزآوری محسوب کرد.

وی با اشاره به سودهای کلان در حوزه چاپ و بسته‌بندی ابراز می‌کند: یک اقتصاد مانند آمریکا می‌تواند ۳۰۰ میلیارد دلار بهره‌وری و ارزآوری از صنعت چاپ و بسته‌بندی برای خود کسب کند این مبلغ کمی نیست و بودجه چند کشور را در طول یک سال تأمین می‏کند.

عابدین رقابت را عنصر مهم حوزه تولید می‌داند و اظهار می‌کند: این دیدگاه در ایران هنوز جا نیفتاده هرچند امیدواریم در آینده‌ای نزدیک رویکردها تغییر چشمگیری پیدا کند و بتوانیم به محورهای توسعه نزدیک‌تر شویم به‌عبارت‌دیگر بسترسازی در قالب، آموزش، سرمایه‌گذاری هدفمند فنّاوری و در مرحله نهایی آسان‌سازی دستیابی به مواد اولیه را در دستور کار قرار دهیم تا به یک سیستم تولید پایدار دست‌یابیم.

 

بهره‌وری زیر سایه دانش و اطلاعات

در این جلسه مانی نورایی استاد دانشگاه ضمن اشاره به نیاز امروز فضای کسب‌وکار کشور می‌گوید: کلاس‌های آموزشی سبب می‌شود تا به‌خوبی معضلات و چالش‌ها را شناسایی کنیم و بر اساس نیاز سرفصل‌های مشخص و آموزشی را تعریف کنیم.

وی ادامه می‌دهد: این سؤال همواره پیش روی ماست که طراحی مهم‌تر است یا آماده‌سازی، هرچند این مسئله تعریف درستی را در ایران به خود اختصاص نداده است اما باید به این نکته توجه داشت که طراحی اولیه بدون شناخت محدودیت سیستم صنعتی غیرممکن است.

نورایی می‌افزاید: واحد طراحی باید به محدودیت‌های سیستم آشنایی داشته باشد تا بتواند عیوب را مرتفع کند و خروجی مناسبی ارائه شود، این امر علاوه بر صرفه‌جویی در زمان در انرژی نیز صرفه‌جویی خواهد کرد.

این متخصص به مشکلات پیش از چاپ اشاره دارد و اظهار می‌کند: عدم همخوانی نمونه اولیه طرح و طرح ثانویه ازجمله مشکلاتی است که در مرحله پیش از چاپ وجود دارد. همچنین اندیشیدن تدابیر مناسب برای ثبات در رنگ که در کار نهایی ایجاد می‌شود ازجمله مسائلی است که همواره مطرح است.

وی بیان می‌کند: برنامه‌های نرم‌افزاری مختلف و تکنیک‌های مختلف رفورم در چاپخانه‌ها خروجی نهایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و آشنایی با مشکلات این بخش می‌تواند نتیجه‏ی مناسبی را ارائه دهد، آگاهی لازم از وجود متغیرها در طول کار همچنین آشنایی به میزان نشست مرکب نکات مهم و ضروری در بخش پیش از چاپ محسوب می‌شود.

نورایی می‌افزاید: استفاده از تکنولوژی‌ها به شما کمک می‌کند که بتوانید نمونه چاپی درست دریافت و موردبررسی قرار دهید. استفاده از تکنولوژی جدید و کنار گذاشتن نرم‌افزارهای قدیم همچنین استفاده از نرم‌افزارهای مدیریت تکنولوژی رنگ که کاربرد مهمی در اجرای کارها به شکل سهل و آسان دارد، بسیار پراهمیت است. نرم‌افزارها به شما کمک می‌کند با سرعت بسیار بالاتری فایل‌ها را آماده و دقت لازم را در این زمینه را داشته باشید.

این متخصص ادامه می‌دهد: تعریف چاپ و تولید گاهی در چاپ فلکسو تغییر می‌کند تولیدی که نباید یک دقیقه بخوابد زیرا توجیه اقتصادی را از زیر سؤال می‌برد درعین‌حال استفاده از مواد مصرفی باکیفیت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی می‌گوید: توجه و اهمیت دادن به آموزش سبب می‌شود تا بهره‌وری واحدهای تولیدی بالا رفته و توجیه اقتصادی برای بنگاه‌های کوچک و بزرگ و متوسط ایجاد شود./ انسیه بغدادی 

  

 

 

پیش از بحران باید به فکر درمان بود لذا تدوین برنامه های  اجرایی کارشناسی شده در سطح کلان بسیار بااهمیت است و به‌عنوان یک اولویت در شرایط فعلی اقتصاد کاربردی محسوب می‌شود. کمبود مواد اولیه ایی مانند کاغذ پشت برچسبدار  برای تولید لبیل نیارمند توجه است.

حسین احمدی مدیرعامل شرکت مادرول با اشاره به ناآرامی بازار گفت: با آغاز سال جاری و تحولات اقتصادی اولین زمزمه‌های کاهش مواد اولیه خودنمایی کرد اما ادامه این روند بر وخامت اوضاع افزود.

وی ادامه داد: ازآنجاکه اعتقاد ما بر استفاده از تولید داخلی بود تلاش کردیم تا بیشترین مواد اولیه را از طریقه تولیدات داخلی تأمین کنیم بخشی از مواد اولیه را نیز از شرکت بردارشیب تهیه می‌کنیم بااین‌همه اغلب مواد اولیه مورداستفاده در این صنعت وابستگی شدید به واردات دارد.

احمدی افزود: شرکت بردارشیب که عموماً منبعی برای تأمین مواد اولیه شرکت ما محسوب می‌شود اخیراً با مشکلاتی روبرو شده و تلاش کرده تا ارز موردنیاز خود را از طریق بازار ثانویه و دلار ۸۵۰۰ تومان تأمین کند. هم‌اکنون دو شرکت واردکننده بزرگ مواد اولیه یعنی شرکت بردارشیب و ایران دار نیز به‌اندازه‌ی کافی کالا نداشته و نمی‌توانند نیاز سایر شرکت‌ها و کارگاه‌های تولیدی را تأمین کنند بدین ترتیب تأمین بیشتر مواد پشت چسب‌دار با مشکلات فراوانی همراه شده است.

مدیرعامل شرکت مادرول با اشاره به تولید لیبل‏ های پشت چسب‌دار بیان می‏ کند: لیبل‏ های پشت چسب‌دار از چندین بخش تشکیل‌شده است کاغذ زیره،‌ سیلیکون، چسب ‌و انواع متریال‏ همچنین کاغذ، فیلم و فویل  همگی اجزا لیبل هستند؛ اما کاغذ زیره، کاغذ و سیلیکون ... وارداتی هستند.

وی تأمین بخشی از نیاز شرکت خود را از طریق بازار داخلی رویکرد اصلی مهم مادرول می‌داند و اظهار کرد: انواع فیلم، پروپیلن یا انواع پلی‌استر یا انواع متالایز‏ها از این جمله کالاهایی هستند که از طریق بازارهای داخلی تأمین می‌شود. فیلم پروپیلن متالایزها نیز از تولید داخلی بوده که تأمین و مورداستفاده قرار می‌گیرند، اما کاغذ زیره، سیلیکون، کاغذ و فویل همگی جزوه کالاهای وارداتی هستند.

احمدی افزود: هم‌اکنون واردات و تأمین مواد اولیه از بازارهای داخلی با مشکل مواجه است و واردکنندگانی مانند بردارشیب و ایران دار نتوانسته‌اند مواد اولیه موردنیاز خود و سایر شرکت‌های خدمات گیرنده را با واردات تأمین کنند درنتیجه با کمبود مواجه هستیم.

 مدیرعامل شرکت مادرول به بعد دیگر چالش کمبود مواد اولیه اشاره دارد و تصریح کرد: بنگاه‌هایی که تولیدکننده مواد اولیه هستند و تأمین کالا را بر عهده‌دارند به علت برخی موانع نتوانستند تولید داشته باشند زیرا برخی مواد اولیه مثل متالایزها در بازار وجود ندارند.

وی گفت: وقتی‌که یک فیلم با پوشینه و متالایزرها و یکسری خدمات اضافی (‌ کورتینگ‏ های خاص و لمینت‏ های خاص با کمک فیلم ۴۰ میکرون) همراه می‌شود هزینه تولید آن‌ها افزایش پیدا می‌کند در این شرایط تهیه این مواد برای تولیدکننده ایرانی به‌صرفه نبوده و ترجیح می‌دهند که از طریق واردات کالای موردنیاز خود را تأمین کند.

احمدی به دلایل افزایش واردات گریزی می‌زند و ادامه داد: قیمت تمام‌شده‌ی بالا در تولید داخلی سبب می‌شود درخواست برای واردات خود کالا بیشتر باشد از سوی دیگر چون این کالا در داخل تولید می‌شود اجازه واردات به آن‌ها داده نشده است.

مدیرعامل شرکت مادرول اظهار کرد: در بخش تولید فیلم به‌خصوص فیلم‌های متالایزر و ترنسل مشکل‌داریم در برخی موارد این کالا در بازار پیدا نمی‌شود و یا با هزینه‌های بسیار بالا وجود دارد در این میان برخی از سفارش‌دهندگان نیز ترجیح دادند تا جنس سفارشی خود را تغییر دهند زیرا این کالا در بازار وجود ندارد.

 وی اشاره‌ای به سیاست‌گذاری‌های دولت در حوزه واردات کرد وگفت: برخی قوانین که مصوب شده دارای نواقصی بزرگ است برای مثال محصول آماده و نهایی در گروه یک قرارگرفته ولی مواد اولیه برای ساخت این کالا در گروه ۲ قرارگرفته حال اگر تولیدکننده‌ای با قانون جدید بخواهد متریال پشت چسب‌دار برای تولید وارد کند با هزینه‌هایی بالاتری روبه‌رو خواهد شد و این امر مقرون‌به‌صرفه نخواهد بود این درحالی‌که خرید کالا کاغذ پشت بر چسب‏دار صرفه بیشتری را برای مصرف‌کننده به دنبال خواهد داشت.

احمدی بیان کرد: مسئله‌ای که هم‌اکنون مغفول مانده این است که مواد پشت چسب‌دار یکی از مواد ضروری بوده و در انواع لیبل‏ها کاربرد دارد.

مدیرعامل شرکت مادرول به مهم‌ترین چالش بنگاه‌های تولید لیبل اشاره کرد و کاهش واردات و تخصیص ارز را عاملی مؤثر در حوزه تولید لیبلدانست وگفت:‌ کاهش واردات مواد اولیه و ارز تخصیصی به چالشی در حوزه تولید تبدیل‌شده این در حالی است که تنها می‌توان بخشی از مواد اولیه را از تولید داخل فراهم کرد هرچند تولید برخی از این مواد هزینه بیشتری نسبت به مشابه خارجی آن برای تولیدکنندگان لیبل به همراه دارد.

وی تأکید کرد: دغدغه امروز تولیدکنندگان اطمینان از وجود مواد اولیه و بازار بوده تا تولید کنند مطمئن شود که خط تولید از کار نمی‌افتد هرچند بازار به‌شدت نیازمند مواد اولیه است.

احمدی سیاست‌های اقتصادی و برنامه‏ های تدوین‌شده را طی سال‏های اخیر موردانتقاد قرار می‌دهد و یادآوری کرد: متأسفانه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی‌های مدون مناسبی انجام‌نشده و تولیدکنندگان همچنان با چالش‌های اقتصادی دست‌به‌گریبان هستند.

مدیرعامل شرکت مادرول از روند واردات کالا به کشور کرد و ادامه داد: واردکردن مواد اولیه به داخل کشور نیازمند زمان طولانی بوده و حدود ۳ تا ۴ ماه زمان نیاز دارد تا به دست واردکننده و تولیدکنندگان برسد این در حالی است که در مهرماه و آبان ماه با دشواری‌های بیشتری مواجه خواهیم شد و تحریم‌ها نیز تأثیر بیشتری بر روند تولید می‌گذرد.

وی به افزایش مواد اولیه اشاره کردو گفت: مرکب چاپ یو وی برای صنایع بسته‌بندی بیشترین استفاده را دارد و ۹۵ درصد این کالا از طریق واردات تأمین می‌شود و تنها ۵ درصد آن از طریق تولید داخل تأمین و مورداستفاده قرار می‌گیرد که همین ده درصد هم در بازار یافت نمی‌شود، کمبود مواد اولیه این روزها صنعت چاپ را با مشکل مواجه کرده زیرا بیشتر مواد تشکیل‌دهنده این مرکب وارداتی هستند.

