مدیرعامل موسسه خانه کتاب گفت: بخشی از تکثیرهای غیرقانونی کتاب توسط نمایشگاه‌های زیرپله‌ای و برخی نمایشگاه‌ها از سوی نهادهای دولتی و خصوصی بدون مجوز اتحادیه ناشران انجام می‌شود.

برنامه رادیویی گفتگوی فرهنگی با موضوع قاچاق کتاب و بحران نشر، با حضور نیکنام حسینی پور مدیرعامل مؤسسه خانه کتاب از آنتن رادیو گفتگو پخش شد.

حسینی‌پور ابتدای این برنامه گفت: ناشران ما باید به سمت حرفه‌ای شدن حرکت کنند. طبق آمارهای خانه کتاب، تعداد ناشران حرفه‌ای زیر ۵۰۰ تاست. حرفه‌ای به این مفهوم که محل درآمد او از قبل نشر است و کارمند و ویراستار دارد و در سال بالای ۶۰ کتاب چاپ می‌کند. ناشران حرفه‌ای به سمت تکثیر غیرقانونی نمی‌روند و برخی از ناشرنماها و ناشران فصلی دست به این کار می‌زنند.

وی با اشاره به اهمیت و ضرورت فرهنگ سازی برای جلوگیری از تکثیر غیرقانونی کتاب، افزود: اصحاب رسانه، خانه کتاب، خبرگزاری کتاب، رادیو فرهنگ و دیگر نهادها می‌توانند در این رابطه فرهنگ‌سازی کنند اما بخش عمده کار بر عهده خود ناشران و کتابفروشان و به عبارت دیگر حلقه‌های مختلف نشر است.

مدیرعامل خانه کتاب ادامه داد: اگر کتابفروشان از مراکز رسمی کتاب تهیه کنند قطعاً قاچاق کتاب رخ نخواهد داد. بخشی از تکثیرهای غیرقانونی کتاب توسط نمایشگاه‌های زیرپله‌ای و برخی نمایشگاه‌ها از سوی نهادهای دولتی و خصوصی بدون مجوز اتحادیه ناشران انجام می‌شود.

حسینی پور در ادامه با اشاره به راهکارهای جلوگیری از تکثیر غیرقانونی کتاب گفت: اول ناشران باید مسئولیت خود را در این زمینه بپذیرند و دوم باید به جامعه آگاهی داد و فرهنگ‌سازی کرد تا مردم اینگونه کتاب‌ها را خریداری نکنند.

وی در پایان با اشاره به نقش رسانه ملی در آگاهی بخشی به مردم در این زمینه گفت: رسانه‌ها از جمله صدا و سیما نقش بسیار مهمی در فرهنگ‌سازی استفاده مردم از کتاب‌های قانونی و تشخیص‌دادن کتاب‌های اصل دارند و باید به‌صورت پیوسته و نه مقطعی وارد عمل شوند.

 

 

 

رییس اتحادیه ناشران ضمن ارائه توضیحاتی درباره وضعیت قاچاق کتاب، تاکید کرد که ناگزیر به برخورد قضایی و انتظامی با این معضل بودیم.

 

 به گزارش چاپ ونشر به نقل از خبر آنلاین، مهدی درستی بازار کتاب ایران مدت‌هاست دلتنگ آن رونق و شکوفایی گذشته خود است، سال هاست که دیگر در این بازار خبری از شور و اشتیاق گذشته نیست و دیگر کمتر شاهد شلوغی یک کتابفروشی هستیم، این روزها اگر گذرتان به خیابان انقلاب افتاد دیگر نگران ازدحام جمعیت و اتلاف وقتتان نباشید زیرا که خبری از آن جمعیت همیشگی مشتاق کتاب نیست.

 

این بازار نه چندان موفق و پر جنب و جوش، این روزها درگیر معضل بزرگی هم شده است، آسیبی بسیار خطرناک به نام قاچاق کتاب. معضلی که نفس‌های این بازار نه چندان سرحال را به شماره انداخته و اگر جلوی آن گرفته نشود بعید است که این بازار بتواند بار دیگر کمر راست کرده و ادامه حیات دهد.

 

در چند هفته اخیر شاهد اخبار بسیاری درباره کشف و ضبط آثار قاچاق در نقاط مختلف شهر بوده‌ایم، از انبارهای مخفی و کشف محموله‌های مختلف تا کتابفروشی‌هایی که به راحتی در خیابان انقلاب این آثار را در معرض دید عموم قرار داده‌اند.

 

قاچاق کتاب زخم قدیمی حوزه نشر است که این روزها بار دیگر سر باز کرده و به اشکالی تازه و جدید در حال گسترش است و آشفتگی ناشران را به همراه داشته است.

 

بنا به گفته برخی از ناشران قاچاق کتاب در سال‌های گذشته تنها مختص به آثار ممنوعه و غیرقابل چاپ بودند اما در این روزها به آثار تازه چاپ شده ناشران نیز رحم نکرده است.

 

مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیش از این نیز معضل قاچاق کتاب را مهم‌ترین مشکل بازار دانسته و از همکاری با نهادهای مربوطه برای جلوگیری از آن خبر دادند.

 

به منظور اطلاع از وضعیت مقابله با قاچاق کتاب با محمود آموزگار رییس اتحادیه ناشران گفتگو کرده ایم که در ادامه می‌خوانید.

 

 

 

مخاطبان باید بدانند خرید قانونی کتاب یاری‌دهنده این حوزه و بازار است

 

به نظر می رسد که معضل قاچاق کتاب این روزها از مرحله چاپ و انتشار غیرقانونی آثار گذشته است و به سایر حوزه‌های مربوطه نیز رسوخ کرده است، محمود آموزگار ضمن اشاره به شکل برخورد با این آسیب بزرگ، در این باره گفت: «فکر می‌کنم که ما در موقعیتی قرار داشتیم که ناگزیر به برخورد قضایی و انتظامی با معضل قاچاق کتاب بوده‌ایم و برای از بین بردن این مشکل می بایست این اقدامات را انجام دهیم. ضمن آنکه فکر می‌کنم در ادامه مسیر و ادامه راه می بایست در چند خط و پروسه مربوطه به چاپ و انتشار کتاب نیز تامل کرده و تغییراتی را انجام دهیم.»

