به گزارش چاپ و نشر به نقل از خبرنگار حوزه ادبیات  گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان؛ براساس آمار موسسه خانه کتاب، تعداد ۸۷۸۵ عنوان کتاب در فاصله زمانی اول مهر تا اول آبان ماه سال جاری منتشر شدند. از این میان تعداد ۶۴۰۶ عنوان کتاب تالیفی و ۲۳۹۷ عنوان ترجمه هستند. این درحالی است که سال گذشته در همین مدت تعداد ۷۲۳۰ عنوان کتاب منتشر شده بود.

از این میان تعداد ۵۵۴۱ عنوان تالیفی و ۱۶۸۹ عنوان ترجمه بودند. این آمار نشان می‌دهد که در مهر ماه امسال تعداد عناوین منتشر شده نسبت به سال قبل افزایش یافته است که این افزایش نشانه بازگشت نسبی رونق به چرخه اقتصاد نشر اس

میزان انتشار  عناوین کتاب در حدود یک سال گذشته کاهش  یافته بود؛ این کاهش  عناوین کتاب از شهریور ماه آغاز شده بود و تا اوایل مهر ماه امسال ادامه داشت. از اوایل مهر ماه بازار نشر تکانی خورد و میزان انتشار عناوین کتاب افزایش یافت. ناشران ما برخی از کتاب‌هایی را که تا پیش از این مدت نمی‌توانستند منتشر کنند، منتشر و روانه بازار نشر کردند. دلایل مختلفی در این افزایش تعداد عناوین کتاب تاثیرگذار بود که دلیل اصلی آن کاهش قیمت کاغذ است؛ تاجران بازار کاغذ که احساس خطر کرده بودند، کاغذ‌هایی را که در انبارهایشان داشتند به بازار کاغذ تزریق کردند. این مسئله باعث افت قیمت کاغذ در یک ماه و نیم شد و قیمت کاغذ به میزان ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومان در مدت یک ماه و نیم کاهش یافت.

کاهش قیمت کاغذ این جرات را به ناشران داد، کتاب‌هایی را منتشر و روانه بازار نشر کنند که تا پیش از این امکان انتشار آن را به دلیل قیمت بالای کاغذ نداشتند؛ کاغذ از ملزومات اصلی انتشار کتاب است و افزایش قیمت آن می‌تواند در میزان انتشار عناوین کتاب تاثیر بگذارد. آنچه در این بین اهمیت دارد  و می‌تواند بازار نشر را به رونق واقعی برساند، ثابت ماندن قیمت کاغذ است.

نوسانات قیمت در بازار، کاغذ ناشر را با مشکل روبه رو می‌کند. ناشر نمی‌تواند در شرایط نوسان قیمت کاغذ کتاب منتشر کند. ایجاد ثبات در قیمت کاغذ می‌تواند برای ناشر یک اطمینان خاطری ایجاد کند و ناشر می‌داند برای تهیه کاغذ مورد نیازش چه میزان هزینه کند.

قیمت کاغذ در حدود یک سال و نیم گذشته از بندی ۸۰ هزار تومان به بندی  ۵۲۰ هزار تومان هم رسیده بود. کاغذ در این مدت بالاترین میزان قیمت را داشت و ناشران ما برای تهیه کاغذشان هزینه‌های بالایی پرداخت کردند. در این میان دولت هم کاغذ را با نرخ دولتی در اختیار ناشران گذاشت.

در ابتدای کار، کاغذ به طور یکسان در اختیار ناشران قرار می‌گرفت اما پس از مدتی این مسئله تغییر کرد. ناشرانی که کتاب منتشر می‌کردند و جزء ناشران فعال بودند، کاغذ دریافت می‌کردندو در این زمینه شاهد نظارت اتحادیه ناشران و کتابفروشان هم بودیم. هر کتابی که منتشر می‌شد در اتحادیه ناشران و کتابفروشان بررسی می‌شد و اگر تخلفی وجود داشت با آن برخورد می‌کردند و به ناشران متخلف کاغذ داده نمی‌شد. البته میزان این تخلف‌ها بنابر گفته هومان حسن پور، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان بسیار اندک بود.

 

به گزارش چاپ و نشر به نقل از خبرگزاری دفاع‌پرس، «رضا قلی‌زاده» گفت: متاسفانه گرانی کاغذ و کتاب موجب شد تا در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تبریز علی‌رغم استقبال مردم شاهد کاهش قدرت خریدشان باشیم.

«رضا قلی‌‌زاده» معاون ادبیات و انتشارات اداره‌کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس آذربایجان شرقی طی بازدید از غرفه خبرگزاری دفاع‌پرس در ارزیابی هفدهمین دوره نمایشگاه کتاب و مطبوعات تبریز، اظهار داشت: برگزاری این نمایشگاه اتفاق بزرگی بود و در شهر اخبار آن پیچید، اما گرانی کاغذ و کتاب، قدرت خرید مردم را کاهش داد.

وی ادامه داد: آمار و ارقام نشان می‌دهد گرانی کاغذ در چاپ تاثیری نداشته و نسبت به سال‌های قبل تعداد عناوین چاپ شده، افزایش یافته اما تعداد تیراژها پایین آمده است.

نویسنده کتب دفاع مقدس و پایداری با اشاره به حضور ناشران ارزشی در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تبریز، خاطرنشان کرد: در این دوره حفظ آثار سپاه عاشورا، نشر فاتحان، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، سوره مهر، شهرستان ادب، جبهه مطالعات فرهنگی و حوزه هنری کتاب‌هایشان را در نمایشگاه بین‌المللی تبریز ارائه کردند.

وی افزود: استقبال از کتاب‌ها با تبلیغات رسانه‌ای افزایش می‌یابد، اما برخی کتب علی‌رغم محتوای غنی و قلم زیبای نویسنده، تبلیغ نشده‌ و ناشناخته مانده‌اند.

