اتحاديه صادرکنندگان صنعت چاپ با هدف ايجاد زيرساخت‌هاي لازم براي توسعه صادرات در اين بخش، اقدام به برپايي و راه‌اندازي کارگروهی تخصصي در زمینه افست و چاپ سلولزي کرده است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از اتاق بازرگانی تهران، صنعت چاپ و بسته‌بندی با درآمد جهانی سالانه بالغ بر 1200 میلیارد دلار، از صنایع مهم و استراتژیک در کشورهای در حال توسعه و توسعه‌یافته محسوب می‌شود. در منطقه خاورمیانه و در میان همسایگان ایران نیز برخی از کشورها در صنعت چاپ و بسته‌بندی و صادرات این صنعت به همراه کالاهای مختلف، ارزآوری هنگفتی داشته‌اند؛ برای نمونه می‌توان به کشور ترکیه اشاره کرد که سالانه در حدود 36 میلیارد دلار از درآمد حاصل از صنعت چاپ و بسته‌بندی را در خاورمیانه به خود اختصاص می‌دهد.

ایران نیز می‌تواند یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان مطرح در حوزه چاپ و بسته‌بندی در منطقه باشد. در صورت تحقق حمایت‌های لازم از صنعت چاپ و بسته‌بندی، تولیدات این صنعت به‌طور مستقیم در قالب بسته‌بندی‌های چاپی و محصولات فرهنگی و به‌طور غیرمستقیم به‌صورت بسته‌بندی محصولات صادراتی، به افزایش درآمد غیرنفتی کشور کمک قابل‌توجهی خواهد کرد. در سال‌های اخیر، صنعت چاپ کشور به‌تدریج از تمرکز روی چاپ افست و چاپ سلولزی فاصله گرفته و تلاش کرده است که به عرصه‌های جدیدتر چاپ مثل بسته‌بندی و لیبل توجه بیشتری داشته باشد.

طبق اعلام مدیرکل چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، گردش مالی صنعت چاپ در ایران حدود 700 میلیارد تومان است که از آن میان، 80 درصد آن به انواع بسته‌بندی، پنج درصد چاپ کتاب و 15 درصد به نشریات مربوط می‌شود. با این حال، به دلیل اینکه محصولاتی همچون پسته، زعفران، خرما، گردو، کشمش و دیگر تولیداتی که در ایران و دنیا از محصولات مشهور و مطرح منسوب به ایران هستند بسته‌بندی مناسبی ندارند، صادرات صنایع چاپ و بسته‌بندی  هنوز نتوانسته‌اند جایگاه مناسب خود را در صادرات کشور پیدا کنند. بنا به گفته مدیرکل چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در سال 95 در حدود 10 هزار تن محصولات چاپی به خارج از کشور صادر شده بوده است. بخش وسيعي از صادرات صنعت چاپ ايران محصولاتي غیر از كتاب و نشریه بوده و اين محصولات شامل صنايع چاپي غالبا وابسته به بسته‌بندی است که بيشتر به افغانستان، تركمنستان و عراق صادر مي‌شود. برخي از استان‌ها مانند خراسان رضوي و آذربايجان شرقي نیز به‌صورت مستقيم اجازه صادرات محصولات چاپی را دارند.

 

 لزوم مطالعه دقیق بازار

صنعت چاپ ایران با اینکه بسیار رشد کرده و متحول شده است، اما هنوز گاهی رگه‌هایی از تفکر سنتی در سرمایه‌گذاری آن به چشم می‌خورد. یکی موارد این تفکر سنتی در سرمایه‌گذاری در دو دهه گذشته با ورود اولین ماشین‌های افست چهاررنگ رخ داد که هم‌زمان تب شدیدی صنعت چاپ کشور را در بر گرفت. به گزارش آژانس خبری چاپ و بسته‌بندی ایران، این تب وقتی فرونشست که دیگر دیر شده بود؛ بخش عمده سرمایه‌گذاری برای خرید فناوری‌های نو و دست‌دوم چاپ و بسته‌بندی بدون پشتوانه مطالعاتی نیازسنجی و امکان‌سنجی طرح انجام شده و از همین رو، درحالی‌که در برخی حوزه‌ها تقاضای کمی و کیفی مشتریان داخلی بی‌جواب مانده، در بخش دیگر واحدهای چاپ به رقابت‌های غیرحرفه‌ای رو آورده‌اند، رقابتی که تلفات آن خروج 300 چاپخانه‌دار از گردونه فعالیت صنعت چاپ کشور بوده است.

