شرفشاهی گفت: سازمان تعزیرات و سایر دستگاه های مدعی در قیمت کاغذ همکاری نمی کنند در حالیکه موضوع کاغذ و سایر ملزومات چاپ کتاب هم گرفتار چنین ماجرایی است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان کامران شرفشاهی نویسنده و مدیر مسئول انتشارات تجلی مهر در خصوص کتاب جدیدش گفت: هم اکنون تحقیق را در دست نگارش دارم که امیدوارم به صورت کتاب منتشر شود. تحقیقم درباره بررسی تطبیقی بین آثار طنز و یادداشت های طنز ژورنالیستی علامه دهخدا و کیومرث صابری فومنی معروف به گل آقا است. هنوز ناشر خاصی را برای انتشار کتاب در نظر نگرفتم البته چند کتاب دیگر هم در دست نگارش دارم که امیدوارم سال آینده فضایی فراهم شود تا انگیزه و رغبتی برای اهل قلم و پدید آورندگان کتاب فراهم شود تا کتاب بنویسند و هم رغبتی در ناشران ایجاد شود تا کتاب های اهالی قلم را منتشر کنند.

وی افزود: از مقایسه قیمت کتاب‌های اوایل انقلاب با قیمت کتاب در این روزها واقعا تاسف می‌خورم و این را نشانه بی‌مسئولیتی مسئولانمان در این زمینه می‌دانم. قیمت کتاب در طول ۴۰ سال اخیر دائما در حال افزایش بوده و تنگناهایی برای ناشر، پدیدآورنده کتاب و مردمی که مخاطبان کتاب هستند به وجود آورده است. باچنین مسئولانی، چشم‌انداز روشنی را برای صنعت نشر پیش‌بینی نمی‌کنم.

مدیر مسئول انتشارات تجلی مهر با اشاره به شرایطی که می تواند امید را در صنعت نشر ایجاد کند، اظهار داشت: اگر قیمت کتاب در همین حد متوقف شود، مشکلات تازه ای به مشکلات گذشته صنعت چاپ و نشر افزوده نشود؛ می توان انتظار داشت تغییری در وضعیت نشر در سال آینده ایجاد شود. با توجه به اینکه نمایشگاه بین المللی کتاب تهران نزدیک است تعدادی از ناشران می خواهند برخی از کتاب هایشان را برای عرضه در نمایشگاه کتاب آماده کنند که سبب داغ شدن بازار کاغذ شده است و مافیای کاغذ هم مانند روز اول به اقدامات مافیایی خود ادامه خواهند داد البته در این شرایط مسئولان تنها به وضعیت بازار نشر نگاه می کنند.

شرفشاهی با اشاره به اینکه بارها با فروشگاه هایی مواجه شدم که به دلیل تغییر قیمت ها، برچسب قیمت را روی اجناسشان نمی زنند، بیان کرد: سازمان تعزیرات و سایر دستگاه های مدعی همکاری نمی کنند در حالیکه موضوع کاغذ و سایر ملزومات چاپ کتاب هم گرفتار چنین ماجرایی است.

 

هر فعالیت اقتصادی به ‌دور از ابعاد متفاوت و تأثیرگذاری که بر جامعه دارد، وابسته به وجود مواد اولیه و کالاهایی است که تداوم فعالیت آن را تضمین می‌کند؛ روزنامه نیز در کنار ماهیت فرهنگی، اجتماعی و سیاسی از این قاعده مستثنا نیست.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از اصفهان امروز: هر فعالیت اقتصادی به ‌دور از ابعاد متفاوت و تأثیرگذاری که بر جامعه دارد، وابسته به وجود مواد اولیه و کالاهایی است که تداوم فعالیت آن را تضمین می‌کند؛ روزنامه نیز در کنار ماهیت فرهنگی، اجتماعی و سیاسی از این قاعده مستثنا نیست.

تامین کاغذ به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین کالاهای موردنیاز صنعت نشر و روزنامه همواره با چالش‌های مختلف روبرو بوده و هست. این کالا اما در سال‌های اخیر و بویژه در سال جاری با نوسانات قیمت مواجه شده و این موضوع باعث شده بازار این حوزه کمتر دارای ثبات و آرامش نسبی باشد. مشکلات حوزه کاغذ مربوط به امسال و سال گذشته نیست اما در سال جاری روند افزایشی قیمت کاغذ بی‌ضابطه ادامه داشته تا جایی که ادامه فعالیت برای برخی از ناشران و روزنامه‌ها به حدی بغرنج شد که حتی با تعدیل نیرو نتوانستند به ادامه فعالیت بپردازند و فرجامی جز تعطیل و خاموشی چراغ فعالیت فرهنگی خود نداشتند.

رشد بیش از 600 درصدی قیمت کاغذ روزنامه در کمتر از یک سال موضوعی است که در مورد آن صحبت می‌شود. توجه به ضریب افزایش قیمت کاغذ عمق بحران موجود در این حوزه را نشان می‌دهد. درست از نخستین روزهای کاری پس از تعطیلات نوروزی سال 97 بود که نوسانات بازار کاغذ اوج گرفت و افزایش قیمت ارز بر روند خریدوفروش کاغذ در حوزه نشر تأثیر گذاشت. بسیاری از ناشران دل‌نگران از وضعیت بازار با بنگاه‌هایی روبرو شدند که از فروش کاغذ خودداری می‌کردند یا قیمت نمی‌دادند و برخی کاغذ فروش‌ها از واردکنندگانی گلایه داشتند که باوجود ترخیص کاغذ از گمرک، فروش نداشتند. خبرهای ناخوش برای این حوزه همچنان ادامه داشت و دقیقا در سال‌هایی که به نام اقتصاد مقاومتی و حمایت از تولید ملی نام‌گذاری شده بودند، معدود کارخانه‌های تولید کاغذ نیز در کشور به تعطیل کشیده می‌شوند.

 چندی پیش بود که رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا از توقف تولید کاغذ در کارخانه‌های داخلی خبر داد. موضوعی که به‌شدت تعجب‌برانگیز بود. این روند ادامه‌دار بود تا اینکه در گرم‌ترین روزهای سال در قلب تیرماه خبری منتشر شد که آب سردی بر پیکر نیمه‌جان حوزه نشر و مطبوعات بود. خبر منتشرشده از سوی بانک مرکزی در مورد فهرست دریافت‌کنندگان دلار 4 هزار و 200 تومانی برای واردات کاغذ بود، فهرستی که سروصدای زیادی در رسانه‌ها به پا کرد. در این فهرست یکی از بخش‌هایی که توجه همه را به خود جلب کرد، ارزی بود که برای واردات کاغذ اختصاص داده‌شده بود.

طبق این لیست 22 شرکت حدود 40 میلیون یورو برای واردات کاغذ روزنامه و 67 شرکت حدود 80 میلیون یورو برای واردات خمیرکاغذ (ماده اولیه تولید کاغذ) دریافت کرده بودند و این در حالی است که قیمت انواع کاغذ در بازار ایران هیچ تناسبی با ارزی که برای واردات تخصیص داده‌شده بود، نداشت. همچنان  باوجود تخصیص ارز ارزان دولتی و حتی یارانه 400 تومانی که به واردکنندگان بازگردانده می‌شد (فاصله دلار 4200 تا 3800 تومانی) همه از نرخ کاغذ گلایه داشتند. در این مدت روزنامه‌ها کاغذی خریداری کرده‌اند که با نرخ دلار بازار آزاد محاسبه‌شده است. تنها مصرف‌کنندگان اصلی که شامل روزنامه‌ها، مطبوعات و ناشران می‌شوند، ناراضیان بازار کاغذ نبودند، فروشندگان صنف کاغذ نیز از این وضعیت گلایه داشتند. آن‌ها می‌گویند که احتکار کاغذهایی که وارد کشور شده باعث شده ضمن افزایش شدید قیمت‌ها، کاغذی هم برای فروش نداشته باشند؛ اما روزگار کاغذ هرروز مچاله‌تر از قبل می‌شد باوجود تمام وعده‌های دولت در راستای بهبود وضعیت اما روزنامه‌ها در عمل اتفاق شاخصی را شاهد نبودند؛ اما قصه پر غصه کاغذ برای روزنامه‌ها در همین محدوده خلاصه نمی‌شود و این داستان همچنان ادامه دارد. نیمه دوم سال 97 بازهم وضعیت کاغذ روزنامه روزهای سرد و سردتری را تجربه کرد. روزهایی که به‌واسطه ورود دلالان در عرصه کاغذ به وجود آمده بود. شناسایی گاه‌وبیگاه احتکارهای کاغذ، در رسانه‌ها منتشر می‌شد و صحبت از بهبود اوضاع اما در وضعیت روزنامه‌ها تغییری رخ نمی‌داد. مشکل کجا بود؟ چه کسانی از این وضعیت سودهای هنگفت به دست می‌آوردند؟ و در نهایت آینده روزنامه‌ها قرار است به کجا منتهی شود؟ این‌ها سوالاتی است که برای رسیدن به پاسخ آن‌ها پای صحبت‌های چند تن از مدیران مسئول و صاحب‌امتیازان روزنامه‌های محلی و ملی نشستیم.

 

وضعیت اقتصادی بحرانی نیست، بحران مدیریت داریم

مدیرمسئول روزنامه کیمیای وطن در مورد افزایش قیمت مواد اولیه و به‌صورت ویژه کاغذ در گفتگو با اصفهان امروز اظهار کرد: روزنامه‌ها در شرایط فوق‌العاده بدی به سر می‌برند، نخست باید به این نکته اشاره کرد که کاغذ تبدیل به کالایی غیرقابل‌دسترس و به‌نوعی قاچاق شده است. حاجیان بابیان اینکه کاغذ روزنامه در بازار موجود نیست و اگر هم هست کسانی که کاغذ دارند حاضر به عرضه آن نیستند تأکید کرد: دولت ارز 4 هزار و 200 تومانی برای کاغذ در نظر گرفته و عده‌ای از این ارز برای واردات استفاده کرده‌اند و این در حالی است که ارز لازم از کیسه مردم خارج‌شده اما بعد از گذشت 5 تا 6 ماه هنوز حتی به میزان 5 درصد از کاغذی که با این ارز خریداری‌شده در اختیار انتشارات مختلف قرار نگرفته است.