چهره سال هنر انقلاب اسلامی در آذربایجان شرقی در معرفی کتاب‌های جدید حوزه دفاع مقدس و انقلاب اسلامی عنوان کرد: کتاب‌های ساده رنگ، سرای انقلاب و دختر تبریز امسال مورد استقبال قرار گرفتند.

این نویسنده اذعان داشت: در تبریز میزان کتابخوانی چندان تعریفی ندارد و بنابر اذعان وزیر فرهنگ و ارشاد سرانه مطالعه کتاب نسبت به حضور در فضای مجازی و تماشای تلویزیون بسیار پایین است.

 

 

علیرضا بهرامی معتقد است؛ در شرایطی که قیمت کاغذ افزایش چهار برابری داشته اما قیمت کتاب، حداکثر دو برابر شده است؛ بنابراین تاکید براینکه کتاب گران شده نوعی خود‌زنی، منفی‌بافی و یا اقدامی سودجویانه است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایبنا، علیرضا بهرامی، مدیر انتشارات آرادمان با انتقاد از تاکید برخی فعالان حوزه نشر درباره گرانی کتاب بیان کرد: به ناشران، مدیران و مولفانی که در چند ماه گذشته بار‌ها و بار‌ها گفتند، کتاب گران شده است انتقاد دارم و معتقدم این دوستان، چندان واقع‌بین نیستند و پای استدلالشان می‌لنگد و در حال لطمه زدن به حوزه کتاب هستند. 

وی افزود: کتاب در مقایسه با سایر هزینه‌‌های زندگی امروزه از‌جمله سفر، خوراک و یا پوشاک، نه‌تنها گران نشده؛ بلکه ارزان هم شده است. به‌عنوان مثال ما در نشر آرادمان‌، کتاب «شام خانوادگی» ایشی‌گورو را در سال 1397 با کاغذ بندی 85 هزار تومان و قیمت 15 هزار تومان و کتاب «پرنده کوکی و زن‌ سه‌شنبه» موراکامی را با تعداد صفحات تقریبا برابر، سال 1398 با کاغذ بندی 400 هزار تومان منتشر کردیم. علم ریاضی ثابت می‌کند با توجه به افزایش پنج برابری قیمت کاغذ و سایر ملزومات چاپ، قیمت کتاب موراکامی باید 75 هزار تومان باشد در‌حالی‌‌که قیمت این کتاب 25 هزار تومان است.   

به گفته بهرامی، این مثال نشان می‌دهد ناشران از سهم سود یا میل اقتصادی خود کاهش داده‌اند و با پنج برابر شدن قیمت مواد اولیه همچنان تولید داشتند و قیمت تمام شده برای مشتری را حداکثر، دوبرابر کرده‌اند؛ بنابراین ناشران حداقل 300 درصد در مقایسه با تورمی که متقبل آن شده‌‌اند‌، در جریان فروش عقب می‌مانند.  

مدیر انتشارات آرادمان گفت: در شرایطی که قیمت اقلام مختلف حداقل چهار برابر شده و قیمت کتاب، حداکثر افزایش دو برابری داشته،‌ کتاب گران نشده است. 

تکرار جمله «کتاب گران شده» به نفع هیچ کس نیست

بهرامی با بیان اینکه تاکید بر گران شدن کتاب، بر راهبرد‌های فرهنگی تاثیر‌گذار است، ادامه داد: غفلت از کیفیت محتوا،‌ ترجمه و نوشتار از آسیب‌های دیگرِ تاکید مداوم بر گرانی کتاب است؛ کما‌اینکه افزایش قیمت کتاب همواره وجود داشته و این‌بار فقط شاهد افزایش ناگهانی آن بوده‌ایم.

این فعال رسانه‌ای بیان کرد: تکرار جمله «کتاب گران شده» منفی‌بافی و خود‌زنی است که به نفع هیچ‌کس نیست؛ علاوه‌براین فزاینده و بلعنده است و مانند مرداب ما را به درون خود می‌کشد. برای مخاطبان نیز توجیه ایجاد می‌کند تا سراغ کتاب نیایند و به فرافکنی دست بزنند؛ به‌عبارت دیگر استدلال می‌آورند وقتی کتاب‌فروشان، ناشران، مولفان و مسئولان از گرانی کتاب می‌گویند، حجت را بر خود تمام می‌داند تا کتاب نخرند.

نباید انتظار داشت مردم کتاب بخرند

به گفته وی،‌ در نهایت به این جمله کلیشه‌ای می‌رسیم که مردم حاضرند 50 هزار تومان برای ساندویچ پول بدهند اما حاضر نیستند 20 هزار تومان، برای مطالعه خرج کنند. سوال اینجاست؛ در‌حالی‌که محتوا، شکل، نوع عرضه و تبلیغات دافعه ایجاد کرده‌اند، اصلا چرا مخاطبان باید کتاب را انتخاب کنند؟

بهرامی افزود: گویا یکی از اصول اساسی بازار تولید و ثروت‌آفرینی همیشه نالیدن است. به‌جای اینکه در شرایط فعلی با آرامش، دنبال شناخت سره از ناسره باشیم و از شرایطی که  تا حدودی شناخت ناشر واقعی را ممکن کرده، استفاده کنیم، مدام دنبال نق زدن و ناله کردن هستیم. حداقل می‌توان به یک جمله از کتاب‌های مثبت‌اندیشانه عمل کرد: «خود‌زنی نکنیم.»

ورود دولت به حوزه قیمت‌گذاری کتاب، هدر رفت سرمایه است

مدیر انتشارات آرادمان درباره نقش‌آفرینی سازمان‌های دولتی به موضوع تعیین قیمت کتاب اشاره کرد و گفت: براساس تجربه معتقدم، هر‌گونه تولی‌‌گری و ورود نهاد‌های رسمی به عرصه قیمت‌گذاری کتاب نه‌تنها سازنده و زایینده نیست؛ بلکه اختلال ایجاد می‌کند و هدر‌رفت سرمایه است. سازمان حمایت از مصرف‌کننده حداقل تا زمانی که شرایط مهیا نشده، نباید به موضوع قیمت‌‌گذاری کتاب ورود کند.     

