ناشران و کتابفروشانی که به برگه تشخیص یا تصمیم مالیاتی مجموعه خود اعتراض دارند، قبل از ارجاع پرونده به هیات حل اختلاف مالیاتی، حتما این نکته را قید کنند که نماینده صنف در دفاع از آن‌ها باید حضور داشته باشد.

 

محمود آموزگار؛ رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در گفت‌وگو با ایبنا، با اشاره به اهمیت رسیدگی به موضوع اختلاف مالیاتی عنوان کرد: اتحادیه ناشران و کتابفروشان 8 نماینده برای حضور در هیات‌های حل اختلاف دارد و اعضای اتحادیه می‌توانند در مواقع مختلف از حضور آن‌ها استفاده کنند.

 وی افزود: در بند 3 ماده 244 درباره هیات‌های حل اختلاف مالیاتی آمده است؛ اصنافی که به برگه تشخیص یا تصمیم مالیاتی خود اعتراض دارند و پرونده آن‌ها در هیات حل اختلاف مالیاتی مطرح می‌شود باید همزمان با اعتراض در برگه قید کنند که نماینده صنف در دفاع از آن‌ها حضور داشته باشد.

 آموزگار با بیان اینکه حضور نمایندگان اتحادیه در هیات‌های حل اختلاف می‌تواند در کاهش مشکلات اعضای صنف موثر باشد، گفت: نمایندگان اتحادیه اشراف بیشتری بر موضوع و مشکلات دست‌اندرکاران حوزه نشر دارند و در زمینه تشخیص‌های مالیاتی می‌توانند حضور موثرتری داشته باشند.

 به گفته وی، اصناف در هیات‌های حل اختلاف مالیاتی اعم از ناشران  و کتابفروشان باید حتما زمان اعتراض به حضور نماینده صنف اشاره کند وگرنه ممکن است فردی از اتاق بازرگانی در این جلسه حضور داشته باشد که در رای و تصمیم‌گیری نهایی موثر باشد.

وی یادآور شد:‌ اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در این زمینه برای پیگیری حقوق اعضای صنف در تعامل با سازمان‌ها و نهادهای مختلف اقدامات مختلفی را دنبال می‌کند و این موضوع یکی از آن‌ها به شمار می‌آید.

 

 

سخنگوی کارگروه مقابله با تکثیر و عرضه غیرقانونی آثار پدیدآورندگان و ناشران با تشریح عملکرد این کارگروه، از لغو پروانه یک ناشر متخلف با پیگیری‌های این کارگروه خبر داد.

 

محمود آموزگار سخنگوی کارگروه مقابله با تکثیر و عرضه غیرقانونی آثار پدیدآورندگان و ناشران و رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران صبح امروز ۲۲ آذرماه در نشست خبری صیانت از حقوق ناشران، مؤلفان و مترجمان که در محل اتحادیه برگزار شد، گفت: در راستای جلوگیری از چاپ و انتشار غیرقانونی کتاب‌ها توسط عده‌ای سودجو کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارت ارشاد، اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران و سپس اعضایی از نیروی انتظامی و رسانه‌های دیجیتال اضافه شدند، تشکیل شده و طی جلساتی که داشته، کار‌ها سرعت مطلوب و مورد انتظار را نداشته، اما در مجموع کار‌ها رو به جلو است.

وی افزود: در این زمینه دو حوزه داریم که مسائل آن به طور جدی در حال پیگیری است، یکی در رابطه با کتاب‌های کاغذی و دیگری درباره سایت‌های الکترونیکی و فضای مجازی است؛ که ماجرای اولی از چاپ غیرقانونی کتاب‌های پرفروش آغاز شد و برخی از کتاب‌ها از سوی دستفروشان به صورت غیرقانونی مقابل کتابفروشی‌های ناشر به فروش می‌رسید و این کارگروه بر آن شد تا تسهیلاتی را برای پیگیری حقوقی در محاکم قضایی فراهم کند.

آموزگار ادامه داد: پیش از این وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در رابطه با تخلفاتی از قبیل: تکثیر غیرقانونی کتاب‌های ناشران توسط برخی ناشران متخلف انجام می‌شد، مبادرت به لغو پروانه آن‌ها نکرده بود؛ اما با توجه به خسارت زیادی که چندین ناشر به جهت تکثیر غیرقانونی کتاب‌هایشان توسط یکی از همکاران خود، متحمل شده بودند، رأی نهایی در رابطه با لغو پروانه این ناشر صادر شد.

وی در ادامه عنوان کرد: این ناشر در سی‌امین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران که اردیبهشت امسال برگزار شد، تعداد زیادی از آثار ناشران را به صورت غیرقانونی، تکثیر و عرضه کرده بود که در نهایت با بررسی دقیق مستندات از سوی هیأت رسیدگی به تخلفات ناشران، حکم لغو پروانه این ناشر صادر شد.

آموزگار با اشاره به پرونده‌های تخلف دیگر در این زمینه گفت: سه پرونده تخلف دیگر نیز در دادسرای فرهنگ و رسانه تکمیل شده و به زودی بررسی می‌شود و سایر پرونده‌ها نیز در حال رسیدگی هستند. یکی از ناشران که لغو پروانه نشر آن صادر شده است، کتاب‌های تعداد زیادی از ناشران دیگر را بدون هیچ‌گونه تغییری در محتوای آنها، با تغییر نام نویسنده، مترجم یا پدیدآورنده دیگر آن کتاب‌ها، با شابک‌های جعلی و البته با اخذ مجوز قانونی انتشار کتاب از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مبادرت به تکثیر گسترده این کتاب‌ها می‌کرد که در این زمینه این نقد به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز وارد است که بدون بررسی‌های لازم، مبادرت به صدور مجوز نشر کتاب برای آثار این پدیدآورنده کرده بود.

وی تصریح کرد: وزارت ارشاد تاکنون اقدام به لغو پروانه نکرده بود، اما این برخورد قاطع، مایه امیدواری است؛ چرا که وزارت ارشاد مسئول صدور پروانه نشر و همچنین نظارت بر حسن عملکرد ناشران بوده و نیاز جدی است که نظارت‌ها در مواردی از این قبیل به صورتی دقیق‌تر از سوی این وزارتخانه انجام شود.

 

منبع: ایکنا

این تصمیم بیماری مزمن صنعت چاپ و همچنین نشر کتاب و مطبوعات را تشدید خواهد کرد؛ همچنین ضربه مهلکی به تولید کنندگان داخلی کاغذ خواهد بود.

 

«غلامرضا شجاع» نماینده مصرف‌کنندگان کاغذ شامل شرکت تعاونی مطبوعات کشور، شرکت تعاونی اتحادیه ناشران ایران (آشنا)، اتحادیه‌های چاپخانه‌داران سراسر کشور و شرکت تعاونی ناشران قرآنی استان قم، در موضوع پیگیری وضعیت کاغذ در بازار مصرف،گفت: متاسفانه بانک مرکزی احتمالاً با موافقت دولت کاغذ بند (بسته بندی شده) تعرفه شماره ۴۸۰۲۵۷۰۰، خمیر کاغذ با شماره تعرفه ۴۷۰۱ و کاغذهای آخال (یا اصطلاحاً کاغذهای باطله و ضایعات کاغذ) را که در تولید کاغذ و مقوا در داخل کشور مصرف می‌شود، از فهرست اقلام مشمول تخصیص ارز مبادله‌ای حذف کرده است.

  وی با بیان اینکه این اقدام فقط به ضرر جامعه فرهنگی مصرف کننده کاغذ در ایران اعم از اهالی چاپ، ناشران و روزنامه‌داران است، افزود: این تصمیم بیماری مزمن صنعت چاپ و همچنین نشر کتاب و مطبوعات را تشدید خواهد کرد؛ همچنین ضربه مهلکی به تولید کنندگان داخلی کاغذ خواهد بود، چرا که بیشترین سرمایه‌گذاری آنها در حوزه تامین خمیر کاغذ متمرکز است و این کالا، پرمصرف‌ترین کالای این بخش از مصرف کنندگان کاغذ که علاوه بر محصولات فرهنگی اثر تورمی بر محصولات آموزشی و بهداشتی خواهد داشت.

 شجاع با اشاره به اینکه این اتفاق قطعاً به گران شدن مجدد کاغذ در بازار کشور خواهد انجامید، اضافه کرد: خبر بد دیگر این است که تعدادی از تولیدکنندگان جهانی کاغذ و خمیر کاغذ از جمله شرکت APP که این محصولات را به ۱۲۰ کشور جهان می‌فروشند، طی تماس‌هایی با برخی واردکنندگان ایرانی این کالاها از افزایش ۱۰۰ دلاری قیمت هر تُن کاغذ و خمیر از ابتدای ژانویه سال ۲۰۱۸ میلادی، خبر داده‌اند.

نماینده مصرف کنندگان کاغذ کشور از نامه‌نگاری با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برای اتخاذ تصمیم مناسب در رابطه با کنترل قیمت کاغذ در بازار خبر داد و گفت: در این نامه، ما نسبت به عملی شدن موضوع حذف کاغذ از دایره اقلام مشمول تخصیص ارز مبادله‌ای توسط بانک مرکزی، هشدار داده بودیم.