مظفر حاجیان اظهار کرد: سال گذشته در همین مدت‌زمانی کاغذ کیلویی 2 هزار و 250 خریداری می‌شده و امروز این رقم به 13 هزار تومان رسیده که نشان می‌دهد نزدیک به600 درصد افزایش قیمت داشته‌ایم. در این شرایط روزنامه‌ها چه باید بکنند وقتی زینک به‌عنوان یکی از پرکاربردترین و مواد موردنیاز روزنامه از 12 هزار تومان به 80 هزار تومان افزایش پیداکرده و همچنین جوهری که در چاپخانه‌ها استفاده می‌شده افزایش قیمت داشته واقعاً چه باید کرد؟ او با انتقاد از اینکه نظارت و حمایت دولت در امر خرید و توزیع کاغذ چندان اصولی و کارشناسی شده نبوده و نیست عنوان کرد: همه مدیران مسئول به دنبال کاغذ هستند اما وجود ندارد و به نظر می‌رسد عزم و اراده‌ای هم از سوی دولت دراین‌بین وجود ندارد. پول بیت‌المال از جیب ملت خارج‌شده اما در توزیع کاغذ اتفاقی رخ نداده درصورتی‌که دولت اذعان می‌کند کاغذ با ارز دولتی خریده شده این کاغذ در دستان چه کسانی است؟ حاجیان تصریح کرد: به نظر می‌آید در صورت ادامه‌دار بودن این روند در سال آینده، نفس کشیدن برای بخش عمده روزنامه‌هایی که هیچ حمایت مالی ندارند به‌شدت سخت خواهد بود و محکوم‌به فنا هستند. او روزنامه‌ها را نیازی ضروری برای ارتقای فرهنگ و روشنگری جامعه دانست و افزود: حال‌وروز این رسانه تأثیرگذار به‌شدت وخیم است. مدیرمسئول روزنامه کیمیای وطن راه‌حل خروج از این وضعیت را در نظارت بیشتر دانست و گفت: پیشنهاد مشخص این است که بحث کاغذ و حمایتی که قرار است دولت از روزنامه‌ها داشته باشد از مباحث تجارت خارج شود یعنی برای ورود کاغذ به تاجر ارز ندهند، بلکه در برنامه‌ای هماهنگ کاغذ روزنامه وارد کنند، در این روش دولت می‌تواند مصرف روزنامه‌ها را تحت کنترل داشته باشد چراکه اعداد و ارقام شفاف است و می‌تواند واسطه‌ها را از میان بردارد. او بیان داشت: در حال حاضر آن‌قدرها تعداد روزنامه‌های فعال در کشور زیاد نیست که بگوییم این کار غیرممکن است، تعداد روزنامه‌های فعال حدود 170 دفتر بیشتر نیست .

چاپخانه‌ها هم می‌توانند بر شفافیت این موضوع بیفزایند چراکه دستگاه‌های آن‌ها شماره‌انداز دارند و تمام موارد کاملاً مشخص است. حاجیان از تعدیل‌های اجباری در مطبوعات و فعالیت با حداقل نیرو در روزنامه‌ها اظهار نگرانی کرد و گفت: تمام روزنامه‌های کشور تعدیل نیروی انسانی داشته‌اند، درست در وضعیتی که دولت شعار می‌دهد ایجاد اشتغال را در دستور کار قرار داده هنگامی‌که روزنامه‌ای مجبور می‌شود 50 درصد نیروهای خود را تقلیل دهد یعنی اینکه 50 درصد از نیروی حامی مردم که می‌توانند از حقوق آحاد مردم دفاع کنند، کم شده‌اند. او بابیان اینکه در سخت‌ترین حالت تحریم می‌تواند 30 درصد بر اقتصاد تأثیرگذار باشد و 70 درصد از وضعیت با مدیریت صحیح قابل‌پیشگیری و کنترل است، اضافه کرد: وضعیت اقتصادی حال حاضر بحرانی نیست بلکه بحران مدیریت داریم منابع کم نداریم، درآمد دولت هم با توجه به تحریم‌ها مناسب است مسئولان باید کار جهادی را در پیش بگیرند و مدیریت را اصلاح کنند. این موضوع در تمام حوزه‌ها به‌ویژه کاغذ قابل‌اثبات است.

 

خود تحریمی‌ها وضعیت کاغذ را به این مرحله رسانده‌اند

احمد طبقچی، صاحب‌امتیاز روزنامه عصر اصفهان نیز خود تحریمی را عامل به وجود آورنده وضعیت موجود کاغذ در کشور عنوان می‌کند و گفت: از زمانی که وضعیت انتقال ارز دچار مشکل شده یک تحریم بین‌المللی وجود داشته و دست دولت‌مردان باز نیست که فعالیتی داشته باشند اما سوای از این موضوع چیزی که شاهد هستیم هم‌اکنون در جامعه مسئله خود تحریمی ایجاد شده است. طبقچی توضیح داد: در حال حاضر استفاده حداکثری از میزان ظرفیت تولید کاغذ در کشور نمی‌شود.

او تأکید کرد: تا دو ماه پیش تنها تولیدکننده کاغذ روزنامه در ایران تولید داشت و به طبع تأثیرات خوبی بر بازار می‌گذاشت و این در حالی بود که کسانی که بازار کاغذ وارداتی را در دست داشتند برای حفظ موجودیت خود مجبور به ارائه محصولات بودند اما مدیر این صنعت داخلی به دلیل انتخاب‌های سیاسی عوض شد و مدیر جدید هر دو خط تولید صنایع چوب مازندران را تعطیل کرد، این موضوع عامل سوءاستفاده واردکنندگان کاغذ و به صفر رسیدن تولید کاغذ داخلی شد و نتیجه آن فشار دوچندانی که به رسانه‌ها وارد می‌شود. او تأکید کرد: علاوه بر تحریم‌ها که مانع ورود کاغذ به کشور بوده صنایع داخلی هم با خود تحریمی روبرو بوده است. دو خط تولید که هر خط تولید قادر است روزانه 250 تن کاغذ تولید کند می‌توانست بسیار در بازار تأثیرگذار باشد.

طبقچی با انتقاد از اینکه انتصاب‌ها در پست‌های کارخانه‌ای بیشتر جنبه غیرتخصصی پیداکرده و ژن‌های خوب اقتصاد کشور را با چالش روبرو کرده‌اند، بیان داشت: همین عامل این بلا را به سر صنعت آورده است و از مدار تولید خارج کرده و به بحران کاغذ دامن زده است. او راه‌اندازی خط تولید داخلی را راه‌کار فوری برای بهبود شرایط دانست و عنوان کرد: سپردن مدیریت این کارخانه به شخصی باسابقه و حتی بدون سرمایه می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان نجات‌دهنده انتشارات و وضعیت اسفناک آن‌ها باشد. صاحب‌امتیاز روزنامه عصر اصفهان ادامه داد: باید بپذیریم یا در دولت متخصص وجود ندارد و یا نمی‌خواهند کار کنند، در حال حاضر تحریم هستیم اما می‌توانیم با کشورهایی که دارای روابط تجاری خوب هستیم در حوزه کاغذ نیز ورود پیدا کنیم.

او مشورت با کارشناس اهل‌فن را ضرورتی دانست که مغفول مانده و افزود: این وضعیت درصورتی‌که ادامه‌دار باشد تمامی مطبوعات بزرگ که به‌صورت آزاد کار می‌کنند تعطیل می‌شوند. در شرایطی که هزینه پرسنلی و قیمت زینک نجومی افزایش‌یافته و آگهی‌های ثبتی و دادگستری لغو شده‌اند، نمی‌توان به آینده روزنامه‌ها امیدوار بود. طبقچی اظهار کرد: دولت شعار می‌دهد که سالانه اشتغال‌زایی خواهد داشت اما در اصل باید در حوزه حفظ اشتغال موجود ابتدا گام برداشته شود چراکه به‌عنوان‌مثال وضعیت درصورتی‌که به این منوال باشد در پایان سال جاری بدون شک مطبوعات مجبور خواهند شد نیمی از نیروهای خود را تعدیل کنند.

 

با وزیر اقتصاد در مورد کاغذ صحبت خواهم کرد

رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان در مجلس شورای اسلامی نیز در پاسخ به این سؤال که آیا با فعالیت کارخانه چوب و کاغذ مازندران، این امید وجود دارد که بخشی از مشکلات تا پیش از آغاز سال جدید برطرف شوند، گفت: کارخانه چوب و کاغذ مازندران نمی‌تواند جوابگوی تمام نیاز کشور باشد اما همان‌طور که در چند ماه گذشته موفق شد با کاغذی که تزریق کرد جلوی نوسانات را بگیرد و سهمیه‌ای به روزنامه‌ها اختصاص یابد به نظر می‌رسد با راه‌اندازی و تولید انبوه و حتی افزایش تولید می‌توان شاهد رفع بخشی از مشکلات در این بخش بود. این امکان وجود دارد که شاهد افزایش تولید در این کارخانه باشیم تنها باید اراده لازم برای این کار وجود داشته باشد. سید ناصر موسوی لارگانی اظهار کرد: اگر وزیر اقتصاد دستورات لازم را صادر کنند امیدوارم قبل از عید و در نهایت در فروردین‌ماه مشکل موجود تا حدودی برطرف شود، این موضوع را از وزیر پیگیری کردم و دوباره پیگیر این موضوع خواهم شد، باید به این موضوع توجه شود که رسانه‌ها نقش مهمی در کشور دارند و باید مسائل و مشکلات آن‌ها برطرف شود.

 

اراده‌ای در دولت برای پرداختن به موضوع کاغذ وجود ندارد

در ادامه بابک ایرانپور، صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول روزنامه سیمای شهر نیز بازار کاغذ را متأثر از اوضاع بد اقتصادی در ماه‌های گذشته دانست و گفت: بازار کاغذ با شیب صعودی به قیمت‌های سرسام‌آوری رسیده که عملاً حوزه فرهنگ و مطبوعات را با چالش و خطر تعطیلی روبرو کرده است. ایرانپور تصریح کرد: اصفهان هم به‌عنوان یکی از استان‌های پیشتاز در امر مطبوعات با این خطر مواجه است. او بابیان اینکه کاغذ در بازار نایاب شده و برای سال آینده می‌توانیم ادعا کنیم دیگر دسترسی به کاغذ نداریم و دچار چالش جدی هستیم، اضافه کرد: بر این اساس به دلیل بی‌تدبیری‌هایی که در حوزه اقتصادی و بویژه حوزه ارز و مدیریت عرضه و تقاضا و ورود کاغذ و بخش‌های دیگر دچار مشکل جدی می‌شویم. صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول این روزنامه محلی اصفهان بیان داشت: یکی از نخستین آسیب‌های افزایش قیمت کاغذ، تعدیل بیش از 50 درصدی نیروهای کیفی روزنامه‌ها است، چراکه آخرین قدمی که مدیران روزنامه برای تعادل ایجاد کردن بین هزینه‌ها و درآمد اتخاذ می‌کنند تعدیل نیرو است. او در مورد رسیدگی به وضعیت کاغذ اظهار کرد: کاغذ در دولت و کارگروه‌های مربوطه جزو کالاهایی دسته‌بندی‌شده‌ که باید ارز 4 هزار و 200 تومان به آن تعلق گیرد. دولت و بانک مرکزی مبالغ بالایی را برای واردات کاغذ ارز داده و دراین‌بین دیده‌شده یک سری شرکت که وجود خارجی نداشته‌اند از این ارزها استفاده کرده‌اند و متواری شده‌اند. او تأکید کرد: باید نقطه‌ضعف و حفره‌ای که باعث چنین سوءاستفاده‌هایی می‌شود، شناسایی شود. ایرانپور در مورد ارائه راه‌کار برای برون‌رفت از وضعیت موجود گفت: فکر نمی‌کنم حتی اگر پیشنهادی هم باشد اراده‌ای در دولت برای پرداختن به این‌گونه موضوعات باشد، دولت مسئولیتی در حوزه واردات کاغذ برای خود احساس نمی‌کند حالا هر پیشنهادی هم داده شود اما رصد کردن واردات کاغذ و درعین‌حال هدایت آن به سمت تشکل‌های مطبوعاتی به‌درستی صورت نگیرد راه به‌جایی نخواهیم برد. باید به‌جای شرکت‌های خصوصی انجمن‌ها و شرکت‌های مطبوعاتی خرید و توزیع کاغذ را به عهده داشته باشند.