صنعت چاپ در دهه‌های اخیر بسیار تغییر کرده و متنوع شده است. می‌توان گفت انواع ابزارها برای محصولات مختلف، از چاپ روی بسته‌بندی‌های مخصوص گرفته تا لیبل‌های گوناگون اکنون در صنعت چاپ دیده می‌شوند. بخش فناوری‌های تبدیلی بسته‌بندی‌های انعطاف‌پذیر، تولید فیلم‌های پلیمری، مواد مصرفی مقوایی اسپتیک، جعبه‌های مقوایی لوکس، ظروف پلاستیکی لوکس، تولید انواع لیبل و برچسب، مقوا و غیره، ازجمله زمینه‌های مورد علاقه سرمایه‌گذاران خارجی در زمینه چاپ است که فعالان صنعت چاپ تلاش می‌کنند در آنها رونقی به وجود بیاورند. از سوی دیگر، برخی از انواع چاپ‌های سنتی مثل بسته‌بندی‌های عادی،‌ چاپ کتاب و دیگر محصولات هم هستند که سهم خود را در بازار چاپ و بسته‌بندی حفظ کرده‌اند.

بنا به تنوع و قابلیت‌هایی که صنعت چاپ و بسته‌بندی می‌توانسته در کشور داشته باشد، حتی اخیرا پیشنهاد شده است که یک منطقه آزاد فرهنگی برای صنعت چاپ در کشور در نظر گرفته شود؛ در اواخر خردادماه امسال، وزیر راه و شهرسازی از پیشنهاد ایجاد منطقه آزاد فرهنگی برای صنعت چاپ که توسط فعالان این صنعت ارائه شده بود استقبال کرد؛ پیشنهاد ایجاد یک منطقه آزاد فرهنگی برای صنعت چاپ در زمان برگزاری نمایشگاه کتاب امسال در تهران مطرح شده بود. به گفته وزیر راه و شهرسازی، عراق از جمله کشورهایی است که در حال حاضر به صنعت چاپ ایران نیاز دارد و خریدار اصلی شرکت‌های چاپی در داخل کشور محسوب می‌شود. به گفته او، اگر عزم واقعی برای چنین کاری وجود داشته باشد، بندرعباس یا سایر بنادر مکان‌های مناسبی برای ایجاد این منطقه آزاد فرهنگی به حساب می‌آیند. در بندر امام 11 هزار هکتار منطقه ویژه قرار دارد و می‌توان در همان مکان برای صنعت چاپ نیز یک منطقه آزاد فرهنگی ایجاد کرد.

 

 تمرکز بر لیبل و برچسب

یکی از حوزه‌هایی که اخیرا صنعت چاپ ایران را درگیر خود کرده و اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ ایران نیز روی آن به خوبی تمرکز کرده، چاپ لیبل و برچسب است. این اتحادیه کارگروهی تخصصی برای این حوزه به راه انداخته و در گام نخست تقویت بخش لیبل، سيمنار ليبل را براي اولين بار در کشور برگزار کرده است. پس از آن نیز با حضور در نمايشگاه‌هاي معتبر بين‌المللي در قالب هيئت‌هاي تجاري، تلاش کرده است ابعاد جديد فناوری صنعت چاپ ليبل را بيشتر به دست‌اندرکاران این صنف معرفي کند و همچنین با تغيير بنيادين کسب‌وکار در اين بخش، متخصصان و پيشکسوتان حوزه لیبل را کنار هم گرد آورد.

کارگروه چاپ ليبل با هدف حمايت از بخش چاپ ليبل راه‌اندازي شد و از آنجا که اتحاديه صادرکنندگان صنعت چاپ نگاه ويژه‌اي به بخش ليبل و احداث زيرساخت‌هاي صادراتي داشته است، گروهي از سرمايه‌گذاران متوجه بازار بکر ايران در اين زمينه شدند. با توجه به آنکه سرمايه‌گذاري در زمينه ليبل جديد است و بازار اين صنعت با حضور سرمايه‌گذاران رونق يافته، طي دو سال گذشته بيش از هفتاد ميليون يورو ماشين‌آلات جديد ليبل به ايران وارد شده است. برپايي همايش‌ها و سمينارها به‌منظور اطلاع‌رساني بهتر و دقيق‌تر به صنعت چاپ ليبل از اقدامات اتحاديه صادرکنندگان صنعت چاپ در اين زمينه است. همچنين اين اتحاديه نگاه ويژه‌اي به تامين مواد اوليه براي چاپ ليبل و جلوگيري از واردات محصولات چاپ‌شده جهت حمايت از توليد داخلي ليبل دارد.