 

او ادامه داد: «ضمن آنکه در حوزه نظارت نیز باید تامل کرده و به دنبال اصلاح برخی مسایل باشیم، این حوزه از صدور پروانه نشر تا مجوز انتشار کتاب در حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را شامل می‌شود. همچنین در حوزه توزیع باید بتوانیم اقدامات فرهنگی لازم را انجام دهیم تا مخاطبان حوزه کتاب متوجه باشند که خرید کتاب قانونی عامل یاری‌دهنده این حوزه و بازار کتاب است و می‌توان از این طریق به خلاقیت در نوشتن و حق تالیف کمک کرد و مسیر ادامه حیات نشر را هموار کرد.»

 

رییس اتحادیه ناشران با بیان اینکه این اقدامات را مورد توجه قرار داده‌اند، گفت: «همواره این اقدامات در دستور کار ما هست و در حال انجام آن‌ها هستیم و فکر می‌کنم اهمیت این اقدامات بسیار برای حوزه کتاب و سلامت آن اهمیت دارد.»

 

 

 

هزینه‌هایی که قاچاقچیان کتاب محتمل نمی‌شوند

 

بازار کتاب این روزها حال چندان خوشی ندارد و از نظر اقتصادی نیز دچار معضلات بسیاری است که باعث تعطیلی کسب و کار فعالان حوزه نشر و برخی ناشران نیز شده است، با این حال این سوال پیش می‌آید که در چنین بازاری که سوددهی چندانی ندارد، قاچاق کتاب چگونه می‌تواند برای افراد سودمند باشد.

 

آموزگار در پاسخ به این پرسش ضمن اشاره به هزینه‌هایی که ناشران متقبل می‌شوند، اینطور پاسخ داد: «با وجود آنکه وضعیت بازار کتاب چندان مساعد نیست، اما قاچاقچیان کتاب بسیاری از هزینه‌های تمام شده کتاب را متحمل نمی‌شوند، به عنوان مثال اگر یک ناشر یک کتابی را آماده چاپ کند غیر از خرید ملزومات و مواد اولیه که ناچار به تهیه آن‌هاست، باید حق تالیف و حق ترجمه را نیز بپردازد، هزینه ویراستاری، طراحی جلد، صفحه‌بندی و... را هم پرداخت کند. مجموع این مسایل حدود ۳۰ درصد از هزینه چاپ می شود که قاچاقچیان کتاب با متحمل نشدن آن‌ها صرفه جویی کرده و به سود می‌رسند.»

 

او ادامه داد: «در بخش توزیع نیز هم این مسئله صدق می‌کند و ناشر ۳۰ تا ۴۰ درصد در این حوزه ناچار به هزینه کردن است اما در زمینه قاچاق کتاب این هزینه را به این میزان وجود ندارد و قاچاقچیان کتاب شبکه توزیع مختص به خود را دارند و این مسئله، این امکان را برایشان فراهم می‌کند تا کتاب را ارزان‌تر بفروشند و به سود دست پیدا کنند.»

 

 

 

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایپنا، علی حاجی تقی قاچاق کتاب و گسترش چاپ های زیرزمینی را تهدید جدید و جدی صنعت کتاب دانست و افزود: چاپخانه هایی که به صورت زیرزمینی فعالیت می کنند اقدام به چاپ نسخه های دیجیتالی کتاب چاپ شده ناشران با همان ترجمه اصلی ناشر می نمایند و این کتاب را با قیمت بسیار پایین تر به صورت دست فروش و یا در فروشگاه ها با تخفیف زیاد به فروش می رسانند.

 وی حمایت های حساب نشده و نبود قانون کپی رایت قوی با پشتوانه اجرایی را از دیگر مشکلات صنعت نشر دانست و اظهار داشت: برخی اقدام ها از جمله برپایی نمایشگاه های استانی به عنوان یک راهکار موقت، خوب و مفید است ولی استمرار این راهکارها در بلند مدت به طور قطع به ضرر صنعت نشر تمام خواهد شد.

حاجی تقی با بیان اینکه برپایی نمایشگاه های متنوع موجب شکل گیری ناشران نمایشگاهی و کتاب های نمایشگاهی شده است ادامه داد: پخته خواری کتاب از جمله آسیب ها و معلول های نمایشگاه های کتاب است.

وی ادامه داد: ناشران وقتی مشاهده می کنند یک کتاب در نمایشگاهی بازار خوبی پیدا کرده است، آنها نیز اقدام به چاپ آن کتاب می کنند که به این اقدام به اصلاح، پخته خواری می گوییم و به دلیل نداشتن قانون کپی رایت ممنوعیتی برای چاپ این کتاب توسط سایر ناشران وجود ندارد.

عضو هیات مدیره اتحادیه ناشران و کتابفروشان قم با بیان اینکه هزینه اصلی کتاب شامل حق ترجمه و یا تالیف کتاب است گفت: چاپخانه زیرزمینی به دلیل اینکه هزینه حق مولف و همچنین هزینه های جانبی چاپ مانند مالیات و عوارض را پرداخت نمی کند، به هین دلیل کتاب ناشر اصلی را به تخفیف بسیار زیاد با همان مشخصات به فروش می رساند.

 

صنعت چاپ یارانه نمی خواهد، قانون می خواهد

عضو هیات مدیره اتحادیه ناشران و کتابفروشان قم در ادامه، وضعیت کنونی بازار کتاب را ناشی از وجود یارانه در صنعت چاپ دانست و گفت: صنعت چاپ و شبکه توزیع کتاب نیازمند قانون و ایجاد زیرساخت است و دریافت یارانه در شرایط کنونی از سر ناچاری است.

حاجی نقی با با بیان اینکه هر جا که یارانه باشد فساد نیز ممکن است آنجا شکل بگیرد، افزود: برای کاهش هزینه های چاپ، اکثر ناشران مخالف پرداخت یارانه توسط دولت هستند، چراکه پرداخت یارانه فسادزا است.