بهرامی ادامه داد: یادآور می‌شوم؛ براساس اصل عرضه و تقاضا در علم اقتصاد، ناشران با گران کردن کتاب منتفع نمی‌شوند؛ چراکه کتاب از ضرورت‌های زندگی انسان محسوب نمی‌شود و ناشر باید به بازاریابی و جذب مشتری توجه کند.

به گفته وی، با توجه به مثال قیمت دو کتاب موراکامی و ایشی‌گورو، اگر کتاب موراکامی 75 هزار تومان قیمت‌گذاری می‌شد، اندک امید ناشر برای فروش از بین می‌رفت، بنابراین تعادل در چرخه عرضه و تقاضا وجود دارد؛ البته این تعادل به این معنا نیست که برخی ناشران، بیش از توان بازار به قیمت‌گذاری اقدام می‌کنند. این ناشران دارای جایگاه قابل‌توجهی بین مخاطبان هستند و به‌اصطلاح پول برندشان را می‌گیرند و این اعتبار با پشتوانه سال‌ها زحمت و حتی تحمل ضرر به دست آمده است.    

برخی ناشران سند‌سازند

بهرامی گفت: برخی ناشران اما کتاب را ابزار گرفتن تسهیلات می‌دانند و با هدف سود بیشتر به واسطه خرید کتاب‌هایشان در هیات خرید، قیمت‌گذاری را بیش از توان بازار تعیین می‌کنند. این ناشران سند‌سازند و در واقع به دنبال پول‌شویی هستند؛ البته معتقدم در چند سال اخیر اقدامات قابل‌توجهی برای به حداقل رسانده این نوع سوء‌استفاده‌ها انجام شده است.

وی افزود: روش استاندارد برای تعیین قیمت کتاب، مبتنی بر جریان و عرف بازار است و ضریب تعداد صفحات کتاب با قیمت تعیین شده، با توجه به قیمت کاغذ تغییر می‌‌کند اما این ضریب زمانی که قیمت کاغذ چهار برابر افزایش پیدا کرد، ‌حداکثر دو برابر شد. استاندارد تعیین قیمت کتاب از بیرون بر تولید‌کنندگان تحمیل نمی‌شود؛ بلکه تولید‌کنندگان کتاب برای تداوم فعالیت، ضریب‌هایی در نظر می‌گیرند که معمولا از فشار‌ بازار کمتر است و فشار کمتری را به مخاطب می‌آورد.

مدیر انتشارات آرادمان بیان کرد: با تفسیر رسانه‌ها مبنی براینکه افزایش قیمت کتاب را مخاطبان تحمل می‌کنند، موافق نیستم؛ چراکه اگر مخاطبان، مجبورند بار سنگین‌تری را به دست بگیرند، ناشران این بار را بر گُرده گرفته‌‌اند؛‌ بنابراین از ناشران، به‌ویژه از ناشران کوچک می‌شنویم که باید امسال را حتی بدون سود گذراند.

 

 

 

مدیر نشر سفیر اردهال، با پیش‌بینی افزایش قیمت پشت جلد کتاب و کاهش کتاب چاپ نخست در نمایشگاه کتاب تهران گفت: نمایشگاه سال آینده با فاصله کم از عید نوروز برگزار می‌شود و جیب مردم به دلیل هزینه‌های نوروزی تقریبا خالی خواهد بود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایبنا، حسین عابدینی؛ مدیرمسئول انتشارات سفیر اردهال درباره وضعیت نمایشگاه کتاب سال98 و قیمت کتاب، بیان کرد: قیمت کتاب مسلما در مقایسه با سال جاری افزایش پیدا خواهد کرد و به نظر می‌رسد ناشران قیمت پشت جلد را دو و نیم برابر افزایش دهند.

 

کاهش کتاب‌های چاپ اول در نمایشگاه سال 98

وی با اشاره به تفاوت قیمت‌گذاری کتاب متاثر از افزایش قیمت ملزومات چاپ کتاب افزود: در ابتدای سال جاری قیمت هر صفحه کتاب 75 تومان بود که به دلیل افزایش قیمت کاغذ و دیگر ملزومات بیش از 150 تومان تمام می‌شود. هرچند که دولت در بحث کاغذ ورود کرد اما در کاهش قیمت پشت جلد تاثیر‌گذار نبود.

عابدینی درباره حضور ناشران در سی‌و‌دومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران ادامه داد: بنا به گفته مدير موسسه خانه کتاب از نزدیک به 17 هزار دارنده پروانه نشر، تنها 500 تا 600 نشر فعال هستند و از این تعداد کم و بیش به‌‌طور حرفه‌ای به فعالیت می‌پردازند. علاوه‌براین براساس آخرین آمار تعداد ناشران برای حضور در سی‌و‌دومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران تفاوت نکرده است؛ البته نباید تاثیر چاپ دیجیتال را فراموش کرد که جریان چاپ کتاب را تسهیل و تسریع کرده است.

مدیرمسئول انتشارات سفیر اردهال گفت: با وجود اینکه تعداد ناشران متقاضی حضور در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در مقایسه با سال گذشته تفاوت نکرده است اما به نظر می‌رسد عرضه کتاب‌های چاپ اولی کاهش پیدا کند. دلیل اصلی این پیش‌‌بینی نیز کاهش توان برای تولید کتاب است. 

عابدینی درباره میزان استقبال مردم از نمایشگاه کتاب سال آینده افزود: با وجود همه مسائل مختلف که نشر طی سال جاری تجربه کرد، باید دید مردم چه می‌‌کنند؟ اینکه نمایشگاه سال آینده با فاصله کم از عید نوروز برگزار می‌شود در میزان خرید مردم که جیبشان با هزینه‌های نوروز تقریبا خالی شده تاثیر خواهد گذاشت. 

