گرانی کاغذ و به دنبال آن افزایش قیمت کتاب و مشکلات بی شمار دیگر موجب شده که ناشران تمایل به انتشار کتاب نداشته باشند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، مرور چگونگی تعامل ناشران و کتابفروشان در شرایط فعلی/ناشران نمی‌خواهند با کتابفروشی‌ها رقابت کنندحسین عابدینی مدیر مسئول انتشارات سفیر اردهال اظهار کرد:متأسفانه کتابفروشی‌ها هیچ وقت از ناشر کتاب نمی‌گیرند و بیشتر کتاب‌ها را از پخشی‌ها دریافت می کنند. پخشی‌ها هم بیشتر کتاب‌ها را با تخفیف‌های بالا و با شرایط بسیار بد از ناشر می‌گیرند و پس از گرفتن کتاب از ناشر، چک ۸ ماهه یا یک ساله می‌دهند که این کار اصلا برای ناشر صرف نمی‌کند بنابراین مجبور است که فروشش را روی سیستم‌های خودش متمرکز کند بطوریکه خودش کتاب را بفروشد یا کتابهایش را از طریق سایت و اپلیکیشن معرفی کند تا کتاب با واسطه به دست مصرف‌کننده نرسد و تا جایی که اطلاع دارم ناشران نمی‌خواهند با کتابفروشی‌ها رقابت کنند.

مدیرمسئول انتشارات سفیر اردهال در بخش دیگری از سخنانش به برگزاری جلسات بی‌نتیجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای کنترل قیمت کاغذ اشاره کرد و گفت:امروز بسیاری از ناشران تولیدشان را متوقف کرده‌اند و برخی از چاپخانه‌ها نیز در آستانه تعطیلی قرار گرفته‌اند.

وی افزود:هم‌اکنون کاغذفروش‌ها هم متوجه شده‌اند که قیمت کالایشان را به اندازه‌ای باید افزایش بدهند که در زمان کاهش قیمت ارز به قیمت مد نظر خودشان برسند. این در صورتی است که اتحادیه‌ها و تشکل‌های صنفی نیز مجاز به تهیه کاغذ برای ناشران نیستند و تصور نمی‌کنم که در آینده نیز اجازه چنین کاری را داشته باشند. امروزه تولید کتاب، کاری با ریسک بالا است از این رو کسی تمایل به تولید کتاب ندارد.

 

ناشران با احتیاط کتاب منتشر می کنند

رضا حاجی‌آبادی مدیرمسئول انتشارات هزاره ققنوس گفت:تقریبا بیشتر ناشرانی که تا حدودی با استفاده از رانت بزرگ‌شده‌اند بلافاصله پس از گرفتن رانت به دنبال انحصار هستند و خیلی تلاش نمی‌کنند که به نوعی به مخاطب کمک کنند از این رو محتوا و فرهنگ برای چنین ناشرانی اهمیت چندانی ندارد و بیشتر به جنبه اقتصادی نشر توجه می‌کنند البته ناشرانی هم هستند که چنین کاری را انجام نمی‌دهند.

وی گفت:هم‌اکنون فضای مجازی می‌تواند به بهبود وضعیت کتاب و نشر کمک کند و طرح‌های زیادی نیز برای بهبود این حوزه فرهنگی ارائه شده اما اکثر این طرح‌ها ابتر مانده‌اند و به شکل اولیه خود انجام نشده‌اند.

مدیرمسئول انتشارات هزاره ققنوس بیان کرد:بهتر است آثار قرار گرفته در غرفه‌های همه کتابفروشی‌ها در یک وبگاه رسمی قرار بگیرند و با یک تعاملی که با پست انجام می‌شود چنین اتفاقی بیفتد یعنی ناشر موظف باشد که در عرض ۱ یا ۲ روز کتاب‌های سفارش داده شده را به سفارش‌دهنده تحویل دهد.

وی افزود:یکی از مشکلات ما ژست‌های آماردهنده و آمار‌های عملکردی است که نتایج آنها در ویترین محدود کتابفروشی‌ها جای نمی‌ گیرند. ما هر ساله حدود ۶۰ هزار عنوان کتاب جدید منتشر می‌کنیم و به نظر می رسد کتابفروشی‌های جزء باید به سراغ انتشار تخصصی بروند.

حاجی‌آبادی خاطرنشان کرد:به نظر می‌رسد امروزه همه ناشران با سرعت خیلی کم کار می‌کنند و تعداد کتابهایشان به خاطر نوسانات ارز خیلی کم شده است. من فکر می‌کنم ناشران وضعیت کارشان را روی شمعک گذاشتند و با احتیاط کتاب منتشر می‌کنند.