 

کاغذ روزنامه نباشد، دفتر تحریر چاپ می‌کنیم

در کنار روزنامه‌ها، بسیاری دیگر از مشاغل نیز تحت شعاع وضعیت کاغذ قرار گرفته‌اند؛ یکی از این حوزه‌ها چاپخانه است. سید رضا حسینی، مدیرعامل چاپ رسانه برتر که نخستین مجموعه چاپ روزنامه در اصفهان بود نیز در مورد وضعیت چاپخانه رسانه برتر متأثر از گرانی کاغذ روزنامه گفت: گرانی و نبود کاغذ در نشر اتفاق می‌افتد و در صنف چاپخانه وقتی کاغذ روزنامه نباشد روی محصولات و کالاهای دیگر تمرکز می‌شود. حسینی اظهار کرد: در حال حاضر به دلیل شرایط ایجاد شده رسانه برتر در حوزه تولید دفتر تحریر و کاغذ کادویی مشغول به فعالیت شده و دیگر تولید روزنامه ندارد.

 

گاج مارکت قصد ارائه مستقیم کتاب با سقف تخفیف 50درصدی را دارد. این در حالی است که حذف شبکه توزیع و ارائه تخفیف‌های نامتعارف از حساسیت‌های صنعت نشر به‌شمار می‌آید.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از (ایبنا)، واحد پردازش فروشگاه آنلاین گاج مارکت با حضور جمعی از اهالی فرهنگ افتتاح شد. قرار است این فروشگاه در شکل و شمایل جدیدی فروش اینترنتی کتاب را ارایه کند و در فروش اینترنتی کتاب، کسب و کار در این حوزه را تغییر دهد.

اکنون گاج مارکت با راه‌اندازی یک فروشگاه اینترنتی قصد دارد به کمک توسعه ویترین کتاب بیاید و با بومی کردن سایت آمازون به عنوان یک تجربه موفق جهانی نمونه‌ای قابل قبول از فروش اینترنتی را دنبال کند. در این میان فروش کتا‌ب‌های همه ناشران، انواع لوازم‌التحریر، DVD آموزشی، اسباب‌بازی و دسترسی به اطلاعات کتاب‌ها و فروش ارزی کتاب برای ایرانیان خارج از کشور از جمله اقداماتی است که این مجموعه دنبال می‌کند.

این فروشگاه از مرداد ماه سال گذشته فعالیت خود را با فروش کتاب‌های آموزشی و کمک آموزشی آغاز کرد و از اردیبهشت ماه امسال فروش کتاب‌های عمومی نیز به رسته فعالیت‌های آن افزوده شده است. به گفته مدیران این مجموعه، گاج مارکت با بیش از یک هزار و ۵۰۰ ناشر در حوزه‌های مختلف ارتباط کاری دارد و حدود ۸۵ هزار عنوان کتاب بر روی سایت اینترنتی آن به فروش می‌رسد که ۱۰ درصد کتاب‌ها آموزشی و ۹۰ درصد دیگر عمومی است.

 

ضرورتی که ملاحظاتی را می‌طلبد

شاید بتوان گفت فروش اینترنتی کتاب در بستر وب یکی از راهکارهای توسعه ویترین کتاب باشد، زیرا در شهرهای کوچک و کم‌جمعیت، کتاب‌فروشی‌های فعال بسیار اندک‌اند و فروشگا‌ه‌های اینترنتی باعث تغییر رویکرد کسب و کار می‌شود. در واقع یکی از چالش‌های صنعت نشر در ایران شبکه توزیع کتاب است و اگرچه ناشران هر سال عناوین متعددی با توجه به نیاز مخاطبان تالیف و تدوین می‌کنند اما در دسترس نبودن کتاب برای مخاطبان مشکل به‌شمار می‌آید. البته باید در نظر داشت که فعالیت کتاب‌فروشی‌های اینترنتی ملاحظاتی را می‌طلبد تا در این میان، کتاب‌فروشی‌های موجود در کشور در مضیقه قرار نگیرند.

کمتر از دو دهه می‌شود که فروش اینترنتی در ایران رواج و توسعه پیدا کرده است و در میان آن‌ها فروش اینترنتی کتاب عمر کمتری نسبت به دیگر کالاها دارد. استفاده از ظرفیت‌های فضای مجازی در راستای رونق بخشیدن به کسب‌وکارهای سنتی و ایجاد روش‌های نوین در تجارت، اتفاقی است که جهان در دهه‌های اخیر به سمت آن حرکت کرده است. اما نکته قابل توجه این است که امکانات نوین نباید باعث تضعیف فضای کار در قالب‌های پیشین باشد. به عنوان مثال در حوزه کتاب، فروشگاه‌های اینترنتی بزرگی در جهان مشغول کارند که دسترسی کتاب‌ را برای مخاطبان تسهیل می‌کنند، اما از آنجا که ارائه تخفیف‌های بالا از سوی این شرکت‌ها می‌تواند به ضرر کتاب‌فروشی‌های کوچک در شهرهای مختلف تمام شود، ارائه تخفیف‌های نامتعارف در ارائه کتاب از سوی شبکه‌های نوین غیرقانونی اعلام شده است.

 

پردازش و ارسال در گاج مارکت

واحد پردازش گاج مارکت در کیلومتر ۱۴ جاده مخصوص قرار دارد و نمونه‌ای از الگوهای بین‌المللی در حوزه فروش اینترنتی کتاب به‌شمار می‌آید. یک سوله بزرگ که حجم زیادی کتاب را در دل خود جای داده است و حدود ۱۶۰ نیروی کار را در اختیار دارد. کتاب‌هایی که از ناشران خریداری می‌شود مستقیم به این انبار ارسال می‌شود و کتاب‌ها پس از ورود به انبار به دلیل جلوگیری از آسیب احتمالی، توسط دستگاه‌های شرینک بسته‌بندی شده و سپس برای هر کالا یک کد سریال روی آن‌ها چسبانده می‌شود.

پس از این مرحله نوبت بررسی سفارش‌های اینترنتی توسط کارشناسان این حوزه است. در این مرحله افرادی در انبار حضور دارند که به صورت آنلاین سفارش‌ها را چک می‌کنند و بعد از آماده‌سازی داخل یک سبد می‌گذارند و این کتاب‌ها توسط ریل متحرک به بخش بسته‌بندی ارسال و سپس برای ارسال به شرکت پست برای رساندن به دست مشتریان آماده‌سازی می‌شوند.

 

استفاده از ظرفیت وب برای فروش کتاب

در این زمینه مصطفی جوکار؛ مدیر انتشارات گاج با اشاره به تفاوت‌های این فروشگاه نسبت به سایر فروشگاه‌های کتاب اینترنتی گفت: ما در این فروشگاه یک کپی از شرکت آمازون داریم که من در سال ۲۰۰۴ از انبار این شرکت داشتم و سعی کردم آن را بومی کرده و در کشور پیاده کنم و تمایز ما این است که ما به تنهایی وب‌سایت نیستیم بلکه برای همه کتاب‌ها معرفی آورده‌ایم و امکانات مختلفی برای خرید راحت‌تر کتاب برای مشتریان پیش‌بینی شده است

وی با اشاره به کمبود ویترین کتاب در سال‌های مختلف عنوان کرد: خوشبختانه طی ده سال اخیر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در زمینه توسعه کتابفروشی‌ها اقدامات خوبی انجام داده است و استفاده از طرح کاربری مسکونی برای کتابفروشی‌ها همچنین معافیت مالیاتی کتابفروشان نمونه‌ای از این اقدامات و پیگیری‌ها به شمار می‌آید.

 

وی ادامه ‌داد: معتقدم که دست‌اندرکاران حوزه نشر باید همه تلاش خود را انجام بدهند تا کتاب‌هایی که سالانه توسط ناشران منتشر می‌شوند به خوبی دیده شوند، اما شاید بتوان ادعا کرد ما تنها کشوری هستیم که هفت هزار ناشر یا به اصطلاحی تولیدکننده داریم اما تنها سه هزار کتابفروشی و فروشگاه عرضه کتاب داریم که قابل تامل است.

جوکار همچنین به سیستم‌ سنتی کتابفروشی‌ها اشاره کرد و ‌افزود: متراژ کتابفروشی‌ها اغلب کوچک است و کتابفروشان نمی‌توانند کتاب‌ها را به درستی پشت ویترین قرار دهند، همچنین فقط کتاب‌های پرفروش ناشران را خریداری می‌کنند در حالی که بستر وب و اینترنت این محدودیت‌ها را از بین برده است و ما با تکیه بر این ظرفیت‌ها گاج مارکت را راه‌اندازی کردیم.

 

تعیین تخفیف با نظر ناشر(!؟)

یکی از موضوعات قابل نقد در بحث فروش اینترنتی کتاب، عرضه کتاب با تخفیف‌های غیرمتعارف و بالا است که ناراحتی بسیاری از اهالی نشر و دست‌اندرکاران بخش‌های مختلف را به همراه دارد و حتی اتحادیه کتابفروشان اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران نیز در حال بررسی و تدوین آیین‌نامه‌ای برای ساماندهی تخفیف فروش کتاب است.

تخفیفی که در گاج مارکت برای کتاب‌ها پیش‌بینی شده است بنا به رضایت و درخواست ناشر از ۱۰ تا ۵۰ درصد متغیر است. جوکار در این زمینه گفت: ما مخالف فروش اینترنتی کتاب با تخفیف‌های بالا هستیم و در مجموعه خود تلاش مي‌کنیم طی آینده نزدیک مبالغ تخفیف را کاهش بدهیم و قیمت‌ها متناسب باشند. از سوی دیگر امکان مقایسه کتاب را نیز در سایت قرار داده‌ایم تا مخاطب بتواند از میان کتاب‌های مشابه بهترین اثر را انتخاب کند.

او در پاسخ به سوال ایبنا مبنی بر امکان ایجاد اختلال در چرخه خرید کتاب از کتابفروشی‌ها نیز گفت: هدف ما توسعه ویترین کتابفروشی‌ها و در دسترس قرار دادن کتاب برای مخاطبان است و در اینجا نوید می‌دهم سال آینده شرایطی ایجاد می‌شود که کتابفروشان می‌توانند موجودی کتاب‌هایشان را روی سایت ما بارگذاری کنند و با هر تخفیفی که می‌خواهند آن را بفروشند؛ به نوعی تلاش داریم به این گروه نیز کمک کنیم.

 

برداشت آخر...

باز گذاشتن دست ناشر در تعیین تخفیف، آن هم در شرایطی که ارائه آن از طریق چنین سایت‌ها ناشران را از تقبل ملزومات و هزینه‌های شبکه سنتی توزیع و فروش کتاب معاف کرده و به نوعی موزع و کتاب‌فروشی‌ها را از زنجیره ارائه کتاب‌هایش حذف می‌کند، اتفاقی است که اجرایی شدن آن به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد.

تغییر رویکرد کسب و کار به خصوص در حوزه نشر و کتابفروشی حلقه‌ای از زنجیره صنعت نشر است که با حرکت ناشران و شرکت‌های پیشرو در این حوزه می‌تواند به پویایی این صنعت کمک کند اما باید در نظر داشت حذف حلقه‌های توزیع و فروش کتاب به‌وسیله شبکه‌های فروش نوین، اتفاقی است که حتی در کشورهای توسعه یافته نیز با آن مقابله می‌شود.

حال باید صبر کرد، منتظر ماند و دید آیا تجربه فروش اینترنتی کتاب با شیوه‌های جدید و مبتنی بر الگوهای بین‌المللی آیا می‌تواند موفق باشد و به نتیجه برسد؟ آن هم از سوی موسسه‌ای که پیش از این با تبلیغات خود چالش‌هایی را در حوزه نشر ایجاد کرده...

یادمان نرفته است شعار تبلیغات گاج مارکت در سی‌ویکمین نمایشگاه کتاب تهران را که مخاطب را با طرح این سوال که «اینجا چه‌کار می‌کنید؟» خطاب قرار می‌داد و صراحتا این این متن روی بنرهای آن تبلیغ می‌شد که: «به نمایشگاه کتاب نروید!» و در ادامه: «همه کتاباتو در گاج‌مارکت آنلاین بخر».