وی با اشاره به تاثیر مشکلات تهیه ملزومات چاپ در حضور سفیر اردهال در نمایشگاه سال آتی  بیان کرد: 15 تا 20 عنوان سفیر اردهال قطع به نمایشگاه نمی‌رسد؛ البته ناشران به وضعیت رکورد بازار هرسال عادت کرده‌اند. هر سال فشار اقتصادی وجود دارد و مردم هم به نمایشگاه می‌آیند.

این ناشر فعال در حوزه کتاب‌ها طب سنتی درباره دیدگاه برخی ناشران مبنی بر عرضه کتاب‌های انبار مانده در نمایشگاه کتاب سال آتی افزود: باید توجه داشت که 70 تا 80 درصد بازدیدکنندگان از نمایشگاه کتاب تهران برای خرید و آشنایی با کتاب‌های چاپ اول به نمایشگاه می‌آیند. اگر چاپ نخست کاهش پیدا کند در نتیجه با کاهش فروش روبه‌رو خواهیم بود.

 

قیمت کتاب الکترونیک با افزایش قیمت کاغذ نسبت مستقیم دارد و بالا و بالاتر می‌رود!

به گزارش چاپ ونشر به نقل از بادپا:  چند سالی است نرم افزارهای نشر الکترونیک فعالیت خودشان را آغاز کرده‌اند.

فعالیتی که هنوز هم در دنیا طرفداران خودش را دارد. برخی از آن استقبال کردند و جاکتابی خودشان را به درون گوشی و لپ تاپ و سیستم کامپیوتری بردند و برخی دیگر هرچه تلاش کردند نتوانستند با این نشر کنار بیایند.

مگر برای آثاری که امکان دسترسی به آنها به هر دلیلی میسر نباشد. همچون نشریات خارجی و کتاب زبان اصلی متنوع. قیمت آثار الکترونیک همچون کتب داخلی در این نرم افزارها، به دلیل حذف هزینه کاغذ و سرشکن شدن هزینه آماده‌سازی نرم افزاری محتوای کتاب برای فروش الکترونیک، و با توجه به آنکه همچون کاغذ با هر سری چاپ و میزان فروش افزایش پیدا نمی‌کرد، قیمتی پایین‌تر از روی جلد داشت.

می‌توان گفت بسیاری از نشریات و کتب با چهل تا پنجاه درصد رقم پایین‌تری به فروش می‌رفتند.

به عنوان مثال، کتابی با قیمت سی هزار تومان روی جلد در نسخه چاپی، با قیمت پانزده هزار تومانی در نسخه الکترونیکی عرضه می‌شد.

 

قیمت کتاب الکترونیک و قیمت کاغذ!

اما بعد از گرانی کاغذ اتفاق عجیب و غریبی رخ داد. افزایش هزینه چاپ به خصوص گران شدن کاغذ، قیمت روی جلد کتاب‌های چاپ جدید را تا دو برابر هم افزایش داد.

به عبارتی همان کتاب سی هزار تومانی را این بار با قیمت شصت هزار تومان باید بخرید. اما بخش تعجب آور این است که قیمت کتاب الکترونیک نیز از پانزده هزار تومان به سی هزار تومان رسید!

بنابراین افزایش هزینه کاغذ به طور کاملا مستقیم بر روی نشر الکترونیک هم تاثیر گذاشت!

در حالی که یکی از اهداف نشر الکترونیک در همه جای دنیا، قیمت پایین‌تر کتاب آن به دلیل حذف هزینه کاغذ است.

مشخص نیست با چه استدلالی، قیمت نسخه الکترونیک که می‌تواند با افزایش هزینه نسخه چاپی، مورد استقبال و حتی رونق بیشتری قرار بگیرد، با چنین افزایشی روبه‌رو شده است!

 

محمد‌رضا جعفری،‌ توقف توزیع کاغذ دولتی را زمینه‌ساز افزایش قیمت کتاب طی سال‌های گذشته می‌داند و وضعیت فعلی بازار نشر متاثر از گرانی ماده اولیه کتاب را برای ناشران غیر‌قابل پیش‌بنی توصیف می‌کند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایبنا، محمد‌رضا جعفری؛ مدیرمسئول «نشرنو» درباره وضعیت تولید کتاب متاثر از بازار کاغذ بیان کرد: قیمت فعلی کاغذ در مقایسه با سال گذشته افزایش پنج‌ برابری را تجربه کرده است. ناشران در این شرایط، بلا‌تکلیف هستند و مشخص نیست آیا واردات کاغذ اتفاق می‌افتد و یا خیر؟ از سوی دیگر محتکران کاغذ در ‌حال سود‌جویی هستند.

 

قطع توزیع کاغذ دولتی اشتباه بود

وی با تاکید بر تاثیر وضعیت مبهم کاغذ در افزایش قیمت کتاب ادامه داد: کاغذ به قیمت بندی 300 هزار تومان رسیده است؛ علاوه‌براین کاغذ مازندران که چندان با کیفیت نیست، بندی 200 هزار تومان شده و تاکید دارم، افزایش قیمت کاغذ، قیمت کتاب را افزایش داده است. مجموع این شرایط، موجب شده تا ناشران از خود بپرسند آیا همچنان می‌توان کتاب چاپ کرد؟

جعفری درباره تاثیر توقف توزیع کاغذ یارانه‌ای در افزایش قیمت کتاب افزود: تقاضای ناشران برای توقف توزیع کاغذ یارانه‌ای اشتباه بود. قرار شد یارانه کاغذ برای خرید کتاب هزینه شود، در‌حالی‌‌که این پول صرف خرید کتاب از نهاد‌ها و بخش‌هایی خاص هزینه شد. خرید فعلی کتاب نیز چندان به ناشران کمک نمی‌کند.   

 

توقف تسهیلات بانکی و ادامه روند افزایش قیمت کتاب

مدیر مسئول «نشرنو» با اشاره به قطع تسهیلات بانکی بر افزایش قیمت کتاب گفت: بانک‌ها در برهه‌ای از زمان برای خرید کاغذ، وام با نرخ سود 12درصد پرداخت می‌کردند که متوقف شد و زمینه‌های افزایش قیمت کتاب را تقویت کرد.   