برگزاری سه هیئت تحقیقاتی بازاریابی در معتبرترین نمایشگاه لیبل جهان، لیبل اکسپو اروپا از دیگر فعالیت‌های این اتحادیه در چهار سال گذشته بوده است. طبق گزارش‌های میدانی و آمارهای به‌دست‌آمده از واردکنندگان ماشین‌آلات صنعت چاپ لیبل، توسعه و پیشرفت این بخش از صنعت چاپ طی چهار سال گذشته با رشد صدرصدی مواجه شده است. نگاه تخصصی به مقوله لیبل و لیبلینگ علاوه بر توسعه این بخش از صنعت چاپ، باعث جلوگیری چشمگیر از خروج ارز و تمرکززدایی از چاپ افست در کشور شده است.

 

 دوازده سال فعالیت

اتحاديه صادرکنندگان صنعت چاپ ايران در سال 1385با هدف توسعه صادرات محصولات چاپ و بسته‌بندي فعاليت خود را آغاز کرد. اين اتحاديه با برگزاري دوره‌هاي آموزشي تخصصي، حضور در نمايشگاه‌هاي برتر صنعت چاپ و بسته‌بندي جهان، ايجاد پاويون‌هاي ملي بسته‌بندي ايران، اعزام هيئت‌هاي تحقيقاتي، بررسي موانع صادراتي، امکان‌سنجي توان توليد داخل و نظایر آنها، همواره در پي توسعه پايدار صادرات غير نفتي است. در اين مسير، اتحاديه صادرکنندگان صنعت چاپ ايران با راه‌انداري کارگروه‌هاي تخصصي به ارزيابي هرچه دقيق‌تر روش‌هاي مختلف چاپي، امکانات توليد داخلي، بررسي موانع کسب‌وکار و روش‌هاي حضور در بازارهاي بين‌المللي اقدام کرده است. این اتحاديه برنامه ويژه‌اي براي ايجاد زيرساخت‌ها در صنعت چاپ دارد که پيامد آن توسعه صادرات صنعت چاپ خواهد بود.

اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ دارای سه کارگروه کلیدی است که اولین آنها کارگروه چاپخانه‌هاي انعطاف‌پذير است. این کارگروه قديمي‌ترين کارگروه تخصصي اتحاديه است که از ابتداي فعاليت با رويکردي متفاوت نشست‌هاي خود را برگزار می‌کند. بررسي موانع کسب و کار، تأمين مواد اوليه، توسعه صادرات بسته‌بندي‌هاي پليمري، افزايش کيفيت در توليد، برگزاري دوره‌ها و سمينارهاي آموزشي و سرمايه‌گذاري‌هاي هدفمند، از محورهاي اصلي نشست‌هاي اين کارگروه است. یکی از حوزه‌هایی که در اتحادیه دنبال می‌شود، مربوط به چاپخانه‌داران بخش هليو و فلکسو است که صنعتي‌ترين و بزرگ‌ترين بخش صنعت چاپ کشور را تشکیل می‌دهند و همواره بزرگ‌ترين بخش صادرکنندگان صنعت چاپ و بسته‌بندي کشور بوده‌اند. از سوی دیگر، تيم تحقيقاتي اتحاديه صادرکنندگان صنعت چاپ با بررسي روش‌هاي چاپي به اين نتیجه رسیده است که بخش ليبل در صنعت چاپ مغفول مانده است و به همین دلیل، اقدام به ايجاد کارگروهی در این زمینه کرده است.