احمدی ادامه داد: وقتی صنعتی ۹۵ درصد آن به واردات وابسته باشد در این شرایط نمی‌توانیم آینده‌ی مطمئنی را برای آن پیش‌بینی کنیم ما نمی‌توانیم حتی یک سطح چاپ پذیر در داخل کشور تولید کنیم پس‌نیاز موجود را از طریق واردات باید تأمین کرد، چنانچه وارد نشود کشور به تعطیلی کشانده می‌شود.

مدیرعامل شرکت مادرول از آخرین تحولات قیمتی در بازار مرکب خبر داد و افزود: قیمت مرکب هم‌اکنون نسبت به سه ماه پیش چهار برابر شده است قیمت مواد پلیمری هم افزایش قابل‌توجهی داشته این کالا سال گذشته این کالا سال گذشته حدود ۴۵۰۰ خریداری می‌شد ولی امروز به کیلویی ۱۶ هزار تومان رسیده این یعنی هزینه افزایش یافته در بخش بسته‌بندی رشد چند برابر خواهد داشت. گرانول‌ها نیز قیمت ۴ برابری را طی روزهای اخیر پشت سر گذاشته‌اند این در حالی است که هر نوع ماده‌ای که از طریق پتروشیمی‌ها وارد بازار فعالیت شده و در داخل کشور ساخته و تولید می‌شود، افزایش قیمت را تجربه کرده است.

وی راهکارهای موجود برای کاهش آسیب به بنگاه‏ های تولیدی را تنها منوط به در پیش گرفتن سیاست‌گذاری‌های مناسب و ایجاد بستر برای رشد و توسعه بخش تولید دانست و تصریح کرد: یکی از عوامل مؤثر در هر جامعه و حکومتی بسترسازی برای تولید است. سیاست‌های انقباضی دولت در این مدت نتوانست،‌ شرایط را برای تولید و یا کاهش چالش‌های پیش روی اقتصاد فراهم کند.

این فعال اقتصادی بیان کرد: بزرگ‌ترین مشتریان لیبل ما در حوزه دارو فعالیت می‌کنند. ازآنجاکه بسته‌بندی جزو لاینفک صنایع غذایی و دارویی محسوب می‌شود ضرورت وجود لیبل برای این کالا بسیار مهم و اساسی به شمار می‌رود. بدین ترتیب هرگونه افزایش قیمت به سبب کاهش مواد اولیه در بازار صدمات بسیاری را به بیماران و مصرف‌کنندگان نهایی این داروها وارد می‌کند. افرادی که در انتهای زنجیره تولید قرار دارند بیشترین ضربات را متحمل می‌شوند.

وی تصریح کرد: اولویت لیبل کمتر از مواد غذایی و دارو نیست و این مهم نیازمند توجه بیشتر از سوی مسئولین و برنامه‌ریزان کلان کشور را دارد.

 احمدی با اشاره به وارداتت گفت: در بحث تأمین مواد اولیه برای تولید لیبلهای پشت برچسب دار کشور ما به واردات وابستگی بسیاری دارید، بر اساس آمار تنها ۲۵ درصد از مواد اولیه لیبل پشت برچسب دار در داخل کشور تولید می‌شود این رویداد به معنی این است که کارخانه‌های فعال در حوزه لیبل با رکود کاری مواجه هستند و تنها در یک شیفت کار می‌کنند این رویداد به معنای افزایش هزینه‌ها و کاهش تولید بوده که البته این مهم خاصه حوزه صنعت چاپ نیست و در همه صنایع وجود دارد.

مدیرعامل شرکت مادرول افزود: در چنین شرایطی موانع پیش روی اقتصاد باید برداشته شود تا بتوانیم به رشد و توسعه دست‌یابیم وجود تحریم و وابستگی شدید کشور به منابع طبیعی مانند نفت نشان دهنده تشدید بحران‌ بوده، بنابراین نیازمند برنامه‌ای مدون هستیم تا مشکلات اقتصادی را حل کنیم لذا چشم امید فعالان اقتصادی به سیاستمداران و سیاست‌گذاران اقتصادی کشور در سطح کلان دوخته‌شده است.

وی اظهارکرد: درنهایت مردم تأثیر اصلی این افزایش قیمت‌ها را در زندگی خود احساس می‌کنند و رکود سایه سنگین خود را گسترش خواهد داد.

احمدی پیشنهاد کرد: برای حمایت از تولید کاغذ پشت چسب‌دار باید از کارخانه‌های تولید داخلی حمایت کرد تا گره مشکلات حل شود ضمن اینکه کنترل و نظارت از سوی مسئولان اعمال شود تا تسهیلاتی که به این کارخانه‌ها پرداخت می‌شود در جای خود هزینه و به تولید تزریق شود.

این فعال اقتصادی اظهار کرد: در حال حاضر بسیاری از بنگاه‌های تولیدی با کمتر از نیمی از ظرفیت خود در حال فعالیت هستند به‌عبارت‌دیگر ضرری دهی در این کارخانه‌های رو به افزایش است.

وی بیان کرد: به‌هرحال تکلیف بازار باید مشخص شود اگر قرار است که تولید با دلار ۹ تومانی در دستور کار قرار بگیرد این امر کاملاً و به‌وضوح مشخص شود و افزایش هزینه‌ها نیز مدنظر قرار گیرد تا بازار خودش مسیر درست را انتخاب کرده و تولید نیز خود را با شرایط تطبیق می‌دهد.

احمدی افزایش هزینه‌ها را به‌مثابه‌ی دومینوی می‌ماند و افزود: دلار ۹ تومان، افزایش قیمت را در پی دارد که سایر کالاها را نیز به چالش کشیده و به‌نوعی تورم را دامن می‌زند.

مدیرعامل شرکت مادرول به تشریح شرایط کنونی بازار پرداخت بیان کرد: شرایط حاکم بر جامعه عبارت است از گزینه‌ی وحشت از نبود و یا گرانی کالا و ‌درنهایت کاهش قدرت خرید مردم که تعیین‌کننده برنامه‌های آینده خواهد بود و سیاست‌گذاران و تدوینگران برنامه‌های اقتصادی با توجه به این رویه می‌توانند برنامه‌های مناسب در نظر گرفته و به مرحله اجرا بگذارند.

وی ادامه می‌دهد: اقتصاد امروز کشور نیازمند یک بالانس و تعادل است چنانچه این تعادل ایجاد نشود چالش‌ها همچنان ادامه پیدا خواهند کرد. /انسیه بغدادی

 

 

بررسی‏ ها نشان داده، عدم ثبات در نرخ ارز برای واردکنندگان چالشزا بوده و تأثیر مستقیمی بر تأمین مواد اولیه داشته است. باید به‌منظور رفع این معضل تدابیری اتخاذ شود که نرخ ارز به سمتی حرکت کند که رفاه جامعه و واردکنندگان مواد و تجهیزات اولیه تولید را در بر بگیرد تا به‌واسطه آن تولید رونق و اشتغال به روند افزایشی بازگردد.

دکتر حسن بیاتی؛ مدیرعامل شرکت ایراندار در گفت وگویی با نشریه چاپ ونشر اظهار کرد: در سال حمایت از تولید ملی، سخن گفتن از مسائل و مشکلات تولیدکنندگان برای واردات مواد اولیه تا حد زیادی تکراری شده و همه‌ی اصحاب تولید و حتی اقشار مختلف جامعه، کمابیش در جریان مسائل و مشکلات هستند.

وی ادامه داد: بر اساس اطلاعات موجود، ظرفیت تولید داخلی محصولات پشت چسب‌دار تقریباً پاسخگوی نیاز داخلی این محصولات هست و سرمایه‌گذاری زیادی نیز در این رابطه توسط تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران داخلی انجام‌شده که نقش مؤثری هم در اشتغال‌زایی داشته است.

بیاتی افزود: شرکت ایراندار هم به‌عنوان یک تولیدکننده در این بازار در چند سال گذشته نقش مؤثر و محوری خود را در تعادل بازار و تأمین بخش بزرگی از نیاز داخلی ایفا نموده است. در چند ماهه اخیر در کنار محدودیت‏ هایی که از سوی تأمین‌کنندگان خارجی به دلیل مسائل ناشی از تحریم‏ ها تحمیل‌شده و تعداد زیادی از تأمین‌کنندگان خارجی از فروش مواد به شرکت‏ های ایرانی خودداری می‏ کنند، متأسفانه محدودیت‏ های داخلی ازجمله نوسانات زیاد نرخ ارز، کمبود ارز در مقاطع مختلف زمانی و نتیجتاً عدم توان در پرداخت به‌موقع تعهدات به تامینکنندگان خارجی، برخی مقررات دست و پا گیر سازمان‏ های دولتی، بانک‌ها و گمرکات و ... مزید بر علت شده تا توان تأمین ما را برای تولید و رفع نیاز مصرف‌کنندگان، با محدودیت مواجه کند.

مدیرعامل شرکت ایراندار با اشاره به توان تولید مواد اولیه در کشور بیان کرد: در حوزه‌ی تأمین داخلی نیز وضعیت مناسبی نداریم و این موضوع نیز عمدتاً ناشی از همان مسائل فوق‌الذکر برای سایر تولیدکنندگان داخلی است که نقش تأمین‌کننده را برای ما ایفا می‏ کنند. این محدودیت‏ ها در چند مقطع زمانی خط تولید شرکت را با توقف مواجه نموده است. باید یادآوری شود. وقتی می‌بینیم که مواد اولیه موردنیاز ما و سایر تولیدکننده محصول پشت چسب‌دار با آن حجم از سرمایه‌گذاری در گروه دو اولویت‌های وارداتی قرار می‏گیرد، ولی محصول نهایی و آماده که به دلیل وجود کالاهای مشابه داخلی اصولاً بایستی با محدودیت و حتی ممنوعیت واردات مواجه باشد، در اولویت یک قرار می‏ گیرد و ارز دولتی به آن تخصیص می‌دهند، تولیدکننده داخلی چگونه می‏ تواند توان رقابتی خود را در مقابل دلال و واسطه در این بازار حفظ کند؟ آیا غیر از تعطیلی واحدهای تولیدی و بیکاری تعداد زیادی از شاغلین این حوزه در انتظار ما خواهد بود؟

وی اظهار کرد: خوشبختانه با توجه به سطح تکنولوژی ایراندار و اهمیتی که به کیفیت در تولید داده می‌شود، در حال حاضر محصولات تولیدی شرکت باکیفیت مناسب در تعداد زیادی از بزرگ‌ترین چاپخانه‏ های کشور که مشتریان و شرکای تجاری ارزشمند شرکت ایراندار هستند، برای تولید لیبل و برچسب مورداستفاده قرار می‏گیرد و آمادگی عرضه محصول به‌تمامی چاپخانه‏ های کشور راداریم. اصولاً درصورتی‌که منافع دو طرف در مبادلات تجاری رعایت شود و اصطلاحاً شرایط برد- برد حاکم باشد، محدودیتی برای همکاری با سایر اجزای زنجیره تأمین لیبل در کشور از تامین کننده تا مصرف‌کننده محصولات، از طرف شرکت ایراندار وجود ندارد و شرکت ایراندار با تمام توان و استفاده از همه ظرفیت تولیدی خود، تأمین نیاز داخلی را در دستور کار دارد.

بیاتی اشاره‌ای به وضعیت بازار کرد و ادامه داد: شرایط بازار، همه‏ ی شرکت‏ ها را به سمت معاملات نقدی سوق داده و شرکت ایراندار نیز مستثنی از این قاعده نیست. در حال حاضر تقریباً خرید غیر نقدی نداریم و حتی بعضاً مجبور به‌پیش پرداخت به تأمین‌کنندگان برای تداوم تأمین هستیم. البته به نظر اکثر عرضه‌کنندگان محصول و خدمات نیز، شرایط مشابهی دارند. در شرایط فعلی، تأمین نقدینگی برای پرداخت به‌موقع تعهدات و خرید به‌موقع مواد اولیه با توجه به نوسانات عرضه و قیمت که تقریباً روزانه در حال تغییر است، سخت‌تر شده و لذا به‌ناچار فروش شرکت نیز به سمت فروش نقدی حرکت کرده است.

مدیرعامل شرکت ایراندار تصریح کرد: قطعاً تلاش و خواست دولتمردان و سیاست‌گذاری در جهت رفع مسائل و موانع تولید بوده است، لیکن بعضاً ناهماهنگی‏‏‏ های موجود بین دستگاه‏ های مختلف ازجمله وزارت صنعت، معدن و تجارت، بانک مرکزی و بانک‌های عامل مسائل و مشکلاتی را برای همه ایجاد کرده است و به‌دفعات با کمبود ارز در بازار ثانویه مواجه بوده‏ایم که تأمین ما را با محدودیت جدی مواجه نموده است. در کنار این موضوع می‏ توان از عدم تطبیق گروه‏ بندی کالاها و مواد وارداتی در سیستم‌های اطلاعاتی ارگان‌های سازمان‌های ذی‌ربط که منجر به توقف کارمی‏ شود همچنین زمان‌بر بودن تخصیص ارز در سیستم بانکی و ... نام برد که گاهی اوقات تأخیر زیادی در تأمین به‌موقع مواد اولیه موردنیاز تولید ایجاد می‏ کند و هزینه‏ های ناخواست ه‏ای را نیز بر تولیدکننده تحمیل می‏نماید.