 

مدیر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: ما به عنوان مجمع ناشران انقلاب اسلامی باید سند ملی خودکفایی کاغذ را تدوین کنیم و زمانش هم باید برای افق خودکفایی ۱۴۰۴ باشد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از فارس، نشست نقد و بررسی موضوع بحران کاغذ و راهکارهای عبور از وضع کنونی ظهر امروز با حضور حجت‌الاسلام سالک، حجت‌الاسلام پژمانفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و میثم نیلی، مدیرعامل مجمع ناشران انقلاب اسلامی، همچنین تعدادی از اعضای صنف نشر در سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران برگزار شد.

 

مهرآبادی: واردات و تولید در موضوع کاغذ دو بحث جدی است

مهرآبادی از ناشران دفاع مقدس و مدیر انتشارات فرهنگ‌گستر در این جلسه با بیان اینکه یا باید واردکننده باشیم یا تولیدکننده گفت: در حال حاضر بحث واردات مشکلاتی را به وجودآورده است، ما با تعدادی از دوستان مطلع در کار کاغذ وارد مطالعه شدیم تا در سه استان شمالی طرح بازیافت را بررسی کنیم، اما اقبال به تولید در کشور وجود ندارد، ما هیچ وقت نتوانستیم طرح‌های پیشنهادی را به جایی بقبولانیم.

وی با بیان اینکه دو سیاست در حال حاضر باید مشخص شود، اول اینکه واردات را حل کنیم و در بحث تولید جدی‌تر عمل کنیم، گفت: مطالعاتی انجام شده و ظرفیت اسمی و رسمی مصرف کاغذ کشور شناسایی شده است، با توجه به اینکه برای تولید کارخانه‌ها نیازمند آب هستیم، در سه استان شمالی، مکان‌هایی مناسبی شناسایی شدند.

وی در پایان گفت: بازیافت در دنیا حرف اول را می‌زند و لزوما واردات خمیر نیست، بلکه هر نوع ماده سلولزی قابل تبدیل شدن به کاغذ است، ضمن اینکه کشورهایی که صاحب این صنعت هستند با ما دشمنی چندانی ندارند، مثل هند که می‌توانیم برای همکاری با آنها روی آنها حساب کنیم.

 

حسینی نیک: کارخانه کاغذی که لیوان و بشقاب یکبار مصرف تولید می‌کند

در ادامه عباس حسینی نیک مدیر انتشارات مجد در این نشست با بیان اینکه موضوع کاغذ اگر به سه بخش تقسیم شود به نتیجه خواهیم رسید، توضیح داد: مرتبه اول مباحث بلندمدت است، اینکه با موضوع کاغذ چگونه باید برخورد کنیم، مرحله بعد میان‌مدت و کوتاه‌مدت باید مدنظر قرار گیرد.

حسینی نیک تصریح کرد: در مرحله بلندمدت باید بگویم حوالی سالهای ۴۸ و ۴۹ کارخانه کاغذ پارس در هفت‌تپه افتتاح شد، علت اینکه این منطقه برای کارخانه کاغذ انتخاب شد این بود که حوالی کارون نیشکر تولید می‌شد و باگاس که تفاله نیشکر و جزو مواد اولیه کاغذ است در آنجا به دست می‌آمد، تفاله‌ها سوخته می‌شد، از این رو به این نتیجه رسیدند که آنجا کارخانه کاغذ احداث شود، کارخانه پارس به حدی مهم بود که پهلوی شخصا برای افتتاح آن حاضر شد و نوع کاغذ تولیدی این کارخانه به اندازه‌ای مطلوب بود که خواهان بسیار داشت.

وی اضافه کرد: اما در حال حاضر کارخانه وضعیت خوبی ندارد، ضمن اینکه حوالی سالهای ۸۶ و ۸۷ در دوران معاونت آقای پرویز، هیأت  انجمن ها و وزارت بهداشت برای بازدیدراهی شدیم، اما پس از مدتی کارخانه خریداری شد و مجدد به راه افتاد و مدتی بعد خبر آوردند که سقف‌های آن شکسته و آب به دستگاه‌ها ورود کرده و ضرر زده است و در حال حاضر بدون فعالیت است.

وی گفت:‌ الان هم این کارخانه لیوان یکبارمصرف تولید می‌کند، در حالی که باید کاغذ تولید می‌کرد، در مجلس شورای اسلامی باید به تولید کاغذ اهمیت داده شود، آیا در شأن جمهوری اسلامی این است که کارخانه‌ای که کاغذ خوب تولید می کرده، بشقاب و لیوان یکبار مصرف تولید و صادر کند؟

این ناشر در بخش دیگر سخنان خود ضمن بیان اینکه در هفت‌تپه یک میلیون تن باگاس تولید می‌شود و با آن می‌توان ۳۵۰ هزار تن کاغذ تولید کرد و پاسخ مصرف کاغذ کشور را داد، گفت: در طرح میان‌مدت بحث  واردات  مطرح است  که بخشی مربوط به ارشاد می‌شود، شنیده می‌شود که کارگروه کاغذ چابک‌تر شده و درخواست‌های ناشران رسیدگی می‌شود، مجلس و بانک مرکزی نیز باید یاری‌دهنده باشند، در حالی که شنیده می‌شود به برخی دوستان ارز تخصیص نیافته است.

حسینی نیک، خرید و فروش کاغذ در این روزها را امنیتی و قضایی دانست و گفت: این نکته منفی است و باید راهکاری برای آن اندیشید تا کاغذ با ارز آزاد و نیمایی وارد کشور شود، در حالی که باید از سوی دیگر واردکنندگان کد شناسایی داشته باشندو مشخص شود چه مقدار کاغذ وارد کرده‌اند. این مسئله در میان‌مدت در حوزه واردات کاغذ مناسب خواهد بود.

مدیر انتشارات مجد به تل کوتاه مدت مشکل کاغذ هم اشاره کرد و توضیح داد: در مسئله کوتاه مدت، موضوع توزیع مطرح می‌شود، سامانه‌ای در ارشاد طراحی شده که کاغذها از آن طریق توزیع می‌شود و شرکت تعاونی ناشران آشنا مسئول آن است، در حالی که حجم وسیی از ناشران تنها ورود کاغذ را از یک شاهراه می‌بینند که رفع نیاز نمی‌کند. بضاعت‌ها قابل شناسایی است، اما ما در کوتاه‌مدت مشکل توزیع را داریم.

 

اسماعیلی راد: نیاز مصرفی کاغذ ما ۶۰ هزار تن است، هر چند آمارها قابل اتکا نیست

مهدی اسماعیلی راد مسئول کارگروه توزیع کاغذ به ناشران نیز در این نشست ابراز داشت: حوزه تولید را هیچ‌گاه جدی نگرفتیم که اگر گرفته بودیم مشکلات را نداشتیم، در حال حاضر کارخانه پارس صادرکننده خمیر کاغذ است و در حوزه ظروف یکبار مصرف فعالیت دارد، کارخانه‌ای در امیرآباد داریم که کاغذ کرافت تولید می‌کند، مازندران هم که کاغذ روزنامه و تحریر تولید می‌کرد الان توان کمتری دارد.

 

وی گفت:‌ اگر بتوان کارخانه م ازندران را به بخش خصوصی واگذار کرد، این کارخانه می‌تواند نیاز نشر کشور را جوابگو باشد، زیرا نیاز مصرفی ما ۶۰ هزار تن است، هر چند آمارها قابل اتکا نیست، چرا که تیراژها اغلب غیرواقعی هستند، اما در بحث واردات، مهمترین مشکل تخصیص ارز است، ما حدود دو ماه پیش از بانک مرکزی گزارش داشتیم که ۱۰۰ میلیون دلار ارز تخصیص داده شده در حالی که ۱۴ میلیون دلار مصوبه کارگروه بوده است، در این میان باید میان حوزه مصرفی صنعتی و نشر تفکیک قائل شد. با توجه به آمار، ۸۰ میلیون دلار برای وزارت صنعت بوده و تنها ۱۴ میلیون برای ارشاد، پس کاغذی که از این مجرا به ما می‌رسد قطره‌چکانی است و با حجم گرانی همخوانی ندارد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه این حجم از تخصیص نه تنها پاسخگوی نیاز شب عید برای نمایشگاه کتاب نیست و با مصوبات همخوانی ندارد گفت: باید وارکنندگانی که توان دارند وارد میدان شوند، اما از سوی دیگر، تخصیص ارز و نبود آن از گرفتاری‌های امروز ماست، بانک مرکزی حوزه نشر و مطبوعات را باید از حوزه صنعت تفکیک کند. ما نمایشگاه کتاب را پیش‌رو داریم، بنابراین باید مشکلاتمان حل شود ودر این مسیر مجلس می‌تواند با بانک مرکزی تعامل داشته باشد.

وی در پایان سخنان خود با بیان اینکه از سوی دیگر، قیمت‌گذاری‌ها به سرعت انجام نمی‌شود، در حالی که با قیمت‌های اعلام شده نیز برخی افراد حاضر به توضیح نیستند، گفت:‌ تمام این مشکلات باید تا شب عید و نمایشگاه کتاب حل شود.

 

صالحی: سه سوال که پاسخ به آنها تکلیف کاغذ را مشخص می‌کند

محمدرضا صالحی، رئیس انجمن ناشران کمک‌آموزشی نیز به حل این مسئله کاغذ در حال و آینده اشاره کرد و گفت:‌ اگر به سه سؤال پاسخ دهیم، موضوع برای ناشران حل خواهد شد. اول اینکه آیا ارز تخصیصی به کاغذ رسیده یا نه، دوم اینکه آیا کاغذ وارداتی به ناشران رسیده است یا نه، و سوم اینکه آیا ناشر کاغذ را دریافت کرده و آن را مبدل به کتاب نموده است یا نه؟

وی در پایان سخنان خود گفت: تخصیص ارز مشخص است، وزارت صمت، ارشاد و بانک مرکزی مسئول هستند، زیرا ثبت سفارش صورت می‌گیرد، اما از سوی دیگر ارشاد می‌تواند با کمک از انجمن‌های متولی، از میزان تخصیص ارز به ناشران راهنمایی بگیرد.

 

واعظ واردکننده کاغذ: محدودیت‌های ارزی و معامله با 4 ارز/ کانال‌های تائیدکننده کاغذ درست عمل نمی‌کنند

در ادامه این نشست تعدادی از واردکنندگان کاغذ نیز به بیان مشکلات خود پرداختند. واعظ از جمله واردکنندگانی بود که در این نشست با بیان اینکه نیازی که در حوزه‌های اداری و سایر حوزه‌ها غیر از فرهنگ است را هم باید جزو نشر درنظر بگیریم و تنها نمی‌توانیم درباره نیاز ۵۰ هزار تن ناشران عمومی صحبت کنیم، گفت: راه‌حلی که ارائه می‌دهیم باید همه نیازهای صنعت را پوشش دهد و در واقع این نیاز ۳۵۰ هزار تن است که حدود ۴۰۰ میل یون دلار محاسبه می‌شود، این رقم بزرگی نیست اما بهتر است مجموعه‌هایی چون کارخانه‌های مازندران فعالیت‌هایشان مورد آسیب‌شناسی قرار گیرد تا مشخص شود که چرا نیمه‌فعال و تع طیل هستند، زیرا تکنولوژی خوبی دارند، اما اشکال موجود که بعید می‌دانم تا نمایشگاه کتاب قابل حل باشد، کانال های تأییدکننده کاغذ هستند که به درستی کار خود را انجام نمی‌دهند.