گفتنی است برخی از ناشران در زمان برگزاری نمایشگاه کتاب امسال از فروش کتابهایشان در نمایشگاه خودداری کردند و این نمایشگاه را صرفا به معرفی کتابهایشان اختصاص دادند. این امر اولین گام برای حمایت از کتابفروشی‌ها بود البته بعد از آن برخی از کتابفروشی‌ها تلاش کردند که خطر تعطیلی مراکز فرهنگی محلی را به مشتریانشان گوشزد کنند. در این میان این سؤال مطرح می‌شود که به راستی ما چگونه می‌توانیم به تداوم کتابفروشی‌های محلی کمک کنیم؟

 

عضو هیات رییسه کمیسیون فرهنگی مجلس معتقد است اگرچه برای کاغذ از ارز دولتی استفاده می‌شود ولی التهاب بازار اثر خود را بر قیمت‌ها گذاشت و کتاب گران شد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از خانه ملت، سیدصادق طباطبایی‌نژاد به رکود بازار کتاب در پی افزایش قیمت‌ها اشاره کرد و گفت: فرهنگ کتابخوانی یک بحث است و نیاز برخی اقشار به استفاده و مطالعه کتب همچون دانش‌آموزان، جوانان، دانشجویان و اساتید بحث دیگری که در هر دو حالت، افزایش قیمت کتاب این فضا را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

نماینده مردم اردستان در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: رونق فرهنگ کتابخوانی و مطالعه در میان طبقات یک خانواده مهم است اما میزان هزینه‌ای که برای سبد کتاب داده می‌شود، در پررنگ یا کمرنگ شدن این بحث اثرگذار است.

وی ادامه داد: مشکلات اقتصادی حاکم بر کشور در حوزه کتاب تاثیرگذار بوده و اگرچه برای کاغذ از ارز دولتی استفاده می‌شود ولی التهاب بازار اثر خود را بر قیمت‌ها گذاشت و کتاب گران شد؛ به همین دلیل کسانی که ناچار هستند درآمد خود را برای موارد ضروی زندگی هزینه کنند، مجبور به صرف نظر از کتاب خواهند شد و در چنین حالتی، از سرانه مطالعه کاسته و مردم از فرهنگ کتابخوانی دور می‌شوند.

 

مصوبه اختصاص ارز دولتی برای کاغذ در اجرا اثربخش نبود

این نماینده مجلس تصریح کرد: فارغ از بحث فرهنگ‌سازی و مطالعه، عده زیادی از اقشار جامعه همچون دانشجویان و طلبه‌ها و کسانی که در امور آموزشی فعالیت دارند مانند اساتید از کتاب استفاده می‌کنند و به آن نیاز دارند لذا در موضوع هزینه کتاب و خرید آن باید جدی‌تر عمل شود.

وی به راهکار این موضوع اشاره کرد و از دولت و مجموعه کسانی که متصدی کتاب هستند، خواست در بحث تعدیل قیمت‌های کتاب تلاش کنند.

طباطبایی‌نژاد با اشاره به جلسه‌ای در کمیسیون فرهنگی مجلس درباره وضعیت بازار کاغذ، گفت: دولت مصوبه اختصاص ارز دولتی برای کاغذ را صادر کرده ولی این تمهید در بحث اجرا اثربخش نبوده است؛ زیرا با توجه به گستردگی حوزه فعالیت وزارت صنعت و معدن و تجارت و اینکه باید به موارد فراوانی ارز دولتی تخصیص دهد، مشغله‌اش نمی‌گذارد به همه موضوعات و صنوف مختلف نظارت کافی داشته باشد.

عضو هیات رییسه کمیسیون فرهنگی مجلس گفت: پیشنهاد شد امور مخصوص به کتاب و ارز این حوزه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سپرده شود و مسئولان وزارتخانه هم قبول کردند و مقرر شد پیگیری کنند ولی هنوز نتیجه کافی نداده است و گلایه‌هایی از این حیث وجود دارد.

 

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با این استدلال که یارانه دادن در کشور ما به پول پاشیدن تبدیل شده، معتقد است ایده "یارانه دادن به کتاب" نمی‌تواند رافع مشکلات حوزه نشر باشد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از خانه ملت طیبه سیاوشی شاه عنایتی درباره بحران کاغذ و نقش آن در افزایش قیمت کتاب و بالتبع سرانه مطالعه گفت: در همه دنیا روال شده که فضای مجازی در محوریت قرار گرفته و روی‌آوری به نشر کاغذی کمتر شده؛ اما در ایران این تعادل برقرار نشده است.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی افزود: از سوی دیگر، در بزرگترین کشورهای دنیا که در بحث فرهنگ حرفی برای گفتن دارند، حداکثر 20 ناشر قدرتمند وجود دارد ولی در ایران تعداد ناشران بسیار زیاد است.

موج افزایش تعداد ناشران به دلیل یارانه کاغذ

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی درباره دلیل این امر توضیح داد: زمانی به فعالان این عرصه یارانه کاغذ می‌دادند و به همین دلیل تعداد ناشران رشد قابل ملاحظه‌ای پیدا کرد؛ یعنی به دلیل سود مالی موجود، انگیزه‌ها بیشتر اقتصادی بود تا فرهنگی لذا آنها باید از این حوزه خارج شده و به حوزه‌های دیگر بروند.

سیاوشی ادامه داد: اما تعدادی از ناشران به واقع بحث فرهنگی را در محوریت خود قرار داده‌اند و مطابق میل کسی رفتار نمی‌کنند؛ یعنی همانند ناشران دولتی نیستند و بدون استفاده از هیچ امتیازی و با دغدغه فرهنگ فعالیت می‌کنند لذا از این بازار آشفته متضرر شدند.