وی ادامه داد: توقعی نداریم دولت مواد اولیه مورد نیاز صنعت چاپ را ارزان در اختیار ما قرا دهد ولی انتظار داریم که با وضع قوانین درست، تسهیل معافیت ها و بیمه ناشران، هزینه قاچاقچیان را بالا ببرد.

وی با بیان اینکه خطرپذیری سرمایه گذاری برای چاپ کتاب جدید به شدت افزایش یافته است گفت: کتاب های ضروری بازار و کتاب های سفارش مولف، 2 دسته کتاب هایی است که در شرایط کنونی بیشترین سهم را در چاپ استان دارند.

وی ادامه داد: تعداد ناشران کتاب قم که اقدام به صادرات کتاب به خارج از کشور می نمایند انگشت شمار هستند که با توجه به مشکلات کشور، شاهد کاهش چشمگیر صادرات کتاب از این استان هستیم.

بیش از 200 کتابفروشی و یک هزار و 300 ناشر در قم وجود دارد که از این تعداد تمام کتابفروشان و نیمی از ناشران استان فعال هستند.

 

 

عرصه چاپ و نشر کشور همچنان برای مقابله با قاچاق کتاب و حذف مالیات به دنبال راهکار است.

گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران، عرصه چاپ و نشر کشور با مسائل مختلفی از جمله قاچاق کتاب و رعایت نشدن قانون معافیت مالیاتی ناشران رو به روست. خبر‌های مختلفی می‌شنویم درباره اینکه محموله قاچاق کتاب کشف شد. وقتی عمیق‌تر شویم در می‌یابیم این اقدام باعث ریشه کن شدن قاچاق کتاب نمی‌شود و باید کار‌های ریشه‌ای تری در این زمینه انجام شود تا زمینه‌های قاچاق کتاب را از بین ببرند.

قبل از هر اقدامی برای حل این مشکل باید ابتدا پدیده قاچاق کتاب در کشور به طور عمیق بررسی و سپس برای از بین بردن آن برنامه ریزی شود تا اینکه طرح‌های ظاهری و ضربتی برای حل معضل قاچاق کتاب انجام دهیم. از سوی دیگر درباره معافیت مالیاتی ناشران حرف‌هایی زده می‌شود، اما میان حرف تا عمل تفاوت زیادی وجود دارد و شکاف میان حرف تا عمل در این زمینه بسیار زیاد است.

 

معافیت مالیاتی ناشران کشک است

حسین عابدینی، مدیر مسئول انتشارات سفیر اردهال در گفتگو با خبرنگار حوزه ادبیات  گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان، در خصوص معافیت مالیاتی ناشران گفت: معافیت مالیاتی ناشران کشک است. سال گذشته هفت میلیون تومان مالیات دادم و هر سال به بهانه‌های واهی برای ناشران مالیات در نظرمی گیرند. ماموران مالیاتی اصل قضیه را قبول نمی‌کنند. یک سال به ناشر می‌گویند باید دفتر داشته باشید سال بعد به شیوه دیگری بهانه تراشی می‌کنند. هر سال به یک بهانه ناشران را در منگنه قرار می‌دهند و از وی مالیات می‌گیرند.

وی با اشاره به اینکه ماموران مالیاتی پرینت خانه کتاب را می‌گیرند و از روی میزان تیراژ و صفحات کتاب مالیات ناشر را حساب می‌کنند، اظهار داشت: ماموران مالیاتی پس از محاسبه میزان مالیات ناشران براساس تیراژ و تعداد صفحات کتاب ۱۵ میلیون مالیات برای ناشر درنظر می‌گیرد ناشر هم پس از رفت و آمد‌های زیاد در نهایت ۸ میلیون تومان مالیات پرداخت می‌کند. تمام این سال‌هایی که انتشاراتی داشتم از ما مالیات گرفتند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فقط حرفش را می‌زند و در عمل نمی‌تواند قانونی را که وضع کرده است اجرا کند. نمونه آن را در بحث قیمت کاغذ دیدیم.

مدیر مسئول انتشارات سفیر اردهال ادامه داد: ناشران تنها در زمینه بیمه کارکنانشان مشکلی ندارند و درصورتی که بیشتر از پنج نفر در لیست بیمه انتشاراتی باشند از پرداخت حق بیمه معاف هستند.

عابدینی با اشاره به آمار ناامیدکننده کارکرد سامانه ثبت نشر در مجوز و فیپا گرفتن، بیان کرد: سامانه ثبت نشر نمی‌تواند جلوی ناشرانی را بگیرد که آثار مولفان یا انتشاراتی‌های دیگر را به صورت قاچاقی منتشر می‌کنند. چراکه کتاب به صورت زیرزمینی منتشر می‌شود و سامانه ثبت نشر در این زمینه ناتوان است. بهترین راه مقابله با قاچاق کتاب برخورد با قاچاقچیان است.

مجید باشعور، مدیر مسئول انتشارات تایماز  با اشاره به معافیت مالیاتی ناشران گفت: در حرف می‌گویند ناشران از معافیت مالیاتی برخوردارند، اما در اداره مالیات خلاف این است. می‌گویند به شرطی از معافیت مالیاتی برخوردار می‌شوید که اظهارنامه مالیاتی را پر کرده باشید. پس از پر کردن اظهار نامه مالیاتی هم برای من مالیات تعیین کردند دلیل دیگرشان این بود که دفاتر مالیاتی را پرنکردید.

وی با اشاره به نبود قانون مشخص در پر کردن دفاتر مالیاتی برای معافیت مالیاتی، افزود: انتشاراتی‌ها نمی‌توانند دفاتر را بگیرند، برهمین اساس مالیات زیادی برای ناشران تعیین می‌کنند. نحوه تعیین مالیات اصلا مشخص نیست چراکه در دو منطقه مالیاتی تهران بودم یکی برای من مالیات تعیین کرد و دیگری نوشت به طور کامل از دادن مالیات معاف هستم. پیامکی از طرف اداره مالیات برایم آمد مبنی بر اینکه مالیات شما در سال‌های ۹۳ تا ۹۵ صفر ریال است اما چند روز بعد دوباره در پیامکی برای من مالیات تعیین شد.