اتحاديه صادرکنندگان صنعت چاپ با هدف ايجاد زيرساخت‌هاي لازم براي توسعه صادرات در اين بخش، اقدام به برپايي و راه‌اندازي کارگروهی تخصصي در زمینه افست و چاپ سلولزي کرده است. کارگروه افست و چاپ سلولزي اتحاديه با هدف بررسي بازارهاي صادراتي با تکيه بر توانمندي توليد داخلي و بررسي روش‌هاي حمايت از توليد محصولات بخش چاپ افست و سلولزي آغاز به کار کرده است. همچنين با توجه به روند غيرصعودي چاپخانه‌هاي افست، اتحاديه اقدام به برپايي کارگروهي متشکل از دست‌اندرکاران اين بخش کرده است تا بار ديگر اين چاپخانه‌ها احيا شوند. اين کارگروه با هدف تقويت و توسعه زيرساخت‌هاي استاندارد براي توسعه صادرات در بخش افست و مصنوعات سلولزي و نيازسنجي امروز بازارهاي هدف، با تکيه بر توان داخلي و تقويت اقتصاد مقاومتي آغاز به کار کرده است. در اين کارگروه اقداماتي براي برنامه‌ريزي مدون آموزش حين خدمت چاپخانه‌داران افست و سلولزي و تدوين راهکارهاي کاربردي براي توسعه هدفمند اين بخش از صنعت چاپ در تعامل با اعضاي کارگروه بررسي شده است. بر اساس برنامه‌ريزي اتحاديه صادرکنندگان صنعت چاپ، نشست کارگروه‌هاي اين اتحاديه بر اساس برنامه تا پايان هر سال به‌صورت منظم ادامه دارد. ازجمله فعالیت‌های این کارگروه همچنين مي‌توان به بررسي بازارهاي صادراتي با تکيه بر توانمندي توليد داخلي و بررسي روش‌هاي حمايت از توليد محصولات بخش چاپ افست و سلولزي اشاره کرد.

پیشکسوت صنعت چاپ کشور با اشاره به ظرفیت‌های این صنعت در توسعه صادرات گفت: صنعت چاپ کشور به دلیل بهره‌مندی از ماشین‌آلات مدرن و به‌روز می‌تواند سفارش‌های چاپ کتاب کشورهای منطقه را به راحتی دریافت کند و ظرفیت صادراتی کشور و ارزآوری به کشور را رونق دهد اما نبود برخی زیرساخت‌های لازم در کشور مانع این موضوع می‌شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از (ایبنا)، رضا رضایی با بیان اینکه صادرات در حوزه چاپ نیازمند برخی زیرساخت‌ها است، گفت: امکانات و زیرساخت‌های کشور در حوزه صادرات باید فراهم شود زیرا توانایی‌های کنونی کشور ما عمدتا در زمینه واردات است و در این زمینه مشکل زیادی نداریم اما در زمینه صادرات، برنامه‌ریزی‌ و زیرساخت نداشته و کریدوری مخصوص صادرات نداریم.

وی افزود:تا زمانی که این کریدور وجود نداشته باشد در زمینه صادرات فقط در بخش شعار باقی می‌ماند و عملی نمی‌شود. به عنوان مثال در حوزه کتاب ما دارای غنای فرهنگی بسیار پخته‌ای داریم و آثار ارزشمندی در کشور تولید می‌شود که اگر طبق برنامه‌ریزی ترجمه مفهومی شود به خوبی می‌توانیم این کتاب‌ها را به کشورهای دیگر صادر کنیم.

رضایی با بیان اینکه  اینکار نیازمند سرمایه‌گذاری و پرداخت هزینه در قالب یک تشکل و مجموعه‌ای است تا اینکارها را دنبال کند، عنوان کرد: اگر چه در ابتدای امر این کار سخت و نشدنی است اما اگر به نتایج آن در درازمدت نگاه کنیم قطعا شاهد اتفاق‌ها و رخدادهای خوب و مبارکی خواهیم بود.

وی در بخش دیگر صحبت‌های خود به پتانسیل مناسب چاپ کتاب‌های درسی کشورهای منطقه در ایران اشاره کرد و گفت: کشوری مثل تاجیکستان تا چند سال پیش سالانه فقط حدود ۲۰ میلیون دلار کتاب درسی به کشورش وارد می‌کرد و در حالی که چنین بازار بکر و خوبی در همسایگی ما وجود داشت اما صنعتگران ما از آن غافل ماندند و بازار را از دست دادند.

رضایی افزود: همچنین کشورهای عراق، افغانستان و تاجیکستان نیز چنین ظرفیت‌هایی را در دل خود دارند که تجار و فعالان این حوزه با شناسایی هرکدام از این موارد می‌توانند زمینه صادرات صنعت چاپ کشور را به دلیل توانمندی‌های خوب ماشین آلات چاپ و اپراتورهای حرفه‌ای فراهم کند.