 وی با اشاره به اینکه در همه کشورهای دنیا مواد اولیه‌ای که در داخل تولید نمی‌شوند، مورد حمایت دولت‌ها قرار می‌گیرند، خصوصاً مواد اولیه فرهنگی، تاکید کرد: وقتی میزان تولید کاغذ چاپ، تحریر و روزنامه در کشور ما کمتر از ۱۰ تا ۲۰ درصد کلِ نیاز داخلی به این محصول است، اتخاذ این تصمیمات در رابطه با این محصول استراتژیک صنعت چاپ و نشر و مطبوعات، نسنجیده‌ است.

 شجاع همچنین نسبت به افزایش قیمت سایر انواع کاغذ از جمله کاغذهای گراف، تست لاینر و کاغذهای مورد استفاده در صنایع بهداشتی و سایر محصولات صنایع سلولوزی، با توجه به تصمیم اخیر بانک مرکزی، هشدار داد و یادآور شد: با توجه به جامعه چند ده میلیون نفری دانش آموزان و دانشجویان به عنوان مصرف کننده اصلی کاغذ از طریق خرید کتاب‌های درسی، کمک‌درسی و دفترچه و کاغذهای A ۴ که به صورت دائم و عمومی مورد نیازشان است، این تصمیم به ایجاد یک تورم در بازار کاغذ و دیگر کالاها منجر خواهد شد.

نماینده اتحادیه‌ها و تشکل‌های صنعت چاپ سراسر کشور بجز تهران، از وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن و تجارت خواست اجازه ندهند وضعیت چاپ و نشر محصولات فرهنگی از جمله کتاب و مطبوعات در کشور، بیش از پیش دچار بحران شود.

 شایان به ذکر است:  هفته گذشته نیز محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان از افزایش حدوداً ۲۰ درصدی قیمت کاغذ در بازار به خاطر متوقف شدن ثبت سفارش واردات این کالا خبر داده و  نسبت به افزایش قیمت کتاب ابراز نگرانی کرده بود.  

منبع: مهر

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با اعلام افزایش ۲۰ درصدی قیمت کاغذ در بازار به خاطر متوقف شدن ثبت سفارش واردات این کالا، نسبت به افزایش قیمت کتاب ابراز نگرانی کرد.

 

محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در حاشیه برنامه کتابگردی پنجشنبه ۲ آذر گفت: چند روزی است که ثبت سفارش برای واردات کاغذ انجام نمی‌شود و ارز مبادله‌ای هم برای خرید این کالای استراتژیک حوزه صنعت نشر اختصاص پیدا نمی‌کند و این مسئله موجب افزایش حدوداً ۲۰ درصدی قیمت کاغذ در بازار شده است.

وی با بیان اینکه ارز مبادله‌ای مدتی است که تنها برای ۷ قلم از کالاهای اساسی تخصیص می‌یابد که کاغذ جزو آنها نیست، افزود: به دلیل این مسئله، در روزهای اخیر قیمت هر بند کاغذ ۱۰۰ در ۷۰ در بازار به حدود ۹۵ هزار تومان و قیمت هر بند کاغذ ۶۰ در ۹۰ هم به حدود ۷۵ هزار تومان افزایش پیدا کرده است.

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران اضافه کرد: علاوه بر این مسئله، مدتی است مجدداً بحث افزایش نرخ تعرفه واردات کاغذ از ۵ به ۱۰ درصد مطرح شده است که چنانچه این اتفاق رخ دهد، شاهد افزایش دوباره قیمت کاغذ و بالا رفتن نرخ افزایش آن از رقم ۲۰ درصد فعلی خواهیم بود که این مسئله نگرانی‌های جدی را برای تولیدکنندگان کتاب یعنی ناشران، به وجود آورده است.

آموزگار نسبت به این مسئله که قیمت تمام شده محصولات تولیدشده از کاغذ از جمله کتاب به خاطر اتفاقات پیش گفته، بالا رود اظهار نگرانی کرد و گفت: در همین رابطه مذاکراتی با آقای کرباسیان وزیر اقتصاد و امور دارایی برای برطرف کردن این مشکل و بازگرداندن قیمت کاغذ به حالت قبلی، صورت گرفته و در جلسه‌ای که با آقای صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهیم داشت، این موضوع و نگرانی فعالان عرصه نشر را به ایشان منتقل می‌کنیم.

وی در پایان با اشاره به اینکه کارخانجات تولید کاغذ در کشور در وضعیت فعلی تنها قادر به تامین ۲۰ درصد از نیاز داخلی هستند، نظر مسئولان دولتی را به این مسئله جلب کرد که «در این شرایط، این اقدام درستی نیست که شوکی ناگهانی به فعالان عرصه نشر و کتاب برای تولید محصولاتشان و عرضه آن در بازار فراهم شود و بهتر است قیمت کتاب، به تابعی از متغیرهای مربوط به قیمت کاغذ در بازار تبدیل نشود».

 

منبع: مهر

 

کارگروه کتابفروشان اتحادیه ناشران و کتابفروشان تشکیل شد، این کارگروه با هدف توسعه، تجهیز و تجمیع کتابفروشی‌های تهران فعالیت خواهد کرد.

 

محمود آموزگار؛ رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، عنوان کرد:‌ کارگروهی متشکل از 9 نفر از کتابفروشان پیشکسوت و قدیمی در اتحادیه ناشران و کتابفروشان تشکیل شده است تا مشکلات و آسیب‌های فعالان این حوزه را بررسی کنند.

 وی افزود: این کارگروه در تلاش است با هدایت فعالان حوزه نشر و سرمایه‌گذاران آنان را به تاسیس کتابفروشی در مناطق مختلف شهر هدایت کند.

 آموزگار با بیان اینکه در سابقه اتحادیه کتابفروشان همیشه در سایه بوده‌اند، گفت:‌ به عنوان مثال طرح ترافیک فقط به ناشران اختصاص دارد و تصور بر این بود که ناشر در رفت و آمد به چاپخانه‌ و صحافی است اما کتابفروش فقط در یک مکان است و به نظر می‌رسید که نگاه‌ها به این صنف خیلی پخته و عمیق نبود.

 رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران تاکید کرد: در افکار عمومی و میان ناشران جهان این اعتقاد وجود دارد که مهمترین حلقه صنعت نشر،‌ کتابفروشان هستند اما در ایران چنین نگاهی به کتابفروشان وجود ندارد، علاوه بر آن نهاد صنفی نیز از این ماجرا غفلت کرده بود.

 آموزگار با بیان اینکه تجمیع تجارب همکاران کتابفروش اتحادیه در اولویت برنامه‌های این کارگروه قرار دارد، گفت:‌ این کارگروه در آینده‌ای نزدیک به صورت جدی فعالیت‌های خود را با هدف ارتقای وضعیت کتابفروشان در تهران آغاز می‌کند.

 

منبع: ایبنا

یکی از مسائلی که ناشران و کتابفروشان در حضور اعضای شورای شهر تهران به آن اشاره کردند، مساله دستفروش های کتاب خیابان انقلاب بود.

 

برنامه بازدید اعضای شورای شهر اسلامی تهران از راسته فرهنگی خیابان انقلاب پیش از ظهر  امروز چهارشنبه ۲۴ آبان ماه برگزار شد و سپس نشست همفکری ناشران و کتابفروشان با مسئولان شورای شهر در کتابفروشی صفا واقع در بازارچه کتاب برگزار شد.

محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان در بخشی از این نشست، با اشاره به حل مشکلات کتابفروشی های انقلاب با همکاری شورای شهر تهران گفت: در بحث دسترسی شمال و جنوب انقلاب و محل گذر بی‌آرتی‌ها مسائلی وجود داشت که منجر به مسدود شدن این مسیر و عدم دسترسی از شمال به جنوب انقلاب شده بود. با مذاکره با فرمانده پلیس راهور فعلا و تا زمان احداث زیرگذر زیرزمینی مسیر مذکور باز شده است.

وی با اشاره به مساله دستفروش های کتاب در راسته انقلاب گفت: شهرداری می‌تواند با یک برنامه‌ریزی مسائل را حل کند همان طور که امروز دیدیم دستفروش‌ها از این راسته جمع شده بودند.

الهام فخاری عضو شورای شهر تهران از دیگر سخنرانان این برنامه بود که گفت: خیلی غم انگیز است که در راسته انقلاب بیشتر از اینکه کتابفروشی رونق داشته باشد شاهد فروش پایان نامه و مقاله هستیم. ساماندهی و رفع مشکلات ناشی از دستفروش ها هم یک وظیفه کمیته اجتماعی شورای شهر است. به همین دلیل چندین و چند جلسه نیز با سازمان‌های مردم نهاد برگزار کرده‌ایم تا بهترین تصمیم را برای حل این مساله بگیریم.