جعفری، درباره تاثیر افزایش قیمت کتاب گفت: با افزایش تدریجی قیمت کتاب، کاهش شمارگان کتاب اتفاق افتاد، در حالی‌که اوایل انقلاب، شمارگان با توجه به قیمت ثابت کتاب، چند برابر بود و با شمارگان 5 تا 10 هزار نسخه‌ای منتشر می‌شد. افزایش قیمت موجب کاهش مخاطب و شمارگان شده است هرچند استثناء‌هایی وجود دارد اما با یک گل که بهار نمی‌‌شود! 

وی درباره پیش‌بینی قیمت کتاب افزود: پیش‌بینی مشخصی ندارم. اگر کاغذ وارد نشود آینده‌ای برای نشر وجود نخواهد داشت. قیمت واقعی برای کتاب، یعنی قیمت‌های حال‌حاضر 50 درصد افزایش پیدا کند.

این فعال حوزه نشر ادامه داد: تعیین قیمت تابع عوامل بسیاری است. ناشران تلاش می‌کنند، تدابیری پیش‌بینی کنند تا قیمت تا حدودی کاهش پیدا کند اما چاره‌ای جز افزایش قیمت ندارند.

 

اواسط دهه 70 قیمت کتاب روند صعودی پیدا کرد

جعفری با اشاره به  بیان کرد: قیمت همه ملزومات تولید کتاب تقریبا از ابتدای انقلاب تا پایان جنگ ثابت بود. به‌عنوان مثال، کاغذ دولتی در اختیار ناشران قرار می‌گرفت و کمبود‌ها نیز از سوی دولت تامین و با قیمت مناسب در بازار توزیع می‌شد.

وی افزود: درواقع توزیع کاغذ 4 و نیم ورقی به قیمت بندی 280 تومان در دهه اول انقلاب، قیمت کتاب را تا چند دهه بعد از انقلاب ثابت نگه داشته بود.

مدیرمسئول «نشر نو» درباره افزایش قیمت کتاب از اواسط دهه 70 ادامه داد: به دنبال افزایش قیمت دلار، قیمت کاغذ نیز افزایش پبدا کرد. جریان افزایش قیمت کاغذ ادامه داشت تا اینکه یارانه کاغذ متوقف و کاغذ با قیمت واقعی تهیه شد از این نقطه بود که قیمت کتاب، روند صعوی به خود گرفت.  

 

بسیاری از ناشران ایرانی در تعیین قیمت کتاب بیشتر توجه‌شان به هزینه‌های تولید کتاب است و کمتر به قدرت خرید مخاطب(کشش بازار) توجه می‌کنند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایبنا، سیدمحمد طباطبائی‌حسینی: کاغذ که گران شد قیمت کتاب هم سیر صعود با شیب تند خود را آغاز کرد و با سرعت تمام پیمود. هرچه قیمت کاغذ بالاتر رفت قیمت کتاب با سرعت بیشتر افزایش پیدا کرد. روند افزایش قیمت کتاب از حدود چند ماه قبل با رشد پرسرعت قیمت کاغذ آغاز شد و حتی از آن جلو هم زد. کتاب هم مثل سایر کالاها گران شد، مثل گوشت، مثل لبنیات، مثل نوشیدنی‌ها  و بسیاری کالاهای اساسی و غیراساسی دیگر. اگرچه بسیاری از ناشران باور دارند با همه افزایش قیمت‌های صورت گرفته هنوز هم قیمت کتاب گران نیست اما وقتی نسبت تقاضا و قیمت را با هم مقایسه می‌کنیم کتاب بسیار گران جلوه می‌‌کند چه اینکه کتاب در سبد خانوار به عنوان کالای اصلی و ضروری قرار ندارد و بسیاری کالاهای دیگر قرار دارند.

برای بررسی رشد قیمت کتاب در چند ماه اخیر شاید بهتر باشد نخست نگاهی کنیم به عوامل موثر در تعیین قیمت کتاب. یکی از عوامل مهم در قیمت‌گذرای برای کتاب توجه به تقاضاست. در واقع قیمت کتاب باید با نیاز و نیز قدرت خرید مخاطب متناسب باشد و متاسفانه این همان عاملی است که کمتر به آن توجه می‌شود. بسیاری از ناشران ایرانی در تعیین قیمت کتاب بیشتر توجه‌شان به ریزهزینه‌های تولید کتاب است و کمتر به قدرت خرید مخاطب(کشش بازار) توجه می‌کنند. در بررسی هزینه‌های تولید البته کیفیت کتاب نقش موثری دارد، چه اینکه چه بسیار کتاب‌هایی که بدون صرف هزینه‌هایی نظیر ویراستاری، طراحی جلد مناسب، صفحه آرایی اصولی و صحافی با کیفیت منتشر می‌شود. نکته مهم اما اینجاست وقتی قیمت کتاب را فقط به قیمت کاغذ گره می‌زنیم قیمت کتاب‌های با کیفیت فنی مناسب و بدون کیفیت در یک مسیر و سطح تعیین می‌شود.

اگر بخواهیم برای قیمت گذاری کتاب فرایندی منطقی و قاعده‌مند تعیین کنیم باید برای آن سه مرحله پیش از چاپ، مرحله چاپ و پس از چاپ را تعریف کنیم. در مرحله پیش از چاپ هزینه‌هایی همچون تالیف، حروفچینی، ویراستاری، صفحه آرایی و طراحی جلد در قیمت کتاب موثر است. در مرحله چاپ هزینه‌های فیلم و زینک، کاغذ و صحافی را می‌توان در تعیین قیمت برای کتاب مورد توجه قرار داد و در مرحله پس از چاپ هم باید به مواردی همچون انبارداری، توزیع و تبلیغ توجه کرد. بر این اساس در تعیین قیمت کتاب بر اساس هزینه‌ها عوامل متعددی دخیل هستند که به اشتباه تنها به قیمت کاغذ در این فرایند توجه می‌شود. در اینکه تاثیر قیمت کاغذ در تعیین قیمت کتاب بیشتر از سایر عوامل است تردیدی نیست اما اینکه قیمت کتاب در چند ماه اخیر با شیب تند و حتی تندتر از شیب افزایش قیمت کاغذ بالا رفته نیازمند دقت و بررسی است.