مدیر مسئول انتشارات تایماز اظهار داشت: مشکلات مالی کشور با وضع مالیات برای ناشران برطرف نمی‌شود. اتحادیه ناشران و کتابفروشان با وزارت دارایی مکاتبه کند و از آن‌ها بپرسد وضعیت مالیات ناشران چگونه است؟ حتی وضعیت کتابفروشان هم که قرار بود از سال ۹۵ از پرداخت مالیات معاف شوند، مشخص نیست و پا در هوا هستند. در این وضعیت هم ناشر و هم کسی که در اداره مالیات است، اذیت می‌شود.

باشعور بیان کرد: تا زمانی که قانون مدونی در زمینه قاچاق کتاب در کشور وجود نداشته باشد، این مسئله همچنان دیده خواهد شد. در حال حاضر در تهران آثار ناشران شهرستانی و بالعکس قاچاق می‌شود. مقابله با قاچاق کتاب به یک راهکار خاص نیاز دارد. با افزایش قیمت کتاب، ناشران چسب قیمت کتاب را عوض می‌کنند و هر روز کتاب را با یک قیمت در بازار عرضه می‌کنند. کتابفروشی مثل بقالی شده است، هرکسی کتاب را به هر قیمتی که بخواهد، می‌فروشد. قاچاق کتاب ربطی به ایجاد سامانه ثبت نشر ندارد و این مردم هستند که کتابی را اسکن و دوباره چاپ می‌کنند.

 

پیمان خاکسار با اشاره به تجربه سینما از قاچاق و فروش غیرقانونی فیلم‌های در حال اکران می‌گوید: اگر قاچاق کتاب ادامه داشته باشد صنعت نشر ورشکسته می‌شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایسنا، مترجم کتاب‌ «جزء از کل» اثر استیو تولتز که بعد از پرفروش شدن، قاچاقچیان کتاب سراغش رفته و آن را به صورت غیرقانونی چاپ و توزیع می‌کنند، درباره این پدیده اظهار کرد: این کار کاملا غیرقانونی و غیراخلاقی است. به قدری اقدام زشتی است که نمی‌توان درباره‌اش حرف زد؛ این کار باید برچیده شود. درست نیست که بعد از استقبال از کتابی، یک‌ نفر بیاید کتاب را اُفست کند و با قیمت پایین‌تر به بازار ارائه دهد.

او افزود: مدلی که قبلا بود و هنوز هم هست این است که ترجمه یک مترجم را برمی‌دارند و چند جمله‌اش را عوض کرده و به نام خود منتشر می‌کنند؛ اتفاقی که برای «جزء از کل» رخ داد. چهار سال است که این کتاب منتشر شده است. به تازگی ترجمه‌ای از آن بیرون آمده با نام مترجمی که قبلا کتابی نداشته. البته من کتاب را ندیده‌ام اما بعید می‌دانم خودش ترجمه کرده باشد. اصلا چرا باید ترجمه بکند زمانی که کتاب قبلا ترجمه شده است؟ ترجمه من هست، چرا دوباره ترجمه کند؟ این اتفاق برای کتاب‌های دیگر هم می‌افتد. اما من حوصله پیگیری ندارم. اگر پیگیری کنم چه بگویم؟ شکایت کنم بعدش چه بشود؟ بگویم نباید این کار را بکنند؟ خب این کار را کرده‌اند؛ کاش نکنند. از طرفی وظیفه من هم نیست شکایت بکنم، جایی که متولی کار است باید پیگیری کند.

خاکسار دباره آگاهی‌بخشی به مردم درباره قاچاق کتاب نیز گفت: من به صورت دقیق نمی‌دانم. اما در سینما این اتفاق افتاد؛ یعنی فیلمی که در حال اکران بود و چند روز از اکرانش نگذشته بود، سی‌دی‌هایش را در کنار خیابان می‌فروختند. در سینما حرکتی اتفاق افتاد؛ سینماگران حمایت کردند و پیغام دادند، ویدئو منتشر کردند که سینما دارد ورشکسته می‌شود. این موضوع بلافاصله جمع‌ شد و دیگر تکرار نشد و یا اتفاق این‌چنینی خیلی کم رخ داد. فکر می‌کنم اگر این مبارزه با قاچاق کتاب شروع شده باید تا انتها برود و کل این ماجرا برچیده شود.

او همچنین خاطرنشان کرد: اگر قاچاق کتاب ادامه داشته باشد، صنعت نشر ورشکسته می‌شود. کسانی که در قاچاق کتاب دست دارند درواقع دزدی می‌کنند. البته برای آن‌ها هم چیزی نمی‌ماند که بخواهند بدزدند؛ خانه کاملا خالی است و همه چیز قبلا به سرقت رفته است. این‌ کتاب‌ها نباید چاپ شود. البته کتاب‌هایی که قاچاقچیان چاپ می‌کنند کاملا مشخص‌اند، زیرا نه چاپ درستی دارند و نه خوانا هستند. البته شنیده‌ام «جزء از کل» نسخه‌هایی دارد که قابل تشخیص نیست.

 این مترجم همچنین اظهار کرد: بعضی اتفاق‌ها مانند استفاده از کاغذهایی که با نرخ ارز دولتی وارد کشور می‌شود برای چاپ غیرقانونی کتاب، قصور است. آن‌ها در جاهای دیگر نظارت زیادی دارند، اما روی چنین چیزی نظارت نمی‌شود. یک نفر کار غیرقانونی و دزدی بکند،  یارانه هم بگیرد، این دیگر عالی است!