این عضور شورای شهر ادامه داد: دستفروشی را صرفا با جمع‌آوری نمی‌توان سروسامان داد و بدون یک برنامه‌ریزی و سامانه مشخص هم دستفروشی می‌تواند منجر به بزه یا ارائه کالای نامعتبر شود یا به صنف و مردم لطمه بزند. ما به دنبال تعامل با اصناف هستیم تا با کمک شما سازوکار مشخصی را برای مساله دستفروشی طراحی کنیم تا دیگر در خصوص دستفروشی بزه اتفاق نیفتد .مثلا سامانه ای طراحی کرده‌ایم که برای دستفروشان نوعی هویت مشخص کند. البته نه اینکه این هویت باعث لطمه زدن به اتحادیه ناشران باشد. می‌توان منابع اولیه و ماده‌ای را که دستفروشان به فروش می‌رسانند، از این وضعیت بی‌حساب و کتاب خارج کرد یا می‌توان محدوده‌ها و مناطق مشخص و نظارت‌پذیری را که در تضاد با صنف هم نباشند مشخص کرد.

فخاری در بخش دیگر سخنانش درباره کتاب های کمک آموزشی و کنکوری صحبت کرده و گفت: وقتی نگاه آموزش ما، کنکور محور است فقط کتاب‌های آموزشی برای جوان و نوجوان ما اولویت پیدا می‌کند و از مطالعه کتاب‌های عمومی دور می‌شود اما می شود مدل آموزش را طوری تبیین کرد که شهروندان و کتابفروشان به سمت همکاری با نوجوانان بروند. اگر لزوم بازار تست و کنکور کاهش پیدا کند قطعا خود ناشران به سمت انتشار کتاب‌های حوزه عمومی می‌روند.

اغتشاش بصری مهم ترین مشکل راسته انقلاب از دید زهرا نژادبهرام دیگر عضو شورای شهر تهران بود که در بخشی از این نشست گفت: همه مدل طراحی از مبلمان گرفته تا تبلیغات و تابلوها را در این خیابان می‌بینیم و این اغتشاش بصری مانع نمود درست جایگاه فرهنگی راسته جنوبی انقلاب می‌شود. هر چند سازمان زیباسازی تلاش‌هایی برای بهبود و بهینه سازی این مشکل کرده اما نیازمند برنامه‌های بیشتری هستیم. ساماندهی دستفروشان، رسیدگی به وضعیت ایستگاه اتوبوس و توجه به پهنه فرهنگی خیابان انقلاب هم از جمله مواردی است که در دستور کار قرار دارد و شهردار منطقه تا ۱۵ آذر طرحی برای رسیدگی به این مسائل آماده خواهد کرد و درباره این طرح با اتحادیه ناشران گفتگو خواهیم داشت.

نژادبهرام در بخشی از سخنانش گفت: از مجموعه شهر آفتاب می‌توان به عنوان یک شهر نمایشگاهی برای نمایشگاه ملزوماتی مثل خودرو، صنعت و ... استفاده کرد. ولی کتاب نرم افزاری‌ترین نیاز فرهنگی جامعه است که نباید از مردم فاصله داشته باشد. در کنار این مسائل منتظر طرح اتحادیه و کتابفروشان و ناشران برای نقشه فرهنگی کتابخوانی هستیم.

وی با اشاره به مساله دستفروش ها در خیابان انقلاب گفت: این منطقه یک راسته عبوری صرف نیست بلکه می‌تواند یک پاتوق فرهنگی پویا و زنده باشد. بپذیریم که دستفروش وجود دارد و وقتی این مساله را پذیرفتیم در جهت رفع نیاز آنها پیش می‌رویم. باید این مساله و دیگر مسائل را حل کرده و آرامش را به خیابان انقلاب برگردانیم.

 

منبع: مهر

به نظر می‌رسد دست‌هایی می‌کوشند عقلای صنف در اتحادیه ناشران از انتقاد و اظهارنظر کنار کشیده و موضوع به دست تندروها بیفتد. کشمکش‌ها و شکاف به وجود آمده در اتحادیه این روزها درحال تشدید است.

 

به گزارش چاپ و نشر، اتحادیه ناشران و کتابفروشان و تشکل‌های نشر در نبود یک اتحادیه سراسری مسائل حقوقی و صنفی حوزه نشر اعم از نشرع توزیع و فروش را برعهده دارند و مخصوصا پس از واسپاری‌هایی که وزارت ارشاد برای صنعت نشر محقق کرده؛ نقش بیشتری در امور اجرایی حوزه فعالیت خود بازی می‌کنند. با این حال به نظر می‌رسد شاهد نوعی گسست و چنددسته‌گی در این نهاد صنفی هستیم که اگر مورد توجه اعضا و خود مدیران صنف قرار نگیرد؛ می‌تواند روند کاری آن‌ها را مختل کند. امری که به ویژه در این دو سال و با اضافه شدن واسپاری معاونت اجرایی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بیش از گذشته خودش را نشان می‌دهد. به گونه‌ای که امسال در معرفی ۷ نماینده برای کارگروه‌های نمایشگاه‌ کتاب کار تا جایی بالا گرفت که معاونت فرهنگی ارشاد پیشنهاد اضافه شدن دو نماینده دیگر را داد. جدا از اینکه اساس این پیشنهاد درست یا غلط است، چنین مواردی بیش از بیش نشان می‌دهد احتمالا صنف نشر نیاز به یک پوست‌اندازی دارد تا گروه‌های اقلیت و اکثریتی که امروز شکل گرفته؛ هرکدام جایگاه درست خود را در حوزه نشر پیدا کنند.

گفت‌وگوی زیر با محمود آموزگار (رئیس اتحادیه ناشران و کتابفرشان تهران) درباره چرایی چنین اختلافاتی در صنف و ریشه‌یابی جدل‌های حوزه معانت اجرایی نمایشگاه انجام شده است. هرچند وی خود تاکید دارد وقتى چهار نفر از اعضاى اکثریت هیئت مدیره موافق این نظرات نیستند؛ پس آنچه در این گفتگو به آنها اشاره شده؛ مواضع شخص محمود آموزگار است که در عین حال رییس هیئت‌مدیره اتحادیه ناشران و کتاب فروشان تهران نیز هست.

در مدتی که از فعالیت شما در راس اتحادیه ناشران و کتابفروشان می‌گذرد، فعالیت‌ها و اقدامات مختلفی در اتحادیه انجام شده که برخی مانند بحث‌های مرتبط با معافیت مالیاتی ناشران و کتابفروشان یا تسهیل فعالیت ناشران در منازل و موضوعاتی از این دست به نتیجه رسیده و برخی مباحث مانند عدم توجیه بازرسان سازمان تامین اجتماعی در بحث معافیت مالیاتی کتابفروشان یا معافیت کتابفروشان از پرداخت سهم بیمه کارفرما یا کسب توافق دولت برای صدور تعرفه فرهنگی برای هزینه‌های شامل آب و برق و گاز و ... برای ناشران و کتابفرشان یا به جایی نرسیده یا همچنان در حال پیگیری‌ست. در حال حاضر تلقی خودتان از عملکرد اتحادیه و تاثیربخشی آن در حوزه مشکلات نشر در قبال تولیدکنندگان آن چیست؟

برای اینکه بتوان از دست‌آورد معافیت مالیاتی برای کتابفروشی‌ها صیانت کرد باید به پیگیری‌ها ادامه داد مدیریت سازمان امور مالیاتی این معافیت را پذیرفته است اما قسمتی از بدنه در مقابل آن موضع دارد و با تفسیرهای سلیقه‌اى شرایط ویژه نشر و کتابفروشی و قوانین حمایتی از آن را ندیده می‌گرفتند و با این موضوع برخورد سلبى می‌کردند و بر سر اعمال آن مشکل به وجود می‌آوردند. ما در اتحادیه برای اینکه این معافیت را حفظ کنیم و تفاهمنامه مربوطه با سازمان مالیاتی تنها روی کاغذ باقی نماند و به مرحله عمل دربیاید اقداماتی را انجام داده‌ایم. به عنوان مثال من و یکی دیگر از اعضای هیئت مدیره به عنوان نماینده صنف در هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی حضور داریم و می‌توانم به جرات بگویم در سطح شهر تهران در ۹۰ درصد موارد موفق بوده‌ایم. یعنی تا همان مرحله هیئت‌هاى بدوی و تجدید نظر معافیت مالیاتی را برای همکاران ناشر و برای اولین بار کتابفروش تهرانی محقق کرده‌ایم. منتها متاسفانه گزارشاتی که به ما می‌رسد حاکی از آن است که در شهرستان‌ها همکاران ما همچنان برای اعمال معافیت مالیاتی مشکل دارند و دائم با مادر تماس هستند و راهنمایی می‌گیرند که چگونه حقوق خود را پیگیری کنند. مدتى پیش اتحادیه کتابفروشان و نوشت‌افزار ارومیه نامه‌ای به ما نوشتند مبنی بر اینکه در آنجا اداره دارایى با تفاهمنامه معافیت مالیاتی آشنایى ندارند و درخواست داشتند که مستندات به اداره مالیاتی ارومیه ارسال شود. درحال حاضر هم با مسئولین مالیات‌های مستقیم سازمان برای یافتن راه‌حلی که به اجرای تفاهم‌نامه در کل کشور کمک کند در حال رایزنی هستیم.