 به گفته این واردکننده، درباره کاغذ روزنامه باید بگویم نیاز ما در سال ۳۵ هزار تن است، مجموعا ۳۵ هزار دلار می‌شود، اما کانال ورودی ارشاد است و اگر یک متولی ناظر توزیع باشد، در بحث مطبوعات نباید مشکلی می داشتیم، هر چند ممکن است تاجر سوءاستفاده‌هایی داشته باشد، ولی نظارت می‌تواند کنترل‌کننده باشد.

سلیمانی دیگر وارکننده کاغذ نیز در جملاتی کوتاه گفت: ما در زمان تحریم به سر می‌بریم، جالب اینجاست که تا پیش از این با لیر، درهم و یورو می‌توانستیم در کنار سایر ارزها تبدیل داشته باشیم، اما در حال حاضر تنها با یوآن، روپیه و وون کره جنوبی می‌توانیم فعالیت کنیم، اما مشکل دوم ما روابط رانتی خاص در تخصیص ارز است، از این رو، تنها به برخی واردکنندگان خاص ارز تخصیص می‌یابد و شرکت‌های جدید نمی‌توانند ثبت سفارش کاغذ کنند، از این رو ۸ شرکت قدیمی نبض بازار را به دست گرفتند،در حالی که اگر ارز متقاضی از سوی وزارت صمت و بانک ارائه شود، قیمت کاغذ ۴۰ درصد از بازار پایین‌تر خواهد بود. ما اگر در پی راهکار سریع هستیم، بانک مرکزی باید اجازه ثبت سفارش با ارز متقاضی را بدهد، در این صورت قیمت کاغذ که بندی ۴۰۰ تومان است، بین ۲۲۵ تا ۲۳۰ هزار تومان خواهد شد، از سوی دیگر، ارز متقاضی به نفع دولت، ارشاد و صمت است.

وی در پایان گفت:‌بحث تحریم جدی است، خصوصا سوئیچینگ بارنامه‌ها، اگر سورس‌ها را اضافه کنیم لینک‌ها افزوده خواهد شد. روز گذشته دینار عراق هم به ۴ ارز مذکور اضافه شد، اما مشکلی از ما حل نخواهد کرد، چرا که در عراق زیرساخت سوئیچینگ وجود ندارد.

 

قدیانی: کاغذ کتاب گلاسه کودک و نوجوان این روزها نایاب شده است

نادر قدیانی مدیر انتشارات قدیانی هم در این نشست، نیاز کاغذ کشور را ۱۲۰ هزار تن دانست و گفت: کاغذ کتاب گلاسه کودک و نوجوان این روزها نایاب شده است، نظارت بر قوانین باید افزایش یابد، ما شاهدیم که سازمان امور مالیاتی با تغییر یک مدیرکل خود قوانینش عوض می‌شود و این باعث می‌شود ارتباط‌ها قطع شود. من نمی‌گویم به کاغذ ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی بدهید یا ندهید، اما فراوانی کاغذ باید در کشور نمایان شود، مگر ما در دهه هفتاد کاغذ ارزان نمی‌دادیم؟ و کنترل نداشتیم؟ پس چرا در حال حاضر نداریم؟

 

تورانیان: کاغذها را با ماشین‌های سنگین به گاوداری‌های اطراف شهر می‌برند!

تورانیان مدیر انتشارات شهراب و عضو هیأت مدیره مجمع ناشران انقلاب اسلامی هم گفت:‌ من به عنوان شاگرد صنعت نشر اینجا صحبت می‌کنم، کاغذ دارای بحث مفصلی است که پیرامون آن سالها صحبت شده، اما نتیجه‌ای نداشتیم. ما بیشتر از اینکه فکر واردات باشیم، باید به بحث خودکفایی و بازسازی کارخانه‌ها فکر می‌کردیم، اما هیچ وقت نیندیشیدیم و کسی آن را جدی نگرفت. واقعیت قضیه آنجاست که منافع مافیا در واردات بود و هیچ‌گاه اجازه ندادند روی کاغذ اساسی کار شود. با داشتن ده‌ها کارخانه در کشور و ماده اولیه آن، اما هر سال میلیون‌ها تن باگاس را آتش می‌زدند و امروز به خاطر عدم نظارت، به جای تولید کاغذ، خمیر کاغذ را صادر کرده و می‌فروشند و کسی نظارتی بر آنها ندارد، اراده‌ای هم بر حل مشکل نیست.

تورانیان گفت: برخی مسئولان توجهی نمی‌کنند، ما می‌گوییم در جنگ اقتصادی هستیم، اما آنها با قضایا راحت برخورد می‌کنند، ولی زمانی که بحران کاغذ به جایی می‌رسد که حیات و ممات نشر را تحت‌تأثیر دارد، متأسفانه فکر مسکن موقت هستند، در حالی که کاغذ به عنوان کالای اساسی مطرح است.

عضو مجمع ناشران انقلاب اسلامی گفت: دولت کنونی بی‌تدبیر و دولت ناامیدی است، دولت برای امروز ما چه پیش‌بینی کرده بود؟ به حدی بی‌توجهی شده که وارد کنندگان کاغذها را با ماشین‌های سنگین به سمت گاوداری‌های اطراف شهر می‌برند، تعزیرات و نیروهای نظارتی باید وارد شوند، اما شاهد حرکتی نیستیم. آنها که به مردم و ناشران تعهد داشتند، با هر قیمتی که خواستند کاغذ را فروختند، در حدی که امروز ناشر قادر به تولید نیست.

وی گفت:‌ اگر قرار است مشکل حل شود، مشکل ضمانت تخصیص ارز حل شود، باید ضمانت ارزی رعایت شود.

 

امینیان: بیشترین اجزای کتاب وارداتی هستند و برای رسیدن به خودکفایی نیازمند سند ملی هستیم

در ادامه امینیان هم در سخنانی کوتاه  گفت: اگر کتاب را به عنوان مسئله اصلی درنظر بگیریم، بیشترین اجزای کتاب وارداتی هستند و برای رسیدن به خودکفایی نیازمند سند ملی هستیم.

وی در پایان سخنان خود گفت:‌ کارخانه کاغذ پارس با تخصیص یورو می‌توانست نیاز نشر کشور را تأمین کند، اما برای آن سرمایه‌گذاری نشد، مافیای کاغذ در برابر تولید داخلی مقاومت می‌کند و سعی دارد واردات را برجسته کند، چرا که در آن رانت و فساد وجود دارد و از همه مهم‌تر برای کشور وابستگی ایجاد می‌کند.

 

سند ملی خودکفایی کاغذ را تدوین کنیم و افق خودکفایی هم ۱۴۰۴ باشد

در پایان این نشست، حسینی مدیر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی هم گفت: نقش کاغذ در صنعت نشر شبیه نقش دلار در اقتصاد کلان کشور است، سهم کاغذ از تولید کتاب سهم قابل‌ملاحظه‌ای نیست اما اثرش ماندن دلار در اقتصاد کلان است.

وی با بیان اینکه بحث مواد اولیه در صنعت چاپ هم از مشکلات دیگر است، گفت: یکی از مشکلات ما عدم توانایی ناشران در مبلغ حواله کاغذ است، اغلب ۷۲ ساعت برای ناشر زمان تعیین می‌شود تا مبلغ را تأمین کند، اما مشکلات نقدینگی این اجازه را نمی‌دهد. در حال حاضر میانگین قیمت کتاب صفحه‌ای ۲۰۰ تومان است و تصاعدی در حال افزایش است، نظارتی هم بر قیمت‌ها وجود ندارد. ما به عنوان مجمع ناشران انقلاب اسلامی باید سند ملی خودکفایی کاغذ را تدوین کنیم و زمانش هم باید برای افق خودکفایی ۱۴۰۴ باشد.

 

در شرایطی که کارگروه صیانت مجدانه درصدد مقابله با قاچاق کتاب‌اند؛ شواهد حاکی از خیزش موج جدید از این پدیده خسارت‌بار است که با سروشکل رسمی و قانونی بازار کتاب در کشور را مورد هدف قرار داده است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از (ایبنا)- هادی حسینی‌نژاد: پیش‌ترها وقتی اسم کتاب افست به میان می‌آمد، تصویر کتاب‌های بی‌کیفیت با چاپ رنگ و رورفته، صفحات کج و معوج و صحافی‌های زهواردررفته به ذهن می‌رسید. دلیلش هم این بود که تنها کتاب‌هایی به شکل افست در بساط دست‌فروشان عرضه می‌شد که به هر دلیل(بیشتر به دلیل مجوز نداشتن) در بازار رسمی کشور وجود نداشتند. همین مساله باعث می‌شد تا چنین کتاب‌هایی با تبلیغِ «کتاب ممنوعه» و «کتاب بدون سانسور» همیشه مشتریانی داشته باشد. این رویه اما در سال‌های اخیر با تفاوت‌های اساسی همراه شده؛ به‌طوری که بخش قابل توجهی از کتاب‌های تقلبی(موسوم به قاچاق) نه تنها غیرمجاز نیستند، بلکه از سوی ناشران رسمی و فعال کشور در دست انتشارند.

 

طرح تعاریف جدید و ویروس‌های تکامل یافته

در تعریف جدید؛ متخلفان با تکثیر کتاب‌هایی که از سوی ناشران رسمی منتشر شده و استقبال مخاطبان را به همراه داشته، کسب‌وکار پرسودی را آغاز کرده‌اند و رواج یافتن این پدیده مهلک با واکنش‌های صنفی، تشکیل کارگروه صیانت از حقوق ناشران، مولفان و مترجمان، همراهی دستگاه‌های‌‌ انتظامی و قضایی همراه شد و کشف و توقیف انبارهای متعدد کتاب‌های تقلبی را در پی داشت. جریان مقابله با این پدیده ادامه دارد اما شواهد و قرائن حاکی از آن است که متخلفان با استفاده از خلا‌های موجود در صنعت نشر و این‌بار تحت لوای قانون، اشکال تازه‌ای از تخلف را رقم زده‌اند؛ درست مثل ویروسی که در درازمدت و در تقابل با آنتی‌بیوتیک‌های نه‌چندان اثرگذار، قوی‌تر شده و نقاط ضعف خود را تکامل داده است.