وی می‏ افزاید: چنانچه شرایط چندماهه گذشته بر بازار حاکم باشد و برای رفع موانع تولید اقدام عملی جدی صورت نپذیرد، به نظر در آینده نزدیک با محدودیت بیشتری در تأمین و تولید مواجه می‏ شویم که البته امیدوارم این‌گونه نباشد.   / انسیه بغدادی

 

 

 

 تحولات ارزی و افزایش قیمت‌ها باهم رابطه معناداری پیدا کرده‏اند بیشتر تولیدکنندگان نبود معیاری مشخص برای تخصیص ارز رسمی به کالاهای وارداتی و مبهم بودن گروه‌‌بندی‌های کالاهای وارداتی را ازجمله چالش موجود در این مسیر می‌دانند درعین‌حال مشکل تأمین مواد اولیه برای تولیدات داخلی و روند‌های پیچیده بوروکراتیک بر مشکلات این حوزه افزود. همچنین عدم ترخیص بسیاری از کالاها از گمرک بعد از سیاست‌های اخیر ارزی نقش مؤثری را در دامن زدن به چالش بازار داشته است.

 

محمد حسینی گوگانی، مدیرعامل شرکت تولیدی بردارشیب طی مصاحبه ای با نشریه چاپ ونشرگفت: روند بروکراسی اداری مهم‌ترین و بزرگ‌ترین سد پیشروی واردات محسوب می‌شود در حقیقت این همان سدی است که خودمان ایجاد کرده‌ایم و ربطی به تحریم‌ها ندارد.

 وی ضمن اشاره به روند طولانی‌مدت بروکراسی اداری به‌منظور گرفتن مجوز ادامه داد: برای گرفتن مجوز واردات قبل ثبت سفارش یک تا دو هفته زمان از بین می‌رود. گرفتن مجوز حداقل یک ماه زمان می‌برد. بانک مرکزی نیز برای تائید فیش نیازمند حداقل دو هفته زمان است.

گوگانی بیان کرد: ازآنجاکه بیشتر محصولات وارداتی ما در گروه ۲ قرار دارد لذا ارز موردنظر که از طریق پتروشیمی‏ ها ارائه می‏ شود حدود و برای تأمین این ارز ۱۰ روز زمان نیاز است در همین اثنا برخی صرافی‏ ها اعلام می‌کنند که پتروشیمی‏ ها حدود ۱۰ روز است که هیچ‌گونه ارزی بابت واردات به آن‌ها نداده‏ اند این مهم سبب سردرگمی واردکنندگان و از بین رفتن زمان آنان می‌شود.

مدیرعامل شرکت تولیدی بردار شیب به مشکلات پیش روی واردکنندگان اشارهکرد و افزود: برای گرفتن سفارش از کشورهای تولیدکننده خارجی دچار مشکل هستیم این چالش در حوزه حمل‌ونقل مواد اولیه نیز وجود دارد زیرا بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی حاضر به همکاری با ایران نیستند و برخی نیز تا ۳ برابر قیمت مجاز هزینه می‌خواهند درعین‌حال برای حمل یک کالا یک تا دو ماه باید در نوبت بمانیم.

وی اظهار کرد: افزایش قیمت حمل‌ونقل، زمان‌بر بودن این نقل و انتقالات به‌اضافه‌ی خواب سرمایه همگی هزینه‌های سرباری را برای واردکنندگان به همراه دارد.

گوگانی ضمن برشمردن مشکلات به مراحل واردات اشاره کرد و افزود: زمانی که جنس به گمرک می‌رسد و از همان ابتدایی که اظهارنامه ارائه می‌شود مراحل از طریق سیستم شناسه ارزی روند پرفرازونشیبی را طی می‌کند این روند، زمان‏گیر مشکلات بسیاری را برای واردکنندگان به همراه دارد.

مدیرعامل شرکت تولیدی بردارشیب ضمن اشاره به مشکلات سیستم شناسه ارزی گفت: سیستم نتوانسته خود را با شرایط روز هماهنگ کند ‌ بااین‌حال به مرحله اجرا گذاشته‌شده است طی ۳۰ سال سابقه فعالیت در حوزه واردات، کالاها و مواد اولیه هیچ‌گاه چنین مشکلاتی برنخورده‌ام ولی این روند علاوه بر زمان‌بر بودن هزینه‌های گزافی را نیز بر روی دست واردکنندگان می‌گذارد.

وی ادامه داد: گمرک دموراژهای سنگینی را برای کالاهای انبارشده در نظر گرفته است که این عمل باعث شده است تا مواد اولیه قیمت بیشتری پیدا کند. آنچه مسئله را بغرنج‌تر می‌کند تغییر هرروز قوانین و مقررات و بخشنامه‌های است که ابلاغ می‏ شود.

گوگانی عدم همکاری برخی کشورهای صادرکننده مواد اولیه اشاره کرد و گفت: قراردادهای که با برخی از کشورها مانند کره منعقدشده به علت تحریم‏ ها منتفی شد. این کشورها عمدتاً کشورهایی بودند که تولیدکننده، کاغذهای پشت برچسب‏دار و مواد اولیه برای ساخت لیبل بوده‌اند. عدم همکاری این کشورها برای صادرات کالاهایی مانند کاغذ قبل از اجرایی شدن برجام بعد دیگر دشواری‏های پیش روی واردکنندگان است.

مدیرعامل شرکت تولیدی بردارشیب گفت: نقدینگی دانش فنی و ... سایر مشکلات این بخش هستند درعین‌حال خرید مواد اولیه برای واردکنندگان از زمانی که پروفرم گرفته می‏شود تا ترخیص از گمرک چیزی حدود ۶ ماه به طول می‏انجامد. این در حالی است که هزینه‌های جانبی گوناگونی پیشروی واردکنندگان قرار دارد از دموراژ گمرک تا حمل‌ونقل این کالا به ایران که هزینه‌های گزافی را میطلبد.

وی اظهار کرد: تعرفه گمرک در این میان بیشترین چالش را فراهم کرده به‌غیراز ارزش‌افزوده ۱۵ درصدی هزینه‌تراشی‌های فراوانی برای واردکنندگان وجود دارد همه این عوامل مشکلاتی است که بر سر راه کاغذ و مواد اولیه به‌منظور تهیه‌ی کاغذ پشت برچسب دار وجود دارد.

گوگانی بیان کرد: نکته قابل‌توجه این است که بهترین سورس ازنظر قیمت و کیفیت برای عربستان است و ما مجبوریم مواد اولیه را باواسطه و گران‌تر از کشور چین وارد کنیم.

 وی با اشاره به برنامه‏ های آینده این شرکت گفت: تلاش کردیم تا برنامه‌های جدید و مدونی برای توسعه شرکت داشته باشیم بدین منظور سعی شد تا موجودی مواد اولیه را بالا ببریم تا بتوانیم خدمات بیشتر و متنوع‌تری را برای مشتریان ارائه کنیم اما ادامه‌ی این روند سبب شد تا نتوانیم انبارها را طبق برنامه پرکنیم. هم‌اکنون نیز نگرانی این نکته هستیم که چگونه می‌توانیم مواد لازم را تأمین کنیم.

مدیرعامل شرکت تولیدی بردارشیب تصریح کرد: تحریم‌های داخلی و قوانین دست و پاگیر همچنین مقررات بانک مرکزی کار را برای واردکنندگان و تولیدکنندگان بسیار دشوار کرده است. هم‌اکنون ٩٠ درصد کارخانه‌ها دارویی غذایی حتی خودرویی اکثر مواد اولیه خود را از طریق واردات تأمین می‌کنند.

وی افزود: برنامه‏ های دست و پاگیر بوروکراتیک و زمان‌بر بودن ثبت سفارشات در شرایط فعلی نسبت به سال‌های گذشته ده برابر افزایش داشته است درگذشته این مراحل طی ۳ تا ۴ روز و حداقل تا یک هفته انجام می‌شد و کالا به‌سرعت ترخیص می‌شد. هزینه‌ها نیز به این میزان نبود.

گوگانی گفت: سیاست‏هایی که دولت طی سال‏های گذشته اعمال کرده نتوانسته راهگشا باشد و به مشکلات اضافه کرده است تغییر هرروز قوانین و مقررات قرار گرفتن مواد اولیه در گروه‏های یک یا دو همچنین قانون مابه‌التفاوت همگی برنامه‌های هستند که دست و پای واردکننده را بسته‏اند.

مدیرعامل شرکت تولیدی بردارشیب ادامه داد: یکسان‌سازی نرخ ارز برنامه بسیار خوبی و ارزشمند است اما در شرایط فعلی امکان اجرای آن وجود ندارد زیرا ارز کافی موجود نیست.

وی افزود: فعالان عرصه تولید،‌ چالش‌های اقتصادی را با تمام وجود لمس می‌کنند و با مشکلات آشنا بوده و آن‌ها با سختی و پیچیدگی‏های واردات آشنا هستند و مشکلات را با گوشت و پوست احساس کردند.

گوگانی پیش‌بینی کرد: ادامه این روند در آینده تعدیل بیشتر نیروهای فعال در واحدهای صنعتی و بنگاه‌های تولیدی را در پی خواهد داشت این روند ضربه سختی بر پیکره جامعه وارد خواهد کرد دولت نیز با برنامه‌های مناسب می‌تواند سرمایه‌های سرگردان را به‌سوی حوزه تولید بازگرداند و به‌عنوان مشوقی خوب بستر فعالیت تولیدی را برای سرمایه‏های سرگردان در بازار فراهم کند.

مدیرعامل شرکت تولیدی بردارشیب اظهار کرد: قوانین نیازمند بازنگری هستند تا بتوانند شرایط را برای گسترش تولید و توسعه فراهم کنند حمایت از تولید باید به‌عنوان اولویت شناخته شود همچنین خاتمه دادن به برنامه‌های موازی و ایجاد ارز تک‌نرخ ی رویکرد مناسب خواهد بود هم‌اکنون نرخ ارز مصوب با دو رقم ارز ۴۲۰۰ تومانی و ارز ۸ هزارتومانی عرضه می‏شود و گاهی با امضاهای طلایی مسیری متفاوت را طی کرده و سرنوشت تولید را با رانت گره می‏زند.

وی افزود: ارز تک‌نرخی باید با اولویت کالاهای تولیدی و تحت نظارت ارائه شود. نباید فراموش کنیم که همه مشکلات نتیجه‌ی بی‌تدبیری خود ماست قوانین یک‌شبه هم بسیاری از معاملات اقتصادی را برهم زد./انسیه بغدادی

 

 

 

نتایج سیاست‌گذاری‌های نادرست دولت در تعیین دستوری نرخ ارز در نیمه نخست سال، به‌مرور در حال مشخص شدن است.

به‌عنوان دغدغه‌ای برای فعالان عرصه تولید تبدیل‌شده و صادرات را تهدید می‌کند. استراتژی ملی که بایست بر پایه آزادسازی اقتصاد باشد تا بتوان شرایط مناسبی را برای تولید در داخل فراهم کند سرکوب می‌شود. این مهم نتیجه‌ای جز به زنجیر کشیدن تولید و جذب منافع برای سفته بازان ندارد، تنها در یک مورد و به‌طور مشخص درزمینه صادرات کالاهای پتروشیمی شرایطی را بر تولیدکنندگان این محصولات تحمیل کرده که عملاً تبدیل به مانعی صادراتی برای برخی گریدهای پتروشیمی شده است.

این مانع صادراتی در حالی ایجادشده است که حتی باوجود عرضه ۱۰۰ درصدی برخی محصولات در بازار داخلی، بسیاری از تولیدکنندگان پایین‌دست یا به مواد اولیه دسترسی ندارند یا باید آن را با اختلاف قیمتی چشمگیر از بازار آزاد تهیه کنند.

در این میان سود اصلی نصیب افرادی شده که به کالاهای پایه‌ای ارزان دسترسی داشته و آن‌ها را باقیمتی بالا در بازار آزاد به فروش رسانده یا به آن‌سوی مرزها صادر کرده‌اند.

