مجموعه ارزشمندی افزون بر 200 نسخه خطی و چاپ سنگی نفیس، مربوط به امام موسی بن جعفر(ع) در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود که در این میان، قرآن منسوب به دستخط حضرت، می‌درخشد.

به گزارش آستان نیوز رییس اداره مخطوطات سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان‌ قدس‌ رضوی، اعلام کرد: مجموعه ارزشمندی افزون بر 200 نسخه خطی و چاپ سنگی نفیس مربوط به امام هفتم(ع) شامل تألیفات، احادیث و روایات، سرگذشت‌نامه، فضایل و مناقب و شرح و حاشیه در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود که از مهم‌ترین آن، قرآنی منسوب به دستخط مبارک حضرت به خط کوفی است که بر پوست آهو کتابت شده است.

حجت‌الاسلام محمد حسن نوري‌نيا با این توضیح که این اثر ارزشمند دارای ترنج و سرترنج با نقش «خط مبارک امام مفترض الطاعه موسی بن جعفر» به رنگ سفیداب محرر در زمینه زر است، اضافه کرد: در صفحه نخست این قرآن نفیس، وقف‌نامه به دستخط و امضای شیخ بهایی در سال 1009 ق به چشم می‌خورد. دو صفحه اول و آخر دارای دو لوح زرین با نقوش هندسی، اعراب به نقاط شنگرفی و سیلو، اعجام به خطوط نازک به سیاهی و شنگرف، سرسوره آل عمران به قلم زر و محرر، پایان هر ده آیه، شمسه زرین و دارای نقش و سجع مهر و یادداشت‌های تاریخی و مهر متولیان وقت است.

وی به اثر ارزشمند «عیون اخبارالرضا» اشاره کرد که 70 نسخه نفیس از آن در گنجینه کتب خطی موجود است و ادامه داد: از جمله مسائلی که در عیون اخبارالرضا بدان اشاره شده، نصّ امام کاظم(ع) درباره امامت، وصیت امام کاظم(ع)، امام کاظم(ع) در عصر هارون الرشید و صحت وفات موسی بن جعفر(ع) است.

نوري‌نيا به دو نسخه دیگر با موضوع زندگانی امام موسی بن جعفر(ع) اشاره کرد که در قرن سیزدهم تألیف و کتابت شده و بیان کرد: «سرور المؤمنین» تألیف احمدبن محمد اردکانی یزدی و کتابت محمد تقی بن ابی الحسن یزدی به سال 1294 هجری قمری و «ذیل سرور المؤمنین» کتابت احمد بن حسن واعظ یزدی به سال 1267 هجری قمری است.

رییس اداره مخطوطات آستان قدس رضوی از شرح قصیده لامیه در مدح امام موسی بن جعفر(ع) یاد کرد و افزود: متن این اثر از عبدالباقی افندی و شرح آن از کاظم بن قاسم رشتی در قرن سیزدهم است و نسخه‌ای از آن با عناوین و نشان‌ها به شنگرف کتابت شده است.

وی در پایان به نسخه ارزشمندی با عنوان مسائل علی بن جعفر اشاره کرد که توسط رهبر معظم انقلاب به گنجینه کتب خطی اهدا شده و تصریح کرد: این اثر شامل پرسش‌های علی بن جعفر و پاسخ‌های موسی بن جعفر(ع) در موضوع فقه است که نسخه موجود در کتابخانه آستان قدس زضوی به خط محمود بن احمد کاشانی در سال 1309 هجری قمری در کربلا به خط نسخ بر کاغذ نخودی کتابت و بر روی برخی عبارات آن به سرخی خط کشیده شده است.

گفتنی است بیش از 23 هزار نسخه قرآن و جزوه قرآنی نفیس خطی و چاپ سنگی در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود که از این میان، قرآن‌های منسوب به دستخط مبارک ائمه اطهار(ع) از جمله امام علی(ع)، امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) و امام رضا(ع) که بر پوست آهو به خط کوفی کتابت شده، از مهم‌ترین آثار قرآنی این مجموعه بی‌نظیر است.