نکته دیگر اما اینکه در همین دوره وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای حمایت از اهالی نشر موفق به قرار دادن کاغذ در فهرست کالاهای اساسی و اختصاص ارز با قیمت دولتی برای واردات این کالا شد. بر همین اساس کارگروه کاغذ با عضویت نمایندگانی از صنوف چاپ و نشر و نیز نمایندگان سازمان‌های نظارتی و وزارت صمت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعال شد تا بر واردات و توزیع کاغذ با نرخ ارز دولتی نظارت کند. سوال اما حالا اینجاست که آیا قیمت کتاب بعد از توزیع کاغذ با نرخ ارز دولتی کاهش پیدا خواهد کرد؟ آیا کتاب‌هایی که بر اساس افزایش  سه تا چهار برابری نرخ کاغذ سه تا چهار برابر شده بود (بدون توجه به سایر عوامل هزینه‌ای تولید و انتشار کتاب) بعد از توزیع کاغذ با نرخ ارز وارداتی با کاهش 50 درصدی قیمت همراه خواهد بود؟ سوال دیگر اینکه در شرایطی که هیچ آئین‌نامه یا قانونی برای نظارت بر قیمت کتاب وجود ندارد در صورت عدم کاهش قیمت کتاب بعد از توزیع کاغذ با نرخ ارز وارداتی چه اقدام قانونی در راستای قیمت‌گذاری کتاب می‌توان انجام داد؟ در واقع باید گفت این همه، پیامد گره زدن قیمت کتاب به قیمت کاغذ است.

 

کارشناس حوزه نشر گفت: فروش کتاب‌های لت خورده در قالب تعویض شناسنامه و عنوان کتاب جهت تغییر در نوبت و سال چاپ و قیمت کتاب از سوی ناشران، نادیده گرفتن حقوق خریدار است.

 به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایرنا، (لت زدن کتاب پدیده ای کاملا ایرانی است که توسط ناشران، توزیع کنندگان و کتابفروشی ها استفاده شده و «لت» در حالت محدود به گفته کارشناسان نشر، گذاشتن کاغذی متفاوت «گاهی هم عکس و گاهی یک صفحه سفید و یا پشت سفید» از متن کتاب در بین صفحات است تا فاصله بین مطالب قبلی و بعدی معلوم شود).

امیرهوشنگ اقبال پور اظهارداشت: اصطلاح لت زدن (LAT) کتاب امروز وسعت بیشتری در بین ناشران یافته و به معنای تعویض صفحه، عنوان و شناسنامه کتاب با شناسنامه ای جدید است که معمولا برای ایجاد تغییر در نوبت چاپ، سال چاپ و قیمت درنظر گرفته می شود.

این ناشر بین المللی با اشاره به اینکه در ایران قانون بین المللی کپی رایت توسط اکثر ناشران رعایت نمی شود و اگر یک کتاب لتی هم نباشد، احتمالا مشکل رعایت نکردن کپی رایت دارد، تاکید کرد که پیامدهای این موضوع باید در جای خودش به آن پرداخته شود.

به گفته اقبال پور، لت زدن فریب مشتری و گرانفروشی است که البته این پدیده نو ظهور از سوی ناشران کمک آموزشی شیوع پیدا کرده و طعم تلخ و شیرین آن به دیگر ناشران هم سرایت کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه اینکه ناشران کمک آموزشی با چالش تغییر سالانه کتاب های درسی مواجه هستند و همواره ضرر سنگینی آنها را تهدید می‌کند، گفت: چند سالی است با شروع سال تحصیلی فرآیند «لت زنی» شروع می شود و با کندن و تعویض برگ اول کتاب که شامل صفحه عنوان و شناسنامه است کتاب سال گذشته به کتاب سال جدید با قیمتی جدید تبدیل می شود.

به گفته وی اگر یک کتاب کمک درسی تاریخ گذشته که بر اساس کتاب درسی جدید محسوب نمی شود، صرفا با تغییر اطلاعات شناسنامه مانند سال چاپ، نوبت چاپ و قیمت جدید به طور جعلی به روز شود، مصداق فریب خریدار از طرف فروشنده است.

اقبالی پور در عین حال افزود: البته دراین میان ناشرانی هم هستند که کتاب های آنها براساس کتاب‌های آموزش و پرورش و یا دانشگاه تالیف نشده و زمانی که اثری را با قیمت جدید منتشر می کنند، اقدام به گران کردن قیمت کتاب‌های مانده و قدیمی در انبار می‌کنند و کتاب‌های قدیمی را لت می زنند.

این کارشناس حوزه نشر اظهار داشت: ناشران حرفه ای در هنگام قیمت‌گذاری، زمان خواب کتاب خود را محاسبه می کنند یعنی این که تیراژ کتاب آنها در چه مدت قرار است به فروش برسد و مساله خواب سرمایه را در قیمت گذاری کتاب لحاظ می‌کنند، پس ناشران به بهانه تورم نباید در قیمت‌ها تغییر ایجاد کنند.

وی خاطرنشان کرد: تشخیص کتاب لتی خیلی راحت است و خریداران می توانند با کمی دقت متوجه این موضوع شوند که برگ اول کتاب لت خورده است.

اقبال پور یادآورشد: از نظر وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی لت زدن کتاب خلاف مقرارت محسوب شده و تخلف به شمار می رود از این رو طبق ماده 2 قانون تعزیرات حکومتی مصوب سال 67 مجمع تشخیص مصلحت نظام مصداق گرانفروشی است.

