توسعهی هر کشور تابع اقتصاد آن است و نبض تپندهی رشد محسوب میشود. از آنجا که مهمترین تحولات اقتصادی دولت در بازار پول ایران رخ میدهد هرگونه نوسان، تاثیر مستقیمی بر تولید و کیفیت کالاهای تولیدی دارد؛ بدین ترتیب صادرات نیز دچار نقصان میشود.

 از سوی دیگر دولت برای تامین زیر ساخت‏ها و حمایت از تولید داخلی باید ثبات را در بازار ارز حفظ کند و در عین حال چشمانداز روشن از رشد اقتصادی زمانی تحقق مییابد که سیاستهای یکسانسازی نرخ ارز به عنوان راهبرد اصلی مد نظر قرار گیرند.

کارشناسان اقتصادی بر این باور هستند که بازار پول با دشواریها و تنگناهای بسیاری روبهرو است. نرخ رشد نقدینگی نیز در این میان فرصت کاهش تورم را در اقتصاد فراهم نکرده است.

افزون بر این بازار پول ایران و شبکهی بانکی کشور با مخاطرات و چالشهای جدی روبهرو هستند. برنامه و سیاستگذاریهای دولت نیز در جهت اصلاح ساختارها حقوقی و عملی بانکها عملکرد قابلدفاعی نداشته است. از سوی دیگر اصلاح نظام ارزی در شرایط فعلی یک الزام است. امری که تابه‎حال در حد شعار باقی مانده است.

صاحبنظران معقدند، هنوز برنامهای دقیق و قابل اتکا در بازار ارز و کار با محوریت بهبود فضای کسبوکار در نظر گرفته نشده و یا به درستی در بوتهی آزمایش قرار نگرفته است.

دولت ظاهرا مصمم به رفع موانع و مشکلات موجود بر سر راه تولید و اصلاح ساختارهای ارزی است اما اینکه تا چه میزان در این مسیر موفق شود در آینده قابلقضاوت خواهد بود.

سقوط صادرات

رییس اتحادیهی صادرکنندگان چاپ می‏گوید: به دنبال نوسانات نرخ ارز بحران در حوزهی تولید و چاپ نیز افزایش داشته است. 

بابک عابدین ادامه میدهد: نوسانات ارز تاثیر مستقیمی بر صادرات داشته است. در کشور ایران عمدهی مواد مصرفی در صنعت چاپ وارداتی هستند، لذا با افزایش قیمت مواد اولیه، قیمت تمام‏شدهی کالا نیز افزایش مییابد. با توجه به اینکه در فرآیند تولید کلیهی کالاها، چاپ و بستهبندی تاثیر مستقیمی در محاسبهی قیمت دارد، بدین ترتیب کالاهای تولید داخل زمانی که برای عرضه وارد بازارهای بینالمللی میشوند نمیتوانند با کالاهای مشابه خود در بازار رقابت کنند و این مهم به معانی کاهش سهم ایران در بازارهای صادراتی است.

 وی میافزاید: اگر در بازار صادراتی مواد اولیه و مصرفی صنایع چاپ و بسته‎بندی به نرخ ارز آزاد خریداری شوند، ضرر متوجه تولیدکننده و مصرفکنندههای داخلی خواهد بود.  

 مشکل دیگر اینکه اخیرا در بازارهای مرزی ایران به‎خصوص عراق و افغانستان، خریداران معاملات را به اصرار با قیمت 42000 ریال محاسبه و به ریال پرداخت میکنند که مشکلات فراوانی را برای صادرکنندگان به همراه دارد.  نقل و انتقالات پول برای صادرات بین صرافیهای ایران و عراق نیز با دشواری همراه شده و صادرات به این کشور را با چالش جدی مواجه کرده است.

 هم اکنون سیاستگذاری‏ها و برنامههایی از سوی دولت در نظر گرفته شده اما نتوانسته شرایط مطلوبی در فضای صادرات فراهم کند.

 قیمت تمامشدهی ما در ایران با اعمال حقوق و عوارض گمرکی سرسامآور به مواد اولیه و واسطهای و با احتساب دلار به نرخ 42000 ریال در مبادی گمرکی حدودا سی درصد بیشتر از بازارهای کشورهایی مانند امارات، ترکیه، عربستان و اردن است، لذا نمیتوانیم در بازارهای هدف حضور موفقی داشته باشیم و از توان رقابتی کمتری برخوردار خواهیم بود؛ این به معنی  واگذاری بازار به کشورهای رقیب است و نیازمند تدبیر جهت ایجاد زیرساختهای کاربردی هستیم. 

اگر صادرات کشور امروز با مشکلات روبهرو شده دلیلش بالا بودن هزینههای تمام شده است.  زمانی میتوانیم در بازارهای بینالمللی موفق عمل کنیم که در کوتاهترین زمان علاوه بر کیفیت، قیمت تمامشدهی مناسبی هم ارائه دهیم. تعرفههایی که هم اینک در ایران بر سر راه تولید وجود دارند بسیار چالشبرانگیزند و همین امر سبب شده بسیاری از تولیدکنندگان در تجارت و در رقابت با کالاهای مشابه نتوانند موفق عمل کنند. 

حمایت از تولید داخلی زمانی شکل میگیرد که تشویقهای صادراتی در قالب بستههایی ویژه به تولید تعلق بگیرند و کاهش‏ تعرفههای گمرکی و یا ارزش افزوده برای تامین مواد اولیه و واسطهای تولیدکننده درنظر گرفته شوند. در غیر این صورت صادرات در قالب خامفروشی و بدون ارزش افزوده رونق بیشتری خواهد داشت. 

 خط قرمز تولید استانداردهای جهانی 

 در این میان هرچه کالاها با کیفیت بهتر و در بستهبندیهای جذابتری تولید شوند، بازار بیشتری را در داخل و خارج از کشور کسب میکنند. رمز برندسازی و حضور در بازارها، توجه به استانداردهای جهانی و کیفیت مطلوب کالاها در کنار بسته‏بندی جذاب است. این مهم یکی از رموز موفقیت در عرصهی رقابت در بازارهای بینالمللی به‎شمار میرود.  صنعت چاپ صنعتی است که به‎طور مستقیم با تولید داخلی در ارتباط است.

استفاده از بستهبندی بهمنظور عرضهی کالا در بازارهای صادراتی نشان میدهد که تولید در کنار صنعت چاپ معنا پیدا میکند. در حال حاضر یکی از مهمترین روندها جهت صادرات کالا، استفاده از محصولات باکیفیت و دارای استانداردهای تعریف شده در بازارهای هدف است.  به این منظور که اگر بستهبندی ایمنی و سلامت کالا رعایت نشود، از ورود آن جلوگیری میشود. استانداردهای فود گرید (Food Grade) و عدم انتقال مواد شیمیایی و میکروبی از بستهبندی به کالا از جملهی این موارد است. بنابراین با توجه به نیاز تامین مواد مصرفی با استانداردهای جهانی و عدم تولید آن در داخل، نباید چاپخانهها و مصرفکنندگان بستهبندی را با شرایط ارزی دشوار و حقوق و عوارض گمرکی سنگین مواجه سازیم چراکه این مسئله نوعی از خود تحریمی محسوب میشود. 

 حمایت از کالای داخلی زمانی امکانپذیر می‎شود که بستر مناسبی برای تولید فراهم شود.  توجه به رویکردهایی همچون ایجاد فضای مناسب کسبوکار، ارائهی تسهیلات به تولیدکنندگان در قالب طرحی ویژه و با چشماندازی میانمدت، زمینهی توسعهی صادرات را فراهم میکنند.

نباید فراموش کرد که حمایت از تولید داخلی با اعمال تعرفههای سنگین گمرکی میسر نمیشود و طی سه دههی گذشته ما در ایران به تجربه و به طور شفاف شاهد عدم کارآمدی این رویکرد بودهایم.  لذا برای حمایت از تولید داخلی نیازمند سازوکارهایی متفاوت هستیم.  

 حمایت از تولید و راههایی که به توسعه در دنیای امروز منتهی میشوند همچنین استفاده از روشهای استراتژیک یک رویکرد ضروری است. هنگامی که یک واحد تولیدی نوپا وارد عرصهی فعالیت میشود سیاستهای حمایتی ویژهای در کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه پیش روی تولیدکننده قرار می‏گیرد.