 

صالحی با بیان اینکه قاچاق کتاب بسیار ضربه‌زننده به حوزه اقتصاد و فرهنگ نشر است، افزود: در حال حاضر ناشران فعال در این حوزه، نیروی انتظامی و ارشاد با یکدیگر در حال رایزنی هستند تا این پدیده شوم را نابود کنند.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایکنا، نمایشگاه کتاب، فضایی برای کمک به شتاب حوزه فرهنگ مکتوبه گزارش ایکنا از خراسان رضوی، سیدعباس صالحی، وزیر ارشاد شب گذشته، افتتاحیه بیستمین نمایشگاه بین‌المللی ناشران مشهد اظهار کرد: برگزاری این نمایشگاه از طرفی به عنوان رویداد فرهنگی چند جانبه بشمار می‌رود و از طرف دیگر فرصت دیدار کتاب را برای خریداران کتاب فراهم می‌کند. همچنین این نمایشگاه فرصتی برای ارتباط ناشران با مخاطبان به وجود می‌آورد تا به نوعی ناشران با ذائقه‌ها آشنا شوند.

وی ادامه داد: در این میان نیز فرصت برای ناشران استانی و شهرستانی نیز فراهم می‌شود تا کتاب‌ها و البته خودشان معرفی و دیده شوند. همچنین در کنار این نمایشگاه برنامه‌های فرهنگی متنوعی وجود دارد، فرصت گفت‌وگوهای فرهنگی و ارتباط بین نویسندگان را نیز فراهم می‌آورد.

صالحی با اشاره به کاهش و یا تغییر نیافتن قیمت کتاب تصریح کرد: امیدواریم که در آینده شاهد کاهش قیمت کتاب باشیم.

وزیر ارشاد در پاسخ به سؤالی مبنی بر اقدامات در نظر گرفته شده برای جلوگیری از قاچاق کتاب تأکید کرد: این موضوع، موضوع جدیدی نیست اما خوشبختانه اقداماتی در جهت روند کشف این جریان در هفته‌های اخیر با همکاری قوه قضائیه و نیروی انتظامی صورت گرفته است.

وی افزود: این اتفاق بسیار ضربه زننده به حوزه اقتصاد نشر و البته فرهنگ نشر است که در این هفته‌های اخیر مکشوفاتی که در طی این جریانات پدید آمد، عملاً فرصتی را فراهم کرد برای اینکه بازار قاچاق کتاب را به شدت منهدم و یا حداقل آن را تحت تأثیر قرار دهیم. در حال حاضر ناشران فعال در این حوزه، نیروی انتظامی و ارشاد با یکدیگر در حال رایزنی هستند تا این پدیده شوم را نابود کنند.

صالحی با اشاره به ثبت روز مشهد در تقویم نیز اظهار کرد: شهرهای مختلف این مطالبه را دارند و در این میان نیز مشهد هم جایگاه خود را دارد اما روند این موضوع باید طی شود چرا که باید در این خصوص شورای فرهنگ عمومی و شورای فرهنگ کشور نظرات خود را ارائه دهند. البته تقویم نیز به گونه‌ای تراکم پیدا کرده که عملاً کار انتخاب این روزها را در تقویم سخت کرده است.

 

یک ناشر با بیان این که اگر وضعیت قاچاق کتاب به همین منوال پیش برود، فاتحه نشر ایران خوانده می‌شود می‌گوید: قاچاقچیان کتاب به دلیل تخفیف و حربه کتاب سانسورنشده همیشه یک گام از ناشران جلوتر هستند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایسنا، امیر حسین‌زادگان مدیر انتشارات ققنوس اظهار کرد: این موضوع فقط بحث یک انتشارات نیست؛ بحث نشر ایران است. یک نشر با سابقه  ۴۰ساله، بالغ بر ۲۰۰۰ عنوان کتاب دارد، که از این تعداد فقط ۲۰ عنوان کتاب پرفروش می‌شود؛ قاچاقچیان کتاب بدون هیچ ریسکی و بدون پرداخت حق‌الزحمه، این کتاب‌ها را منتشر می‌کنند و چون هزینه‌ای بابت کتاب پرداخت نمی‌کنند با درصد تخفیف‌های نجومی و بالایی کتاب‌ها را به فروش می‌رسانند، که این موضوع بازار اصلی کتاب را محدودتر می‌کند.

او افزود: در تهران  بالغ بر ۹۰۰ دستفروش، کتاب‌های قاچاق را به فروش می‌رسانند، که شهرداری اقدامی در برابر آن‌ها انجام نمی‌دهد. آن‌ها با توجه به در دسترس بودن دست‌فروشی‌ها و ارزان‌تر بودن کتاب‌های‌شان، از فروش بالایی برخوردار بودند. در همین چند وقتی که مبارزه با قاچاقچیان شکل گرفته بسیاری از کتاب‌های پرفروش ما پرفروش‌تر شده و خیلی از مشتریانی که قبلاً  با ما کار نمی‌کردند با ما تماس می‌گیرند و خواهان کتاب‌های پرفروش‌مان هستند. این موضوع نشان می‌دهد اتفاق‌هایی که افتاده به اقتصاد نشر کمک می‌کند.

این ناشر تاکید کرد: غیر از نشر ما، انتشارات امیرکبیر، نگاه و چشمه هرکدام ۲۰-۳۰ عنوان کتاب پرفروش دارند که توسط قاچاقچیان کتاب منتشر می‌شوند، و زمانی که به هر کدام از  انبارهای کتاب قاچاق  می‌روید کتاب‌های پرفروش هر نشر با تیراژ بالا موجود است؛ مثلا کتاب «شازده کوچولو» در یکی از  انبارها  ۲۰هزار جلد موجود بود. قیمت این کتاب را که ۱۲ هزار تومان است با قیمت سه‌هزار تومان فاکتور می‌زنند.