علت اصلی چنین مشکلاتی هم این است که ما تنها در تهران و قم اتحادیه ناشران و کتابفروشان داریم و در بقیه مناطق کشور اتحادیه ناشران و کتابفروشان نداریم. کتابفروشان بقیه مناطق عمدتا جزیی از اتحادیه‌های نوشت‌افزار هستند و ناشران سایر مناطق چون به حد نصاب لازم برای تشکیل اتحادیه نمی‌رسیدند و نیازمند تشکیلاتی برای پیشبرد مسائل خود بودند در شکل شرکت تعاونی به فعالیت‌های خود ادامه داده‌اند. شرکت‌های تعاونی به دلیل ماهیت بازرگانی خود نهاد صنفی محسوب نمی‌شوند. در حال حاضر هم در صحبت‌هایی با خود دوستان از آنها خواسته‌ایم که به سمت تاسیس اتحادیه بروند. تشکیلات واحد سراسری نشر و اتحادیه کشوری مطالبه ما از دولت دوازدهم است.

ما از هر فرصتی استفاده کرده‌ایم و با وزیر سابق نیرو درباره تعرفه آب و برق کتابفروشی‌ها صحبت کرده‌ایم تا همانطور که باشگاه ورزشی از تعرفه فرهنگی برای آب و برق استفاده می‌کند، کتابفروشی‌ها هم از این امتیاز برخوردار شوند. اتفاقا موضوع را با خود آقای چیتچیان در میان گذاشتیم که گفتند به دلیل وضعیت نامناسب بودجه و پایین بودن منابع مالی تحقق این امر مشکل است. پیشنهاد کردیم که گروهی را از طرف اتحادیه معرفی کنیم تا در کنار نمایندگانی از وزارت نیرو کارگروهی را تشکیل دهند و مسئله مربوطه را بررسی کنند و نهایتا پیشنهاد این کارگروه برای اتخاذ تصمیم در اختیار وزیر نیرو قرار بگیرد. در حال حاضر این کارگروه تشکیل شده و کار خود را آغاز کرده است.

در بحث اضافه کردن کتابفروشی‌ها به لیست مشاغل دارای حق معافیت کارفرما از پرداخت حق بیمه سهم کارفرما که درباره ناشران اجرایی شده هم پیگیری‌های متعددی صورت گرفته که همچنان ادامه دارد. این معافیت مربوط به تولیدکنندگان است و نشر تولیدی است ولی کتابفروشان تولیدی نیستند. در حال حاضر حل این مسئله به صورت جدی‌ترى در وزارت ارشاد مطرح است و از وزیر سابق ارشاد خواسته بودیم که پرداخت حق بیمه کارفرماى کتابفروش حداقل تا سقف دو نفر را تقبل کنند که از محل یارانه‌های نشر پرداخت شوند. واقعیت این است که یارانه‌ها مصرف بهتر و درستتری پیدا کرده‌اند. در صورت تحقق این امر دیگر دلیلی ندارد کارمند کتابفروشى بیمه نشود. در حال حاضر وقتی خود کارمند میبیند شرایط مالی کارفرما مناسب نیست از بیمه شدن صرف نظر می‌کند که دست‌کم کارش حفظ شود، ولی وقتی سهم کارفرما پرداخت شود دیگر مانعی برای بیمه کارمندان کتابفروشی نیست.

امروز اتحادیه از یک مشکل حاد و مشخص رنج می‌برد و آن بحث شکاف در بدنه این مجموعه است. به نظر می‌رسد وزن اتحادیه ازسوی برخی از اهالی این صنف با دیده تردید نگاه می‌شود و مرکزیت اتحادیه به نوعی از دست رفته است به گونه‌ای که اختلاف درون صنفی بیش از گذشته خود را نشان می‌دهد و صنف با مشکلاتی اساسی مواجه شده. این وضعیت چرا و چگونه به وجود آمده است؟

خوب است که تعریفی درباره انجمن‌ها و اتحادیه داشته باشیم. اتحادیه نهاد صنفی مدنى عمومی غیردولتی است. مطابق قانون نظام صنفی هرکس تمایل به فعالیت در حرفه و پیشه‌ای دارد باید به عضویت اتحادیه درآید. هرگونه اقدام به کسب و کار مستلزم اخذ پروانه کسب از اتحادیه مربوطه و عضویت در آنهاست. بنابراین هیچ مانعی بر سر راه عضویت در اتحادیه نیست. انجمن‌ها متشکل از افرادی هستند که در یک حوزه خاص فعالیت می‌کنند و کارشان دارای ویژگی‌هایی است که آن‌ها را از اتحادیه متمایز می‌کند. اول اینکه هرچند فعالیتشان در یک حوزه نشر است ولی عضویت کلیه فعالان آن حوزه در آن‌ها ممکن نیست و در پذیرش اعضا گزینشی عمل می‌کنند و الزامی به پذیرش ندارند. دوما طبیعى است که بخشی عمل کنند .یکی از هدف‌های انجمن‌ها هموارسازی بستر کسب و کار و رفع مشکلات اعضایشان است. این رویه بخشی است چون حل مسایل اعضا هدف است نه کل صنف. سوما انجمن‌ها انگیزه اقتصادی دارند حال آنکه اتحادیه نهادی غیرانتفاعی است. بنا براین طبیعی است که در برخی موارد و موضوعات اختلاف نظرهایی وجود داشته باشد. ما معتقدیم اتحادیه‌ای که ۱۳۰۰ عضو دارد نباید در شورای تشکل ها با انجمنی که حدود یکصد عضودارد کمى بیشتر یا کمتر و از همین تعداد هم حدود نصفشان عضو اتحادیه هستند رای برابر داشته باشد. این مسئله یکی از موارد اختلاف است. البته اکثر انجمن‌ها در این مورد با اتحادیه هم‌نظر هستند و به همین جهت برای برگزاری سی امین نمایشگاه، اتحادیه ناشران و کتاب فروشان تهران و آشنا را بر شورای تشکل ها ترجیح دادند. شاید به دلیل اینکه در انجمن‌های صنفی صرف نظر از گرایشاتی که برای فعالیت تخصصی‌تر وجود دارد، منافع اقتصادی مجموعه‌شان هم برایشان بی‌اهمیت نیست. بنابراین وقتی اتحادیه از مجموعه‌ای از انجمن‌ها و همکاران مختلف‌المنافع تشکیل شده کار هم دشوار می‌شود. مخصوصا وقتی بحث بهبود کسب و کار مطرح می‌شود این تعارضات و تضادها بیشتر هم به چشم می‌آید. باید در اتحادیه نقاط اشتراک و افتراق را پیدا کرد وبر نقاط اشتراک پاى فشرد.

اتحادیه ناشران قدیمی‌ترین نهاد صنفی کشور است و سال آینده ۶۰ ساله می‌شود، منتها همچنان سیستم کاری و مدیریتی در نشر ما به شدت سنتی است و به آن خو گرفته است. به عنوان مثال به واسطه طرح‌های فصلی که برای کتابفروشی‌ها به راه افتاده تازه مشخص شد که بسیاری از کتابفروشی‌های ما فاقد رایانه و اینترنت و ... هستند. در اولین طرح فصلی که نام آن کتابفروشی به وسعت ایران بود تنها ۲۰۰ کتابفروشی شرکت کردند که علت آن فقدان رایانه و اینترنت در کتابفروشی‌ها بود. همین مسئله انگیزه‌ای شد که از خانه کتاب درخواست کنیم کمک کنند تا سیستم‌های مدیریتی کتابفروشی‌ها به روز شود. این شد که در طرح‌های امسال فصلی نزدیک به ۸۰۰ کتابفروشی شرکت می‌کنند. این رشد چهاربرابری یعنی تعداد بیشتری با تکنولوژی روز خود را به روز کرده‌اند. جالب‌تر اینکه دیدیم همزمان با این تغییرات استفاده از تبلیغات جدیدتر مثل صفحات اینستاگرام و گروه‌ها و کانال‌های تلگرامی بیشتر شده یا اینکه کتابفروشی‌ها شروع کردند به ثبت کردن اسامی مشتری‌های خود در رایانه و نرم‌افزارهای مشتری‌مداری. اما به نظر می‌رسد دست‌هایی می‌کوشند عقلای صنف از انتقاد و اظهارنظر کنار کشیده و موضوع به دست تندرو ها بیفتد.

شاید اتحادیه نیازمند یک پوست‌اندازی در تعریف، ساختار و اهداف خود برای قانع کردن بخشی از بدنه صنف است که اختلافاتشان با اتحادیه بالا گرفته؟

دامنه اختلافات به این میزان نیست. این اختلافات تنها از سوی عدهاى اندک و اقلیتی از صنف مطرح می‌شود. البته سرو صدایشان زیاد است و اتفاقا از نزدیکی به نهادهای قدرت فرو گذار نمی‌کنند. البته خوشبختانه در سیستم دموکراتیک رای‌گیری در اتحادیه، صنف با آرای خود به من به عنوان رئیس اتحادیه بیشترین مسئولیت صنفی و بالاترین مقام اجرایی اتحادیه را جهت انجام آن مسئولیت‌ها به من اعطا نموده که به آن افتخار مى‌کنم و کوشیده‌ام به اتکای این جایگاه در منظر نهادهای کشور از منزلت صنف حراست کرده و خواسته‌هاى صنفى را بدون لکنت و بى‌توجه به منافع فردى پى بگیرم و در این جهت از کلیه ظرفیت‌هاى کشور بهره ببرم و رابطه و دیالوگى با مدیران و مسئولین بخش‌هاى مختلف ایجاد کنم.