 این تسهیلات ویژه، تولید را در مسیر توسعه و افزایش کیفیت و کمیت هدایت میکند.  معمولا این تسهیلات در قالب یک بسته و طی مدت زمان محدودی ارائه میشود. برای مثال، در طی یک دورهی سه ساله امتیازاتی از قبیل معافیت‏های مالیاتی، معافیتهای بیمه‏ای سهم کارفرما، سوبسید‏ها در بخش مصرف انرژی، واردات مواد اولیهی مورد نیاز بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، تسهیلات بسیار کمبهره جهت سرمایهی در گردش و خرید ماشینآلات، امکانات فروش با استفاده از تسهیلات ال سی داخلی و... به واحدهای تولیدی جدید تعلق میگیرند تا بتوانند علاوه بر ترویج و تولید کالاهای با کیفیت و مطلوب، صرفهی اقتصادی قابلتوجهی هم برای تولیدکننده به همراه داشته باشند.

این تسهیلات سبب میشوند تا اندوختهی مالی مناسبی برای واحدها فراهم شود تا هم بتوانند قیمت فروش رقابتی داشته باشند و هم  بتوانند نسبت به افزایش کمیت و کیفیت اقدامات لازم را انجام دهند.  البته آزمایشاتی از این محصولات در پایان این دوره متناسب با استانداردهای جهانی گرفته می‏شود و چنانچه کمیت و کیفیت افزایش پیدا کرده باشد این طرح تمدید میشود.

تولیدکننده پس از دو یا سه دوره، باید تولیدات خود را در حد استاندارهای تعریف شدهی کمی و کیفی افزایش داده باشد و با قیمت مساوی یا ارزانتر از مشابه خارجی در بازار داخل به مصرفکننده ارائه دهد؛ در غیر صورت این تولید بدون مزیت بوده و دیگر حمایتی شامل آن نمیشود./ انسیه بغدادی 

 

 

گویی رکود در رگهای اقتصاد رسوخ کرده و امواج سهمگین تلاطمهای ارزی، کاغذ را که کالایی مهم در صنعت چاپ است با خود همراه کرده است.

شاید به جرات میتوان گفت که قصهی پرغصهی کاغذ فراز و فرودهای بسیاری را به دنبال داشته و از تولیدکننده تا مصرف‏کنندگان را با دغدغههای فراوانی روبهرو کرده است.

با توجه به این شرایط اتحادیهی صنف فروشندگان کاغذ و مقوا و سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا تصمیم به برگزاری اولین نمایشگاه تخصصی بین‌المللی کاغذ، مقوا، فرآورده‌های سلولزی و ماشین‌های مربوط، از 6 الی 11 مرداد ماه 97 در محل نمایشگاههای بین‌المللی تهران گرفته‎اند. این نهادها تلاش دارند تا صاحبان صنایع و بسیاری از فعالان این عرصه را در کنار هم جمع کنند و همچنین  اطلاعات و آگاهی از توانمندی‏ها و نیازهای این صنعت را به بحث و بررسی بگذارند.

برآوردها نشان میدهند نمایشگاه از ابتدا تلاش دارد تا با گامهای موفق پیش بیاید و در سال حمایت از تولید ملی رویدادی متفاوت را برای صنعت کاغذسازی فراهم کند.

صاحبنظران معتقدند نمایشگاه صنعت کاغذ میتواند چهرههای مهم صنعتی را دور هم جمع کند تا آخرین نوآوریها، روندهای صنعتی و پیشنهاداتی از جدیدترین محصولات و خدمات مدرن را از طریق نمایشگاه و کنفرانس مورد بحث قرار دهند. اگر این نمایشگاه با نگاهی همهجانبه در صنعت کاغذ متمرکز شود کل زنجیرهی ارزش از خمیر کاغذ، مواد شیمیایی، چسب، ماشینآلات، قطعات، مبدلهای کاغذ، چاپ، بستهبندی و محصولات تا خدمات را تحت پوشش قرار میدهد. وجود چنین نمایشگاهی قطعا شرایط مناسبی را برای توسعهی این صنعت پیش روی علاقهمندان قرار میدهد.

کارشناسان معتقدند افرادی همچون صاحبان کارخانهها، مهندسان، مدیران حفظ و نگهداری و دیگر متخصصین فنی را باید در این رویداد سهیم کرد تا بتوانیم آسیبشناسی مناسبی از وضعیت تولید کاغذ و حتی واردات مواد اولیه داشته باشیم. از سوی دیگر این نمایشگاه میتواند محصولات و تکنولوژی جدید کاغذ، مقوا، تولیدات بستهبندی و ماشینآلات تبدیل را به نمایش بگذارد و راهحلهای مناسبی را برای آینده این صنعت مهم به همراه بیاورد.

هرساله نمایشگاههای مختلفی از صنعت کاغذ در سراسر دنیا برگزار می‏شود که از جایگاه خاصی برخوردار هستند، آمارها نشان می‏دهد حدود 12نمایشگاه تخصصی و ویژه‏ی کاغذ امسال در دنیا برگزار می‏شود که دستاوردهای مناسبی را برای این صنعت مهم در پی دارند.

دراین میان یکی از نمایشگاه‏هایی که پیش از این نمایشگاه ایران برگزار می شود، نمایشگاه صنعت کاغذ در بانکوک است که  یکی از بزرگترین و کاملترین رویدادهای حوزهی کاغذ و صنایع وابسته در منطقه آسیا است وتوانسته هر سال 25000 نفر بازدیدکننده را از سراسر دنیا به خود جذب کند. این نمایشگاه 16 خرداد ماه برگزار میشود.

در این راستا نمایشگاه چوب و کاغذ فرانکفورت که از ۵ الی ۷ تیر ۱۳۹۷ در شهر فرانکفورت در کشور آلمان برگزار میشود، این نمایشگاه تنها نمایشگاه اروپا در زمینهی خمیر کاغذ، کاغذ و صنعت تامینکننده در بزرگترین کشور تولید کاغذ در اروپا به‎شمار می رود. زمان برگزاری این رویداد نیز قبل از نمایشگاه ایران است.

اولین نمایشگاه کاغذ ایران 

نمایشگاه تخصصی بین‌المللی کاغذ در ایران با هدف ایجاد بستر مناسب در تولید کاغذ و رقابت با کالاهای مشابه خارجی، عرصهی حضور جدیدترین ماشین‌آلات مربوط به این صنعت خواهد بود، ورود تکنولوژی‌های نوین و بهره‌مندی از  فنّاوری‌های روز دنیا در اولویتهای این نمایشگاه است همچنین خروج از فضای انحصاری محلی نیز از دیگر راهبردهای این نمایشگاه محسوب میشود.

این نمایشگاه تخصصی تلاش دارد تا علاوه بر ایجاد رقابت بین تأمین‌کنندگان و واردکنندگان خارجی، امکان برقراری ارتباط مستقیم بین عرضه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان را در فضایی کاملاً رقابتی افزایش دهد. همچنین  افزایش کیفیت و کاهش قیمت رقابتی از جمله دیگر اهداف در نظر گرفته شده برای این نمایشگاه است.

این نمایشگاه تلاش دارد تا توانمندی‏ها و پتانسیل‏های لازم در حوزهی کاغذ، مقوا و ماشین‌های مرتبط را به نمایش گذاشته و امکان حضور تک‌تک فعالین این صنف را جهت معرفی محصولات خود فراهم سازد.

ایران با کاغذ بستهبندی به دنیا معرفی می‏شود

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا نیز با اشاره به اهمیت برگزاری این نمایشگاه در ایران می‏گوید: نمایشگاه کاغذ برای اولین بار است که به‎صورت تخصصی در ایران برگزار میشود. این رویداد به منظور ارائهی توانمندی‏های جدید و آشنایی با پتانسیل های موجود در صنعت کاغذ برگزار میشود. آشنایی تولیدکنندگان با مشتریان و اطلاع  از توان داخلی مهمترین اهداف این نمایشگاه به‏شمار میروند.