وی با بیان اینکه انجام چنین کارهایی نیازمند برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری است، تاکید کرد: اگر گروهی در صنعت چاپ به عنوان پرچمدار در این زمینه اقدام کنند و گام‌های اولیه را بردارند به زودی می‌توانیم این صنعت را از حالت رکود سنگین فعلی نجات داد البته اینکار نیازمند افراد قوی با روابط بین‌الملل خوب و مناسب است تا تحقق پیدا کند.  

به گفته وی، امروز کار نشر فقط به انتشار یک یا دو هزار نسخه خلاصه نمی‌شود و بسیاری از ناشران کار خود را گسترده کرده‌اند و با توانمندی‌هایی که صنعت چاپ در اختیار آن‌ها قرار داده است کتاب‌های خود را به صورت منطقه‌ای و حتی جهانی چاپ می‌کنند و در اختیار مخاطبان قرار می‌دهند.

ریاست پیشین اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ کشور با اشاره به برخی قوانین دست و پاگیر کشور در حوزه صادرات توضیح داد: ما می‌توانیم سفارش‌های چاپ کتاب زیادی را در کشور منتشر کنیم و حتی در زمینه چاپ نشریات نیز فعال شویم، در این زمینه کشور هندوستان سال‌ها است که فعالیت می‌کند و حتی برخی نشریات آمریکا در هندوستان چاپ می‌شدند اما اینکار نیازمند کریدور مخصوصی است تا شکل عملی پیدا کند.

وی یادآور شد: باید تشکیلاتی با قوانین و ضوابط روز جهانی در کشور برای حوزه صادرات وجود داشته باشد، یک ناشر وقتی می‌خواهد کتابش را در ایران چاپ کند باید امنیت داشته باشد یعنی کتاب فقط برای سفارش‌دهنده چاپ شود نه اینکه به صورت‌های مختلف نسخه‌های آن در ایران چاپ شود، همان بلایی که بر سر خیلی از کتاب‌های ایرانی می‌آید و در این زمینه ما چگونه می‌خواهیم این امنیت را برای کتاب‌های خارجی داشته باشیم.

رضایی همچنین درباره لزوم پیش‌بینی برخی شرایط بانکی نیز در تحقق این موضوع گفت: نرخ ارزش پول باید ثابت باشد تا تجار ما بتوانند فعالیت بازرگانی قابل اعتماد و محکمی داشته باشند. به عنوان مثال اگر یک چاپخانه‌دار حدود یک میلیون جلد کتاب برای کشوری چاپ کند و برای ۱۰۰ هزار نسخه اول که کاغذ می‌گیرم چاپ کنم، به دلیل شرایط بازار مجبور هستم بقیه کاغذها را ۱۰ درصد گران‌تر خریداری کنم در این شرایط چگونه می‌توان قراردادهای بین‌المللی منعقد کرد.

وی گفت: این موضوع در حالی مطرح می‌شود که در دنیا این موضوع حل شده است و راهکارهای صادرات به راحتی حل شده است و ما در زمینه صادرات دستمان بسته است و نمی‌توانیم در حوزه چاپ به خوبی عمل کنیم. 

مدیر شرکت آواساپیان  توجه به صادرات را نکته حائز اهمیت دانست.


 

اختصاصی/ به گزارش چاپ و نشر ،روبرت آواساپیان مدیر شرکت آواساپیان  در باره زمان برگزاری نمایشگاه  چاپ و بسته بندی گفت:متاسفانه زمان برگزاری نمایشگاه چاپ و بسته بندی مصادف با سال میلادی شد و همین امر موجب شده است از تعداد بازدید کنندگان کاسته شود .

از طرفی چون زمستان  و سرما دلیل دوم  برای کاهش مخاطبان این نمایشگاه شد.

آواساپیان با اشاره به مساله صادرات محصولات ایرانی به کشورهای خارجی افزود:من سال گذشته در نمایشگاه شرکت نکردم زیرا غرفه میلادو 38 جزو بهترین غرفه های نمایشگاه است و مسئولان نمایشگاه گفتند چون خارجی ها هزینه را به دلار حساب می کنند به صرفه تر است.

مدیر شرکت آواساپیان در ادمه یادآور شد: شرکت ما تولید کننده دستگاه مسطح ملخی است و ما این دستگاه را با کیفیت بالا تر از برند چینی تولید کرده ایم اما با مبلغی خیلی نازل عرضه می کنیم تا در سطح جهانی کار صادرات را بهینه سازی کنیم.

 

بنابراین دولت نیز با حمایت از تولیدات ایرانی می تواند از صنایع داخلی حمایت کند.