حاصل این ارتباطات چه بوده؟ چرا عده‌ای از خود صنف توانستند موضوع باغ کتاب را باوجود مخالفت همکاران خود به راحتی پیش ببرند؟ فکر نمی‌کنید به وجود آمدن این مشکل ناشی از سوءمدیریت هیات‌مدیره در اتحادیه است؟ قطعا شما به عنوان رئیس اتحادیه به پوست‌اندازی و تغییر در سلایق و فعالیت‌های بخشی از اعضای توجه نشان نداده‌اید که نتیجه‌اش شده از دست دادن فرصت نظردهی درمورد شیوه بهره‌برداری از باغ کتاب؟

 

ما در این مدت با آقای مجید حسینی و آقای اشعری مذاکره داشتیم. اگر مسائل و مشکلات را باز نکردیم چون نمی‌خواستیم شکاف‌ها را بیشتر کنیم و مایل بودیم این موضوعات در فضای صمیمانه حل و فصل شود. منتها در حال حاضر به مرحله‌ای رسیده که نیاز است جدی کار کنیم.در مورد باغ کتاب و شیوه بهره‌برداری از آن هم شورای شهر و شهردار صاحب نظرند. به هر حال باغ کتاب زیر مجموعه آنهاست. در باره نوع استفاده و نحوه آن باید پاسخ بدهند.

واقعا در حال حاضر جایگاه اتحادیه در صنف نشر و در تعامل با دیگر دستگاه‌های مرتبط با این حوزه کجاست؟

سال ۸۹ انتخابات دوره دوازدهم هیئت‌مدیره با تصوری کاندیدا شدم که به کمک سایر منتخبان بتوانیم با استفاده از مجموعه تجارب بین‌المللی و حقوقی و نشر و فروش کتاب با بررسی و مطالعه برای جمع‌بندی وضعیت نشر از مشکلات و ناهنجاری‌های متعددی که دامن‌گیر این حرفه است، بکاهیم. در آن دوره که بعد از سال ۸۸ و دوره دوم ریاست‌جمهوری آقای احمدی‌نژاد بود و قطعا خودتان به خاطر دارید که چه فضا و نگاه بدی به اتحادیه وجود داشت و اتحادیه به شدت منزوی شده بود. نه دولت و نه ارشاد هیچکدام اعتنایی به وضعیت اتحادیه نمی‌کردند. در سال ۸۹ در فضای مجازی جزوه‌ای به نام زمزمه‌های رنگی منتشر شد که با نام بردن از تعدادی ناشر از ناشران برانداز صحبت می‌کرد. این فضای ابتدای کار ما بود و بسیاری از همین دوستان اذعان داشتند در چنین شرایطی واقعا نمی‌توان انتظار داشت اتحادیه کاری انجام بدهد. با این وجود ما سیاستی را در پیش گرفتیم و باتوجه به این نکته که این نگاه به ناشران مستقل از نگرانی‌هایی برمى‌خیزد که باید آنها را رفع کرد.

در مدت کوتاهی که تعلیق‌های ناشران افزایش پیدا کرد. ما بحث ضوابط نشر را مطرح کردیم. بالاخره مستندات قانونی برای برخورد با ناشران چه بود. تفسیرى ضیق و سخت‌گیرانه از ماده ۱۵ ضوابط نشر به نمره منفى و تنبیهات غیرمنصفانه انجامیده بود. برای اولین بار در آن دوره هیئت مدیره با این مسئله برخورد کرد و از نظر حقوقی مسئله تحت پیگیری قرار گرفت چراکه نباید برای اثر منتشر نشده ناشر مجازات می‌شد.

خوشبختانه این سیاست در حوزه نشر به نتیجه رسید و توانستیم فضاى امن حرفه‌اى ایجاد کنیم که همکاران در عین قانونمدارى دیگر دغدغه این موضوعات را نداشته باشند. به موازات آن سایر مواد ضوابط نشر را نیز مطرح کردیم ازجمله اینکه در حوزه کتاب کودک و بزرگسال اصلا هیئت‌های نظارت بر ضوابط نشر تشکیل نشده و همه مسائل را اداره کتاب دنبال می‌کرد. با خود رئیس‌جمهور وقت درمیان گذاشتیم که چرا این هیئت‌ها تشکیل نشده و چرا با وجود اینکه اسامی اعضای هیئت نظارت بر کتاب کودک مشخص شده هنوز به امضای رئیس‌جمهور نرسیده است. ما همه جا اعم از دیدارها، مصاحبه‌ها و .... این مطالبه را مطرح می‌کردیم و بالاخره در دولت یازدهم به نتیجه رسید.

از دستگاه‌های دولتی مثل تعزیرات، پلیس امنیت، سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کننده خواسته‌ایم مستقیم به اعضای صنف مراجعه نکنند و امروز این نهادها هرکجا مشکلی با اعضای صنف ما داشته باشند به ما مراجعه می‌کنند. امروز تقریبا در برخی کتابفروشی‌ها کافه کتاب و ... دایر شده و با توجه به آنکه ایجاد رسته آن در اتاق اصناف در دست پیگیرى است کسی مانع فعالیت کافه کتاب‌ها نمی‌شود و خود نیروی انتظامی کمک کرد این فضا را ایجاد کنیم.

در موضوع چاپ و تکثیر غیرقانونی هم موضوع جدی‌تر گرفته شده ودر هفته کتاب سال پیش به روشنی مسئله را با وزیر درمیان گذاشتیم و توانستیم وزارت ارشاد را قانع کنیم که همراهی و همگامی کاملی برای حل این مشکل داشته باشیم و در کنارش هم نیروی انتظامی و قوه قضاییه در این مسیر ما را کمک کنند که با متخلفان برخورد کنیم.

البته برخورد قهرى بحث قاچاق کتاب هدف فرعی ما است و معتقدیم باید با فرهنگ‌سازی این تخلف را ریشه‌کن کرد. وقتی حتی بعضاخود مولفین هم قبح ماجرا را درک نکردهاند و در فضای مجازی پیدیاف فلان کتاب را در اختیار یکدیگر می‌گذارند یعنی باید کار فرهنگی برای حل این مشکل انجام داد. با شهردارى به ویژه شهردار منطقه ١١ همکارى و تعامل خوبى داریم الان دیگر به هیچ وجه رویه‌هاى گذشته مشاهده نمى‌شود. موضوع مزاحمت‌های بازرسى سازمان تامین اجتماعی را پیگیر بودیم و هستیم و به توافقات خوبى هم رسیده‌ایم. معنای اتحادیه هم همین است که اعضای ما حق ندارند تخلف کنند و قانون را زیر پا بگذارند و از آن سو از دستگاه‌های دولتی نیز خواسته‌ایم به قانون عمل کنند. مرجع صالح برای تشخیص تخلف اعضا و برخورد با آن اتحادیه است.

این کارها فقط فعالیتی بوده که اتحادیه صرفا برای اعضا انجام داده است. ما اقدامات دیگری هم در حوزه‌هایی که در مقام مشورت، و ... داشته‌ایم که آثار آن به کل نشر کشور برمی‌گردد، موضوعاتی مثل پایتخت کتاب ایران، طرح‌های فصلی برای خرید کتاب و ....

نمی‌گویم امروز همه چیز برای ناشران و کتابفروشان ایده‌آل است ولی انکار نمی توان کرد که همکاران ما امروزه در فضای امنی فعالیت می‌کنند و به مراتب دغدغه‌های کمتری نسبت به گذشته دارند، حتی در حوزه ممیزی.

این شکاف عمیق بین بدنه صنف و اعضای هیئت‌مدیره از کجاست؟ به نظر می‌رسد بحث واسپاری‌ها به این اختلافات دامن زده و صنف آمادگی پذیرش چنین مسئولیتی را نداشته است.

وجود اختلاف نظر در هر صنفی طبیعی است ولی از آن طرف هم معتقد هستم وقتی فردی در یک حرفه فعالیت میکند می‌تواند و باید به مصالح خود فکر کند، اما وقتی وارد یک انجمن صنفی شد باید مصالح آن انجمن را به منافع فردی ترجیح دهد و اگر در یک اتحادیه عضو شد باید منافع اتحادیه را به مصالح انجمنی ترجیح بدهد. جابه‌جا شدن هرکدام از این اولویت‌ها می‌تواند نظم و هماهنگی را به هم بریزد.

در بحث خود نمایشگاه هم ما بالاخره توانستیم مجددا و بعد از ۹ سال اتحادیه را وارد نمایشگاه کنیم. در این ۹ سال اتحادیه جایگاهی در امور نمایشگاه نداشت و انجمن‌ها بودند که در کنار شرکت تعاونی آشنا بخش‌های مختلف نمایشگاه کتاب را در سطح مدیریت سالن‌ها اداره می‌کردند. اتحادیه از نمایشگاه ۲۶ رایزنی‌ها و مذاکرات را آغاز کرد و از نمایشگاه ۲۷ به نوعی برای اولین بار در تصمیم‌گیری‌ها و مدیریت نمایشگاه وارد شد و در نمایشگاه‌های ۲۸ و ۲۹ و ۳۰ نیز مسئولیت‌های بیشتری را پذیرفت.