ابوالفضل روغنی گلپایگانی ادامه می‏دهد: افزایش رقابت و کیفیت برای تولیدکنندگان کاغذ داخلی  ارائهی قیمت‏های مناسب و جذب بازارهای صادراتی از جمله نکات مهم در برگزاری این نمایشگاه هستند.

نمایشگاه در سایهی حمایت از تولید و توان داخلی، محلی مناسب برای رقابت در زمینه‎ی توانمندیهای تولید ایرانی است. این در حالی است که کاغذ ایرانی تغییراتی را پشت سرگذاشته و در حال  تبدیل شدن به قطب تولید کاغذ بستهبندی در منطقه است. در همین راستا این نمایشگاه میتواند زمینه را برای شناسایی توانمندیها و پتانسیل های کاغذ و مقوا به سایر تولیدکنندگان در حوزه‏‎ی بستهبندی داخلی فراهم کند.

سال گذشته سالی پر بار برای کاغذ بستهبندی در ایران بود. کارخانهی تولید کاغذ پارس، کارخانهی کاغذ مشهد توانستند صادرات خود را به خارج از کشور و حتی اروپا را در پیش بگیرند.

با برگزاری این نمایشگاه واردکنندگان مواد اولیه، تولیدکنندگان و فروشندگان ماشینآلات و قطعات یدکی، تولیدکنندگان،صادرکنندگان و واردکنندگان کاغذ، مقوا و فرآوردههای سلولزی امکان حضور پیدا میکنند.

از آنجا که کشور برای تولید کاغذ و محصولات زیر مجموعهی این صنعت نیازمند واردات است، لذا حضور توزیع کنندگان مواد اولیه، کاغذ، مقوا و فرآورده های سلولزی نیز قابل توجه است. عمدهفروشان،خرده فروشان و همچنین مصرفکنندگان نهایی محصولات کاغذی و فرآوردههای سلولزی نیز با حضور خود در این نمایشگاه توانمندیها و مشکلات خود را بیان میکنند.

کیفیت را تعریف کنیم

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا معتقد است که ابتدا باید معنای کیفیت را برای جامعه تعریف کنیم و سپس وجه تمایز در کیفیت و انتظام را در نظر گرفت. نیاز مشتری و قیمت مهمترین اصول برای کیفیت محسوب میشوند.

وی ادامه می دهد: کاغذ تحریر ایرانی برای دفاتر مشق و کتب درسی مناسب است اما برای کتابهای نفیس که در کتابخانهها نگهداری میشوند مناسب نیست و این امر نباید به وسیلهای برای نادیده گرفتن توان کالای ساخت داخل تبدیل شود.

روغنی گلپایگانی تصریح میکند: نباید زمینهی فرصت نابرابر را برای تولید داخل نسبت به تولیدات خارجی و وارداتی فراهم کرد و در ضمن نباید فراموش کنیم بالا بردن تعرفه به نفع تولیدکننده و مصرفکننده نیست‏.

نمایشگاه با اما و اگر 

یک کارشناس چاپ می‏گوید: قطعا برگزاری یک نمایشگاه میتواند مفید باشد اما به‎شرط حضور افراد صاحبنظر و کارشناسانی که دستی بر تولید دارند میتوان منتظر نتایج خوبی بود. در مقابل حضور بازاریابانی که قصد فروش تکنولوژی را دارند نمیتواند تاثیر مثبتی بر عملکرد نمایشگاه داشته باشد.

بابک سوخکیان ادامه داد: بررسی فناوری و تجربههای  اجرایی در جهت جذب تکنولوژی بسیار مفید است.

شناسایی کارشناسانی که بتوانند در جذب فناوری توانمند باشند و فرستادن این افراد برای آشنایی با تکنولوژی دنیا به شرکتهای معتبر و صاحب صنعت علاوه بر جذب تکنولوژی هزینه‏های کمتری را نسبت به نمایشگاه برای تولید به همراه دارد.

حضور چاپخانهداران و شرکتهای تولیدکننده و بررسی مشکلات و موانع  از نزدیک تاثیر غیرقابلانکاری بر تولید کاغذ داخلی دارد با این همه افرادی که تولید را در مسیر انتقال تکنولوژی قرار دهند، نقشی بیبدیل در توسعه و رشد این کالای مهم خواهند داشت.

نیاز به واردات فناوری داریم

یک کارشناس و فروشنده کاغذ می‏گوید: باید فناوری‏های جدید وارد کنیم. زیرا نیازمند تکنولوژیهای جدید هستیم تا بتوانیم تولیدی مناسب و حتی صادراتی قابلتوجهی داشته باشیم.

هادی رستمی با اشاره به پتانسیل‏های موجود در ایران می‏افزاید: قطعا جذب سرمایهگذار در این نمایشگاه میتواند نقطهی قوتی برای اولین نمایشگاه کاغذ در ایران باشد. باید بتوانیم به سرمایهگذاران این اطمینان را انتقال دهیم که ایران می‏تواند منطقه‏ای مناسب برای تولید و سرمایه‏گذاری باشد.

ایجاد رقابت بین تامین‏کنندگان و عرضه‏کنندگان خارجی به لحاظ فراهم کردن فضایی مناسب جهت عرضهی مستقیم کالا که نهایتا موجب افزایش کیفیت و کاهش قیمت می‏شود، همچنین معرفی این صنعت به آحاد مردم و خصوصا سرمایهگذاران، در کنار استفاده از توان بالقوهی جوانان کشور جهت ورود به عرصهی  اشتغالزایی مستقیم و غیر مستقیم نکات مثبتی هستند که نمایشگاه با خود به همراه دارد.

 

استقبال  از کاغذ بالکی

مدیر فرهنگی انتشارات سروش، با اشاره به فراگیر شدن نوعی کاغذ خارجی سبک به نام «بالکی» می‏گوید: این کاغذ به صورت صنعتی تولید میشود و در ساخت آن کمتر از درخت استفاده شده و قیمت تمام شدهی آن برای ناشران نیز بسیار مناسب است.

مصطفی اکبری می‏افزاید: امروز بازار نشر به سمت کاغذ بالک می‏رود و اگر بتوانیم فناوری تولید کاغذ بالک ایرانی را داشته باشیم، در آینده این کاغذ بازار خوبی در کشور خواهد داشت.

وی با اشاره به نوسانات قیمت ارز در کشور، ادامه میدهد: بسیاری از ناشران در سراسر جهان به ویژه برای انتشار رمان از کاغذهای بالک استفاده می‏کنند که به دلیل سبک بودن با استقبال اهل کتاب روبه‎رو شده‎اند. ناشران با استفاده از کاغذ بالک که بیشتر تولید سوئد است و بعد از کاغذ تحریر اندونزی بیشترین مصرف را دارد به سودآوری خوبی میرسند. به عبارت دیگر کاغذ بالک به دلیل گرانی ارز، بازار خوبی پیدا کرده ولی اتفاق دیگری که در این حوزه رخ داده این است که برخی ناشران از بیاطلاعی مردم در این زمینه سوءاستفاده کرده و با استفاده از کاغذ بالک قیمت کاغذ تحریر را محاسبه میکنند.

وی ترویج فرهنگ استفاده از کاغذ ایرانی برای چاپ کتاب را نیازمند حمایت دولت دانست و گفت: اگر بتوانیم صنعت تولید کاغذهای بالک را در کشور راه اندازی کنیم در آینده می‎توانیم از نابودی درختان جلوگیری کنیم و از طرف دیگر بسیاری از ناشران از آن استقبال خواهند کرد.

اکبری درباره برنامههای انتشارت سروش در این زمینه گفت: ما برای انتشار بعضی از رمانها چنین برنامهای داریم و به دنبال تهیه کاغذ بالک هستیم. البته بعد از نمایشگاه طی یک ماه با توجه به نیاز، تیراژ، جوهر و کیفیت دستگاه و مسائل فنی برای نمایشگاه سال آینده برنامهریزی می‏کنیم و اگر کاغذ بالک ایرانی وجود داشته باشد، به طور حتم از آن استفاده میکنیم.