 

کامران شرفشاهی مدیر مسئول انتشارات تجلی مهر گفت:راه از بیراهه در زمینه چالش های کتاب مشخص است اما اراده جدی برای بهبود اوضاع فرهنگی به ویژه اوضاع چاپ و نشر وجود ندارد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، اراده جدی برای بهبود اوضاع چاپ و نشر وجود ندارد همه ما در دوران کودکی زمانی که مادران ما با قصه وکتاب‌های داستانی ما را سرگرم می‌کردند، آرزو می‌کردیم که روزی خودمان بتوانیم کتاب را دست بگیریم و آن را بخوانیم و شاید خیلی از ما روز اولی که به کتابخانه مراجعه کردیم را به یاد داشته باشیم. کتاب‌خانه محلی برای اندیشه و رشد است و روزانه افراد زیادی برای گرفتن کتاب و مطالعه به کتابخانه‌ها مراجعه می‌کنند.

در این روز‌ها که شاهد افزایش قیمت کاغذ و به دنبال آن افزایش قیمت کتاب هستیم، کتاب‌خانه‌ها بهترین مرجع برای دریافت کتاب موردنظر ما است. زمانی که در راهروی کتاب‌خانه در جست و جوی کتاب مورد نظر خود هستیم امکان دارد با فقدان آن کتاب و یا با نسخه قدیمی آن مواجه شویم و یا در نهایت کتاب مورد نظر را پیدا نکنیم البته راهکار‌های بسیاری برای حمایت از کتاب و کتاب‌خانه‌ها پیشنهاد و اجرا شده اند اما باز هم شاهد این فقدان در کتاب خانه‌ها هستیم.

کامران شرفشاهی نویسنده و مدیر مسئول انتشارات تجلی مهر، در خصوص حمایت از کتاب و کتابخانه‌ها گفت: متاسفانه در شرایطی قرار داریم که تورم، سودجویی دلال‌ها و احساس مسئولیت نکردن مسئولان موجب شده تا بیش از هر زمان دیگری عرصه برای اهل کتاب تنگ شود  البته راه از بیراهه کاملا مشخص است اما پرسشی که ذهن همه را به خود مشغول کرده این است که چرا یک اراده جدی برای بهبود اوضاع فرهنگی به ویژه اوضاع چاپ و نشر وجود ندارد.

وی افزود: تنها امیدی که در این میان وجود دارد حضور پر رنگ مردم و تلاش آنها برای اهدای کتاب به کتابخانه‌ها، دوستان و همکاران خود است تا سهمی در رونق و حمایت از کتاب خانه‌ها، کتاب خوانی و گردش کتاب در جامعه داشته باشند.

شرفشاهی در خصوص کمبود و یا فقدان کتاب در کتابخانه‌ها بیان کرد: این مسئله به مسئولانی که در سازمان‌ها و نهاد‌های فرهنگی مشغول به کار هستند، برمی گردد که متاسفانه برخی از آن‌ها براساس روابط روی کار آمده و قدرت تشخیص این کار را ندارند. برای نمونه زمانی که به کتابخانه دکتر حسابی مراجعه کردم شاهد وجود بیش از ۱۰ نسخه از بعضی کتاب‌ها در قفسه‌ها بودم و وقتی که علت را جویا شدم به من پاسخ دادند که در روز‌های پایانی دوره ریاست جمهوری یکی از شخصیت ها، عجله‌ای برای افتتاح این کتابخانه داشتند از این رو شبانه و از یک کتاب فروشی برای این کتابخانه، کتاب تهیه کردند که صرفا در قفسه‌ها کتاب باشد.

وی بابیان اینکه نظیر چنین کتابخانه‌هایی فراوان است،بیان کرد: گاهی مدیران فرهنگی از  یک یا دو کتاب فروشی فقط کتاب  خریداری می‌کنند و عنایتی به بحث نظرسنجی از اعضا ندارند که این موضوع سبب رویگردانی از کتابخانه‌ها می‌شود.

 

کتاب نیازمند حمایت های اصولی است

هادی خورشاهیان نویسنده  شاعر و مترجم در خصوص حمایت از کتاب و کتابخانه‌ها بیان کرد: ما از چیزی حمایت می کنیم که نهاد و دولت روی آن دست گذاشته است؛ ما هر موضوعی را که به این شکل از آن حمایت کردیم جواب عکس حتی در سطوح ملی گرفتیم.

وی بابیان اینکه شعار سال مانند حمایت از کالای ایرانی را باید تغییر دهیم برای مثال آن را حمایت از کالای بادوام ایرانی یا کالای خوب ایرانی بگذاریم،بیان کرد: به طور کلی حمایت از کتاب کار اشتباهی است. حمایت ما از کتاب به این گونه است که برای نمونه وزارت ارشاد در طرح پاییز تخفیف برای خرید کتاب به مخاطبان ارائه می‌دهد که در این طرح  مردم بیشتر به سراغ کتاب‌های بازاری یعنی کتاب‌هایی که در روز‌های سال مخاطبان زیادی دارند و یا کتاب‌هایی با کیفیت پایین  می‌روند.

خورشاهیان افزود: فرض کنید که معلم یک کلاس ۳۰ نفره هستید پس نباید برای آموزش بین دانش آموزان تبعیضی قائل شوید، ولی زمانی که قرار بر مسابقه است باید دانش آموزان خوب و برگزیده را انتخاب کنیم بنابراین اگرقصد حمایت از کتاب را داریم نباید از این طرح‌ها در کتاب فروشی‌ها استفاده کنیم بلکه باید از کتاب‌ها به نحو دیگری حمایت کنیم.

این نویسنده با تاکید بر اینکه این گونه طرح‌ها که برای حمایت از کتاب برگزار می‌شود در واقع حمایت از کتاب نیست بلکه حمایت از مخاطب است،بیان کرد: این کار از نظر من درست نیست.

وی ادامه داد: این روز‌ها تلویزیون برای علاقه‌مند کردن مردم به خصوص دانش آموزان برنامه‌هایی برای معرفی کتاب با متحرک کردن تصاویر برای خواندن کتاب پخش می کند که کار بسیار خوبی است. درواقع باید از محتوای مناسب و استاندارد حمایت و آن را تبلیغ کنیم که  یکی از این روش‌ها معرفی کتاب در برنامه‌های تلویزیونی، رادیویی، نمایشگاه‌های مختلف، کتاب خانه مدارس و... است.