اعمال محدودیت‌های تجاری در نیمه اول امسال در قالب بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های مختلف و بعضاً متناقض به پیدایش حقه‌های جدید منجر شده است.

بعد از ابلاغ سیاست‌های ارزی در فروردین‌ماه امسال، متولیان تجارت نیز محدودیت‌های جدیدی را برای واردات و صادرات کالا در نظر گرفتند که به دلیل ابهامات زیاد مرتباً موردبازنگری قرار گرفت.

ارزیابی‌ها نشان می‌دهد بی‌ثباتی و تغییرات روزانه مصوبات اداری که درنهایت به حصر تجارت منجر شده، زمینه ایجاد حقه‌های جدید برای دور زدن بخشنامه‌ها را فراهم کرده است.

سایه سنگین سیاست‌گذاری‌ها دولتی، بی‌توجهی به نیاز بخش خصوصی و نادیده انگاشتن انجمن‌ها و اتحادیه‌ها سرانجامی جز قوانین ناکارآمد اقتصادی نداشته است. به همین منظور دولت با سازوکار مناسب و کاهش تصدی‌گری باید به دنبال راهکاری جهت مدیریت مخارج خود و توسعه اقتصادی باشد و این امر میسر نمی‌شود مگر با راهنمایی بخش خصوصی در جهت تقویت تولید و صادرات در این راستا گفتگویی با بابک عابدین رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ انجام دادیم که پیش روی شماست.

 

در شرایط فعلی اقتصادی کشور، صادرات به‌عنوان یک گزینه سودآور موردتوجه است با توجه به این مهم، صنعت چاپ در این زمینه چه برنامه‌هایی را در دستور کار دارد؟

طبق روال گذشته اتحادیه صادرات کنندگان چاپ، تلاش دارد تا به ترویج و توسعه صادرات چاپ و بسته‌بندی بپردازد. با این‌ همه شرایط اقتصادی و منابع ارزی برای صادرات مهیا شده و زمینه صادرات در تمام حوزه‌ها خصوصاً ماشین‌آلات تولید داخل و ماشین‌آلاتی که بهره‌وری آن‌ها در کشور کاهش‌یافته و توان بازسازی آن‌ها همچنان وجود دارد هموار است. ماشین‌آلاتی که بار دیگر روانه عرصه تولید می‌شوند و با توجه به توان خدمات فنی و دست‏های توانای مهندسان ايراني، سرمایه ساز می‌شوند.

 تولید مواد اولیه و بسته‌بندی، کارتن و محصولات پلیمری همچنین خدمات فنی مهندسی ‌ازجمله سایر مزیت‏هایی هستند که زمینه صادرات آن در کشور فراهم‌شده است.

 هرچند هم‌اکنون صادرات از جذابیت‌های خاصی برخوردار است و می‌تواند انگیزه‌های بسیاری را ایجاد کند اما محدودیت‌هایی که دولت با وضع قوانین روزبه‌روز اعمال می‌کند موانعی را بر سر راه تولید و صادرات ایجاد کرده است.

به‌این‌ترتیب ایجاد محدودیت‌ها درزمینهی واردات و تأمین مواد اولیه فعالیت‌های اقتصادی را با دشواری‌هایی همراه کرده از سوی دیگر کالاها و مواد اولیه با دلار و ارز تأمین می‌شود پس نمی‌توان قیمت ثابت برای کالا ارائه داد لذا به تلاطم در بازار دامن زده می‌شود.

عدم وجود برنامه‌ای مدون جامع و مناسب سبب شده است که برخی مواد وارداتی امروز ممنوع و صادرات برخی دیگر متوقف شود اما پس از مدتی این کالا در اولویت گروه اول یا دوم قرار بگیرد. برای مثال گاهی صادرات جعبه و بسته‌بندی به علت وارداتی بودن مقداري از مواد مصرفي در توليد آن‌ها ممنوع می‌شود، زمانی دیگر به‌عنوان کالایی صادرات معرفی می‏شود.

دولت باید بداند که تصمیمات آنی که بدون هیچ مشاوره با بخش خصوصی اتخاذ می‌گردد نمی‌تواند شرایط مناسبی را برای محیط کسب‌وکار ایجاد کند قوانینی که یک‌شبه یا ۲۴ ساعته اتخاذ می‌شود، قطعاً بی‌ثباتی را با خود به همراه داشته و بازار را با چالش همراه می‌کند.

 عدم ثبات در صدور قوانین در کنار نوسانات ارزی معضلی برای تولید و صادرات محسوب می‌شود و واردکنندگان را نيز با سردرگمی مواجه می‌کند این مهم برای صنعت چاپ که وابستگی بسیاری به واردات دارد بسیار سخت و مشکل‌آفرین می‌شود. البته بسياري از مواد اوليه و واسطه‌ای مصرفي در صنايع چاپ و بسته‌بندی مزيت توليد در داخل را ندارند و واردات آن‌ها به نفع توليد و صادرات است. اين مدل در بسياري از کشورهای توسعه‌یافته نيز مشاهده می‌شود.

 وعده‌هایی که در خصوص تخصیص ارز داده‌شده بود تحقق پیدا نکرد هرچند برخی از این تخصیص‌ها اگر در مسیر تولید قرار می‌گرفت می‌توانست بسترهای مناسبی را برای توسعه تولید و صادرات فراهم کند.

 

دولت برای رفع این مشکلات چه رویکردی را باید در دستور کار خود قرار دهد؟

در پیش گرفتن رویکردهای مناسبی همچون، استفاده از تشکل‌های اقتصادی در هر اجتماعی به‌منظور شکل‌گیری مجموعه‌ای از متخصصین برای بررسی مسائل و چالش‌های آن حوزه‌ و اتخاذ تصمیمات و راهکاری مناسب ضروری است همچنین تصمیماتی که بتواند محیط کسب‌وکار را برای اعضاء آن بهبود ببخشد و بتواند مسائل فنی این حوزه را از طریق مشاوره به دولت انتقال دهد قابل‌توجه است.

متأسفانه شرایط و تصمیمات دولت طی این مدت نامناسب بوده، دولت بزرگ و بزرگ‌تر شده و در مقابل بخش خصوصی کوچک‌تر شده است آخرین برآوردها گویای این امر است که دولت ۸۰ درصد از فعالیت‌های اقتصادی کشور را در دست دارد بدین ترتیب تصمیمات اتخاذشده توسط دولت و با توجه به منافع دولت به اجرا گذاشته می‌شود این در حالی است دولت وظیفه تصمیم‌گیری در سطح کلان کشور را بر عهده دارد.

 تحولات بسیاری رخ‌داده و در آن اصل ۴۴ که مقام معظم رهبري نیز بر آن تأکید داشته است هم‌اکنون بسیار کم‌رنگ شده همچنین تصمیمات اتخاذشده منافع و نیاز بخش خصوصی را در نظر نگرفته است.

به‌عبارت‌دیگر، شاید بتوان گفت بزرگ‌ترین چالش اقتصادی ایران دولتی بودن آن است. تجدیدنظر در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی امری ضروری بوده زیرا تنها به‌وسیله بازنگری در برخی قوانین می‏توان موانع پیش رویی که سبب ضرر به بخش تولید و صادرات می‌شود را مرتفع کرد، موانعی مانند برنامه اخیر گمرک که کالاهای بسیاری را در انبارهای خود نگه‌داشته و هزینه قابل‌توجهی برای واردکنندگان به همراه آورده است.

 دولت با گرفتن عوارض و مالیات‌های مختلف در شرایط سخت اقتصادی دشواری‏های زیادی را به آنان تحمیل کرده، تغییراتی که شرایط را برای فعالان بسیار سخت کرده است.

 تصميمات در همه زمینه‌هاي اقتصادي خصوصاً بخش گمرک صادرات و واردات و همچنین تولید و سرمایه‌گذاری باید با مشاوره بخش خصوصی و ارکان مرتبط انجام شود.

هرچند بهبود فضای کسب‌وکار توسط مجلس به قانون تبدیل‌شده و مصوبات آن به دولت ابلاغ گردیده ولی دولت قانون را به‌درستی اجرا نمی‌کند و فقط برای باز کردن از سرخود جلساتی را برگزار می‌کند و افراد خاصی را دعوت می‌کند و از همه مهم‌تر خروجی این جلسات شرایط را برای بهبود فضای کسب‌وکار تغییر نمی‌دهد.

 

با توجه به تحریم‌ها پیش‌بینی می‌کنید صادرات در چه شرایط قرار بگیرد؟

 کشور ما دچار مشکل دولتی بودن است و قبل از اینکه تحریم به‌عنوان یک عامل تهدیدکننده و خطرآفرین برای کشور محسوب شود دولتی بودن اقتصاد به‌عنوان یک تهدید بزرگ شناخته‌شده و چالش‌برانگیز است.

 مشاوره مستقیم برای تصمیم‌گیری و اتخاذ راهکارهای مناسب برای اعمال اقتصاد مقاومتی همچنین اعمال اصل ۴۴ و کوچک کردن سهم دولت از اقتصاد کشور رویکردی مناسب خواهد بود در این راستا دولت نیز می‌تواند منابع درآمدی خود را بهینه صرف کند و درگیر مسائل اقتصادی نباشد همچنین به افرادی که تخصص لازم در حوزه اقتصاد و تولید رادارند بهاداده شود.

در پیش گرفتن رویکردهای جدید برای جلوگیری از مشکلات متعدد خصوصاً در دفع تحریم‌ها نیازمند بررسی‌های همه‌جانبه است باید همفکری در چگونگی اعمال این تدابیر حتماً موردبررسی قرار گیرد و در این میان با بخش خصوصی مشورت شود و راهکاری سنجیده، عملیاتی و راهگشا در دستور کار قرار بگیرد.

 در شرایطی که تحریم‌ها را پیش روداریم متغیرهایی که برای اجرا در نظر گرفته می‌شود باید سنجیده باشد. نباید خودمان را محدود کنیم. محدودیت در حوزه واردات مواد اولیه به‌نوعی خود تحریمی است. بنابراین باید از روش‏ها و پتانسیل‌های موجود استفاده کنیم و تحریم‌ها را خنثی کنیم، این امر زمانی میسر می‌شود که بتوانیم قوانین درست و مناسب به مرحله اجرا درآوریم.

 قوانین متعدد و ناکارآمد گمرک، تأمین ارز ‌برای برخی کالاها به همراه قوانین ناگهانی و روزبه‌روز چیزی جز چالش سازی برای حوزه تولید و صادرات نخواهد بود.

 بسیاری از کالاهای خریداری‌شده توسط واردکنندگان در گمرک باقی‌مانده از سوی دیگر میزان موجودی انبارها کاهش پیداکرده به‌این‌ترتیب قیمت کالا افزایش سرسام‌آوری داشته و قیمت بسیاری از کالاها ميزان دو برابری رشد پیداکرده است، بدین ترتیب مصرف‌کننده متضرر خواهد شد.

 نباید فراموش کنیم که حمایت از تولید داخلی نیازمند برنامه‌ریزی و زیرساخت است که تأمین آن با همفکری و همراهی بخش خصوصی و متخصصین میسر خواهد بود. حمایت از تولید داخلی باید به معنای واقعی، حمایت باشد و نه به انحصار درآوردن منابع موردنیاز صنايع زيردستي!

 هم‌اکنون محدود کردن واردات مواد اوليه و واسطه‏اي، تولیدکنندگان را با چالش مواجه کرده و در بسیاری از مواقع به بحران اقتصادی موجود دامن زده زیرا کالا کمیاب شده است و نياز صنايع زیردستی تأمين نمی‌شود.

محصولي که قبلاً واردات آن ممنوع بود یک‌باره در گروه یک قرار می‌گیرد و کالایی که موردنیاز تولیدکننده است در گروه ۲؛ این مسئله نشان می‌دهد برنامه‌ریزی به‌درستی انجام‌نشده است. اینکه چه تدابیری اندیشیده شود تا از تولید حمایت شود بسیار مهم است.

 چندی پیش ۶ شرکت بزرگ با تشویق اتحادیه صادرکنندگان، اقدام به سرمایه‌گذاری هدفمندی در حوزه تولید تتراپک و بسته‌بندی‌های چندلایه برای کالاهایی مانند مواد لبنی و مایعات نوشیدنی کردند.

محدود شدن مواد اولیه مصادف بود با سرمایه‌گذاری این چند شرکت و از آنجا که ما برخی اقلام تولیدی این کالاها را از طریق واردات تأمین می‌کردیم، هم‌اکنون تولید این نوع بسته‌بندی با چالش مواجه شده و دولت به‌اجبار واردات تتراپك را در اولويت قرار داده تا تقاضاي اين نوع بسته‌بندی تأمین شود.