اینکه می‌گویم تشکلات واحد سراسری یک ضرورت است تا به واسپاری کامل برسیم همین است که ما خیلی سریع و در زمانی کوتاه ناگزیر بودیم به ارشاد نشان بدهیم که یک جمع همبسته و هماهنگ هستیم. آن زمان مدیریت عالی ارشاد تمایل به این واسپاری داشت اما بدنه ارشاد مقاومت می‌کرد و اختلافات و تفاوت دیدگاه‌ها را دلیلی برمی‌شمردند که براساس آن صلاح نمی‌دانستند که اتحادیه و صنف در امور اجرایی وارد شود. در آن فرصت اندک باید همبستگی صنف نشر را نشان می‌دادیم و اتحادیه به دلیل اینکه افق دورتری را می‌دید از یکسری موضوعات گذشت و مثلا دیگر دنبال نکردیم که وزن اتحادیه و انجمن‌ها در آرا چگونه باشد و یک شورای تشکل‌ها به وجود آمد با آرای برابر. در حال حاضر اتحادیه‌ای داریم که یک بازوی اجرایی بسیار قوی به نام شرکت تعاونی ناشران و کتابفروشان تهران را در کنار خود ندارد و بعد از کلاهبرداری که نسبت به شرکت تعاونی اتفاق افتاد فعالیت این شرکت متوقف شد.

در دوره‌های قبلی بخش قابل توجهی از کار اجرایی و مالی اتحادیه را شرکت تعاونی انجام می‌داد ولی اینبار نه تنها شرکت تعاونی نبود که بتوانیم روی کمک آن حساب کنیم، بلکه ناگزیر بودیم بار شرکت تعاونی را هم به دوش بکشیم و برخی کارها و فعالیت‌ها که در چارچوب وظایف شرکت تعاونی بود را هم انجام دهیم. به علاوه اینکه میزان مسئولیت اتحادیه افزوده شده بود و دیگر تنها وظیفه نظارت بر امور اجرایی نمایشگاه را برعهده نداشتیم.

در بحث امور اجرایی نمایشگاه هم اتحادیه وارد کار شد. از اتاق اصناف مجوز لازم را گرفتیم و با معاونت فرهنگی مستقیما تفاهم نامه امضا کردیم که در تاریخ اتحادیه بی‌سابقه بوده است. تاکنون هیچگاه اتحادیه به صورت مستقیم با معاونت فرهنگی تفاهمنامه امضا نکرده بود.

نمایشگاه ۲۸ به پایان رسید و در نمایشگاه ۲۹ همه پذیرفته بودند که اتحادیه محور امور اجرایی نمایشگاه کتاب باشد. اما با تاکید بر آرا برابر واژه محوریت معنای خودش را از دست می‌دهد. محوریت اتحادیه یعنی مسئولیت اجرای نمایشگاه با این نهاد صنفی است و معنی ندارد که مسئول اجرای نمایشگاه اختیار متناسب با مسئولیتش نداشته باشد. این مشکل در نمایشگاه ۲۹ به روشنی بروز کرد و زمانی که ما می‌خواستیم مدیر کمیته ناشران داخلی را انتخاب و معرفی کنیم نتوانستیم موضوع را نهایی کنیم. موضوع که جدی‌تر شد، مسئله را به دکتر صالحی منعکس کردیم و ایشان مدیر کمیته را انتخاب کرد.

یعنی این آسیب در بحث واسپاری خودش را نشان داد. برای اجرا ما ناگزیر شدیم که اتحادیه را درگیر مسائلی کنیم. درگیر کردن اتحادیه در بحث مالی و دریافت هزینه‌های ثبت‌نام نمایشگاه و ... با اینکه در یک اتاق شیشه‌ای زیر نظر ارشاد و مطابق با مصوبات انجام می‌شد اما دارایی در وهله نخست ملاحظه می‌کند که ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون به حساب اتحادیه واریز شده است. وقتی شرکت تعاونی را به عنوان یک ابزار برای فعالیت اقتصادی در کنار اتحادیه نداشتیم، جز پذیرش درجه‌ای از ریسک و امیدواری به اینکه مسئولین مالیاتی هم ماهیت فعالیت غیرانتفاعی ما را درک کنند، چاره دیگری برای حفظ واسپاری‌ها نبود.

مخلص کلام اینکه تمامی این مسئولیت‌ها و پذیرش ریسک بر گردن اتحادیه بود ولی این امکان به تشکل محوری داده نمی‌شد که حتى یک مدیر کمیته انتخاب کند و این دغدغه را با ارشاد هم درمیان گذاشتیم و خواستیم تا درآینده و روند رای‌گیری‌ها چگالی تشکل‌ها در نظر گرفته شود.

اختلاف جدی نیز از این مقطع آغاز شد. در یک جلسه هیئت‌مدیره پس از نمایشگاه ۲۹ صحبت شد تا مجدد از شورای تشکل‌ها دعوت کنیم و شرط اعمال چگالی در رای‌گیری‌ها را درمیان بگذاریم. دوستانی در هییت مدیره که فعلا هم در اکثریت هستند با این مسئله مخالفت کردند و گذاشتن این شرط را نپذیرفتند و ادعا کردند که این رویه به الفت بین تشکل‌ها آسیب می‌زند و بر تشکیل شورای تشکل‌ها با همان شیوه قبلی اصرار کردند. ما دقیقا زیر امضاها به عنوان مخالف نوشتیم که چون می‌دانیم یک گرایش بسیار قوی حاصل از آسیب‌شناسی دو دوره قبل در وزارت ارشاد است که چگالی و وزن تشکل‌ها دیده شود بنابراین پیشنهاد می‌دهیم که خودمان این موضوع را نهایی کنیم قبل از اینک ارشاد برای ما تعیین تکلیف کند.

آقای توکل تا قبل از این مصوبه در کنار ما قرار داشتند و به این ترتیب ما اکثریت چهار نفره را تشکیل مى‌دادیم اما در این مصوبه به طرف مقابل گرایش پیدا کردند و ما شدیم اقلیت سه نفره مشتمل بر رییس و خزانه دار و دبیر. مصوبه بعدی هم که قرار بود اتحادیه نماینده برای عضویت در شورای تشکل‌ها معرفی کند هم دوباره با همین بحث‌ها مواجه و با راى اکثریت چهار نفره آقاى دهقانى به عنوان نماینده اتحادیه در شوراى تشکل‌ها انتخاب شدند. با این حال شورای تشکل‌ها چند جلسه تشکیل داد و شورای سیاستگذاری نمایشگاه نیز تصویب کرد که یک کمیته واسپاری ۹ نفره تشکیل شود. قرار شد سه نفر را شورای تشکل‌ها معرفی کند، و بقیه از معاونت فرهنگی و شورای سیاستگذاری معرفی شوند و نهایتا این ۹ نفر پیگیری واسپاری امور به صنف را به عهده بگیرد.

خروجی شورای تشکل‌ها این بود که رییس اتحادیه در بین منتخبین نبود و البته من هم اعتراضی نکردم. ولی به نظر می‌رسد ارشاد چنین تصمیاتی را با مخاطرات و اما و اگرهای مختلف تلقی کرد. باید مطمئن می‌شدند که کار به شیوه‌ای جلو برود که همه جوانب در آن لحاظ شده باشد و نظر آحاد صنف در آن حتماً لحاظ شود و اینجا بود که آقای صالحی به عنوان نماینده خود برای حضور در این کمیته شخصا به بنده حکم داد. این اتفاقى نبود که برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها جوری رقم بخورد که رییس اتحادیه مدام کنار گذاشته شود. مگر حضور رئیس اتحادیه چه زیانی وارد می‌کند و چه خطری از وجود او احساس می‌کنند که چنین برخوردهایی را نشان می‌دهند.

در کمیته واسپاری چهار گزینه برای تفویض اختیار امور اجرایی نمایشگاه کتاب مطرح شد، اول یک تشکیلات فراگیر که از دید آقای صالحی اتحادیه یا شرکت تعاونی آشنا بود، دوم ادامه فعالیت شورای تشکلها با روش سابق با رعابت وزن تشکل‌ها، سوم یک شرکت برای اداره نمایشگاه تاسیس شود و گزینه چهارم هم اینکه اساسا خود موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی واگذار شود. واگذاری موسسه ظرف سه تا چهارماه واقعا غیرممکن بود، تاسیس یک شرکت با حضور بیش از دو هزار غرفه‌دار هم که نیازمند زمان است و برنامهریزی اصولی خود را می‌خواهد.

گزینه دوم و بحث رعایت چگالی وزن انجمن‌ها هم که همچنان مورد موافقت واقع نمی‌شد. مثلا آقای طائب با بحث رعایت چگالی مخالفت مى‌کرد و انجمن ناشران کودک و نوجوان را یک انجمن کیفی مى‌دانست و معتقد بود که تعداد اعضای آن در نظر گرفته نشود.