اگر ساعاتی را به گشت‌وگذار در بازار دست‌فروشان کتاب(چه در بساطِ دست‌فروشان خیابان انقلاب تهران و چه بساطی‌های سایر شهرها و استان‌ها) در میان کتاب‌های افست، عناوینی به چشم می‌آید که با تلاش ناشران مختلف، جایی در بازار نشر پیدا کرده و به نوبت چاپ‌های بالا رسیده‌اند. اما در این میان، همان عناوین پرفروش با برند نشرهای دیگری هم عرضه می‌شوند که این مساله سوال‌برانگیز است: اگر قرار بر افست کردن کتاب‌های پرفروش بوده، چرا قاچاقچیان و سودجویان بازار نشر، همان کتاب اصلی یعنی کتاب ناشری که پیش از همه روی انتشار آن عنوان سرمایه‌گذاری شده و مخاطبان زیادی را به خود جذب کرده- افست نشده است؟ به عبارت دیگر، چرا فعالان زیرزمینی نشر، کتاب ناشری را افست کرده‌اند که چندمین ناشر کتاب‌ مورد نظر است و اتفاقا تازه‌تاسیس بوده و نام شناخته شده‌ای برای اهل کتاب نیست؟

بازدید و بررسی انبوه کتاب‌های کشف شده که اخیرا در انبار شریف‌آباد رونمایی شد، سوال‌های مطرح شده را تقویت کردند. نکته قابل توجه دیگر، کیفیت بالای این کتاب‌هاست؛ تا حدی که نمی‌شود تصور کرد این کتاب‌ها، افست شده‌ی کتاب‌های رسمی باشند. این واقعیت را می‌توان از نوع کاغذ، صحافی و چاپ آن‌ها دریافت. حالا سوال اینجاست که چرا کتاب‌های مورد اشاره، سر از انبار کتاب‌های تقلبی(قاچاق) در آورده‌اند؟

 

به‌ظاهر قانونی؛ به‌شدت آسیب‌رسان

یکم: انتشار کتاب در چرخه رسمی صنعت نشر، فرایند تقریبا مشخص و ثابتی دارد. در این الگو، هزینه‌های مشخصی نیز وجود دارد که معمولا بر اساس قیمت پشت جلد کتاب تعیین می‌شوند. به عبارت دیگر هر کدام از دست‌اندرکاران نشر(از مولف و ناشر گرفته تا موزع و کتاب‌فروش) درصد مشخصی از فروش کتاب سهم دارند. در این میان سودِ ناشر، چیزی حدود 20 تا 30 درصد از رقم پشت جلد کتاب است. البته باید در نظر داشت که سهم‌های مشخص شده تنها در صورتی محقق می‌شوند که کتاب‌ها در بازه زمانی معقولی به دست مخاطبان رسیده و فروخته شوند. در غیراینصورت طبیعی است که انتشار کتاب می‌تواند خسارات سنگینی را به همراه داشته باشد.

دوم: مساله گرانی کتاب و قدرت مالی پایین علاقه‌مندان به کتاب و کتاب‌خوانی، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی در حوزه نشر بوده است. در چنین شرایطی، تخصیص تخفیف در چهارچوب‌های و نظام‌های مختلف نظیر نمایشگاه‌ها، می‌تواند برای مشتریان واقعی کتاب فرصت مغتنمی باشد اما فروش کتاب با تخفیف 50 درصد که یکی از اصلی‌ترین عوامل تفوق بساط‌های غیررسمی فروش کتاب به شمار می‌آید، دیگر با روال رسمی چرخه فروش کتاب منطقی به‌نظر نمی‌رسد. به‌عبارت دیگر تنها کتاب‌هایی که به شکل تقلبی(قاچاق) منتشر می‌شوند و از پرداخت هزینه‌های مختلف؛ از حق‌التالیف و حق‌الترجمه گرفته تا هزینه حروف‌چینی، لیتوگرافی و صدالبته پرداخت سهم شبکه‌های توزیع و فروش کتاب معاف بوده‌اند، می‌توانند برای عاملان توجیه اقتصادی داشته باشند.

سوم: تجمیع این موقعیت‌ها، ما را به شکل تازه‌ای از انتشار می‌رساند که در صورت وقوع و تداوم، قطعا برای صنعت نشر ایران به‌شدت آسیب‌رسان است؛ یعنی فعال شدن ناشرانی که ‌سراغ عناوین پرفروش ناشران دیگر می‌روند و با انتشار موازی آن‌ها، به‌جای اینکه تولیدات خود را از طریق شبکه‌ رسمی توزیع و فروش کتاب عرضه کنند، با به‌اصطلاح «قاچاقچیان کتاب» وارد قرارداد می‌شوند! با این روش، یا سهم بیشتری نسبت به الگوهای معروف و مرسوم در چرخه نشر از قیمت کتاب‌ها می‌برند یا دستِ‌کم زودتر به سهم مشخص شده خود خواهند رسید.

این رویه از آن‌جا حائز توجیه اقتصادی است که بساطی‌های کتاب‌فروش با ارائه تخفیف‌های 50 درصدی، بسیار موفق نشان داده‌اند و عاملان این جریان و در راس آن‌ها خانواده «خ» که پرونده قطوری را یک‌تنه نزد مراجع قضایی از خود به‌جا گذاشته، مدام در صدد توسعه کسب‌وکار خود و تعدد بساط‌های کتاب‌فروشی در سراسر کشور بوده‌اند. البته بماند که چنین کتاب‌هایی دستِ‌کم در مواردی سر از شبکه‌های رسمی فروش کتاب نیز درآورده‌اند و به گفته یکی از اعضای کارگروه صیانت یعنی محمدتقی عرفان‌پور؛ تا کنون تخلفات چند مرکز نشر، توزیع و کتاب‌فروشی و دست‌داشتن آن‌ها در جریان انتشار و فروش کتاب‌های تقلبی محرز شده که برخی از این پرونده‌ها به لغو پروانه و پلمب نیز انجامیده است.

 

هشدار: جای ناشر و قاچاقچی عوض نشود!

یکی می‌گفت: خسته‌شدیم از بس در تحلیل هر آسیبی، بحث را به عدم عضویت ایران در معاهده برن و قانون کپی‌رایت می‌کشانید، اما واقعیت این است که تمام این آشفتگی‌ها و وقوع تخلفات خسارت‌بار، در سایه خلاء قانونی رخ می‌دهد. اگر هر کتاب خارجی تنها یک ناشر انحصاری در ایران داشته باشد، دیگر انتشار موازی آن کتاب، جایز و قانونی تلقی نخواهد شد و بستر تخلفات مختلفی همچون سرقت ادبی و قاچاق این‌طور گسترش پیدا نمی‌کند. توضیح آنکه کتاب‌های ترجمه‌ای در میان کتاب‌های تقلب، سهم حداکثری دارند.

در چنین شرایطی، آنچه بیشتر از همه نگران‌کننده به‌نظر می‌رسد، تغییر مفاهیم ارزشمند در حوزه فرهنگ مکتوب و عوض شدن نقش‌های مثبت و منفی در بازار کتاب است. با این رویه، قاچاقچی دارد نقش ناشر، موزع و کتاب‌فروش را توامان بازی می‌کند و این به‌نظر نگارنده، مهلک‌ترین خطری است که آینده صنعت نشر کشور را به مخاطره می‌کشاند.

چندی قبل یکی از اعضای کارگروه صیانت، کشف چند انبار تازه کتاب قاچاق و انتشار اخبار آن در آینده نزدیک را نوید می‌داد. تدوام این اخبار، اگرچه می‌تواند ما را به برچیده شدن کامل این جریان ناگوار امیدوار کند اما تمام نشدن این انبارها و کشف دوباره و دوباره انبارهای تازه، آن‌هم وقتی می‌دانی که عاملان اصلی بدون نگرانی و با وثیقه‌های ناچیز، آزادانه به تکرار تخلفات خود مشغول‌اند، نگرانی‌ها را تشدید می‌کند. با این حساب برخورد با این ویروس تکامل‌یافته، نیازمند اقدامات گسترده‌تر و مجدانه‌تر می‌نماید و این امر باید با ترمیم قوانین و بستن خلل و فرج‌های موجود در مسیرهای قانونی نشر همراه باشد.

 

علی حاجی تقی مدیر مسئول انتشارات ارمغان طوبی گفت:فرمول ساده‌ای برای افزایش تیراژ کتاب وجود ندارد و مشکلات زیادی سر راه صنعت نشر قرار دارد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، علی حاجی تقی مدیر مسئول انتشارات ارمغان طوبی در خصوص میزان تیراژ کتاب گفت: آنچه درباره تیراژ کتاب می‌گویم درباره کتاب‌های عمومی و حوزه کودک و نوجوان است چرا که کتاب‌های کمک آموزشی و دانشگاهی را نباید در آمار نشر قرار داد. این کتاب‌ها را جزء نشر نمی‌دانم، کتاب‌های کمک آموزشی جزوه‌های درسی هستند که منتشر می‌شوند بنابراین نباید اقتصاد این کتاب‌ها را جزئی از اقتصاد نشر و آمار آن را موثر در آمارنشر کشور دانست، کتاب در زمینه کتاب‌های عمومی و حوزه کودک و نوجوان معمولا در بالاترین حد خود به هزار جلد می‌رسد.

وی با بیان اینکه کتاب با تیراژ کمتر از هزار جلد هم در بازار نشر منتشر می‌شود و تیراژ ۵۰۰ جلدی هم در این بازار وجود دارد، گفت:بعضی ناشران به چاپ دیجیتال کتاب روی آورده اند و کتاب در تیراژ ۵۰ تا ۱۰۰ جلد هم به صورت دیجیتال منتشر می‌شود. سال ۷۵ که کار انتشار کتاب را آغاز کردم تیراژ کتاب به ۵ هزار جلد می‌رسید. پس از آن به دو هزار وسه هزار جلد کاهش پیدا کرد باتوجه به رشد جمعیت و توقع ما از میزان تیراژ کتاب باید امروز تیراژ کتاب به ۵۰ هزار جلد می‌رسید.

مدیر مسئول انتشارات ارمغان طوبی با اشاره به اینکه کاهش سرانه مطالعه، افزایش تعداد ناشران، کتابسازی و به دنبال آن تعدد عناوینی که منتشر می‌شود در کاهش تیراژ کتاب موثر است، اظهار داشت: مشکلات اقتصادی که مردم با آن درگیر هستند، گرانی کاغذ، کم بودن تعداد کتابفروشی‌های کشور و فروش نرفتن کتاب هم در کاهش تیراژ کتاب موثر است.

حاجی تقی با اشاره به اینکه فرمول ساده‌ای برای افزایش تیراژ کتاب وجود ندارد و مشکلات زیادی سر راه صنعت نشر قرار دارد، بیان کرد: نباید انتظار زود بازدهی داشت و باید کار‌هایی انجام داد تا مشکلات حوزه نشر در سال‌های آینده برطرف شود. برپایی نمایشگاه کتاب استانی و ارگانی، یارانه کاغذ و یارانه مطالعه اقداماتی بوده که در زمان خود موثر بوده یا هست، اما این اقدامات تاریخ مصرف دارند و نباید بر تداوم آن‌ها اصرار کرد چرا که مشکلات نشر را در بلند مدت حل نمی‌کند. برای حل این بحران باید به سرمایه گذاری‌های بلند مدت روی آورد، یک سوی رونق صنعت نشر، فرهنگ کتابخوانی مردم است. کودکان باید از سنین کودکی و مدرسه به مطالعه کتاب تشویق شوند چرا که تا مشکل فرهنگ کتابخوانی در بین مردم حل نشود، برطرف کردن مشکلات دیگر به این صنعت کمکی نمی‌کند.

وی تصریح کرد: تا زمانیکه کودکان در مدرسه به مطالعه کتاب‌های درسی و کمک درسی تشویق می‌شوند و به سایر کتاب‌ها اهمیت ندهند، مشکل فرهنگ کتابخوانی و به دنبال آن شمارگان کتاب حل نمی‌شود. موضوع دوم مشکلات اقتصادی است که مردم دارند و تا وقتی که مردم مشکل معیشتی دارند به خرید کتاب فکر نمی‌کنند آن هم با این قیمت گرانی که در بازار وجود دارد و گرانتر نیز می‌شود. باید حرکت اقتصادی انجام داد که همه جانبه باشد و فقط به حوزه نشر محدود نشود تا مردم قدرت خرید پیدا کنند و هزینه‌های نشر هم کاهش یابد.

مدیر مسئول انتشارات ارمغان طوبی با اشاره به اینکه در سیاست گذاری‌های حوزه نشر به جای توجه به آمار کتاب به کیفیت محتوایی آن توجه کنیم، ادامه داد:باید پروانه‌های نشر ارزیابی شوند. حمایت از صنعت نشر به سمت حمایت از محتوای خوب کتاب برود و کتابی که خوب بود مورد توجه و تشویق قرار گیرد تا به چاپ‌های بعد برسد. مجموع این مسائل می‌تواند صنعت نشر را به سمت و سوی خوبی ببرد در غیر اینصورت باید منتظر شرایط بدتر از این و کاهش شمارگان کتاب به زیر این عدد‌ها باشیم.