قطعا نمایشگاه کاغذ  محل مناسبی برای رایزنی و بررسی پتانسیل‏های داخلی و استفاده از تجربیات و فناوریهای نوین برای بازارهای تولید خواهد بود. چنانچه این مهم بتواند نقاط ضعف تولید داخلی را مرتفع کند، بستری مناسب برای توسعهی کاغذ و مقوای داخلی و کسب بازارهای منطقه فراهم خواهد شد./  انسیه بغدادی

 

 

صنعت چاپ و بستهبندی جزو سه صنعت اول دنیا از نظر اشتغال و گردش مالی محسوب می‌شود، نبود سیاست‏گذاری‏های مناسب سبب شده تا پتانسیل‌های موجود در این صنعت خصوصا در بخش بسته‌بندی کشور نتواند در مسیر توسعه حرکت کند.

نقش صنعت چاپ در حمایت از کالاهای ایرانی دریکی از زیرمجموعه‌ها یعنی حوزهی بسته‌بندی تبلور ویژه‏ای پیدا می‏کند، بسته‌بندی در ایران یکی از پتانسیل‏هایی بوده که تابه‌حال نادیده انگاشته شده است.

هم‌اکنون آمارهای سرسام‌آوری از صادرات مواد غذایی و تولیدات داخلی به گوش می‏رسد که به‌صورت فله‏ای و بدون  بسته‌بندی به خارج از کشور صادر می‏شود. محصولاتی همچون پسته، زعفران، خرما، گردو، کشمش و ... که در ایران و دنیا منحصربه‌فردند و در خارج از مرزها با نام برندهای خارجی شناخته می‏شوند.

امتیازها و فرصت‏هایی که به دلیل بی‌توجهی و کم‌اهمیت شمردن بسته‌بندی در ایران از بین می‌روند، استفاده از پتانسیل‏های موجود در صنعت چاپ و بسته‌بندی افق‌های روشنی از توسعه را پیش روی تولیدات ملی قرار می‌دهد و برای این کالاها ارزش‌افزوده بالایی ایجاد می‌کند.

بی‌شک دلیل این امر در عدم اطلاعات کافی برخی تولیدکنندگان و گاهی ارتباط بسیار زیاد آنان با بخش بسته‌بندی‏ در کشور ترکیه است.

 

نباید فراموش کنیم که حمایت از تولید و توجه به بازارهای داخل و خارج متضمن کیفیت تولیدات، مدیریت و ثبات نرخ ارز است.

بنابراین مکانیزم مؤثر و کامل برای حمایت از کالای داخلی، سیاست‏هایی است که ابتدا انگیزهی تولیدکننده را تحریک و سپس زمینه را برای حضور کالاهای تولید داخل و صادرات به خارج از مرزها فراهم کند. برنامه‌های تجاری که به‌منظور حمایت از تولیدات، طراحی و بسته‌بندی هدف‌گذاری شود بسیار ضروریاند. به‌بیان‌دیگر، صنعت برای توسعه نیازمند ثبات و حمایت واقعی است.

 

محصولات منحصربه‌فرد؛ صادرات منحصربه‌فرد

کارشناسان اقتصادی اعتقاد دارند، صنعت بسته‌بندی نقش ویژه‌ای در توسعهی صادرات کشور دارد، صنعت چاپ و بسته‌بندی در همهی عرصه‌های اقتصادی، فرهنگی و توسعهی امور اجتماعی نقش ویژه‌ای دارد اما نکته‌ای که در اقتصاد ما مؤثر است، این است که در صادرات غیرنفتی محصولات باکیفیت و منحصربه‌فردی داریم که می‌توانند ارزش‌افزوده به همراه داشته باشند اما به دلیل بی‌توجهی به نوع بسته‌بندی و کیفیت پایین بسته‌بندی نمی‌توانند درآمدزایی مناسبی را به همراه داشته باشند.

 محصولاتی مانند خرما، زعفران و انجیر ازجمله محصولات مرغوب ایرانی هستند که از بسته‌بندی مناسبی برخوردار نیستند و فاقد ارزش‌افزوده‌ای هستند که می‌توانند برای صنعت به همراه داشته باشند.

نباید فراموش کرد که اروپا به دنبال بازارهای نوظهور در خاورمیانه است و ایران بازاری است که پتانسیل خوبی در صنعت چاپ و بسته‌بندی دارد. توسعه‎‎ی صنعت چاپ فرصتی برای افزایش تولیدات ملی، صادرات و ارزآوری در کشور است.

سیاست‌گذاری در جهت افزایش کیفیت

مدیر چاپخانهی «نور حکمت» در این زمینه می‏گوید: صنعت چاپ صنعتی تأثیرگذار در حوزهی تولید محسوب می‌شود؛ بدین ترتیب سرمایه‌گذاری و سیاست‌گذاری درست در نحوه‌ی بسته‌بندی در کنار کیفیت کالاهای ملی، اهرمی تأثیرگذار در حمایت از تولید داخلی شناخته می‏شود .

 

کیفیت، ضامن موفقیت فروش کالا

حمید غفاری، مدیر چاپ «نور حکمت»، در این باره می‌افزاید: زمانی می‏توانیم حمایت از کالای ایرانی را به یک فرهنگ تبدیل کنیم که کیفیت را نیز دست‌مایهی این تلاش قرار دهیم.

تجربه نشان داده تأثیر بصری کالاهای تولیدشده نقش فراوانی در جذب مصرف‌کنندگان دارد، تغییر در رویکرد تولیدات چاپی و توجه به بسته‌بندی‌های جذاب، خود به‌تنهایی حمایت از کالای ایرانی را در پی دارد.

سهم اندک تولیدات چاپی ریشه در رویه‏ها و عدم همگرایی اعضاء دارد. با توجه به این موضوع تنها زمانی می‏توان  زیرساخت‏ها را اصلاح و در میسر توسعه حرکت کرد که چالش‏ها هم‌صدا مطرح شوند و دستگاه‏های مرتبط (وزارتخانهی صنعت، معدن و تجارت، وزارتخانهی ارشاد اسلامی، امور مالیاتی و سازمان تأمین اجتماعی) در جهت حل مشکلات اقدام کنند.

 

بستهبندی ایران و رقابت جهانی

حسین احمدی، مدیرعامل صنایع چاپ مادرول با اشاره به ظرفیت‏های داخل ایران در حوزهی بسته‌بندی و لیبل می‌گوید: هم‌اکنون ماشین‌آلات و دستگاه‏های مناسبی در زمینهی تولید بسته‌بندی در کشور وجود دارد.

وی ادامه می‏دهد: بسته‌بندی در ایران چه از بعد کیفی و چه از بعد کمی توانایی رقابت در بازارهای بین‌المللی را دارد.

وی عدم نظارت بر واردات کالاهای‌چاپی را زمینه‌ساز کم‌رنگ شدن توان تولید داخلی و چاپی می‏داند و می‏افزاید: واردات کالاهای چاپی بازار را برای تولیدکننده ناامن کرده این در حالی ‌است که طی این سال‏های گذشته هیچ‌گونه برنامه‏ریزی و نظارت مستقیمی بر واردات وجود نداشته است.

مدیرعامل صنایع چاپ مادرول اظهار‏ می‏کند: ماشین‌آلات واردشده در ایران به‌روز است ولی نبود تقاضا سبب شده تا از این توان، استفادهی لازم انجام نشود.

احمدی بیان می‌کند: نبود نظارت کافی و عدم وجود نیازسنجی طی این سال‏ها سبب شده تا آمار دقیقی از وجود ماشین‌آلات بسته‌بندی در ایران وجود نداشته باشد از سوی دیگر آماری مبنی بر نیاز ماشین‌آلات جعبهسازی وجود ندارد و درعین‌حال اطلاعات درستی از میزان کاغذ و مقوا برای بسته‌بندی نیز در دسترس نیست.

نباید از نظر دور داشت که یکی از عواملی که به صنعت چاپ لطمه می‏زند عدم توجه به پتانسیل‏ها و نیازها داخلی است، لذا نبود ارزیابی مناسب و اطلاعات ازجمله ملزومات صنعت چاپ محسوب می‏شود.