حسین‌زادگان خاطرنشان کرد: اقدامات اتحادیه ناشران برای مبارزه با قاچاق کتاب می‌تواند به ناشران کمک کند اما به شرطی که ادامه‌دار باشد و منوط به ناشران و پخشی‌ها نشود؛ این اتفاق باید در کتاب‌فروشی‌ها هم بیفتد و اتحادیه و گروه صیانت از حقوق ناشران، مولفان و مترجمان از آن‌ها بازدیدهای دوره‌ای داشته باشند. ابایی و ترسی هم نباشد زیرا یکی از وظایف اتحادیه بازرسی از این اماکن است؛ بروند اگر مشکلی هست مشکل را برطرف کنند و اگر مشکلی نیست تشکر کنند و بیرون بیایند. نه همکار کتاب‌فروش باید ناراحت شود و نه بازرس‌های اتحادیه احساس معذوریت داشته باشند. ما هم اعلام کردیم اگر می‌خواهید بازرسی را از انبار انتشارات، مرکز پخش و  فروشگاه ما شروع کنید، البته تمام ناشران و مراکز پخش بزرگ اعلام آمادگی کرده‌اند که بازرسی با خود آن‌ها شروع شود. بازرسی باید ادامه‌دار باشد و به یک‌سری برخورد مقطعی و مسکنی منوط نشود.

او سپس متذکر شد: نمی‌شود به مردم گفت کتاب‌های قاچاق را  نخرید، زیرا دست‌فروشان به دو دلیل از ناشران جلوترند؛ یکی تخفیف و دوم حربه این‌که کتاب سانسور ندارد. خیلی از کتاب‌هایی که در ایران اجازه انتشار نداشته توسط این‌ها فروخته می‌شود که باعث شده آن‌ها مقبولیتی بین خوانندگان کتاب پیدا کنند. مشکل زمانی شروع شد که شروع به افست کردن کتاب‌های پرفروش ناشران کردند و با این عنوان فروخته می‌شوند که نسخه‌هایی که در کتاب‌فروشی‌ها هست، سانسور شده، به همین دلیل آن‌ها یک گام از ما جلوترند. این فرهنگ باید جا بیفتند که وقتی نشری می‌گوید کتاب سانسوری ندارد و کتابش با کتاب دست‌فروش فرقی ندارد، مردم قبول کنند. نشر ما این فرهنگ‌سازی را از  آقای عباس معروفی شروع کرد؛ با او مصاحبه‌ای گرفتیم که گفت تمام نسخه‌هایی که با نام انتشارت «گردون» منتشر می‌شود فیک و جعلی است. باید از نویسندگان دیگر هم خواست تا بگویند این کتاب‌ها واقعا سانسوری ندارند. این مسئله باید بین مردم جا بیفتد. اما همان‌طور که گفتم  قاچاقچیان به دلیل قیمت پایین‌تر  و در دسترس بودن همیشه یک گام از ما جلوترند. فرد از  مترو پیاده می‌شود تا از پله‌ها بالا بیاید کتاب‌ها را آن‌جا می‌بیند که معمولا فروش بالایی هم دارند.  طبق فاکتورهایی که اتحادیه ناشران و کتابفروشان از قاچاقچیان کتاب گرفته، برخی از دست‌فروشان روزانه به انبارهای‌شان مراجعه کرده و ۱۰ جلد ۱۰ جلد کتاب می‌گرفتند، حتی برخی دوبار مراجعه می‌کردند.

او درباره این‌که گفته می‌شود قاچاقچیان کتاب از حمایت برخوردار بودند، مثلاً استفاده از کاغذ با نرخ ارز دولتی، گفت: فکر نمی‌کنم این‌ها به جایی وصل باشند که از حمایت بیشتری برخوردار باشند. متأسفانه بسیاری از قاچاقچیان کتاب از ناشران رسمی هستند و از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پروانه نشر دارند، اما کتاب‌هایی را که اعلام می‌کردند چاپ  نمی‌کردند و به جایش، کتاب‌های دیگری چاپ می‌کردند. فکر نمی‌کنم بین این‌ها با ناشران دیگر، از نظر دریافت کاغذ و تسهیلات، فرقی وجود داشته باشد.

 

معاون فرهنگی وزارت ارشاد گفته است تا کنون یک میلیون جلد از آثاری که به صورت قاچاق چاپ شده را کشف کرده ایم!

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایپنا، به نظر می رسد بازار کتب قاچاق از بازار رسمی رونق بیشتری دارد. شاید بد نباشد ناشران رسمی هم به این حوزه ورود کنند و کتاب های خودشان را به اسم کتب قاچاق به بازار عرضه کنند و با این درآمد بیشتری کسب به دست آورند.

به هرحال قاچاقچیان عزیز با امید فروش این حجم از کتاب، اقدام به چاپ آنها کرده اند. امکان ندارد پا به عرصه ای بگذارند که در آن سود نباشد. بعید است حتی آنان یک کتاب اضافه چاپ کنند و روی دستشان بماند.

نکته دیگر این است که بهتر است بار دیگر در آمار مطالعه تجدیدنظر اساسی کنیم. آیا مطالعه کتب قاچاق هم در آمار سرانه مطالعه لحاظ می شود؟ شاید توانستیم رتبه کشور را چندین مرتبه ارتقا دهیم.

 

خمیر کنید

مزیت پیدا کردن این حجم از کتاب های قاچاق این است که می توان با خمیر آنها، بخشی از مشکل کمبود کاغذ را برطرف کرد. اصلا شاید همین کمبود کاغذ موجب شد تا این جدیت برای مقابله با کتاب قاچاق به وجود آید. واقعا محدودیت، خلاقیت می آورد.

اما نکته خوب دیگر ماجرا این است که وزارت ارشاد به جای برخورد با خرده فروشان کتب قاچاق به سراغ انبارهای اصلی رفته است.

در موارد مشابهی گاهی اوقات، تغییر این اولویت سرشاخه یا افراد جزء، به نتیجه درستی نمی رسید و با باقی ماندن مهره های اصلی، فقط خرده فروشانی که به هزار دلیل از سود کمتری هم برخوردارند و شبکه ای کار نمی کنند، متضرر می شدند. البته نباید علاقه عجیب برخی ناشران در ترجمه و چاپ کتاب های تکراری را نادیده گرفت.

همین هفته پیش یکی از ناشران، خبر از انتشار کتابی داده بود که پیش از این، فقط معدود ناشرانی بودند که دست به ترجمه آن از یکصد سال پیش تا امروز نزده بودند. ضمن آنکه ایشان هم مثل قبلی ها تاکید داشت ترجمه برای اولین بار از روی نسخه اصلی انجام شده است!