 

ایوب دهقانکار با اشاره به اهمیت آموزش در صنعت نشر، گفت: حمایت از آموزش حرفه‌ای نشر در دستور کار معاونت فرهنگی قرار گرفته است و به زودی دوره‌های آموزشی نشر با حمایت معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد برگزار می‌شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایبنا، ایوب دهقانکار؛ مشاور اجرایی معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در صدد هستیم دوره‌های خاصی با رویکرد آگاه‌بخشی از شرایط حرفه‌ای نشر برای ناشران برگزار کنیم تا از آسیب‌ها و مشکلات دست‌اندرکاران این حوزه کاسته شود.

وی افزود: یکی از دلایلی که موجب می‌شود ناشران ما نتوانند در شرایطی که فشار اقتصادی وجود دارد و حوزه کتاب از وضعیت اقتصادی مناسبی برخوردار نیست دوام بیاورند، کم‌آگاهی آن‌ها از مسائل حرفه‌ای نشر است.

دهقانکار با بیان اینکه تجربه نشان داده است کسانی که در حوزه نشر آگاهی کمتری دارند، بیشترین آسیب را دیده‌اند و کسانی که از آگاهی بیشتری برخوردارند آسیب کمتری دیده‌اند، گفت: از آنجایی که مسائل مرتبط با چاپ و نشر کتاب دارای ابعاد و زوایای گوناگون است، معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نظر دارد ضمن کسب نظر از صاحب‌نظران و متخصصان این حوزه و همکاری نهادهای علمی و پژوهشی، نسبت به تهیه سرفصل دوره‌های آموزشی مورد نیاز ناشران اقدام و از برگزاری این دوره‌ها حمایت کند.

وی یادآور شد: رمز موفقیت در هر حوزه و رشته کاری، آشنایی با ابعاد مختلف آن حرفه است که از طریق آموزش میسر می‌‌‌شود، در این زمینه ناشران نیز باید قبل از اینکه فعالیت خود را آغاز کنند نسبت به زوایای مختلف این حرفه آگاهی داشته باشند.

 

ورود جدی به بحث آموزش

مشاور اجرایی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به توجه جدی این معاونت به برگزاری دوره‌های آموزشی اشاره کرد و گفت: معاونت امورفرهنگی همواره خود را در برابر حوزه نشر مسئول می‌داند و در این زمینه حمایت‌های مادی و معنوی از این بخش را در قالب‌های مختلف دنبال می‌کند.

دهقانکار ادامه داد: این حمایت‌ها گاهی در شرح وظایف معاونت فرهنگی و گاهی نیازمند هم‌افزایی دستگاه‌های دیگر است تا به حوزه کتاب و نشر کمک کنیم.

وی با بیان اینکه یکی از این مصداق‌ها تخصیص ارز نیمایی و حذف ثبت سفارش گمرکی برای کتاب‌های خارجی است، گفت: با این اقدام به حوزه اقتصاد نشر کمک می‌شود، زیرا ورود کتاب‌های خارجی مفید موجب ارتقای سطح علمی دانشگاه‌ها ومحافل علمی می‌شود.

دهقانکار یادآور شد: در این زمینه و با هدف ارتقای کمی و کیفی حوزه نشر برنامه‌های دیگری در معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دنبال می‌شود که برگزاری کارگاه آموزش ثبت سفارش و تخصیص ارز نیمایی از جمله این برنامه‌ها است که در آینده برای حوزه‌های مختلف توسعه پیدا خواهد کرد.

 

مجید باشعور گفت: قیمت کاغذ هفته گذشته به بندی ۳۳۰ هزار تومان رسیده بود از این رو نمی‌توان آینده خوبی برای صنعت نشر تصور کرد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران، گلایه یک ناشر از افزایش سرسام آور قیمت کاغذ در بازارمجید باشعور مدیرمسئول نشر تایماز در خصوص کتاب جدید این انتشاراتی گفت: تقریبا کتاب جدیدی منتشر نکردیم در حال حاضر بنا بر سفارش کتاب دعا و نیایش با پروردگار منتشر کردیم.

وی بابیان اینکه این مسئله به دلیل اوضاع کاغذ و ثابت نبودن قیمت آن در بازار به وجود آمده است،بیان کرد: قیمت کاغذ هفته پیش به بندی ۳۲۵ تا ۳۳۰ هزار تومان رسیده بود و در مقطعی  قیمت آن تا بندی ۳۸۰ هزار تومان هم افزایش پیدا کرد.

باشعور افزود: اوضاع نشر به گونه‌ای شده که دیگر نمی‌توان برای انتشار کتابی سرمایه گذاری کرد و وضعیت کنونی نشر، سی و دومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران را به شدت تحت تاثیر قرار خواهد داد چراکه از یک طرف انتشار کتاب گران تمام می‌شود و از طرف دیگر مردم توانایی خرید کتاب ندارند.

مدیرمسئول نشر تایماز با تاکید بر اینکه مردم درآمد ثابتی دارند، برای مثال کارمند هستند و درآمد آن‌ها تغییری نمی‌کند، بیان کرد: اگر سال آینده در قیمت بنزین  تغییراتی ایجاد کنند و بنزین  سهمیه‌ بندی شود، در بازار نشر و نمایشگاه سی و دوم کتاب هم تاثیرگذار خواهد بود.

وی با اشاره به اینکه دیگر نمی‌توان برای سرمایه گذاری در زمینه فرهنگ مانور زیادی داد، ادامه داد: امکان سرمایه گذاری در زمینه فرهنگ نیست و قیمت ملزومات صنعت چاپ هم افزایش پیدا کرده است برای مثال قیمت تونل در سال گذشته ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان بود در حالیکه  به ۵ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده است از این رو چاپخانه‌ها هم به طور عادی مجبور هستند قیمتشان را افزایش دهند.

با شعور گفت: زینک که لیتوگرافان استفاده می‌کنند افزایش قیمت داشته است. از این اوضاع صنعت نشر دورنمای خوبی را نمی توان تصور کرد و نمی‌توان گفت آینده صنعت نشر چگونه است.

 

 به گزارش چاپ ونشر به نقل از مهدی سعیدی‌کیا، موسس کتاب‌پلاس، درباره فعالیت استارت‌آپ‌ها در حوزه کتاب و لزوم توجه به این امر در حوزه نشر اظهار کرد: ما تنها استارات‌آپ در حوزه کتاب فیزیکی هستیم، یعنی استارت‌آپ‌های دیگر در حوزه کتاب‌های الکترونیک و یا کتاب صوتی هستند. ما تلاش می‌کنیم کتاب فیزیکی خریده و خوانده بشود و با تولید محتوای الکترونیکی مبتنی بر کتاب در فضای مجازی به دنبال نقد و معرفی و ترویج کتاب هستیم.

وی درباره فعالیت‌های این مجموعه گفت: کتاب‌پلاس برای جلوگیری از قاچاق کتاب برچسبی را به کتاب‌ها توسط ناشران الصاق می‌کند که اصالت کتاب را تضمین می‌کند، زیرا در حال حاضر از نظر مشتری بین کتاب کپی و کتاب اصلی فرقی وجود ندارد، خریدار کتاب هم کتاب اصلی را می‌بیند و هم می‌تواند کتاب قاچاق  با تخفیف ۵۰ درصد بخرد. زمانی که بر روی کتاب‌ها برچسب زده می‌شود، کتاب کددار می‌شود و خریدار کتاب می‌تواند از مزایای آن استفاده کند که کتاب قاچاق آن مزایا را ندارد از جمله پلاس‌های کتاب.

سعیدی‌کیا در ادامه افزود: پلاس‌ها می‌تواند دو جنبه داشته باشد؛ جنبه‌ای مربوط به خود کتاب مانند این‌که قسمتی از  کتاب به صوت یا اینفوگراف تبدیل بشود و یا قسمتی از کتاب نقد شود و جنبه دیگر غیرکتاب است؛ مثلا ناشر برای این‌که باشگاه مشتریان خوبی داشته باشد از موسسات دیگر کدهای تخفیف و امتیازاتی را برای مشتریان خود می‌گیرد و بر کتابش می‌گذارد که کتاب‌پلاس این کار را به نیابت از ناشران عضو خود انجام می‌دهد. الان ۲۰ موسسه بر روی کتاب‌های دارای برچسب کتاب‌پلاس کد تخفیف و امتیازاتی را به واسطه مسئولیت اجتماعی‌شان  ارائه می‌دهند.

او خاطرنشان کرد: خیلی از ناشران بزرگ دنیا مانند مگراهیل ، وایلی و  پیرسون  از این اقدام برای جلوگیری از کپی کتاب‌شان استفاده می‌کنند. در کشورهای پیشرفته اصلا این‌طور نیست که کپی و پی‌دی‌اف کتاب‌های‌شان موجود نباشد اما خدماتی کنار کتاب‌های‌شان  ارائه می‌دهند که این خدمات  باعث می‌شود شخص از کتاب کپی استفاده نکند و تشویق می‌شود از کتاب اصلی استفاده کند.

مدیر استارت‌آپ کتاب‌پلاس سپس بیان کرد: ناشران ما باید وارد فضایی شوند که  دیگر مدل بیزینس‌شان تک‌محصولی  و فقط ارائه کتاب صرف نباشد و خدمات پس از فروش کتاب ارائه بدهند. اگر کتاب تولید شده اما خریده نمی‌شود باید راجع‌ به آن فکر کنند؛ مثلا مسابقه طراحی کنند. در واقع باید جریان‌سازی کنند. الان بسیاری از کسب و کارها از انواع و اقسام روش‌ها برای درگیری ذهنی مخاطب‌شان با محصول‌شان بهره می‌برند؛ مانند مباحث گیمیفیکیشن و مدیریت ارتباط با مشتری و ناشر نباید فکر کند با تولید کتاب مأموریتش تمام شده و حالا همه باید از او متشکر باشند، کتابش را بخرند، و کتابش را کپی نکنند و در فضای مجازی نگذارند.

او در ادامه تأکید کرد: ناشران باید وارد حوزه بازاریابی بویژه بازاریابی دیجیتال بشوند. ناشران باید بتوانند بازار منابع و درآمدشان  را با سازمان‌ها، دستگاه‌ها و موسسات به اشتراک بگذارند تا بزرگ شوند. ۴۰ سال از انقلاب گذشته اما یک ناشر وارد بورس نشده است. چرا این‌طور است؟ چه اتفاقی افتاده است؟ البته من انکار نمی‌کنم قسمتی از این ناتوانی و ضعف به خاطر حمایت دولتی مبتنی بر اقتصاد دستوری حوزه نشر بوده است. به نظرم اگر ناشران از جانب دولت حمایت نمی‌شدند، در یک جهش ژنتیکی پوست می‌انداختند و وارد معرکه‌ای می‌شدند که بازار جهانی را طی کنند.