قطعاً برای تدوین یک برنامه‌ریزی مناسب علاوه بر زیرساخت‌ها نیازمند اطلاعات همه‌جانبه هستیم تا سرفصل‌های مناسبی در چهارچوب معین شکل بگیرد.

 

نیازسنجی حلقهی مفقودهی صنعت چاپ

عدم توجه به پتانسیل‏ها و میزان ظرفیت‏های موجود یکی از نقاط ضعف صنعت چاپ است که صدمات جبران‌ناپذیری را به این بخش وارد کرده به همین منظور نیازسنجی، توجه به توانایی ماشین‌آلات داخلی و جلوگیری از واردات بی‌رویه یک الزام برای توسعه در این صنعت به‎شمار می‌رود.

هم‌اکنون در کشور ماشین‌آلاتی وجود دارند که با آخرین فنّاوری روز دنیا برابری می‏کنند اما عدم وجود سفارش‌ها و کمبود تقاضای کار سبب شده تا این فناوری به فعالیت نپردازد.

مشکل اصلی این است واردات ماشین‌آلات چاپ و بسته‌بندی به میزان افزایش واحدهای تولیدی نبوده و در نتیجه درخواست برای بسته‌بندی بسیار کمرنگ ‌شده است.

این عدم توازن در عرضه تقاضا سبب ایجاد چالش‏های بعدی در صنعت چاپ‌ شده و سبب مشکلاتی همچون شکست قیمت‏ها برای کسب بازار بیشتر شده است، سودی که در درازمدت ضرردهی همهی هم‌صنفان را به ارمغان می‌آورد.

نوسازی ناوگان مجموعه‏های چاپی به‎جای واردکردن ماشین‌آلات ارزان چینی، راهکاری تأثیرگذار است که می‏تواند دستاوردهای چشم‏گیری برای صنعت چاپ به دنبال داشته باشد.

علت مشکلات موجود در صنعت چاپ ورود افراد غیرحرفه‌ای به این صنف است. آنان بدون اطلاعات کافی اقدام به فعالیت‏ و واردات کالاهایی می‏کنند که عواقب آن ضررهای جبران‌ناپذیری را برای این صنف به همراه دارد.

اگر کشور ترکیه توانسته بازار بسته‏بندی و چاپ را در منطقه به دست بگیرد دلیل آن دیپلماسی توانمند این کشور است که تا قلب کشورهایی همچون پاکستان و افغانستان نیز راه باز کرده است.

توسعهی صادرات نیازمند سازوکارهای خاص خود است. ابتدا باید بازارهای هدف را از طریق روابط دیپلماتیک شناسایی کنیم و سپس برنامه‏ریزی لازم را برای آن بازار در دستور کار  قرار دهیم. هرچند اتحادیهی صادرکنندگان گام‏هایی را در این زمینه برداشته‏ است اما نیازمند سازوکارهای قوی‌تری هستیم.

گزینهی اساسی در صنعت چاپ ایجاد اعتماد از سوی دولت برای تولیدکنندگان است که این امر جز با ایجاد ثبات در قیمت ارز محقق نمی‏شود؛ در این راستا، چنانچه یک تولیدکننده بداند که تا پایان سال می‏تواند از ارزی با قیمت ثابت استفاده کند قطعاً نگران نوسان بازار نبوده و تمام تلاش خود را منحصر به تولیدی باکیفیت می‏کند.

این راهبرد راهگشاست و در درازمدت رشد صنعت را در پی‌خواهد داشت. نوسانات اخیر زمینه‏ساز ناآرامی در بازار بوده و تولیدکننده را با مشکلات متعددی روبه‏رو می‏کند، همین امر تمام صنایع را در برگرفته و آنان را از بازار تولید و رقابت دور کرده است.

اگر به دنبال ایجاد حمایت از تولید ملی هستیم ابتدا باید راهی برای ثبات ارز بیابیم. به‌بیان‌دیگر ابتدا زیرساخت‌های لازم را برای تولید فراهم کنیم و سپس به دنبال سایر موانع در مسیر توسعه باشیم.

اگر نتوانسته‏ایم در بازار فروش کالاهای تولیدی مانند زعفران یا انار موفق عمل کنیم این ناتوانی به نوع شناخت ما از بازاریابی بین‏المللی برمی‌گردد؛ درعین‌حال مشترییابی در ایران نتوانسته رشد کند و این امر تأثیر مستقیمی بر صادرات گذاشته است.

ایران می‏تواند در حوزهی بسته‏بندی و جعبهسازی بسیار موفق عمل کند اما برخی کاستی‌ها و سستی در برخی سرفصل‌ها اجازهی توسعه را نداده است.

اگر در صادرات خشکبار و بحث بازاریابی درست عمل نکنیم، اگر نتوانیم برندسازی کنیم و خود را در سطح دنیا مطرح کنیم نمی‏توانیم به جایگاه واقعی صادرات برسیم.

 

صنعت چاپ وابسته به واردات

هر محصولی که تولید می‏شود اعم از شوینده‌ها، لوازم بهداشتی و آرایشی یا حتی برخی اقلام که پشت ویترین برای مشتری عرضه می‏شوند بیانگر نقش پررنگ صنعت چاپ در هر کشور است که عموماً در غالب لیبل یا بروشور یا چاپ بر روی اشیا ثبت‌ شده است.

بسته‏بندی در بسیاری از موارد از خود کالا بیشتر دیده می‏شود. چه‌بسا بسیاری از کالاهای تولیدی که کیفیت خوبی ندارند ولی با کمک بسته‌بندی توجه مصرف‌کنندگان را به خود جلب می‌کنند. چاپ کالایی است که در کنار تمام محصولات تولیدی و صنعتی وجود دارد. متأسفانه صنعت چاپ وابستگی شدید به واردات دارد. مواد اولیهی لوازم چاپ، مرکب و ماشین‌آلات و حتی کاغذ نیازمند واردات هستند. هرگونه تغییر در قیمت دلار به ‌منزلهی تغییر در تمام سطوح تولید بوده و در پایان این تنش به مصرفکننده صدمه وارد می‏کند.

همه بخش‏های زیر مجموعهی چاپ به واردات وابسته هستند، از مرکب و پیگمنت‏ها تا سابلایرها مستقیما وارد می شوند در بخش بسته‌بندی و لیبل‏های نیز بیشتر مواد اولیه همچون سطوح رویه،  فیلم، سیلیکون‏ها و لمینت‏ها وارداتی هستند، این مسئله تأثیر انکارناپذیری بر قیمت تمام‌شدهی کالا دارد.

بدین ترتیب، دلار بر قیمت تمام‌شدهی محصولات چاپی به‌شدت تأثیر می‏گذارد. دلار امسال از سوی دولت 4200 اعلام شده است. درحالی‌که قیمت دلار در سال گذشته  حدود 3200 بود و در روزهای انتهایی سال  به 3800 رسید. همهی این موارد حکایت از نوسانات ارزی و بی‌اعتمادی تولیدکنندگان دارد.

مدیرعامل صنایع چاپ مادرول اظهار می‏کند: تأثیر این نوسانات در کاغذ، جوهر، فویل آلومینیومی و حوزهی بسته‌بندی کاملاً محسوس است و تنش‌های ناشی از این تغییرات را به مصرف‌کننده که در انتهای چرخهی اقتصادی است انتقال می‎دهد.

احمدی ابراز می‏کند: نباید فراموش کرد که حمایت از کالای ایرانی زمانی چهرهی اجرایی به خود می‏گیرد که بستری از زیرساخت‌ها و برنامه‌های تخصصی در نظر گرفته شود. لذا این امر نیازمند تدابیری از سوی دولت است. نکتهی قابل‌تأمل این است که ایجاد آرامش در بازار سبب می‏شود تا تولیدکننده در فضای مطلوب به تولید بپردازد.

 

واردات ممنوع

وی بیان می‏کند: نکتهی اساسی در اینجاست که ورود بی‏رویهی کالاهای غیرضروری زمینهی سقوط تولیدات داخلی را فراهم کرده و بی‌توجهی مسئولین به این امر دامن زده است. واردات نامعقول سیلی سختی بر چهره تولید داخلی زده است.