وقتی تنها گزینه اول باقی ماند پیشنهاد کردم که چرا یا اتحادیه یا آشنا و بهتر است که اتحادیه و آشنا در کنار یکدیگر امور اجرایی نمایشگاه را دنبال کنند. استدلالم هم این بود که واسپاری زمانی معنا پیدا می‌کند که ما تشکیلات واحد سراسری داشته باشیم و بخش هرچه بیشتری از کشور را پوشش بدهیم و بالاخره آشنا درست است که نه در قالب اتحادیه صنفی بلکه اتحادیه شرکت‌های تعاونی عمل می‌کند و در چند استان مختلف تعاونی دارند و می‌تواند نماینده شهرستان‌ها تلقی شود ما هم کمک می‌کنیم که اتحادیه‌های سایر مناطق تشکیل شوند.

پس از آن آقای داودی‌پور به عنوان مشاور اتحادیه این طرح را به شورای تشکل‌ها برد که از قضا با مطرح شدن تاسیس شرکت دنیای ماه‌پیشونی مقارن شد. با تاسیس این شرکت یک موضع‌گیرى منفى در برخى از تشکل‌ها به وجود آمد چون ۱۲ نفر از آنها اعضای انجمن ناشران کودک بودند به خصوص دو نفر که آقایان محمدرضاتوکل صدیق و یحیی دهقانی که در شرکت ماه‌پیشونی (طرف قرارداد باغ کتاب) رئیس و نایب رئیس هیئت مدیره هستند؛ در نهاد صنفی ناشران و کتابفروشان تهران یعنی اتحادیه؛ دارای سمت‌های صنفی نائب رئیس هیئت مدیره و عضو هیئت مدیره هستند و... به علاوه شرکت تعاونی انجمن کودک برنده مزایده بخش کودک و نوجوان باغ کتاب شده‌اند و با اینکه در هیئت‌مدیره اتحادیه هم هستند این موضوع را به دیگر اعضای هیئت‌مدیره اطلاع نداده‌اند. نهایتا شورای تشکل‌ها رای به برگزاری نمایشگاه توسط اتحادیه و تعاونی آشنا داد و در این میان دو نماینده رای مخالف دادند: آقای دهقانی نماینده اتحادیه و نایبرئیس ماه‌پیشونی به علاوه آقاى طائب نماینده انجمن ناشران کودک. نماینده نشر دانشگاهی رای ممتنع داده بود .آقای توکل دبیر شورای تشکل‌ها در رای گیری تشکیک کرد و مجددا با هیئت‌مدیره تشکل‌ها نامه‌نگاری کردند و آرا را استعلام کردند و اکثریت مجددا با اجرای برگزاری نمایشگاه توسط اتحادیه و تعاونی آشنا موافق کردند.

حال مطرح می‌کنند که شورای تشکل‌ها رای به انحلال خود داد و درنظر نمی‌گیرند که حتما مسئله‌ای باعث این تصمیم شده است. این ماجراها هنوز هم ادامه دارد مخصوصا اینکه دکتر صالحی اعلام کرده اعضای هفت نفره شورای برنامه‌ریزی اجرایی سال گذشته برای نمایشگاه سی‌ویکم هم کارها را پیش ببرند. از این هفت نفر، ۴ نفر از اتحادیه هستند، سه نفر هم از آشنا هستند که باز هم یک نفرشان آقای داودی‌پور است که از اعضای با سابقه اتحادیه و مشاور هیئت مدیره بوده و به لحاظ شان مدیرعاملی شرکت تعاونی ناشران و کتابفروشان تهران در آشنا عضویت دارد و یعنی ما ۵ عضو در این شورا داریم. دوستان به آقای صالحی گفتند که شورای ۷ نفره مربوط به نمایشگاه سی‌ام است و برای نمایشگاه سی و یکم باید هیئت مدیره اتحادیه مجدداً تصمیم‌گیری کند.آقای صالحی هم پذیرفتند ولی تاکید کردند همان افراد مجددا انتخاب شوند.

جالبتر اینکه دوستان که تا به حال چگالى یک هشتم را مناسب می دیدند! حالا اصرار داشتند که چگالی رعایت نشده و نسبت ۴ به ۳  درست نیست و باید یا  ۵ به ۲  باشد یا  ۶ به ۳. رایگیری را هم در دستور کار هیئت مدیره قرار دادند. اگر به این موضوع رای مخالف می‌دادیم مخالفت ما را پیراهن عثمان می‌کردند که خود آموزگار، حسن پور و فخری‌زاده زیر بار قبول چگالی نرفتند. اگر هم رای موافق می‌دادیم یعنی تصمیمات ارشاد را به چالش کشیده بودیم و بستر مناسب همکاری با آشنا را نیز دچار مشکل می‌کردیم. واقعا طول کشید تا اعتماد بین اتحادیه و تعاونی آشنا را دوباره احیا کنیم و درست نبود این فرصت را از بین ببریم. با این قبیل برخوردها حتی ممکن است بحث واسپاری‌ها منتفی شود و طاقت ارشاد هم از این همه اختلاف به سر رسد.

با همین ملاحظه عنوان کردم که موضوع چگالی را بهانه نکنید و مشکل شما با بنده است و من کنار می‌روم تا کارها پیش برود. یعنی برای اینکه حرمت دکتر صالحی حفظ شود، حرمت تعاونی آشنا و اتحادیه هم حفظ شود و این دست‌آورد هم از بین نرود من کنار می‌روم. اینجا بالاخره مشخص می‌شود که ماجرا چیست. این موضع من مانع تصمیم گیری شد و قرار شد به گفتگو ادامه دهیم. تا این لحظه نتیجه‌ای حاصل نشده است.

درمورد انتخاب معاون اجرایی نمایشگاه هم حرف و حدیث‌های زیادی به وجود آمد و عملا بگوومگوها به یک جنگ لفظی تبدیل شد که هنوز هم ادامه دارد. توضیح شما به عنوان رئیس اتحادیه درباره این حواشی صنف چیست؟

مصوبه شورای تشکل‌ها به شورای سیاستگزاری نمایشگاه سى‌ام رفت و تصمیم گرفته شد که آشنا و اتحادیه متفقا اجرای نمایشگاه را برعهده بگیرند. در نتیجه قرار شد سه نفر از طرف اتحادیه و سه نفر از آشنا و نفر هفتم توسط دو تشکل برای امور اجرایی نمایشگاه انتخاب شوند. از طرف اتحادیه آقایان دهقانی، حسینینیک و من انتخاب شدیم و آشنا هم آقایان اسماعیلی‌راد، حسینی و معینی را معرفی کردند و قرار شد نفر هفتم و معاون اجرایی را در اولین جلسه بعدی مشخص کنیم. این موضوع طی صورتجلسه‌ای به تایید اعضای هیئت مدیره دو تشکل رسید. متعاقب آن آقای اسماعیلی‌راد یک روز را هماهنگ کرد و برای همه این افراد هم پیامک ارسال کرد که برای انتخاب نفر هفتم و معاون اجرایی در دفتر اتحادیه جلسه برگزار می‌شود. آقایان حسینى‌نیک و دهقانى به رغم اطلاع نیامدند و ما چهار نفری که اکثریت آرا را داشتیم نفر هفتم و معاون اجرایی را انتخاب کردیم و صورت‌جلسه را برای ارشاد فرستادیم و حکم‌های مربوطه صادر شد.

آقایان در ادامه یک جلسه غیرقانونی چهارنفره با حضور آقای حسینی نیک در اتحادیه برگزار کردند و بدون اطلاع‌رسانی به سه نفر بعدی تصمیمات قبلی هیئت مدیره را وتو کردند، درصورتی که برگزاری جلسه برعهده رئیس اتحادیه است و آنها تنها می‌توانستند درخواست برگزاری جلسه داشته باشند. در این جلسه آقایان دهقانی و حسینی‌نیک اعلام کردند که از این شواى شش نفره استعفا مى‌دهند و اکثریت چهار نفره تصویب کردند که اصلا اتحادیه حق ندارد در نمایشگاه دخالت کند. من را هم از آن شورا عزل کردند و در نامه‌ای با امضاى آقاى توکل به آقای صالحی ضمن اعلام مراتب نوشتند که گزارش تخلفات رئیس اتحادیه را هم به اتاق اصناف می‌فرستند. تشکیل جلسه و نامه‌نگاری به آقای صالی با امضای آقای توکل خلاف قوانین بود.