به نظر می رسد برای این بخش هم باید وزارت ارشاد فکر اساسی کند تا حداقل از این به بعد، آثار منتشر شده در بازار، به جای رشد در کمیت، در کیفیت و تنوع رشد داشته باشد.

 

حقوق نشر ۲۹ آبان و همزمان با بیست‌وششمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران به همت انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی برگزار می‌شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایبنا، سیدعباس حسینی‌نیک؛ مدیرعامل انجمن فرهنگی ناشران دانشگاه، گفت: در همایش حقوق نشر که در هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران برگزار می‌شود، مقامات فرهنگی دولت، مجلس شورای اسلامی و قوه قضایی حضور دارند. همچنین تعاملی با انجمن‌های صنفی پدیدآورندگان کتاب شامل ناشران، نویسندگان، مترجمان، تصویرگران و ویراستاران انجام شده است که در این همایش حضور داشته باشند.

وی با بیان اینکه همایش با مشارکت پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات برگزار می‌شود، افزود: علاوه بر سخنرانی مقامات و شخصیت‌های دولتی و حقوقی، جلسه‌ای تخصصی از ساعت ۹ تا ۱۲ سه‌شنبه ۲۹آبان با موضوع نقد و بررسی لایحه حقوق مالکیت ادبی و هنری برگزار می‌شود.

حسینی‌نیک ادامه داد: در این نشست‌های تخصصی دست‌اندرکاران و ذی‌نفع‌های بخش‌های مختلف حوزه‌های فرهنگی و کارشناسان این حوزه برای بررسی موضوعات حضور خواهند داشت.

وی با اشاره به جلسه تخصصی بعدازظهر همایش توضیح داد: این جلسه که از ساعت ۱۴ تا ۱۷ برگزار می‌شود، به نقد و بررسی قوانین جاری کشور در حوزه حقوق نشر و آیین دادرسی در این حوزه اختصاص دارد و حقوق‌دانان و مقامات قضایی از دادسرای فرهنگ و رسانه در آن حضور خواهند داشت. 

حسینی‌نیک تاکید کرد: همچنین با توجه به ایام اخیر که بحث قاچاق کتاب مطرح است، در این جلسه درباره روش اعمال قانون با توجه به اتفاقات و قوانین موجود بحث خواهد شد تا به نتایج خوبی دست پیدا کنیم.

وی با بیان اینکه این همایش کاملا علمی، تخصصی و کاربردی است، گفت: ما تلاش می‌کنیم در طول سال این جلسات تخصصی را به صورت ماهانه ادامه دهیم که تا سال آینده ادامه داشته باشد و بتوانیم موضوعاتی مثل تکثیرهای غیرقانونی، حقوق نشر الکترونیک، کتاب صوتی و .. را نیز در سال‌های آینده پیگیری کنیم.

 

بحران صنعت نشر این روزها ابعاد جدیدی پیدا کرده و گسترش قاچاق کتاب و انتشار غیرقانونی آن، در کنار افزایش قیمت کاغذ و کاهش قدرت خرید مردم، روزهای سختی برای این حوزه را رقم زده و کتابفروشان و انتشاراتی ها را با مشکلات فراوانی مواجه ساخته است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایرنا، «محمود آموزگار»، رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در نشست خبری اخیرش درباره وضعیت قاچاق کتاب در کشور، بار دیگر نگاه ناظران را به سمت آشفته بازار وضعیت نشر کتاب در کشور جلب کرد.

آموزگار از کشف کتاب های قاچاقی به حجم 90 دستگاه وانت بار و خاور خبر داد و گفت که باندهای قاچاق کتاب، حدود 900 دستفروشی در سطح کشور را پوشش داده و کتاب قاچاق آنان را تامین می کنند. اعدادی که بطور حتم ذهن هر شنونده ای را به خود مشغول می کند. جالب آنجا است که کسانی که به تولید چنین کتابهایی اقدام می کنند، علاوه بر آن که روند نظارت می گریزند، هیچ هزینه ای نیز برای ترجمه، ویرایش، اخذ مجوز، طراحی صفحات و مانند آن پرداخت نمی کنند. آنان کتاب را با کیفیتی نازل چاپ کرده و در سطح شهر و اغلب با پیشوند «کتاب بدون سانسور» یا «ممنوع» در اختیار متقاضیان قرار می دهند.

 

بازاری که پنهان نیست

این روزها، قاچاقچیان و فروشندگان غیرمجاز کتاب، روزهای سختی در پیش ندارند. تنها کافی است هر ناظری در خیابان انقلاب قدم بزند تا با ده ها دستفروشی مواجه شود که بساط خود را دقیقا مقابل کتابفروشی ها پهن می کنند و در خورجینشان هر کتابی پیدا می شود؛ از کتابهای ممنوعه تا کتابهای قاچاق.

آنها نه مالیاتی پرداخت می کنند و نه کسی مزاحم بساط آنان می شود. این فروشندگان حتی مجهز به دستگاه کارتخوان هم هستند و در بسیاری از مواقع کتابهایی را به صورت قاچاق می فروشند که یک انتشاراتی به زحمت و با صرف هزینه بسیار، برای کسب میزان اندکی سود، همین چند روز قبل به زیور طبع آراسته است.

بساطی های کتابفروش خیابان انقلاب یا برخی نقاط دیگر شهر، نه توجهی به ازدحام مردم و تنگی مسیر دارند و نه به اعتراض کتابفروشان این راسته اهمیتی می دهند. آنان برای جلب توجه و داغ کردن بازار خود، تاکید می کنند که کتابهایشان بدون سانسور است و نایاب. این بساطها، در روزهای جمعه عصر و با تعطیلی کتابفروشی های راسته انقلاب، گسترشی بیش از پیش می یابند و اغلب تمام کوچه های متصل به خیابان انقلاب، پاساژها و محوطه های این محدوده، جولانگاه آنان می شود.