واردات کمر تولیدات داخلی را شکسته است. تولیدکننده و یا چاپخانه دار نیازمند حمایتهایی از جنس تعرفه‌های گمرکی بر واردات است. زیرا تولید کنند تنها با 50 درصد توان خود در حال فعالیت است.

خیانت به تولید

بحث کنترل واردات یک مسئلهی بسیار مهم و ضروری است. عدم توجه به نحوه‎ی ورود بسیاری از این کالاها از مبادی غیرقانونی که مشخص نیست با چه ارزی به بازارهای داخلی راه پیداکرده‌اند به ‌نوعی خیانت به تولیدات داخلی محسوب می‏شود.

آخرین آمار ارائه‌شده نشان می‏دهد ارزش کالاهای قاچاق در سال گذشته حدود 15 تا 25 میلیون دلار بوده است و این ارقام یعنی نابودی همین میزان تولید در داخل کشور. بنابراین قاچاق و واردات دو گزینهی خطرناک در کشورند که علاوه بر ضربه به اقتصاد با شعار حمایت از تولید ملی نیز در تضادند.

 

طی ماه‏ ‏های اخیراقتصاد ایران شاهد نوسانات نرخ ارز بود که این امر تاثیر مستقیمی برکاغذ داشته است، بدین ترتیب، گرانترین بخش تولید یک کتاب که مربوط به تهیه کاغذ است دوچار تحولات فراوانی شد.

به گزارش چاپ ونشر، آخرین آمار از قیمت این کالای استراتژیک نشان می دهد نوسانات ارزی همچنان نقشی اساسی دربازار کاغذ داشته و تب و تاب این تغییرات هنوز گریبان گیر کاغذ است.

افزایش قیمت کتاب در نمایشگاه مصلی نیز تاکیدی بر این مهم بود و نشان داد بسترهای لازم در جهت توسعه فرهنگ کتاب خوانی، در جامعه ایرانی فراهم نشده است.

بررسی ها نشان می دهد، ناشران عمده چالش حوزه نشر و کاهش انتشارات  کتاب را، بالا بودن هزینه های کاغذ میدانند و تاکید دارند سیاستگذاری های اتخاذ شده توسط دولت هنوز تغییری در قیمت کاغذ نداشته و مشکلات همچنان  بر قوت خود باقی هستند.

رهبر انقلاب نیز در بازدید خود از نمایشگاه کتاب بار دیگر بحران کاغذ را مورد تاکید قرار داده و طی دستوری به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهان پیگیری این کالای مهم شده است.

 پیش از این وزیر ارشاد در توئیت خود اعلام کرده بود: کاغذ در لیست کالاهای اساسی چون مواد غذایی و دارویی قرار گرفته است.

سیدعباس صالحی با اشاره به افزایش قیمت کاغذ گفت: برای ناشران، نویسندگان و اصحاب مطبوعات خبر خوشایندی است که دولت نیاز فرهنگی را چونان غذا و دارو برای کشور مهم و اساسی می داند.

وی با اشاره به تصمیمات اخیر دولت، ادامه داد: موضوع قرار گرفتن کاغذ در فهرست کالاهای اساسی در جلسه اخیر هیات دولت هم مجددا مطرح و پیگیری شده است. بنابراین کاغذ در فهرست کالاهای اساسی قرار دارد.

وزیر ارشاد اسلامی درنمایشگاه کتاب گلایه های ناشران را به‏جا دانسته و اظهار کرد: قاچاق کتاب‌های کاغذی که عمدتا در سیستم دیجیتال به چاپ می رسند تهدیدی است که حیات کتاب در ایران را با خطر مواجه کرده است.

صالحی بیان کرد: قاچاق هم اکنون، همچون سدی در مقابل توسعه فرهنگ کتاب خوانی قرار دارد و  قوه قضائیه باید به صورت جدی‌تر به بحث قاچاق کتاب ورود پیدا کند. این مهم با توجه به تصویب قانون مبازره با قاچاق در مجلس می تواند اهرم اجرایی مناسبی را به همراه داشته باشد.

وزیر ارشاد اسلامی با اشاره به کاهش انتشار روزنامه و نشریات تصریح کرد: نشریاتی که دولتی هستند یا نشریات عمومی که منابع بالاسری مناسبی دارند، مشمول یارانه نشوند. دراین بین براساس سیاست های برنامه پنجم و ششم توسعه نیز باید از بخش خصوصی حمایت شود که این مهم نیز از جمله دلایل دیگر تغییرات در آیین نامه است. 

وی با اشاره به اینکه بخش خصوصی در حوزه مطبوعات با افزایش هزینه های کاغذ، کاهش تیراژ و امثال آن روبرو است، گفت: در این رقابت ناخواسته باید بخش خصوصی مورد توجه قرار بگیرد، لذا با این مبنا بحث تمایزبخشی بین بخش خصوصی و غیرخصوصی مورد توجه قرار گرفت.

برگزاری نمایشگاه کتاب حامل پیام های متعددی بود  که علاوه بر مبحث فرهنگ سازی پیگیری و حل مشکلات ناشران را دربرداشت این امر را در بازدیدهای مسئولان از نمایشگاه می‏توان دید با این همه امیدواریم برنامه‏ریزی‏ها و سیاستگذاری‏های درست بتواند راه‏گشای مشکلات حوزه نشر باشد و  این بخش را از تحولات و خطرات‏گران شدن ارز مصون نگهدارد./ انسیه بغدادی

تکاپوی اتحادیه برای رسیدن به شرایط بهتر در صنف چاپ سبب شد تا با انتقال صنعت چاپ به وزارتخانهی صنعت موافقت شود.

نقل و انتقال صنعت چاپ نتوانست دستاورد موردنظر صنف چاپ را فراهم کند. اجرای ناقص این برنامه سبب شد تا مشکلات فراوانی برای این صنف ایجاد شود. وعده‌های فراوانی برای رفع نواقص داده شد اما هنوز تصمیمات کارگشایی در این زمینه اتخاذ نشده است. 

پیش از این سعید باستانی، سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی، دربارهی انتقال صنعت چاپ به وزارت صنعت و معدن و تجارت خبر داده بود. قرار بود دو وزارتخانهی فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن و تجارت تا آخر دی ماه، گزارش اجرایی برای اصلاح مادهی 16 بند دو ارائه دهند تا توافق حاصل شود، اما هنوز گزارشی ارسال نشده است. 

 کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی به صورت جدی پیگیر درخواست تشکل‌های صنعت چاپ کشور مبنی بر رفع بلاتکلیفی وضعیت چاپ بین دو وزارتخانه است تا مشکلات این حوزه به حداقل برسد. 

بررسی‌ها نشان می‌دهد که با ارائهی گزارش دو وزارتخانه و تصمیمات و نظرات کارشناسی عملا انتزاع این دو حوزه به سرانجامی نرسیده است. 

نامهنگاری‏ها نیز پابرجاست ولی انتقالات همچنان در رکود قرار دارد. رایزنی‌های نمایندگان صنف برای روشن شدن وضعیت چاپ با مجلس نیز نتوانست تغییراتی به دنبال داشته باشد. 

هم اکنون صنعت چاپ در هزارتوی کاغذبازی اسیر شده و نمی‌تواند دوشادوش دیگر صنایع به تولید بپردازد. 

بسیاری از فعالان صنعت چاپ به صراحت می‌گویند اگرچه وزارتخانهی صنعت بخشی از بار مسئولیت حوزهی چاپ را برعهده‌گرفته است اما ابهامات فراوانی در مسئولیت‌های واگذارشده وجود دارد و دست‌اندرکاران این بخش نتوانسته‌اند بار مسئولیت خود را به دوش بکشند. 

همکاری همهجانبه در فضای اداری 

مدیر کل دفتر چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این زمینه می‏گوید: برای رسیدن به یک ایستایی و نتایج مطلوب در صنعت چاپ نیازمند همکاری و همراهی همهجانبه در فضای اداری و حقوقی هستیم. 

مهرزاد دانش با اشاره به مراحل اجرایی این انتقال می‌افزاید: این تحول نیازمند پیشنهادتی است که به کمیسیون فرهنگی دولت ارائه می شود. در این کمیسیون مسئله مطرح و مورد بررسی قرار گرفته و در صورت موافقت در قالب لایحه به مجلس ارسال میشود و چنانچه تصویب شود اعتبار حقوقی پیدا میکند، با تایید این لایحه، قانون جدید ابلاغ و به صورت آییننامه و یا دستورالمعلهایی ارائه می‌شود. 