خورشاهیان درخصوص کمبود یا فقدان کتاب در کتابخانه‌ها گفت: با مسئول یکی از فرهنگسرا‌های سطح شهر درباره جدید نبودن کتاب‌ها در بخش کودکان گفتم که اگر کتاب‌ها جدید نباشند، کودکان نیز علاقه خود را از دست می‌دهند که در پاسخ گفت نزدیک به چهار سال است که شهرداری بودجه‌ای برای خرید کتاب ندارد.

وی بیان کرد:موضوع کمبود یا فقدان کتاب به بودجه‌ها برمی گردد و باید خیران و دولت در بخش کتاب همکاری کنند. شهرداری‌ها، وزارت ارشاد و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان باید بودجه‌های تنظیم کرده و کارشناسان این زمینه کتاب‌های مناسب سن آن بخش را تعیین و به کتابخانه‌ها تزریق کنند.

خورشاهیان گفت: خوشبختانه زمانی که به کتابخانه‌ها و فرهنگ سرا‌ها حتی در شهر‌های دیگر مراجعه می‌کنم، نوجوانان و جوانان زیادی را مشغول مطالعه می‌بینم و در نمایشگاه‌های کتاب نیز شاهد خرید فراوان کتاب در بخش کودکان هستیم.

 

به گزارش چاپ ونشر به نقل از میزان، دبیر هشت دوره کنگره سراسری شعر دفاع مقدس گفت: در اصل قیمت کتاب بالا نمی‌رود. اگر ما سالانه شاهد افزایش بهای کتب هستیم به دلیل افزایش مواد و کاغذ و همچنین هزینه چاپ کتاب است. وقتی هزینه تولید بالا برود به طبع قیمت تمام شده کتاب نیز افزایش می یابد.

"پرویز بیگی حبیب آبادی" شاعر و نویسنده عرصه ادبیات میزان، در خصوص کاهش سرانه مطالعه کتاب در کشور در سالیان اخیر گفت: از نظر من دلیل اصلی کاهش سرانه کتاب آن است که وضعیت اقتصادی به مردم اجازه خرید کتاب نمی‌دهد. پیشتر کتاب در سبد کالایی خانوار سهم داشت اما هم‌اکنون این جایگاه حذف شده است.

وی در همین راستا افزود: برخی بعد از اینکه توان خرید کتاب را از دست دادند برای اینکه همواره به خواندن کتاب تعلق خاطر داشتند به آثار موجود در اینترنت و شبکه‌های مجازی روی آورده اند که این هم در نوع خود خطرات فراوانی به همراه آورده است.

دبیر هشت دوره کنگره سراسری شعر دفاع مقدس دومین دلیل کاهش سرانه مطالعه کتاب اینگونه تشریح کرد: دومین دلیلی که من برای کاهش سرانه مطالعه در کشور ترسیم می‌کنم این است که ما در طول تاریخ هیچ وقت سرانه مطالعه بالایی نداشتیم. تاریخ نشان می‌دهد که مردم ایران بیشتر از آنکه خوانندگان خوبی در عرصه کتاب باشند شنونده های خوبی هستند.

وی ادامه داد: این نبود میل عمومی به مطالعه دارای قدمت است و برای حل آن نیازمند یک برنامه ریزی درست، دقیق و مدون هستیم که تاکنون هنوز اتفاق نیفتاده و این معضل همچنان در عرصه کتابخوانی وجود دارد.

مدیر مسئول "انتشارات فصل پنجم" تخصصی نبودن عرصه نشر را یکی دیگر از عوامل کاهش سرانه مطالعه کتاب خواند و ادامه داد: مخاطب به عنوان مثال می خواهد یک موضع خاص را دنبال کند و برای پیدا کردن کتابی مربوط به آن موضوع با 100 ناشر روبرو می شود که درباره آن موضوع کتاب چاپ کرده اند. همین عاملی می شود تا خواننده بعد از خرید یک کتاب و جواب نگرفتن از آن سردرگم شده و کلاً از پیگیری آن مطلب دلسرد شود. از سوی دیگر قیمت کاغذ نسبت به سال گذشته دو برابر شده است/تاکنون هیچ فکری برای حل مشکل کاغذ در صنعت چاپ نشده است.

وی رجوع علاقمندان کتاب به فضای مجازی را ویرانگر خواند و اضافه کرد: من در حوزه شعر فعالیت می‌کنم و صرفاً در این مورد نظر می‌دهم. به عنوان مثال در عرصه شعر فضای مجازی مشکلات فراوانی را در عرصه شعر به وجود آورده است. شعری در فضای مجازی به نام "ملک الشعرای بهار" شاعر منتشر شده و دست به دست می چرخد در صورتی که آن شاعر اصلاً چنین شعری را نسروده است.

نویسنده "مجموعه شعر غریبانه" در ادامه افزود: متاسفانه برخی که هیچ اطلاعاتی از شعر ندارند اشعاری را بدون هیچ منبع و ماخذ مشخصی به نام شاعران بزرگ منتشر می کنند. در این بین علاقمندانی هم حضور دارند که به واسطه مطالعه کم این نوشته ها را باور و قبول می کنند. برخی هم‌اکنون در فضای مجازی صفحه شعر و ادبیات درست کرده و خود را منتقد ادبی و شاعر خطاب می کنند، در صورتی که هیچ شناختی از این عرصه ندارند.

وی درباره تاثیر افزایش قیمت کتاب در خرید از سوی علاقمندان خاطرنشان کرد: در اصل قیمت کتاب بالا نمی‌رود. اگر ما سالانه شاهد افزایش بهای کتب هستیم به دلیل افزایش مواد و کاغذ و همچنین هزینه چاپ کتاب است. وقتی هزینه تولید بالا برود به طبع قیمت تمام شده کتاب نیز افزایش می یابد و همین قدرت خرید مردم و در ادامه سرانه مطالعه کتاب را کاهش می‌دهد.