مدیرمسئول انتشارات آها با بیان این‌که اقتصاد بازار نشر ما اقتصاد متولی‌گری است، گفت: هر وزیری که می‌آید احساس می‌کند باید از این بازار حمایت کند. ناشران باید خود را از این قضیه مبرا کنند و سعی کنند به جای این‌که منابع دولتی را جذب کنند، کاغذ دولتی بگیرند و از نمایشگاه استفاده کنند به سمتی بروند که از این فرصت‌ها برای جهش استفاده کنند. اگر در نمایشگاه کتاب، کتاب می‌فروشند باید بتوانند مخاطب خوبی هم برای سایت‌شان پیدا کنند، باید برای بعد از نمایشگاه هم فکر کنند که چه باید بکنند و از این بابت می‌توانند از استارت‌آپ‌های فعال در این زمینه‌ها از جمله  کتاب‌پلاس کمک بگیرند. به ضرس قاطع خواهم گفت اگر امروز صنعت نشر فاصله خودش را با فناوری‌های روز کم نکند و از حمایت‌های دولتی فاصله نگیرد به طور قطع و یقین از بیرون صنعت نشر فناوری خواهد آمد و ناشران را کنار خواهد زد و دولت را نیز با خود همراه خواهد کرد؛ مثل بسیاری از کسب و کارها که امروز دیگر نام و نشانی در ذهن مردم ندارند.

او ادامه داد: ما با پژوهشکده بیمه و موسسات بیمه‌ای صحبت کرده‌ و توانسته‌ایم نظرشان را جلب کنیم تا برای جبران خسارت ناشرن وارد ماجرای قاچاق کتاب بشوند و برای این موضوع هزینه کنند. در واقع بیمه خاص برای کتاب تعریف شود و ناشران بتوانند از این بیمه استفاده کنند و جلو قاچاق کتاب گرفته شود. باید بتوانیم  منابع غیر از کتابی را از بازارهای دیگر  جذب بازار کتاب کنیم؛ در این زمینه  موافقت‌های اولیه یکی از بانک‌ها را برای جذب سرمایه‌گذاری در کتاب‌پلاس را گرفته‌ایم که به‌زودی جزئیات آن رسانه‌ای خواهد شد.

این مدرس دانشگاه خاطرنشان کرد: لازمه این‌که بخواهیم منابعی غیر از وزارت ارشاد در حوزه صنعت کتاب جذب کنیم  این است که خودمان منابع و بازارمان را به اشتراک بگذاریم و اجازه بدهیم صنعت بیمه، تجارت الکترونیک و فین‌تک‌ها وارد حوزه کتاب شود. باید هزینه‌هایی را پرداخت کنیم و از این طریق صنعت‌مان را رشد بدهیم. چه اشکالی دارد صنایع دیگر وارد صنعت نشر بشوند؟ دنیا به سمتی پیش می‌رود که بسیاری از سایت‌ها تولید محتوا می‌کنند و به کاربران خود هدیه می‌دهند؛ چرا صنعت نشر نتواند برای تولید محتوای مبتنی بر کتاب که به نوعی بازاریابی محتوایی است از  آن‌ها استفاده کند؟

او با بیان این‌که صنعت نشر ما در حلقه بسته خود گیر افتاده است، اظهار کرد:  ما نمی‌توانیم پای‌مان را فراتر از خود و چارچوب‌های ذهنی و فرضیات‌مان بگذاریم. یکی از اقدامات این است که استارت‌آپ‌ها در حوزه کتاب بیشتر فعال شوند و شروع به ارائه خدمات کنند و برای ارائه خدمات بهتر به ناشران با هم رقابت کنند تا به رشد آن‌ها کمک کنند.

سعیدی‌کیا در ادامه بیان کرد: بقای صنعت نشر  ما به استفاده از فناوری‌های روز دنیا بستگی دارد.  اگر این فناوری را خود ناشران  می‌توانند تأمین کنند که بسم‌الله؛ هزینه‌اش را بدهند و سرمایه‌اش را جذب کنند. اگر نمی‌توانند استارت‌آپ‌هایی هستند که می‌توانند این کار را با هزینه‌های بسیار کمتر از این این‌که هر ناشری بخواهد خود آن را فراهم کند انجام می‌دهند . می‌توانیم بگوییم بقای صنعت نشر به این است که از فن‌آوری عقب نماند. مدل بیزینس ما در صنعت نشر مدل ۴۰ سال قبل  است و تغییری در فرآیند ما ایجاد نشده است، دستگاه‌های چاپ ما تغییر کرده، اما  تغییری در مدل بیزینس ما ایجاد نشده است؛ در حالی که مدل بیزینس باید مبتنی بر فناوری عوض شود.

او در پایان گفت:  پیش‌بینی من این است که در نمایشگاه کتاب‌ هم بتوانیم برنامه منسجمی را برای  ناشران عضو کتاب‌پلاس برنامه‌ریزی و اجرا کنیم تا ناشران با یک برندینگ گروهی صنعت‌شان را به ‌آی‌تی و استارت‌آپ‌ها نزدیک کنند. ناشران دیگر هم تشویق شوند از استارت‌آپ‌ها کمک بگیرند. امیدوارم شرکت‌های سرمایه‌گذار ریسک‌پذیر هم نگاه‌شان به صنعت نشر تغییر کند و در این زمینه سرمایه‌گذاری کنند و استارت‌آپ‌های بیشتری را دعوت کنند تا وارد صنعت نشر شوند.

 

مدیرمسئول انتشارات قدیانی،‌ روند گران شدن کتاب بعد از حذف یارانه کاغذ را طبیعی و منطقی می‌داند اما تورم جهش قیمت‌ مواد اولیه در سال‌ها اخیر را چالشی جدی پیش روی صنعت نشر عنوان می‌کند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از (ایبنا) گرانی کتاب، دغدغه آشنای چند سال گذشته است که موجب نگرانی اهالی نشر و کتاب‌خوان‌ها شده. به گفته تولید‌کنندگان، افزایش قیمت مواد اولیه تولید کتاب که کاغذ مهم‌ترین آن‌هاست، دلیل اصلی افزایش قیمت کتاب است. بررسی وضعیت قیمت کتاب از 40 سال گذشته نشان می‌دهد، گویای وضعیت تورم در بازار کتاب است؛ اما آغاز اوج‌ گرفتن قیمت‌ها به دولت نهم باز می‌گردد؛ یعنی سال 1384.

نادر قدیانی؛ مدیرمسئول انتشارات قدیانی، درباره دلایل افزایش تدریجی قیمت کتاب طی 40 سال گذشته بیان کرد: دو دهه نخست بعد از پیروزی‌انقلاب اسلامی، یعنی سال‌های 1357 تا 1377 درگیر تبعات انقلاب و همچنین آسیب‌های جنگ تحمیلی بودیم. سیاست‌های اقتصادی در این دوران صد‌درصد دولتی بود و وضعیت کاغذ نیز از این سیاست‌ها تاثیر می‌گرفت.

وی با بیان این مطلب که قیمت کاغذ دولتی طی دو دهه نخست بعد از انقلاب، ثبات داشت افزود: نوسان اندکی در این مدت وجود داشت که ناشی از تورم 5 تا 10 درصدی بود، اما کاغذ در بازار آزاد با اختلاف قیمت زیادی عرضه و حتی در حوزه‌هایی غیر از کتاب استفاده می‌شد.  

قدیانی با اشاره به آزاد‌سازی کاغذ افزود: از 15 سال پیش و با درخواست ناشران، کاغذ آزاد و یارانه دولتی آن حذف شد. مهم‌ترین دلیل این رویکرد ناشران نیز تاثیر سهیمه‌بندی کاغذ بر بروز فساد بود.

وی ادامه داد: یکی از آثار منفی سهیمه‌بندی کاغذ، صدور نزدیک به 18 هزار پروانه نشر است؛ در‌حالی‌که تعداد ناشران فعال حتی 10 درصد این آمار هم نیست.

 

سیاست‌های جدید؛ نگرانی‌های تکراری

مدیر‌مسئول انتشارات قدیانی ادامه سیاست دولتی درباره کاغذ را در ایجاد تعادل بازار کتاب موثر دانست اما سرعت افزایش قیمت کتاب طی نزدیک به دو سال گذشته را مورد انتقاد قرار داد.

وی گفت: هرچند که با آزاد‌سازی قیمت کاغذ، در حال نزدیک شدن به نشر حرفه‌ای بودیم، اما متاسفانه سیاست‌های جدید دولت از نزدیک به دو سال گذشته نگرانی‌هایی را برای ناشران ایجاد کرده است.

قدیانی با ابراز نگرانی از تصمیم دولت برای سهمیه‌‌بندی دوباره کاغذ بیان کرد: با توجه به اینکه جزئیات سهمیه‌‌بندی کتاب همچنان روشن نشده، نگرانی‌هایی را برای ناشران عمومی و کودک و نوجوان ایجاد کرده است.

وی درباره دیگر دلایل گرانی قمیت تدریجی کتاب طی چند دهه گذشته و افزایش ناگهانی آن از یک دهه گذشته ادامه داد: علاوه‌بر کاغذ، تاثیر افزایش قیمت دیگر ملوزمات تولید کتاب اعم از فیلم و زینک، کاغذ، مقوا، چایخانه همچنین دستمزد کارگران در افزایش تدریجی کتاب موثر بوده است.

مدیر انتشارات قدیانی اضافه کرد: تاکید می‌کنم قیمت همه ملزومات نشر بعد از انقلاب دولتی بود، اما از 15 سال پیش که آزاد‌سازی اتفاق افتاد، افزایش قیمت را تجربه کردیم و به مرور شاهد ثبات بودیم.

 

گرانی افسار گسیخته و برهم خوردن نظم بازار

قدیانی افزود: در سال‌های اولی که یارانه‌ها حذف شد، قیمت کتاب‌ها هر ساله بین 10 تا 15 درصد افزایش پیدا می‌کرد؛ مهم‌ترین دلیل این افزایش قیمت نیز ناشی از تورم و افزایش اجرت کارگری و حقوق عمومی بود. اما  در سال‌های اخیر شاهد افزایش چشم‌گیری قیمت‌ مواد اولیه، به‌ویژه کاغذ بوده‌ایم که کار را سخت کرده است.

این ناشر توضیح داد: افزایش قیمت کاغذ از بندی 80 هزار تومان به بندی 300 هزار تومان چالش مهمی برای صنعت نشر بوده است. علاوه‌براین کاغذ گلاسه نایاب شده و از کیلویی 4هزار تومان به کیلویی 20هزار تومان رسیده است.  

وی درباره آسیب‌‌های ناشی از افزایش قیمت کتاب گفت: افزایش قیمت فقط به کتاب منحصر نیست اما نخستین کالایی که از سبد خانوار به دنبال افزایش قیمت خارج می‌شود، کتاب است.

مدیر انتشارات قدیاتی یادآور شد: ناشران کتاب‌های کودک و نوجوان از افزایش برخی ملزومات تولید کتاب بیش از ناشران عمومی و یا دانشگاهی و کمک درسی  متضرر می‌شوند.

 

کتاب تا پیش از سال 95 گران نبود

قدیانی در پاسخ به این پرسش که آیا کتاب در ایران گران است و یا خیر، بیان کرد: در شرایط غیر‌طبیعی اقتصادی قرار داریم. معتقدم تا پیش از سال 1395 کتاب گران نبود مناسب بوده و به دلیل مشکلات اقتصادی یکی و دوسال گذشته موجب شده تا به اصطلاح هیچ چیز سر جای خودش نباشد.

وی با بیان این مطلب که قیمت فعلی کاغذ غیر‌طبیعی است، درباره آینده قیمت کتاب بیان کرد: وقتی وارد‌کننده هستیم و تولید‌کنندگان بلاتکلیف هستند و در‌حالی‌که مسئولان اعلام می کنند مشکل کاغذ وجود ندارد اما در زمان توزیع مشکلاتی را می‌بینیم موجب شده تا افزایش قیمت کتاب را شاهد باشیم. با توجه به این شرایط بعید می‌دانم، تولید‌کنندگان بتوانند تولید خود را جدی ادامه دهند.