یارانه به کتاب، یارانه احمدی نژادی خواهد بود

وی درباره ایده یارانه به کتاب برای حل این مساله گفت: یارانه دادن در کشور ما پول پاشیدن است؛ هر سال نهادها و موسسات گزارش کار می‌دهند که فلان قدر یارانه کتاب پرداخت شده ولی این کارها بدون هیچ آمایش و ارزشیابی و فقط برای بیلان کاری مدیران انجام می‌شود.

مشخص نیست از کدام شیوه برای شناسایی جامعه مخاطب  یارانه‌ کتاب استفاده شده؛ این نوع پرداخت‌های غیرکارشناسی، یارانه احمدی نژادی است

عضو فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی افزود: کسی پاسخ نمی‌دهد از کدام شیوه و متد برای شناسایی جامعه مخاطب این یارانه‌ها استفاده شده است؛ بنابراین من به این نوع پرداخت‌ها ، یارانه احمدی نژادی می‌گویم که کارشناسی نشده و معلوم نیست به دست کدام آدم نیازمند می‌رسد.

طرح‌های تخصیص بن کتاب باید آسیب‌شناسی شود

وی با تاکید بر اینکه چنین رویه‌ای صحیح نیست، توضیح داد: باید مناطق محروم و دانش‌آموزان آن در اولویت گذاشته شود؛ ضمن آنکه اقبال و علاقه مخاطب باید عامل و فاکتور مهم در تخصیص یارانه کتاب باشد.

سیاوشی درباره بن‌های کتاب نیز گفت: خانه کتاب سه طرح برای تخصیص بن کتاب پیاده کرده؛ نخست بن‌هایی برای دانشجویان و طلاب، دوم طرحی برای مناطق کم‌برخوردار که از تابستان امسال اجرا و بن‌هایی در میان آنها توزیع شده و سوم، تخفیفی برای تمام خریداران کتاب.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: البته باید آسیب‌شناسی و ارزیابی شود که این طرح‌ها تا چه میزان موفق بوده است

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با اعلام افزایش ۲۰ درصدی قیمت کاغذ در بازار به خاطر متوقف شدن ثبت سفارش واردات این کالا، نسبت به افزایش قیمت کتاب ابراز نگرانی کرد.

 

محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در حاشیه برنامه کتابگردی پنجشنبه ۲ آذر گفت: چند روزی است که ثبت سفارش برای واردات کاغذ انجام نمی‌شود و ارز مبادله‌ای هم برای خرید این کالای استراتژیک حوزه صنعت نشر اختصاص پیدا نمی‌کند و این مسئله موجب افزایش حدوداً ۲۰ درصدی قیمت کاغذ در بازار شده است.

وی با بیان اینکه ارز مبادله‌ای مدتی است که تنها برای ۷ قلم از کالاهای اساسی تخصیص می‌یابد که کاغذ جزو آنها نیست، افزود: به دلیل این مسئله، در روزهای اخیر قیمت هر بند کاغذ ۱۰۰ در ۷۰ در بازار به حدود ۹۵ هزار تومان و قیمت هر بند کاغذ ۶۰ در ۹۰ هم به حدود ۷۵ هزار تومان افزایش پیدا کرده است.

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران اضافه کرد: علاوه بر این مسئله، مدتی است مجدداً بحث افزایش نرخ تعرفه واردات کاغذ از ۵ به ۱۰ درصد مطرح شده است که چنانچه این اتفاق رخ دهد، شاهد افزایش دوباره قیمت کاغذ و بالا رفتن نرخ افزایش آن از رقم ۲۰ درصد فعلی خواهیم بود که این مسئله نگرانی‌های جدی را برای تولیدکنندگان کتاب یعنی ناشران، به وجود آورده است.

آموزگار نسبت به این مسئله که قیمت تمام شده محصولات تولیدشده از کاغذ از جمله کتاب به خاطر اتفاقات پیش گفته، بالا رود اظهار نگرانی کرد و گفت: در همین رابطه مذاکراتی با آقای کرباسیان وزیر اقتصاد و امور دارایی برای برطرف کردن این مشکل و بازگرداندن قیمت کاغذ به حالت قبلی، صورت گرفته و در جلسه‌ای که با آقای صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهیم داشت، این موضوع و نگرانی فعالان عرصه نشر را به ایشان منتقل می‌کنیم.

وی در پایان با اشاره به اینکه کارخانجات تولید کاغذ در کشور در وضعیت فعلی تنها قادر به تامین ۲۰ درصد از نیاز داخلی هستند، نظر مسئولان دولتی را به این مسئله جلب کرد که «در این شرایط، این اقدام درستی نیست که شوکی ناگهانی به فعالان عرصه نشر و کتاب برای تولید محصولاتشان و عرضه آن در بازار فراهم شود و بهتر است قیمت کتاب، به تابعی از متغیرهای مربوط به قیمت کاغذ در بازار تبدیل نشود».

 

منبع: مهر