وی ادامه می‌دهد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این زمینه پیگیری‏های لازم را انجام داده است با توجه به این امر در شش ماه دوم سال 96 جلسات متعددی دراین وزارتخانه به منظور مشخص کردن پیشنهادات و برنامه‌ها برگزار شد و مکلف شدیم پیشنهادات را با ادبیاتی متفاوت تنظیم و آخرین نسخه به وزیر ارائه شود. در سازمان صنعت معدن نیز جلساتی در همین راستا برگزار شده و پیشنهادات لازم بررسی و جمع آوری شده است. 

دانش اظهار کرد: هر وزارتخانه‏ پیشنهادات و برنامه‏های خود را برای ارائه به دولت معین کرده و مقرر شده است در قالب یک جلسه پیشنهادات از طریق وزا اعلام و در دولت مورد بررسی و تصمیمات لازم اتخاذ شود. 

این روند در طول سال گذشته در پیش گرفته شده و همچنان ادامه دارد. لذا تلاش همهی ما بر تعیینتکلیف در کوتاه‏ترین زمان ممکن است. این در حالی است که فعالان عرصهی  چاپ نیز بر اجرای سریعتر این برنامه تاکید دارند. 

وی وجود خلأ زمانی در انتقال را امری طبیعی دانست و افزود: انتقال صنعت چاپ همانند سایر تغییر و تحولات نیازمند زیر ساخت‌ها و فضاسازی‌های مناسب و ضروری است. بدین ترتیب دور از انتظار نخواهد بود که این تحول با خلأهای زمانی نیز روبه‌رو شود با این همه تلاش ما کاهش زمان خلأ است. 

شکل گیری فضای مطلوب در وزارتخانهی صنعت نیز نیازمند ساختارهای ویژه‌ای است که به زودی مشخص خواهد شد و امیداریم در سال جاری شاهد این انتقال به صورت کامل باشیم. 

وی پیشبینی کرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهادات و برنامه‌های خود را تا سه ماه آینده به صورت کامل ارائه ‌کند اما در خصوص برنامه‌های دولت و مجلس هیچگونه پیشبینی را نمی‌توان انجام داد زیرا این بررسی‌ها زمان ادرای خود را دارند. 

تصمیم نهایی بر عهدهی وزارت صنعت است. زیرا این وزارتخانه ساختارهای خاص خود را دارد و میتواند بخش خاصی را به این حوزه اختصاص و یا در کنار سایر صنایع مورد رسیدگی قرار دهد. 

برای تحول بهتر در حوزه‏ی صنعت چاپ، صنف می‌تواند پیشنهادات خود را با  وزیران مطرح کند و پیگیری‌های لازم را در این زمینه انجام دهد. 

تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی کشور معتقدند که در خصوص حوزهی تولید مشکلاتی داشتند، همواره از بروکراسی پیچیدهی اداری، مالیات کمرشکن، تسهیلات بابهرهی بالا و همچنین چالش‌های تأمین مواد اولیه در برخی از تولیدات و... در این حوزه گله‌مند بودند و تقریباً دولت کار قابلتوجهی برای رفع یا کاهش این مشکلات انجام نداده است. 

بلاتکلیفی صنف چاپ 

سید عباس مشیری، مدیر چاپخانهی «امیر سمنان» می‌گوید: بلاتکلیفی صنف چاپ ضربهی بزرگی به این صنعت وارد می‌کند. 

وی ادامه می‏دهد: پیشبینی می‌شد که دید فرهنگی صرف نسبت به حوزهی صنعت چاپ باعث وارد شدن لطمه‌ها و آسیب‌های فراوان به این حوزه بشود، لذا ورود به زیر مجموعهی وزارت صنعت مدنظر قرار گرفت اما این انتقال در نیمهی راه متوقف شد. 

وی می‏فزاید: شاید هفت درصد گردش مالی صنعت چاپ مربوط به کتاب باشد، ولی بیش از نود درصد گردش مالی این حوزه مربوط به سایر صنایع از جمله صنایع صنعتی، تجاری وتبلیغاتی است. 

وی تصریح می‏کند: گردش و قدرت مالی صنعت چاپ در خیلی از کشورهای جهان جایگاه چهارم و پنجم را دارد و در تمام دنیا به عنوان حوزهای ارزآور و اشتغالزا شناخته میشود. 

یک بام و دو هوا 

وعده‌های بسیاری برای تعیین تکلیف صنعت چاپ به فعالان این صنف داده شده اما هنور تغییری در این مسیر رخ نداده است. هم اکنون بخشی از مسئولیتهای صنعت چاپ برعهدهی وزارت صنعت و بخش دیگر با وزارت ارشاد اسلامی است. این یک بام و دو هوایی سبب شده تا اهالی صنف چاپ با دغدغههای متعددی روبهرو شوند. 

نوسانات ارزی از یک سو و ایجاد مشکلاتی همچون ورود دستگاههای چاپ موانعی پیش روی تولید قرار داده است. پیشنهاداتی در غالب یک تفاهم‌نامه‌ ارائه شده بود تا طبق آن کلیهی امور مربوط به تأسیس، واردات و صادرات محصولات و صدور مجوزهای ورود دستگاه‌ها و ماشین‌آلات چاپ از وزارت ارشاد به وزارت صنعت، معدن و تجارت منتقل شود و وظیفهی نظارت بر چاپخانه‌ها همچنان در حیطهی وزارت ارشاد باقی بماند، اما هیچ کدام به سر انجام نرسید و در این میان تنها صنف چاپ  دچار ضرر شد. /انسیه بغدادی

ایران در نمایشگاه‏های چاپ و بسته‌بندی که در دبی و ژاپن  برگزار می‌شود شرکت خواهد کرد.

رئیس اتحادیهی صادرکنندگان چاپ ایران در مصاحبه‌ای با نشریهی چاپ و نشر با اشاره به برنامه‌ها و سیاست‌گذاری‌های این اتحادیه در جهت حمایت از صادرات کالاهای تولید داخل گفت: حضور پررنگ تولیدات چاپ و بسته‌بندی در عرصه‌های بین‌المللی مسیر توسعه و کسب بازارهای صادراتی را تسریع میکند.

«بابک عابدین» افزود: نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی دبی که هر دو سال یک‌بار برگزار می‌شود مکانی مناسب برای تولیدکنندگان است. حضور ایران در پاویون نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی دبی نشان از اهمیت و امکانات خوب کشور در صادرات کالاهای تولید داخل دارد.

وی ادامه داد: ایران در این نمایشگاه در فضایی بالغ ‌بر 360 متر مربع به عرضهی توانمندهای خود در صنعت چاپ می‌پردازد. تاریخ برگزاری این نمایشگاه 26 تا 29 فروردین‌ ماه  خواهد بود.

عابدین حضور در نمایشگاه ژاپن را از دیگر برنامه‏ های اتحادیهی صادرکنندگان دانست و اظهار کرد: نمایشگاه ژاپن نیز طی شش روز برگزار می‏ شود. این نمایشگاه مکانی مناسب برای انتقال دانش و دریافت تجربیات همچنین آشنایی با فناوری برای شرکت‌کنندگان کشور خواهد بود.

رئیس اتحادیهی صادرکنندگان چاپ ایران ادامه داد: نمایشگاه ژاپن در فوریه (بهمن و اسفند)  برگزار خواهد شد.

وی به نمایشگاه لیبل هندوستان که در فوریه (بهمن و اسفند) برگزار می‌شود نیز اشاره کرد و افزود: شرکت در نمایشگاه هندوستان ارتباط مستقیمی با حضور شرکت‏کنندگان این نمایشگاه دارد، چنانچه شرکت‌های خارجی مورد هدف در این نمایشگاه حضور یابند شرکت ایران در این نمایشگاه قطعی خواهد شد.