 

قیمت دیوانه وار کتاب و بحران کتابفروشی ها

افزایش قیمت کاغذ و گرانی کتاب هم در این میان بی تاثیر نیست. در حالی که یارانه محدودی به انتشاراتی ها برای خرید کاغذ اعطا می شود، انتشاراتی های معروف و باسابقه نیز امروز ناچارند از بهترین کتاب های خود تنها 200 یا 300 نسخه چاپ کنند و حتی از فروش این تعداد کتاب هم اطمینان ندارند.

یکی از کتابفروشان در مصاحبه با پژوهشگر ایرنا عنوان می کند: امروزه اغلب کتاب فروشی ها ناچارند در کنار فروش کتاب، به فروش لوازم التحریر یا کالاهای تزیینی نیز مشغول شوند؛ بلکه بتوانند حساب دخل و خرج خود را تراز کنند.

این کتابفروش که اطلاعیه هایی برای کسب حمایت مردم از کتابفروشی های محلی را بر درب مغازه خود نصب کرده است، می گوید: این روزها اغلب کتابفروشی ها، بیش از نیمی از درآمد خود را از طریق فروش کالاهای تزئینی در مغازه های خود به دست می آورند و این برای کتابفروشی ها یک فاجعه است.

یک چاپخانه دار هم از وضعیت آشفته بازار کاغذ می گوید: این روزها قیمت کاغذ و کمبود آن باعث شده عملا سفارش های چاپخانه، در حال به صفر رسیدن باشد تا جایی که من نیز ناچارم همچون سایر همکاران این بخش، به مسافرکشی یا تعمیرات دستگاه های چاپ روی بیاورم و منتظر باشم؛ بلکه وضعیت بهتر شود.

کتابفروش دیگری هم به خبرنگار ایرنا گفت: در گذشته سازمان ها و ادارات دولتی و مدارس و دانشگاه ها بن های خرید کتاب را به صورت گسترده میان کارمندان، دانشجویان و دانش آموزان توزیع می کردند و این خود کمکی بود به مردم برای خرید بیشتر کتاب؛ اما این روزها دیگر چندان خبری از بن های کتاب نیست یا آنقدر اندک و محدودند که با آن ها حتی نمی توان به تعداد انگشتان یکدست هم کتاب خرید.

این کتابفروش که خواست نامش فاش نشود، تاکید کرد: زمانی که تورم ایجاد می شود، متاسفانه اغلب مردم قبل از هر چیز، هزینه سبد فرهنگی خود را کاهش می دهند و این مساله، باعث می شود تا خرید کتاب و مجلات به شدت کاهش یابد.

این کتابفروش در پاسخ به این سوال که آیا قیمت کتاب بالا نیست؟ گفت: قیمت یک کتاب خوب، حدود قیمت یک غذای خوب در یک رستوران معمولی است. چطور مردم حاضرند به راحتی در یک رستوران غذا بخورند و با کمال میل هزینه آن را پرداخت کنند؛ اما کسی به غذای روح خود توجه ندارد؟

وی افزود: مشکل از عدم تبلیغ برای خرید و مطالعه کتاب در کشور است. در حالی که صدا و سیما یک شبکه تلویزیونی و یک شبکه رادیویی خود را به صورت کامل به ورزش اختصاص داده است و ده ها مسابقه ورزشی را پوشش می دهد، در طول هفته تنها چند برنامه کوتاه را به معرفی یا نقد و بررسی کتابها اختصاص می دهد. در صورتی که اگر برنامه های بیشتری در این رابطه پخش شود، مردم بیش از پیش به خرید کتاب راغب خواهند شد. نمونه این برنامه ها، معرفی کتاب در برنامه «خندوانه» بود که با اقبال مردم مواجه شد. این کتابفروش اشاره می کند: دولت می تواند حداقل کتاب های خوب و ارزشمند را به صورت رایگان تبلیغ کند تا نظر مردم به این کتاب ها جلب شود و راغب شوند این کتاب ها را بخرند.

 

انتشار و خرید کتاب در دنیای مجازی، ضربه دیگر به کتاب فروشی ها

در طی چند سال گذشته، گسترش خرید و فروش کتاب در فضای مجازی و فروشگاه های اینترنتی هم باعث شده است تا کتابفروشی ها، با کاهش فروش کتاب مواجه شوند. این در حالی است که اغلب فروشگاه های مجازی، طیف گسترده ای از کالاها را عرضه می کنند و بد نیست اگر بگذارند کتابفروشی ها، حداقل این عرصه را در اختیار داشته باشند و از میزان فروش آنان کاسته نشود. در عین حال بسیاری از کتابفروشان و بنگاه های نشر، از تکثیر غیرقانونی کتاب در فضای مجازی و به اشتراک گذاشتن آن ها گلایه مند هستند.

یک کتاب فروش در همین رابطه می گوید: سازوکارهای قانونی مشخصی برای مقابله با نشر غیرقانونی کتاب چندان محکم نیست و مراحل شکایت و تعقیب قضایی کتاب، به ویژه در فضای مجازی آنقدر پیچیده و دشوار است که اغلب ناشران عطای آن را به لقایش می بخشند. در عین حال برخی نیز به صورت غیرقانونی اقدام به تولید و بازنشر یک کتاب به صورت صوتی می کنند. این مساله نیز به نوعی نادیده گرفتن حقوق ناشران است.

 

راه دشوار ناشران و کتابفروشان برای غلبه بر بحران

کتابفروشان و ناشران این روزها، با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می کنند. افزایش شدید قیمت کاغذ، وجود بازار بزرگ قاچاق کتاب، مشکلات رقابت با فروشگاه های مجازی کتاب، کاهش قدرت خرید مردم و افزایش نرخ اجاره بهای فروشگاه ها، تنها گوشه از مشکلات آنان هستند و باید دید آیا تلاش های کارگروه صیانت از حقوق ناشران، مؤلفان و مترجمان اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران می تواند بخشی از این مشکلات را کاهش داده و موجب همدلی و تلاش های بیشتر برای کمک نجات این صنعت فرهنگی گردد؟ و آیا دولت در این روزهای سخت به یاری این صنف فرهنگی کشور خواهد آمد یا خیر؟