 

در کتابخانه مرکزی آستان ‌قدس رضوی افزون بر ۲۰۰ نسخه نفیس خطی و چاپ سنگی از صحیفه سجادیه و شرح و حاشیه آن نگهداری می‌شود که برخی به واسطه قدمت و یا خط و تذهیب هنرمندانی ممتاز از نفاست زیادی برخوردار است.

 

به گزارش چاپ و نشر، رئیس اداره مخطوطات این سازمان اعلام کرد: حضرت زین‌العابدین علیه‌السلام امام چهارم شیعیان است که مجموعه گهربار دعایی با نام «صحیفه سجادیه» از ایشان روایت شده و به لحاظ جامعیت علمی در زمان خود به عنوان مرجع علمی مسلمانان مورد سؤال و جواب قرار می‌گرفته و اهل سنّت نیز ایشان را از راویان حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله برشمرده‌اند؛ در حال حاضر بیش از ۱۶۰ نسخه خطی و چاپ سنگی ارزشمند از صحیفه در آستان قدس رضوی موجود است که با آثار دیگر از قبیل شرح و حاشیه، از مرز ۲۰۰ نسخه می‌گذرد.

حجه‌الاسلام محمد حسن نوری‌نیا با بیان اینکه دو نفر از فرزندان امام-حضرت باقر علیه‌السلام و زید بن علی- این صحیفه را نوشته‌اند، اظهار داشت: آنچه از امام روایت شده در کتب معتبر روایی اهل سنّت، ثبت و ضبط گردیده و در حال حاضر حداکثر ۵۸ دعا از صحیفه در دسترس عموم قرار دارد که به روایت نجم‌الدین علوی بهاء اشرف است.

وی اضافه کرد: قدیمی‌ترین و کهن‌ترین روایت صحیفه که قبل از روایت نجم‌الدین علوی بوده، صحیفه‌ای به روایت اهل سنّت است که در اوایل قرن پنجم به سال ۴۱۶ یا ۴۱۷ قمری کتابت شده است و تنها نسخه آن، در آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.

نوری‌نیا به یکی از بهترین صحیفه‌های دارای تذهیب در کتابخانه آستان قدس رضوی اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: این نسخه که مطالب میرداماد بر حاشیه آن موجود است، دارای سرلوح مزدوج زرّین پرکار است و حاشیه دو صفحه اول گل و برگ زرّین به اسلیمی بوده و جلد آن، ساغری مشکی ضربی زرّین مشتمل بر چهار ابروی سوخت زرّین، که یکی از نمونه‌های ارزشمند سوخت‌های زرکوب است.

وی به نسخه دیجیتالی ارزشمندی اشاره کرد و گفت: تصویری از شرح صحیفه سجادیه علامه مجلسی اول که به خط نستعلیق عالی در زمان وی کتابت شده و با تصحیح و مهر و امضای مجلسی دوم است، در کتابخانه دیجیتال آستان قدس نگهداری می‌شود.

رئیس اداره مخطوطات آستان قدس رضوی افزود: نسخه نفیس دیگری نیز به کتابت قرن دهم موجود است که برخی حواشی آن، مطالب مرحوم میرداماد بوده و با نسخه شهید ثانی مقابله و تصحیح شده و وقفی فاضل خان در سال ۱۰۶۵ قمریست.

نوری‌نیا در پایان، با بیان اینکه علما و دانشمندان مختلفی بر صحیفه حاشیه زده‌اند، به دو نسخه ارزشمند دیگر اشاره و تصریح کرد: نسخه بسیار ممتازی از صحیفه ثانیه سجادیه که اضافات محدث بزرگوار شیعه، شیخ حر عاملی را در خود جای داده است، در سال ۱۰۵۳ قمری تألیف و ظاهراً در همان زمان کتابت شده است و نسخه دیگر که حواشی آن، مطالب میرداماد و عبدالعالی کَرَکی است، نمونه‌ای دیگر از نسخه‌های نفیس موجود در آستان قدس رضویست.

 

منبع: لیزنا