 چسب، مواد پلیمری و مواد سلولزی به‌کاررفته در این کالا از طریق واردات تأمین می‌شود کارخانه‌ها هم‌اکنون با مشکل مواجه شده‌اند و این میزان سرمایه‌گذاری و اشتغال‌زایی با تهدید روبرو است.

درهرحال اگر دولت برای رفع موانع و حمایت از تولید در کنار بخش خصوصی قرار بگیرد و ازنظر و نیازها مطلع شود قطعاً می‌تواند برنامه‌های مناسبی اتخاذ کند و به توسعه تولید سرعت ببخشد. دولت برای حمایت از تولید نباید به با ایجاد تعرفه‌های گوناگون به کسب درآمد بپردازد، ادامه این روند سبب می‌شود که تولید از بین برود باید حمایت واقعی از اقتصاد مقاومتی را سرلوحه قرار دهیم به‌بیان‌دیگر ما مقاومت می‌کنیم در مقابل پویایی اقتصاد نه در جهت بهره‌وری اقتصادی که این مهم بسیار نگران‌کننده است.

 اکنون بسته‌بندی برخی کالاها بیشتر از کالای تولیدی هزینه‌بر می‌دارد این امر سبب می‌شود هزینه کالای تمام‌شده افزایش داده شود و فشار بيشتري به مصرف‌کننده نهايي (مردم) وارد گردد.

 برخي تصمیماتی که طی چند سال اخیر اتخاذشده به گسترش رانت انجامیده، برای مثال کسانی که سال گذشته واردات نداشته امسال نیز نمی‌توانند اقدام به ثبت سفارش نمایند. در اینجا این واقعیت رخ نشان می‌دهد که اگر تقاضا نباشد دلیلی برای واردات نیز وجود نخواهد داشت. بااین‌حال و صرف‌نظر از غیرقانونی بودن عدم صدور مجوز واردات به فعالان اقتصادي كه كارت بازرگاني دارند، اين برخورد بدون سنجش تقاضا در كشور مخل کسب‌وکار و تخریب‌کننده است.

برخي مواد اوليه توليد داخل نيز به فروش در بورس و سامانه‏هاي خاص محدود شده‏اند و افرادي كه صاحب پروانه توليد نيستند ميزان قابل‌توجهی را خريداري و باقیمت بالاتر به توليد‏كنندگان مي‏فروشند!

برای مثال شركت ‏هاي پتروشيمي مواد اوليه توليد فيلم را در بورس بفروش مي‏رسانند! بنگاهي که پروانه تولید فيلم دارد نیاز نیست که از طریق واسطه کالا خریداری کند زیرا آنان سرمایه‌گذاری کرده‏اند باید حمایت شوند در حقیقت آنان فعالان عرصه تولید هستند.

محدود کردن تجار و یا فعالان اقتصادی سبب می‌شود تولید کاهش یابد و تقاضا افزایش پیدا کند و قیمت‌ها روندی صعودی به خود بگیرد. توجه به این نکته که صنعت چاپ و بسته‌بندی صنعتی تأثیرگذار در همه زمینه‌های اقتصادی و تأثیرپذیر از تصمیمات دولت است زمینه آسیب‌پذیر بودن صنعت چاپ را افزایش می‌دهد.

مواد اوليه پليمري که باقیمت ٥٠٠٠ الي ٦٥٠٠٠ در بورس ارائه می‌شود اکنون در بازار آزاد تا قیمت بالای ۲۰ هزار تومان به فروش می‌رود. این تفاوت قیمت‌ها بسیار زیاد است و محدودیت‌های اعمال‌شده دست و پای تولید را بسته است.

چاپخانه‏ ها به دليل عدم امكان تأمین مواد مصرفي امكان تأمين نياز مشتريان را ندارند و زنجيره تأمین و توليد با چالش مواجه است. از طرف ديگر رويكرد معكوس سازمان مالياتي و افزايش مطالبات در سخت‌ترین شرايط اقتصادي كشور جاي تعامل دارد. آيا با تعطيل شدن واحدهای چاپ و بسته‏بندي و افزايش بيكاري مشكلات دولت چندين برابر نمي‏شود؟ آيا سازمان تأمین اجتماعي توان پاسخگويي و تأمین حقوق به هزاران كارگر كه به دليل فشار‏هاي مالياتي و اقتصادي به کارفرماها بيكار مي‏شوند را دارد؟

 

آيا با تعطيل شدن واحدهای درآمد دولت از منابع مالياتي افزايش مي‏یابد؟

در پايان به اين مهم اشاره می‌کنم كه اهميت صنعت چاپ و بسته در افزايش سرانه درآمد كشور انکارناپذیر است و توانمندي ما تقریباً در صادرات كليه توليدات كشور به پويايي اين صنعت وابسته است. در واحد‏هاي خدمات توليدي ما شرايط بحراني است و خطر تعطيلي اين واحد‏ها هرروز بيشتر مي ‏شود. اميدوارم كه دولت محترم فشارهاي مالياتي و عوارضي را در اين برهه زماني كاهش داده و به بقاي اين صنف و صنعت كمك كند.  / انسیه بغدادی 

 

 

توسعهی هر کشور تابع اقتصاد آن است و نبض تپندهی رشد محسوب میشود. از آنجا که مهمترین تحولات اقتصادی دولت در بازار پول ایران رخ میدهد هرگونه نوسان، تاثیر مستقیمی بر تولید و کیفیت کالاهای تولیدی دارد؛ بدین ترتیب صادرات نیز دچار نقصان میشود.

 از سوی دیگر دولت برای تامین زیر ساخت‏ها و حمایت از تولید داخلی باید ثبات را در بازار ارز حفظ کند و در عین حال چشمانداز روشن از رشد اقتصادی زمانی تحقق مییابد که سیاستهای یکسانسازی نرخ ارز به عنوان راهبرد اصلی مد نظر قرار گیرند.

کارشناسان اقتصادی بر این باور هستند که بازار پول با دشواریها و تنگناهای بسیاری روبهرو است. نرخ رشد نقدینگی نیز در این میان فرصت کاهش تورم را در اقتصاد فراهم نکرده است.

افزون بر این بازار پول ایران و شبکهی بانکی کشور با مخاطرات و چالشهای جدی روبهرو هستند. برنامه و سیاستگذاریهای دولت نیز در جهت اصلاح ساختارها حقوقی و عملی بانکها عملکرد قابلدفاعی نداشته است. از سوی دیگر اصلاح نظام ارزی در شرایط فعلی یک الزام است. امری که تابه‎حال در حد شعار باقی مانده است.

صاحبنظران معقدند، هنوز برنامهای دقیق و قابل اتکا در بازار ارز و کار با محوریت بهبود فضای کسبوکار در نظر گرفته نشده و یا به درستی در بوتهی آزمایش قرار نگرفته است.

دولت ظاهرا مصمم به رفع موانع و مشکلات موجود بر سر راه تولید و اصلاح ساختارهای ارزی است اما اینکه تا چه میزان در این مسیر موفق شود در آینده قابلقضاوت خواهد بود.

سقوط صادرات

رییس اتحادیهی صادرکنندگان چاپ می‏گوید: به دنبال نوسانات نرخ ارز بحران در حوزهی تولید و چاپ نیز افزایش داشته است. 

بابک عابدین ادامه میدهد: نوسانات ارز تاثیر مستقیمی بر صادرات داشته است. در کشور ایران عمدهی مواد مصرفی در صنعت چاپ وارداتی هستند، لذا با افزایش قیمت مواد اولیه، قیمت تمام‏شدهی کالا نیز افزایش مییابد. با توجه به اینکه در فرآیند تولید کلیهی کالاها، چاپ و بستهبندی تاثیر مستقیمی در محاسبهی قیمت دارد، بدین ترتیب کالاهای تولید داخل زمانی که برای عرضه وارد بازارهای بینالمللی میشوند نمیتوانند با کالاهای مشابه خود در بازار رقابت کنند و این مهم به معانی کاهش سهم ایران در بازارهای صادراتی است.

 وی میافزاید: اگر در بازار صادراتی مواد اولیه و مصرفی صنایع چاپ و بسته‎بندی به نرخ ارز آزاد خریداری شوند، ضرر متوجه تولیدکننده و مصرفکنندههای داخلی خواهد بود.  

 مشکل دیگر اینکه اخیرا در بازارهای مرزی ایران به‎خصوص عراق و افغانستان، خریداران معاملات را به اصرار با قیمت 42000 ریال محاسبه و به ریال پرداخت میکنند که مشکلات فراوانی را برای صادرکنندگان به همراه دارد.  نقل و انتقالات پول برای صادرات بین صرافیهای ایران و عراق نیز با دشواری همراه شده و صادرات به این کشور را با چالش جدی مواجه کرده است.

 هم اکنون سیاستگذاری‏ها و برنامههایی از سوی دولت در نظر گرفته شده اما نتوانسته شرایط مطلوبی در فضای صادرات فراهم کند.

 قیمت تمامشدهی ما در ایران با اعمال حقوق و عوارض گمرکی سرسامآور به مواد اولیه و واسطهای و با احتساب دلار به نرخ 42000 ریال در مبادی گمرکی حدودا سی درصد بیشتر از بازارهای کشورهایی مانند امارات، ترکیه، عربستان و اردن است، لذا نمیتوانیم در بازارهای هدف حضور موفقی داشته باشیم و از توان رقابتی کمتری برخوردار خواهیم بود؛ این به معنی  واگذاری بازار به کشورهای رقیب است و نیازمند تدبیر جهت ایجاد زیرساختهای کاربردی هستیم. 

اگر صادرات کشور امروز با مشکلات روبهرو شده دلیلش بالا بودن هزینههای تمام شده است.  زمانی میتوانیم در بازارهای بینالمللی موفق عمل کنیم که در کوتاهترین زمان علاوه بر کیفیت، قیمت تمامشدهی مناسبی هم ارائه دهیم. تعرفههایی که هم اینک در ایران بر سر راه تولید وجود دارند بسیار چالشبرانگیزند و همین امر سبب شده بسیاری از تولیدکنندگان در تجارت و در رقابت با کالاهای مشابه نتوانند موفق عمل کنند. 

حمایت از تولید داخلی زمانی شکل میگیرد که تشویقهای صادراتی در قالب بستههایی ویژه به تولید تعلق بگیرند و کاهش‏ تعرفههای گمرکی و یا ارزش افزوده برای تامین مواد اولیه و واسطهای تولیدکننده درنظر گرفته شوند. در غیر این صورت صادرات در قالب خامفروشی و بدون ارزش افزوده رونق بیشتری خواهد داشت. 

 خط قرمز تولید استانداردهای جهانی 

 در این میان هرچه کالاها با کیفیت بهتر و در بستهبندیهای جذابتری تولید شوند، بازار بیشتری را در داخل و خارج از کشور کسب میکنند. رمز برندسازی و حضور در بازارها، توجه به استانداردهای جهانی و کیفیت مطلوب کالاها در کنار بسته‏بندی جذاب است. این مهم یکی از رموز موفقیت در عرصهی رقابت در بازارهای بینالمللی به‎شمار میرود.  صنعت چاپ صنعتی است که به‎طور مستقیم با تولید داخلی در ارتباط است.

استفاده از بستهبندی بهمنظور عرضهی کالا در بازارهای صادراتی نشان میدهد که تولید در کنار صنعت چاپ معنا پیدا میکند. در حال حاضر یکی از مهمترین روندها جهت صادرات کالا، استفاده از محصولات باکیفیت و دارای استانداردهای تعریف شده در بازارهای هدف است.  به این منظور که اگر بستهبندی ایمنی و سلامت کالا رعایت نشود، از ورود آن جلوگیری میشود. استانداردهای فود گرید (Food Grade) و عدم انتقال مواد شیمیایی و میکروبی از بستهبندی به کالا از جملهی این موارد است. بنابراین با توجه به نیاز تامین مواد مصرفی با استانداردهای جهانی و عدم تولید آن در داخل، نباید چاپخانهها و مصرفکنندگان بستهبندی را با شرایط ارزی دشوار و حقوق و عوارض گمرکی سنگین مواجه سازیم چراکه این مسئله نوعی از خود تحریمی محسوب میشود. 

 حمایت از کالای داخلی زمانی امکانپذیر می‎شود که بستر مناسبی برای تولید فراهم شود.  توجه به رویکردهایی همچون ایجاد فضای مناسب کسبوکار، ارائهی تسهیلات به تولیدکنندگان در قالب طرحی ویژه و با چشماندازی میانمدت، زمینهی توسعهی صادرات را فراهم میکنند.