 فراخوان اولین نمایشگاه تخصصی بین‌المللی کاغذ، مقوا، فرآورده‌های سلولزی و ماشین‌های مربوط اعلام شد. این نمایشگاه از 6 الی 11 مرداد ماه 97 در محل نمایشگاههای بین‌المللی تهران برگزار می‏شود.

این نمایشگاه با هدف ایجاد بستر مناسب برای ایجاد فضای مناسب تولید و رقابت، عرضهی جدیدترین ماشین‌آلات مربوط، ورود تکنولوژی‌های نوین و بهره‌مندی از این فنّاوری‌ها و از همه مهم‌تر ایجاد فضای رقابتی در این عرصه و خروج از فضای انحصاری برگزار می‏شود.

ایجاد رقابت بین تأمین‌کنندگان و عرضه‌کنندگان خارجی، امکان برقراری ارتباط مستقیم بین عرضه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان در فضایی کاملاً رقابتی، افزایش کیفیت و کاهش قیمت رقابتی از جمله دیگر اهداف در نظر گرفته شده برای این نمایشگاه هستند.

این نمایشگاه تلاش دارد تا توانمندی‏ها و پتانسیل‏های لازم در حوزهی کاغذ، مقوا و ماشین‌های مرتبط را به نمایش گذاشته و امکان حضور تک‌تک فعالین این صنف را جهت معرفی محصولات خود در فضایی کاملاً رقابتی فراهم سازد.

ثبت‌نام برای شرکت در این نمایشگاه  از اردیبهشت‌ ماه آغاز شده است. این نمایشگاه در قالب چهار غرفه برگزار می‎شود. علاقه‌مندان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس  www.ayandehandishan.ir مراجعه و یا با شماره تلفن‏های 88775844 88795625 تماس برقرار کنند.

این نمایشگاه با حمایت اتحادیهی صنف فروشندگان کاغذ و مقوا و سندیکای تولید کنندگان کاغذ و مقوا برگزار می شود.

 

 

به گزارش چاپ ونشر، حل مشکلات چندین و چند ساله صنعت چاپ در سایه نبود متولی مشخص چالشی بزرگ بر سر راه توسعه این صنعت محسوب می شود و هنوز سر انجام قابل قبولی برای این انتقال وظایف به وزارتخانه ها در نظر گرفته نشده است.

به نظر می‌رسد وزارت صنعت نیز خود در سردرگمی به سر می‌برد‌، زیرا از یک طرف مدیریت وزارت صنایع یک نظر ارائه می دهد،‌ از طرف دیگر مدیریت ستاد تنظیم بازار نظر دیگری دارد،‌ با این همه نامه نگاری ها نیز نتوانسته راه را هموار کند و پاسخی برای دغدغه های پایان سال این صنعتگران چاپ باشد، در عین حال، گمرک همچنان از ترخیص کالاها ممانعت می‌کند.

نگرانی‌های انتقال صنعت چاپ به وزارت صنعت در حالی پررنگ می شود که هنوز تغییرات ریشه‏ ای که پیش بینی می‏ شد شکل نگرفته و یا سطحی بوده است  ظاهرا درد سر انتقال تازه در آغاز راه است‌.

تدوین دستورالعمل که بتواند مسئولیت ها را تدوین و سپس اجرا کند ضرورتی است که تا بحال تحقق نیافته است.

پیش از این،  پیش بینی می شد با ورود وزارت صنعت معدن و تجارت به حیطه تولی‌گری مسئولیت های صنعت چاپ شاهد تغییرات مثبت و فراوانی بدر این حوره باشیم در عین حال از تسهیلات گسترده این وزارتخانه نیز در حوزه چاپ نیز بهره لازم برده شود .

از همین رو رایزنی های فراوان و به منظور رفع نواقص، انجام شده همچنین تفاهم‌نامه‌ای که طبق آن کلیه امور مربوط به تأسیس، واردات و صادرات محصولات و صدور مجوزهای ورود دستگاه‌ها و ماشین‌آلات چاپ از وزارت ارشاد به وزارت صنعت، معدن و تجارت منتقل شود و وظیفه نظارت بر چاپخانه‌ها همچنان در حیطه وزارت ارشاد باقی بماند.

این تفاهم نامه که قرار بود به صورت لایحه در دولت به تصویب و اجرا نزدیک شود هنوز تدوین نشده و همچنان مسیر تحول را می‏پیماید و به تفاهم نامه های موزه ای پیوسته، گویا امضای طلایی زیر این تفاهم نامه سفید را سیاه نکرده است.

برخی صاحب نظران صنعت چاپ معتقدند، هميشه مديراني در مسندهای اساسی و حیاتی در وزارت ارشاد اسلامی کار می کرده اند آنان اطلاعات و تجربه لازم در این حوزه را نداشته ولي مجبور بوده‌اند وظايف و قوانين محول شده را انجام دهند. همین امر سبب شده تا اين صنعت هميشه با چالش‌های بزرگي روبرو بوده شود و با توسعه اين صنعت مشكلات آن‌هم به همان اندازه وسیع‌تر شده است.

از سوی دیگر واردات دستگاه ها و ماشین آلات چاپ با کمک بازرگانان یکی از مهم ترین چالش هایی که هنوز حل نشده و باید مورد بررسی قرار گیرد.

محمد یوسفی مدیر چاپخانه گلرنگ در این زمینه می گوید: هنوز مشکلات حل نشده و تغییرات قابل توجهی نیز شکل نگرفته چاپخانه هنوز نتوانسته اند با بیمه به توافق برسند، معضل سخت و زیان آور همچنان داستان روز چاپخانه‏ها بوده و  نتایج مطلوبی برای چاپخانه‏ها را به همراه نداشته است.

وی ادامه می‏ دهد: پی‏گیری و برنامه‌ریزی جهت بررسی رفع مشکلات واحدهای چاپ و بخش‌های وابسته نیازمند توجه بیشتری دارد و هرگونه بی‌توجهی عوارض جبران‌ناپذیر به همراه دارد که کمترین آن تعطیلی واحدها چاپخانه‌ای است.

ضعیف عمل کردن متولی نیز در این زمینه بی‌تأثیر نیست و چنانچه برنامه‌ای مدون به‌منظور حل مشکلات در نظر گرفته نشود همچنان بین دوراهی صنعت و ارشاد باقی خواهیم ماند چراکه کار به‌صورت ریشه‌ای حل‌نشده است از سوی دیگر انتقال امور تأسیس،‌ صادرات و واردات محصولات و دستگاه‌‌های چاپ به وزارت صنعت‌، اقدام بسیار ارزنده‌ای است، اما زمانی که سازوکار این انتقال به‌درستی طراحی نشود‌، بیشترین آسیب متوجه چاپخانه‌داران خواهد بود.

یک استاد دانشگاه چاپ مهدی خسروی می‌گوید: مشکلات ازآنجا نشأت می‌گیرد دولت نتوانست برنامه و سازوکارهای مناسبی را برای صنعت چاپ تعریف کند و طرح بدون زیرساخت ارائه و اجرا کرد از آن بدتر رها کردن طرح و عدم پیگیری به‌منظور رفع نواقص بود، زیرا  تا پیش‌ازاین چاپخانه‌داران در حوزه صنفی با اتحادیه‌های خود و در حوزه دولتی با وزارت ارشاد طرف بودند‌، اما اکنون مشخص نیست برای حل مشکلات خود باید به کجا مراجعه کنند‌، در حقیقت نوعی سردرگمی ایجاد خواهد شد.

سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس سعید باستانی با اشاره به مراحل پایانی پیگیری ها تفاهم نامه می‏ گوید: فرآیند پی گیری واگذاری وظایف دو وزاتخانه صنعت و ارشاد اسلامی همچنان ادامه دارد. تلاش می‏ شود تا شرح وظایف تا آخرین روزهای پایانی سال 96 مشخص شود

وی تاکید می کند: پروژه انتقال وظایف به وزارتخانه صنعت معدن و تجارت که چند وقتی از عمرش می گذرد تعریف شده و مشکلی ندارد، تنها نحوی واگذاری و تعیین مسئولیت‏ های باقی مانده است که روند تفکیک خود را طی می کند، این مهم به پیگیری های اتحادیه نیز بستگی دارد.   / انسیه بغدادی