نباید فراموش کرد که حمایت از تولید داخلی با اعمال تعرفههای سنگین گمرکی میسر نمیشود و طی سه دههی گذشته ما در ایران به تجربه و به طور شفاف شاهد عدم کارآمدی این رویکرد بودهایم.  لذا برای حمایت از تولید داخلی نیازمند سازوکارهایی متفاوت هستیم.  

 حمایت از تولید و راههایی که به توسعه در دنیای امروز منتهی میشوند همچنین استفاده از روشهای استراتژیک یک رویکرد ضروری است. هنگامی که یک واحد تولیدی نوپا وارد عرصهی فعالیت میشود سیاستهای حمایتی ویژهای در کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه پیش روی تولیدکننده قرار می‏گیرد.

 این تسهیلات ویژه، تولید را در مسیر توسعه و افزایش کیفیت و کمیت هدایت میکند.  معمولا این تسهیلات در قالب یک بسته و طی مدت زمان محدودی ارائه میشود. برای مثال، در طی یک دورهی سه ساله امتیازاتی از قبیل معافیت‏های مالیاتی، معافیتهای بیمه‏ای سهم کارفرما، سوبسید‏ها در بخش مصرف انرژی، واردات مواد اولیهی مورد نیاز بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، تسهیلات بسیار کمبهره جهت سرمایهی در گردش و خرید ماشینآلات، امکانات فروش با استفاده از تسهیلات ال سی داخلی و... به واحدهای تولیدی جدید تعلق میگیرند تا بتوانند علاوه بر ترویج و تولید کالاهای با کیفیت و مطلوب، صرفهی اقتصادی قابلتوجهی هم برای تولیدکننده به همراه داشته باشند.

این تسهیلات سبب میشوند تا اندوختهی مالی مناسبی برای واحدها فراهم شود تا هم بتوانند قیمت فروش رقابتی داشته باشند و هم  بتوانند نسبت به افزایش کمیت و کیفیت اقدامات لازم را انجام دهند.  البته آزمایشاتی از این محصولات در پایان این دوره متناسب با استانداردهای جهانی گرفته می‏شود و چنانچه کمیت و کیفیت افزایش پیدا کرده باشد این طرح تمدید میشود.

تولیدکننده پس از دو یا سه دوره، باید تولیدات خود را در حد استاندارهای تعریف شدهی کمی و کیفی افزایش داده باشد و با قیمت مساوی یا ارزانتر از مشابه خارجی در بازار داخل به مصرفکننده ارائه دهد؛ در غیر صورت این تولید بدون مزیت بوده و دیگر حمایتی شامل آن نمیشود./ انسیه بغدادی 

 

 

گویی رکود در رگهای اقتصاد رسوخ کرده و امواج سهمگین تلاطمهای ارزی، کاغذ را که کالایی مهم در صنعت چاپ است با خود همراه کرده است.

شاید به جرات میتوان گفت که قصهی پرغصهی کاغذ فراز و فرودهای بسیاری را به دنبال داشته و از تولیدکننده تا مصرف‏کنندگان را با دغدغههای فراوانی روبهرو کرده است.

با توجه به این شرایط اتحادیهی صنف فروشندگان کاغذ و مقوا و سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا تصمیم به برگزاری اولین نمایشگاه تخصصی بین‌المللی کاغذ، مقوا، فرآورده‌های سلولزی و ماشین‌های مربوط، از 6 الی 11 مرداد ماه 97 در محل نمایشگاههای بین‌المللی تهران گرفته‎اند. این نهادها تلاش دارند تا صاحبان صنایع و بسیاری از فعالان این عرصه را در کنار هم جمع کنند و همچنین  اطلاعات و آگاهی از توانمندی‏ها و نیازهای این صنعت را به بحث و بررسی بگذارند.

برآوردها نشان میدهند نمایشگاه از ابتدا تلاش دارد تا با گامهای موفق پیش بیاید و در سال حمایت از تولید ملی رویدادی متفاوت را برای صنعت کاغذسازی فراهم کند.

صاحبنظران معتقدند نمایشگاه صنعت کاغذ میتواند چهرههای مهم صنعتی را دور هم جمع کند تا آخرین نوآوریها، روندهای صنعتی و پیشنهاداتی از جدیدترین محصولات و خدمات مدرن را از طریق نمایشگاه و کنفرانس مورد بحث قرار دهند. اگر این نمایشگاه با نگاهی همهجانبه در صنعت کاغذ متمرکز شود کل زنجیرهی ارزش از خمیر کاغذ، مواد شیمیایی، چسب، ماشینآلات، قطعات، مبدلهای کاغذ، چاپ، بستهبندی و محصولات تا خدمات را تحت پوشش قرار میدهد. وجود چنین نمایشگاهی قطعا شرایط مناسبی را برای توسعهی این صنعت پیش روی علاقهمندان قرار میدهد.

کارشناسان معتقدند افرادی همچون صاحبان کارخانهها، مهندسان، مدیران حفظ و نگهداری و دیگر متخصصین فنی را باید در این رویداد سهیم کرد تا بتوانیم آسیبشناسی مناسبی از وضعیت تولید کاغذ و حتی واردات مواد اولیه داشته باشیم. از سوی دیگر این نمایشگاه میتواند محصولات و تکنولوژی جدید کاغذ، مقوا، تولیدات بستهبندی و ماشینآلات تبدیل را به نمایش بگذارد و راهحلهای مناسبی را برای آینده این صنعت مهم به همراه بیاورد.

هرساله نمایشگاههای مختلفی از صنعت کاغذ در سراسر دنیا برگزار می‏شود که از جایگاه خاصی برخوردار هستند، آمارها نشان می‏دهد حدود 12نمایشگاه تخصصی و ویژه‏ی کاغذ امسال در دنیا برگزار می‏شود که دستاوردهای مناسبی را برای این صنعت مهم در پی دارند.

دراین میان یکی از نمایشگاه‏هایی که پیش از این نمایشگاه ایران برگزار می شود، نمایشگاه صنعت کاغذ در بانکوک است که  یکی از بزرگترین و کاملترین رویدادهای حوزهی کاغذ و صنایع وابسته در منطقه آسیا است وتوانسته هر سال 25000 نفر بازدیدکننده را از سراسر دنیا به خود جذب کند. این نمایشگاه 16 خرداد ماه برگزار میشود.

در این راستا نمایشگاه چوب و کاغذ فرانکفورت که از ۵ الی ۷ تیر ۱۳۹۷ در شهر فرانکفورت در کشور آلمان برگزار میشود، این نمایشگاه تنها نمایشگاه اروپا در زمینهی خمیر کاغذ، کاغذ و صنعت تامینکننده در بزرگترین کشور تولید کاغذ در اروپا به‎شمار می رود. زمان برگزاری این رویداد نیز قبل از نمایشگاه ایران است.

اولین نمایشگاه کاغذ ایران 

نمایشگاه تخصصی بین‌المللی کاغذ در ایران با هدف ایجاد بستر مناسب در تولید کاغذ و رقابت با کالاهای مشابه خارجی، عرصهی حضور جدیدترین ماشین‌آلات مربوط به این صنعت خواهد بود، ورود تکنولوژی‌های نوین و بهره‌مندی از  فنّاوری‌های روز دنیا در اولویتهای این نمایشگاه است همچنین خروج از فضای انحصاری محلی نیز از دیگر راهبردهای این نمایشگاه محسوب میشود.

این نمایشگاه تخصصی تلاش دارد تا علاوه بر ایجاد رقابت بین تأمین‌کنندگان و واردکنندگان خارجی، امکان برقراری ارتباط مستقیم بین عرضه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان را در فضایی کاملاً رقابتی افزایش دهد. همچنین  افزایش کیفیت و کاهش قیمت رقابتی از جمله دیگر اهداف در نظر گرفته شده برای این نمایشگاه است.

این نمایشگاه تلاش دارد تا توانمندی‏ها و پتانسیل‏های لازم در حوزهی کاغذ، مقوا و ماشین‌های مرتبط را به نمایش گذاشته و امکان حضور تک‌تک فعالین این صنف را جهت معرفی محصولات خود فراهم سازد.

ایران با کاغذ بستهبندی به دنیا معرفی می‏شود

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا نیز با اشاره به اهمیت برگزاری این نمایشگاه در ایران می‏گوید: نمایشگاه کاغذ برای اولین بار است که به‎صورت تخصصی در ایران برگزار میشود. این رویداد به منظور ارائهی توانمندی‏های جدید و آشنایی با پتانسیل های موجود در صنعت کاغذ برگزار میشود. آشنایی تولیدکنندگان با مشتریان و اطلاع  از توان داخلی مهمترین اهداف این نمایشگاه به‏شمار میروند.

ابوالفضل روغنی گلپایگانی ادامه می‏دهد: افزایش رقابت و کیفیت برای تولیدکنندگان کاغذ داخلی  ارائهی قیمت‏های مناسب و جذب بازارهای صادراتی از جمله نکات مهم در برگزاری این نمایشگاه هستند.

نمایشگاه در سایهی حمایت از تولید و توان داخلی، محلی مناسب برای رقابت در زمینه‎ی توانمندیهای تولید ایرانی است. این در حالی است که کاغذ ایرانی تغییراتی را پشت سرگذاشته و در حال  تبدیل شدن به قطب تولید کاغذ بستهبندی در منطقه است. در همین راستا این نمایشگاه میتواند زمینه را برای شناسایی توانمندیها و پتانسیل های کاغذ و مقوا به سایر تولیدکنندگان در حوزه‏‎ی بستهبندی داخلی فراهم کند.

سال گذشته سالی پر بار برای کاغذ بستهبندی در ایران بود. کارخانهی تولید کاغذ پارس، کارخانهی کاغذ مشهد توانستند صادرات خود را به خارج از کشور و حتی اروپا را در پیش بگیرند.

با برگزاری این نمایشگاه واردکنندگان مواد اولیه، تولیدکنندگان و فروشندگان ماشینآلات و قطعات یدکی، تولیدکنندگان،صادرکنندگان و واردکنندگان کاغذ، مقوا و فرآوردههای سلولزی امکان حضور پیدا میکنند.

از آنجا که کشور برای تولید کاغذ و محصولات زیر مجموعهی این صنعت نیازمند واردات است، لذا حضور توزیع کنندگان مواد اولیه، کاغذ، مقوا و فرآورده های سلولزی نیز قابل توجه است. عمدهفروشان،خرده فروشان و همچنین مصرفکنندگان نهایی محصولات کاغذی و فرآوردههای سلولزی نیز با حضور خود در این نمایشگاه توانمندیها و مشکلات خود را بیان میکنند.

کیفیت را تعریف کنیم

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا معتقد است که ابتدا باید معنای کیفیت را برای جامعه تعریف کنیم و سپس وجه تمایز در کیفیت و انتظام را در نظر گرفت. نیاز مشتری و قیمت مهمترین اصول برای کیفیت محسوب میشوند.

وی ادامه می دهد: کاغذ تحریر ایرانی برای دفاتر مشق و کتب درسی مناسب است اما برای کتابهای نفیس که در کتابخانهها نگهداری میشوند مناسب نیست و این امر نباید به وسیلهای برای نادیده گرفتن توان کالای ساخت داخل تبدیل شود.

روغنی گلپایگانی تصریح میکند: نباید زمینهی فرصت نابرابر را برای تولید داخل نسبت به تولیدات خارجی و وارداتی فراهم کرد و در ضمن نباید فراموش کنیم بالا بردن تعرفه به نفع تولیدکننده و مصرفکننده نیست‏.

نمایشگاه با اما و اگر 

یک کارشناس چاپ می‏گوید: قطعا برگزاری یک نمایشگاه میتواند مفید باشد اما به‎شرط حضور افراد صاحبنظر و کارشناسانی که دستی بر تولید دارند میتوان منتظر نتایج خوبی بود. در مقابل حضور بازاریابانی که قصد فروش تکنولوژی را دارند نمیتواند تاثیر مثبتی بر عملکرد نمایشگاه داشته باشد.

بابک سوخکیان ادامه داد: بررسی فناوری و تجربههای  اجرایی در جهت جذب تکنولوژی بسیار مفید است.

شناسایی کارشناسانی که بتوانند در جذب فناوری توانمند باشند و فرستادن این افراد برای آشنایی با تکنولوژی دنیا به شرکتهای معتبر و صاحب صنعت علاوه بر جذب تکنولوژی هزینه‏های کمتری را نسبت به نمایشگاه برای تولید به همراه دارد.

حضور چاپخانهداران و شرکتهای تولیدکننده و بررسی مشکلات و موانع  از نزدیک تاثیر غیرقابلانکاری بر تولید کاغذ داخلی دارد با این همه افرادی که تولید را در مسیر انتقال تکنولوژی قرار دهند، نقشی بیبدیل در توسعه و رشد این کالای مهم خواهند داشت.

نیاز به واردات فناوری داریم

یک کارشناس و فروشنده کاغذ می‏گوید: باید فناوری‏های جدید وارد کنیم. زیرا نیازمند تکنولوژیهای جدید هستیم تا بتوانیم تولیدی مناسب و حتی صادراتی قابلتوجهی داشته باشیم.

هادی رستمی با اشاره به پتانسیل‏های موجود در ایران می‏افزاید: قطعا جذب سرمایهگذار در این نمایشگاه میتواند نقطهی قوتی برای اولین نمایشگاه کاغذ در ایران باشد. باید بتوانیم به سرمایهگذاران این اطمینان را انتقال دهیم که ایران می‏تواند منطقه‏ای مناسب برای تولید و سرمایه‏گذاری باشد.

ایجاد رقابت بین تامین‏کنندگان و عرضه‏کنندگان خارجی به لحاظ فراهم کردن فضایی مناسب جهت عرضهی مستقیم کالا که نهایتا موجب افزایش کیفیت و کاهش قیمت می‏شود، همچنین معرفی این صنعت به آحاد مردم و خصوصا سرمایهگذاران، در کنار استفاده از توان بالقوهی جوانان کشور جهت ورود به عرصهی  اشتغالزایی مستقیم و غیر مستقیم نکات مثبتی هستند که نمایشگاه با خود به همراه دارد.

 

استقبال  از کاغذ بالکی

مدیر فرهنگی انتشارات سروش، با اشاره به فراگیر شدن نوعی کاغذ خارجی سبک به نام «بالکی» می‏گوید: این کاغذ به صورت صنعتی تولید میشود و در ساخت آن کمتر از درخت استفاده شده و قیمت تمام شدهی آن برای ناشران نیز بسیار مناسب است.

مصطفی اکبری می‏افزاید: امروز بازار نشر به سمت کاغذ بالک می‏رود و اگر بتوانیم فناوری تولید کاغذ بالک ایرانی را داشته باشیم، در آینده این کاغذ بازار خوبی در کشور خواهد داشت.

وی با اشاره به نوسانات قیمت ارز در کشور، ادامه میدهد: بسیاری از ناشران در سراسر جهان به ویژه برای انتشار رمان از کاغذهای بالک استفاده می‏کنند که به دلیل سبک بودن با استقبال اهل کتاب روبه‎رو شده‎اند. ناشران با استفاده از کاغذ بالک که بیشتر تولید سوئد است و بعد از کاغذ تحریر اندونزی بیشترین مصرف را دارد به سودآوری خوبی میرسند. به عبارت دیگر کاغذ بالک به دلیل گرانی ارز، بازار خوبی پیدا کرده ولی اتفاق دیگری که در این حوزه رخ داده این است که برخی ناشران از بیاطلاعی مردم در این زمینه سوءاستفاده کرده و با استفاده از کاغذ بالک قیمت کاغذ تحریر را محاسبه میکنند.

وی ترویج فرهنگ استفاده از کاغذ ایرانی برای چاپ کتاب را نیازمند حمایت دولت دانست و گفت: اگر بتوانیم صنعت تولید کاغذهای بالک را در کشور راه اندازی کنیم در آینده می‎توانیم از نابودی درختان جلوگیری کنیم و از طرف دیگر بسیاری از ناشران از آن استقبال خواهند کرد.

اکبری درباره برنامههای انتشارت سروش در این زمینه گفت: ما برای انتشار بعضی از رمانها چنین برنامهای داریم و به دنبال تهیه کاغذ بالک هستیم. البته بعد از نمایشگاه طی یک ماه با توجه به نیاز، تیراژ، جوهر و کیفیت دستگاه و مسائل فنی برای نمایشگاه سال آینده برنامهریزی می‏کنیم و اگر کاغذ بالک ایرانی وجود داشته باشد، به طور حتم از آن استفاده میکنیم.

قطعا نمایشگاه کاغذ  محل مناسبی برای رایزنی و بررسی پتانسیل‏های داخلی و استفاده از تجربیات و فناوریهای نوین برای بازارهای تولید خواهد بود. چنانچه این مهم بتواند نقاط ضعف تولید داخلی را مرتفع کند، بستری مناسب برای توسعهی کاغذ و مقوای داخلی و کسب بازارهای منطقه فراهم خواهد شد./  انسیه بغدادی

 

 

صنعت چاپ و بستهبندی جزو سه صنعت اول دنیا از نظر اشتغال و گردش مالی محسوب می‌شود، نبود سیاست‏گذاری‏های مناسب سبب شده تا پتانسیل‌های موجود در این صنعت خصوصا در بخش بسته‌بندی کشور نتواند در مسیر توسعه حرکت کند.

نقش صنعت چاپ در حمایت از کالاهای ایرانی دریکی از زیرمجموعه‌ها یعنی حوزهی بسته‌بندی تبلور ویژه‏ای پیدا می‏کند، بسته‌بندی در ایران یکی از پتانسیل‏هایی بوده که تابه‌حال نادیده انگاشته شده است.

هم‌اکنون آمارهای سرسام‌آوری از صادرات مواد غذایی و تولیدات داخلی به گوش می‏رسد که به‌صورت فله‏ای و بدون  بسته‌بندی به خارج از کشور صادر می‏شود. محصولاتی همچون پسته، زعفران، خرما، گردو، کشمش و ... که در ایران و دنیا منحصربه‌فردند و در خارج از مرزها با نام برندهای خارجی شناخته می‏شوند.

امتیازها و فرصت‏هایی که به دلیل بی‌توجهی و کم‌اهمیت شمردن بسته‌بندی در ایران از بین می‌روند، استفاده از پتانسیل‏های موجود در صنعت چاپ و بسته‌بندی افق‌های روشنی از توسعه را پیش روی تولیدات ملی قرار می‌دهد و برای این کالاها ارزش‌افزوده بالایی ایجاد می‌کند.

بی‌شک دلیل این امر در عدم اطلاعات کافی برخی تولیدکنندگان و گاهی ارتباط بسیار زیاد آنان با بخش بسته‌بندی‏ در کشور ترکیه است.

 

نباید فراموش کنیم که حمایت از تولید و توجه به بازارهای داخل و خارج متضمن کیفیت تولیدات، مدیریت و ثبات نرخ ارز است.

بنابراین مکانیزم مؤثر و کامل برای حمایت از کالای داخلی، سیاست‏هایی است که ابتدا انگیزهی تولیدکننده را تحریک و سپس زمینه را برای حضور کالاهای تولید داخل و صادرات به خارج از مرزها فراهم کند. برنامه‌های تجاری که به‌منظور حمایت از تولیدات، طراحی و بسته‌بندی هدف‌گذاری شود بسیار ضروریاند. به‌بیان‌دیگر، صنعت برای توسعه نیازمند ثبات و حمایت واقعی است.

 

محصولات منحصربه‌فرد؛ صادرات منحصربه‌فرد

کارشناسان اقتصادی اعتقاد دارند، صنعت بسته‌بندی نقش ویژه‌ای در توسعهی صادرات کشور دارد، صنعت چاپ و بسته‌بندی در همهی عرصه‌های اقتصادی، فرهنگی و توسعهی امور اجتماعی نقش ویژه‌ای دارد اما نکته‌ای که در اقتصاد ما مؤثر است، این است که در صادرات غیرنفتی محصولات باکیفیت و منحصربه‌فردی داریم که می‌توانند ارزش‌افزوده به همراه داشته باشند اما به دلیل بی‌توجهی به نوع بسته‌بندی و کیفیت پایین بسته‌بندی نمی‌توانند درآمدزایی مناسبی را به همراه داشته باشند.

 محصولاتی مانند خرما، زعفران و انجیر ازجمله محصولات مرغوب ایرانی هستند که از بسته‌بندی مناسبی برخوردار نیستند و فاقد ارزش‌افزوده‌ای هستند که می‌توانند برای صنعت به همراه داشته باشند.

نباید فراموش کرد که اروپا به دنبال بازارهای نوظهور در خاورمیانه است و ایران بازاری است که پتانسیل خوبی در صنعت چاپ و بسته‌بندی دارد. توسعه‎‎ی صنعت چاپ فرصتی برای افزایش تولیدات ملی، صادرات و ارزآوری در کشور است.

سیاست‌گذاری در جهت افزایش کیفیت

مدیر چاپخانهی «نور حکمت» در این زمینه می‏گوید: صنعت چاپ صنعتی تأثیرگذار در حوزهی تولید محسوب می‌شود؛ بدین ترتیب سرمایه‌گذاری و سیاست‌گذاری درست در نحوه‌ی بسته‌بندی در کنار کیفیت کالاهای ملی، اهرمی تأثیرگذار در حمایت از تولید داخلی شناخته می‏شود .

 

کیفیت، ضامن موفقیت فروش کالا

حمید غفاری، مدیر چاپ «نور حکمت»، در این باره می‌افزاید: زمانی می‏توانیم حمایت از کالای ایرانی را به یک فرهنگ تبدیل کنیم که کیفیت را نیز دست‌مایهی این تلاش قرار دهیم.

تجربه نشان داده تأثیر بصری کالاهای تولیدشده نقش فراوانی در جذب مصرف‌کنندگان دارد، تغییر در رویکرد تولیدات چاپی و توجه به بسته‌بندی‌های جذاب، خود به‌تنهایی حمایت از کالای ایرانی را در پی دارد.

سهم اندک تولیدات چاپی ریشه در رویه‏ها و عدم همگرایی اعضاء دارد. با توجه به این موضوع تنها زمانی می‏توان  زیرساخت‏ها را اصلاح و در میسر توسعه حرکت کرد که چالش‏ها هم‌صدا مطرح شوند و دستگاه‏های مرتبط (وزارتخانهی صنعت، معدن و تجارت، وزارتخانهی ارشاد اسلامی، امور مالیاتی و سازمان تأمین اجتماعی) در جهت حل مشکلات اقدام کنند.

 

بستهبندی ایران و رقابت جهانی

حسین احمدی، مدیرعامل صنایع چاپ مادرول با اشاره به ظرفیت‏های داخل ایران در حوزهی بسته‌بندی و لیبل می‌گوید: هم‌اکنون ماشین‌آلات و دستگاه‏های مناسبی در زمینهی تولید بسته‌بندی در کشور وجود دارد.

وی ادامه می‏دهد: بسته‌بندی در ایران چه از بعد کیفی و چه از بعد کمی توانایی رقابت در بازارهای بین‌المللی را دارد.

وی عدم نظارت بر واردات کالاهای‌چاپی را زمینه‌ساز کم‌رنگ شدن توان تولید داخلی و چاپی می‏داند و می‏افزاید: واردات کالاهای چاپی بازار را برای تولیدکننده ناامن کرده این در حالی ‌است که طی این سال‏های گذشته هیچ‌گونه برنامه‏ریزی و نظارت مستقیمی بر واردات وجود نداشته است.

مدیرعامل صنایع چاپ مادرول اظهار‏ می‏کند: ماشین‌آلات واردشده در ایران به‌روز است ولی نبود تقاضا سبب شده تا از این توان، استفادهی لازم انجام نشود.

احمدی بیان می‌کند: نبود نظارت کافی و عدم وجود نیازسنجی طی این سال‏ها سبب شده تا آمار دقیقی از وجود ماشین‌آلات بسته‌بندی در ایران وجود نداشته باشد از سوی دیگر آماری مبنی بر نیاز ماشین‌آلات جعبهسازی وجود ندارد و درعین‌حال اطلاعات درستی از میزان کاغذ و مقوا برای بسته‌بندی نیز در دسترس نیست.

نباید از نظر دور داشت که یکی از عواملی که به صنعت چاپ لطمه می‏زند عدم توجه به پتانسیل‏ها و نیازها داخلی است، لذا نبود ارزیابی مناسب و اطلاعات ازجمله ملزومات صنعت چاپ محسوب می‏شود.

قطعاً برای تدوین یک برنامه‌ریزی مناسب علاوه بر زیرساخت‌ها نیازمند اطلاعات همه‌جانبه هستیم تا سرفصل‌های مناسبی در چهارچوب معین شکل بگیرد.

 

نیازسنجی حلقهی مفقودهی صنعت چاپ

عدم توجه به پتانسیل‏ها و میزان ظرفیت‏های موجود یکی از نقاط ضعف صنعت چاپ است که صدمات جبران‌ناپذیری را به این بخش وارد کرده به همین منظور نیازسنجی، توجه به توانایی ماشین‌آلات داخلی و جلوگیری از واردات بی‌رویه یک الزام برای توسعه در این صنعت به‎شمار می‌رود.

هم‌اکنون در کشور ماشین‌آلاتی وجود دارند که با آخرین فنّاوری روز دنیا برابری می‏کنند اما عدم وجود سفارش‌ها و کمبود تقاضای کار سبب شده تا این فناوری به فعالیت نپردازد.

مشکل اصلی این است واردات ماشین‌آلات چاپ و بسته‌بندی به میزان افزایش واحدهای تولیدی نبوده و در نتیجه درخواست برای بسته‌بندی بسیار کمرنگ ‌شده است.

این عدم توازن در عرضه تقاضا سبب ایجاد چالش‏های بعدی در صنعت چاپ‌ شده و سبب مشکلاتی همچون شکست قیمت‏ها برای کسب بازار بیشتر شده است، سودی که در درازمدت ضرردهی همهی هم‌صنفان را به ارمغان می‌آورد.

نوسازی ناوگان مجموعه‏های چاپی به‎جای واردکردن ماشین‌آلات ارزان چینی، راهکاری تأثیرگذار است که می‏تواند دستاوردهای چشم‏گیری برای صنعت چاپ به دنبال داشته باشد.

علت مشکلات موجود در صنعت چاپ ورود افراد غیرحرفه‌ای به این صنف است. آنان بدون اطلاعات کافی اقدام به فعالیت‏ و واردات کالاهایی می‏کنند که عواقب آن ضررهای جبران‌ناپذیری را برای این صنف به همراه دارد.

اگر کشور ترکیه توانسته بازار بسته‏بندی و چاپ را در منطقه به دست بگیرد دلیل آن دیپلماسی توانمند این کشور است که تا قلب کشورهایی همچون پاکستان و افغانستان نیز راه باز کرده است.

توسعهی صادرات نیازمند سازوکارهای خاص خود است. ابتدا باید بازارهای هدف را از طریق روابط دیپلماتیک شناسایی کنیم و سپس برنامه‏ریزی لازم را برای آن بازار در دستور کار  قرار دهیم. هرچند اتحادیهی صادرکنندگان گام‏هایی را در این زمینه برداشته‏ است اما نیازمند سازوکارهای قوی‌تری هستیم.

گزینهی اساسی در صنعت چاپ ایجاد اعتماد از سوی دولت برای تولیدکنندگان است که این امر جز با ایجاد ثبات در قیمت ارز محقق نمی‏شود؛ در این راستا، چنانچه یک تولیدکننده بداند که تا پایان سال می‏تواند از ارزی با قیمت ثابت استفاده کند قطعاً نگران نوسان بازار نبوده و تمام تلاش خود را منحصر به تولیدی باکیفیت می‏کند.

این راهبرد راهگشاست و در درازمدت رشد صنعت را در پی‌خواهد داشت. نوسانات اخیر زمینه‏ساز ناآرامی در بازار بوده و تولیدکننده را با مشکلات متعددی روبه‏رو می‏کند، همین امر تمام صنایع را در برگرفته و آنان را از بازار تولید و رقابت دور کرده است.

اگر به دنبال ایجاد حمایت از تولید ملی هستیم ابتدا باید راهی برای ثبات ارز بیابیم. به‌بیان‌دیگر ابتدا زیرساخت‌های لازم را برای تولید فراهم کنیم و سپس به دنبال سایر موانع در مسیر توسعه باشیم.

اگر نتوانسته‏ایم در بازار فروش کالاهای تولیدی مانند زعفران یا انار موفق عمل کنیم این ناتوانی به نوع شناخت ما از بازاریابی بین‏المللی برمی‌گردد؛ درعین‌حال مشترییابی در ایران نتوانسته رشد کند و این امر تأثیر مستقیمی بر صادرات گذاشته است.

ایران می‏تواند در حوزهی بسته‏بندی و جعبهسازی بسیار موفق عمل کند اما برخی کاستی‌ها و سستی در برخی سرفصل‌ها اجازهی توسعه را نداده است.

اگر در صادرات خشکبار و بحث بازاریابی درست عمل نکنیم، اگر نتوانیم برندسازی کنیم و خود را در سطح دنیا مطرح کنیم نمی‏توانیم به جایگاه واقعی صادرات برسیم.

 

صنعت چاپ وابسته به واردات

هر محصولی که تولید می‏شود اعم از شوینده‌ها، لوازم بهداشتی و آرایشی یا حتی برخی اقلام که پشت ویترین برای مشتری عرضه می‏شوند بیانگر نقش پررنگ صنعت چاپ در هر کشور است که عموماً در غالب لیبل یا بروشور یا چاپ بر روی اشیا ثبت‌ شده است.

بسته‏بندی در بسیاری از موارد از خود کالا بیشتر دیده می‏شود. چه‌بسا بسیاری از کالاهای تولیدی که کیفیت خوبی ندارند ولی با کمک بسته‌بندی توجه مصرف‌کنندگان را به خود جلب می‌کنند. چاپ کالایی است که در کنار تمام محصولات تولیدی و صنعتی وجود دارد. متأسفانه صنعت چاپ وابستگی شدید به واردات دارد. مواد اولیهی لوازم چاپ، مرکب و ماشین‌آلات و حتی کاغذ نیازمند واردات هستند. هرگونه تغییر در قیمت دلار به ‌منزلهی تغییر در تمام سطوح تولید بوده و در پایان این تنش به مصرفکننده صدمه وارد می‏کند.

همه بخش‏های زیر مجموعهی چاپ به واردات وابسته هستند، از مرکب و پیگمنت‏ها تا سابلایرها مستقیما وارد می شوند در بخش بسته‌بندی و لیبل‏های نیز بیشتر مواد اولیه همچون سطوح رویه،  فیلم، سیلیکون‏ها و لمینت‏ها وارداتی هستند، این مسئله تأثیر انکارناپذیری بر قیمت تمام‌شدهی کالا دارد.

بدین ترتیب، دلار بر قیمت تمام‌شدهی محصولات چاپی به‌شدت تأثیر می‏گذارد. دلار امسال از سوی دولت 4200 اعلام شده است. درحالی‌که قیمت دلار در سال گذشته  حدود 3200 بود و در روزهای انتهایی سال  به 3800 رسید. همهی این موارد حکایت از نوسانات ارزی و بی‌اعتمادی تولیدکنندگان دارد.

مدیرعامل صنایع چاپ مادرول اظهار می‏کند: تأثیر این نوسانات در کاغذ، جوهر، فویل آلومینیومی و حوزهی بسته‌بندی کاملاً محسوس است و تنش‌های ناشی از این تغییرات را به مصرف‌کننده که در انتهای چرخهی اقتصادی است انتقال می‎دهد.

احمدی ابراز می‏کند: نباید فراموش کرد که حمایت از کالای ایرانی زمانی چهرهی اجرایی به خود می‏گیرد که بستری از زیرساخت‌ها و برنامه‌های تخصصی در نظر گرفته شود. لذا این امر نیازمند تدابیری از سوی دولت است. نکتهی قابل‌تأمل این است که ایجاد آرامش در بازار سبب می‏شود تا تولیدکننده در فضای مطلوب به تولید بپردازد.

 

واردات ممنوع

وی بیان می‏کند: نکتهی اساسی در اینجاست که ورود بی‏رویهی کالاهای غیرضروری زمینهی سقوط تولیدات داخلی را فراهم کرده و بی‌توجهی مسئولین به این امر دامن زده است. واردات نامعقول سیلی سختی بر چهره تولید داخلی زده است.

واردات کمر تولیدات داخلی را شکسته است. تولیدکننده و یا چاپخانه دار نیازمند حمایتهایی از جنس تعرفه‌های گمرکی بر واردات است. زیرا تولید کنند تنها با 50 درصد توان خود در حال فعالیت است.

خیانت به تولید

بحث کنترل واردات یک مسئلهی بسیار مهم و ضروری است. عدم توجه به نحوه‎ی ورود بسیاری از این کالاها از مبادی غیرقانونی که مشخص نیست با چه ارزی به بازارهای داخلی راه پیداکرده‌اند به ‌نوعی خیانت به تولیدات داخلی محسوب می‏شود.

آخرین آمار ارائه‌شده نشان می‏دهد ارزش کالاهای قاچاق در سال گذشته حدود 15 تا 25 میلیون دلار بوده است و این ارقام یعنی نابودی همین میزان تولید در داخل کشور. بنابراین قاچاق و واردات دو گزینهی خطرناک در کشورند که علاوه بر ضربه به اقتصاد با شعار حمایت از تولید ملی نیز در تضادند.

 

طی ماه‏ ‏های اخیراقتصاد ایران شاهد نوسانات نرخ ارز بود که این امر تاثیر مستقیمی برکاغذ داشته است، بدین ترتیب، گرانترین بخش تولید یک کتاب که مربوط به تهیه کاغذ است دوچار تحولات فراوانی شد.

به گزارش چاپ ونشر، آخرین آمار از قیمت این کالای استراتژیک نشان می دهد نوسانات ارزی همچنان نقشی اساسی دربازار کاغذ داشته و تب و تاب این تغییرات هنوز گریبان گیر کاغذ است.

افزایش قیمت کتاب در نمایشگاه مصلی نیز تاکیدی بر این مهم بود و نشان داد بسترهای لازم در جهت توسعه فرهنگ کتاب خوانی، در جامعه ایرانی فراهم نشده است.

بررسی ها نشان می دهد، ناشران عمده چالش حوزه نشر و کاهش انتشارات  کتاب را، بالا بودن هزینه های کاغذ میدانند و تاکید دارند سیاستگذاری های اتخاذ شده توسط دولت هنوز تغییری در قیمت کاغذ نداشته و مشکلات همچنان  بر قوت خود باقی هستند.

رهبر انقلاب نیز در بازدید خود از نمایشگاه کتاب بار دیگر بحران کاغذ را مورد تاکید قرار داده و طی دستوری به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهان پیگیری این کالای مهم شده است.

 پیش از این وزیر ارشاد در توئیت خود اعلام کرده بود: کاغذ در لیست کالاهای اساسی چون مواد غذایی و دارویی قرار گرفته است.

سیدعباس صالحی با اشاره به افزایش قیمت کاغذ گفت: برای ناشران، نویسندگان و اصحاب مطبوعات خبر خوشایندی است که دولت نیاز فرهنگی را چونان غذا و دارو برای کشور مهم و اساسی می داند.

وی با اشاره به تصمیمات اخیر دولت، ادامه داد: موضوع قرار گرفتن کاغذ در فهرست کالاهای اساسی در جلسه اخیر هیات دولت هم مجددا مطرح و پیگیری شده است. بنابراین کاغذ در فهرست کالاهای اساسی قرار دارد.

وزیر ارشاد اسلامی درنمایشگاه کتاب گلایه های ناشران را به‏جا دانسته و اظهار کرد: قاچاق کتاب‌های کاغذی که عمدتا در سیستم دیجیتال به چاپ می رسند تهدیدی است که حیات کتاب در ایران را با خطر مواجه کرده است.

صالحی بیان کرد: قاچاق هم اکنون، همچون سدی در مقابل توسعه فرهنگ کتاب خوانی قرار دارد و  قوه قضائیه باید به صورت جدی‌تر به بحث قاچاق کتاب ورود پیدا کند. این مهم با توجه به تصویب قانون مبازره با قاچاق در مجلس می تواند اهرم اجرایی مناسبی را به همراه داشته باشد.

وزیر ارشاد اسلامی با اشاره به کاهش انتشار روزنامه و نشریات تصریح کرد: نشریاتی که دولتی هستند یا نشریات عمومی که منابع بالاسری مناسبی دارند، مشمول یارانه نشوند. دراین بین براساس سیاست های برنامه پنجم و ششم توسعه نیز باید از بخش خصوصی حمایت شود که این مهم نیز از جمله دلایل دیگر تغییرات در آیین نامه است. 

وی با اشاره به اینکه بخش خصوصی در حوزه مطبوعات با افزایش هزینه های کاغذ، کاهش تیراژ و امثال آن روبرو است، گفت: در این رقابت ناخواسته باید بخش خصوصی مورد توجه قرار بگیرد، لذا با این مبنا بحث تمایزبخشی بین بخش خصوصی و غیرخصوصی مورد توجه قرار گرفت.

برگزاری نمایشگاه کتاب حامل پیام های متعددی بود  که علاوه بر مبحث فرهنگ سازی پیگیری و حل مشکلات ناشران را دربرداشت این امر را در بازدیدهای مسئولان از نمایشگاه می‏توان دید با این همه امیدواریم برنامه‏ریزی‏ها و سیاستگذاری‏های درست بتواند راه‏گشای مشکلات حوزه نشر باشد و  این بخش را از تحولات و خطرات‏گران شدن ارز مصون نگهدارد./ انسیه بغدادی