وقتی اختلافات به اینجا رسید گروهی سه نفره متشکل از دو مشاور رسمی هییت مدیره آقایان کیاییان و حسین‌خانی به همراه آقای فیاضی نامه‌ای به هیئت‌مدیره نوشتند و ضمن ابراز نگرانی پیشنهاد دادند شورایی برای حل اختلافات تشکیل شود. چندین جلسه این دوستان برای روشن شدن موضوع برگزار کردند و آقایان توکل،دهقانى و فیاضى مقدمات کار را فراهم کردند و نهایتا تصمیم این شد که هر ۷ نفر عضو هیئت مدیره دو نفر را به نمایندگی خودشان انتخاب کنند و به همراه دو مشاور هیئت مدیره این ١٦نفر در حضور خود اعضای هیئت مدیره راه‌حل اختلافات بر سر سه موضوع مشخص شده را بررسی و با اختیاراتی که تمام اعضای هیئت مدیره به آنها دادند داوری کنند. این تصمیمات به اتفاق آرا توسط هیئت مدیره تصویب شد. تصمیم شورای حل اختلاف نهایتا این شد که معاون اجرایی ابقا شود و از نفر هفتم یعنی آقای داودی‌پور درخواست شود که استعفا بدهد و این شش نفر مجدد در جلسه‌ای نفر هفتم را از لیستی ۱۰ نفره که یکى از آنها آقای داودی‌پور باشد انتخاب کنند. ولی این دوستان ناراضى از نتیجه و با توجه بهاینکه تعدادی از منتخبان خودشان هم به این طرح رای مثبت داده بودند علیرغم تصمیم و امضاى خود اعلام کردند که این شورای حل اختلاف غیرقانونی است و نمی‌تواند تصمیم‌گیری کند. در جلسه هیئت مدیره بعدى اکثریت چهارنفره از تصمیم قبلی خود مبنی بر ارجاع اختلافات به داوری شورای پیشکسوتان عدول کردند و شورا را مشورتی اعلام کردند که تصمیماتش لازم‌الرعایه نیست.

 وقتی که زیربار تصمیمات خود صنف نرفتند ارشاد وارد ماجرا شد و مسئله با تغییراتی با دخالت ارشاد حل شد و آقای توکل به عنوان نفر هفتم انتخاب شد. دخالت شورای پیشکسوتان نشانگر بلوغ صنفی بود که متاسفانه توجهی به آن نشد. در جلسه با ارشاد هم که یک روز تا شب طول کشید به پیشنهاد آقای دهقانی  و موافقت من، آقای توکل‌صدیقی به عنوان نفر هفتم انتخاب شد و به موضوع انتخاب مدیران کمیته‌ها رسید.

من نگرانی ندارم و اتفاقات اخیر را پوست‌اندازی اتحادیه می‌دانم البته اتحادیه چنان پی‌ریزی شده که در دوره بعد قوی‌تر از گذشته به امور نشر و کتاب خواهد پرداخت و اینکه من باشم یا نه هم واقعا مهم نیست. در مورد اتفاقات اخیر در باره معرفى نمایندگان اتحادیه در شوراى هفت نفره و بر خورد غیرمتعارف معاونت فرهنگى وزارت ارشاد نیز در فرصت دیگرى حرف‌هایم را مى‌زنم.

 فراموش نمى‌کنیم که باید همواره منافع ملى را بر منافع صنفی و منافع صنفى را بر منافع بخشى و فردى ترجیح دهیم. مولانا می‌فرماید:

جوى دیدى کوزه اندر جوى ریز

‏آب را از جوى کى باشد گریز

‏آب کوزه چون در آب جو شود

‏محو گردد در وى و جو او شود

 

 منبع: ایلنا

 

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران مطرح کرد: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، امسال در طرح «گرنت» برای حمایت از هر عنوان کتاب در سه گروه ادبیات و هنر، اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی و کودک و نوجوان، تا سقف سه هزار دلار بودجه درنظر گرفته است.

 

 

محمود آموزگار، درباره حضور در شصت و نهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب فرانکفورت، اظهار کرد: امسال به رویه دوره‌های قبل، ولی با تجربه بیشتر در این نمایشگاه شرکت خواهیم کرد. فراخوانی اعلام شد و ناشرانی که امکان حضور در نمایشگاه را نداشتند، آثارشان را ارسال کردند و عناوینی از بین کتاب‌ها برای این دوره از نمایشگاه انتخاب شد.

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران ادامه داد: در مرحله بعد، چکیده معرفی آثار به زبان انگلیسی و بروشورهای مربوطه تهیه و قرارهایی نیز در ارتباط با معرفی و عرضه و انتشار آثار ایرانی گذاشته شد. امیدواریم در شصت و نهمین دوره نمایشگاه کتاب فرانکفورت، نتایج بهتر و بیشتری بگیریم و زمینه‌های معرفی و ترجمه و انتشار آثار ایرانی به زبان‌های دیگر فراهم شود.

 وی در ادامه درباره طرح حمایت از کتاب‌های ایرانی در بازارهای جهانی موسوم به «گرنت» نیز گفت: شورای سیاست‌گذاری طرح «گرنت» خردادماه 96 با حضور سیدعباس صالحی و اعضای این شورا برگزار شد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی امسال برای حمایت از هر عنوان کتاب در سه گروه ادبیات و هنر، اسلام‌شناسی و ایران‌شناسی و کودک و نوجوان، تا سقف سه هزار دلار بودجه درنظر گرفته است. براساس شیوه‌نامه مصوب، گروهی مسئول بررسی درخواست‌ها و آثار شدند و هر اثر به میزان حجم ترجمه و زبان مقصد، مورد حمایت قرار خواهد گرفت.

 آموزگار افزود: کشورهای مختلف جهان سال‌هاست این شیوه را برای ترویج و گسترش ادبیات خود و فراهم کردن زمینه انتشار آثار ملی در دیگر کشورها، به‌کار می‌گیرند. به‌عنوان نمونه، ترکیه کشور همسایه ما، چندین سال است این طرح را به همت بنیاد «تِدا» اجرا می‌کند و تاکنون حدود یک‌هزار و 800 عنوان کتاب ترکی توسط ناشران دیگر کشورها به زبان‌های مختلف ترجمه و منتشر شده است. کشور چین تنها در سال 2016 حدود 11 هزار عنوان حق رایت برای ترجمه و انتشار آثار به دیگر کشورها واگذار کرده است.

 رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران تصریح کرد: آنچه امروز بسیار اهمیت دارد این است که ناشران در عرصه بین‌الملل از محل فروش حق رایت ترجمه و انتشار آثارشان، کسب درآمد می‌کنند. در چند سال اخیر تلاش شده، توجه نویسندگان و ناشران ایرانی به این موضوع جلب شود. امسال چند ناشر ایرانی به‌طور مستقیم آثار خود را در غرفه‌های مجزا در نمایشگاه کتاب فرانکفورت عرضه می‌کنند. پیشرفت‌های قابل توجهی صورت گرفته و نباید گام‌هایی را که برداشته‌ایم متوقف کنیم.

 

منبع: ایبنا

نشست هم‌اندیشی اهالی چاپ و نشر با سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.

محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در سخنانی به معضلات امروز جامعه اشاره کرد و گفت: جامعه ما از معضل بزرگ شکاف‌های فرهنگی و اجتماعی رنج می‌برد، اما حضور مسئولینی که دغدغه کاهش آن را دارند مغتنم است. شخصیت دکتر صالحی منطبق با این وضعیت است به خصوص با توجه به اینکه قوانین ما نشان می‌دهد مسئولیت‌های متعددی متوجه وزارت ارشاد است.

آموزگار گفت: متولی امر فرهنگ، ارشاد است اما اختیارات و متناسب با قوانین دیده نشده، بنابراین باید گفت امر فرهنگ انتزاعی نیست و طبیعتاً اقتصاد، سیاست، آموزش و بهداشت ردپایی در حوزه فرهنگ دارد. همچنین بر آن تأثیر هم می‌گذارد.

به گفته وی، انقلاب ایران پیروز شد تا از سنت‌های فرهنگی و فرهنگ بومی حراست کند، بنابراین طبیعی است در حوزه‌های دیگر این همکاری با ارشاد صورت گیرد.

رئیس اتحادیه ناشران گفت: اینطور نیست که سیاست اقتصادی را در کشور درنظر بگیریم و مثلاً پنج کلانشهر به قیمت نابودی کشور درنظر بگیریم، خوشبختانه در حوزه معاونت فرهنگی و در طی مدت مسئولیت دکتر صالحی، اقدامات خوبی صورت گیرد تا فاصله تهران و سایر مناطق کاهش یابد. تصور می‌کنم کار دشواری است که برعهده آقای صالحی گذاشته شده، اما امیدوارمی با توجه به نگاه ایشان و توجه به اصحاب فن بتوانند از فاصله ایجاد شده در حوزه فرهنگی بین اقشار مختلف بکاهند و وضعیت را به گونه‌ای پیش ببریم که فرهنگ در تصمیم‌گیری‌های سیاسی اجتماعی در رتبه آخر از حیث اختصاص بودجه و سیاست‌گذاری قرار نگیرد.

 

 

از مشکلات عمده صنعت نشر و حوزه کتاب می‌توان به تعداد زیاد ناشران نسبت به کتابفروشان، توفیق ترجمه نسبت به آثار تألیفی و فاصله فعالیت در حوزه نشر در تهران نسبت به سایر مناطق اشاره کرد.

 

چندی است که مقالاتی تخصصی در حوزه بازار کتاب، نشر کتاب و نمایشگاه‌های بین‌المللی با امضای محمود آموزگار، رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در مطبوعات (به عنوان مثال مجله بخارا) چاپ می‌شود. رؤســای سنتی اتحــادیه ناشران از نصراله سبوحی «کتابفروشی مرکزی»، جواد اقبـــال «کتابفروشی اقبال» محمد علی ترقی «کتـــابفروشی خیــام» و ... همه کتابفروش بودند و شهرتی در این زمینه داشتند؛ اما نام محمود آموزگار برای اهالی کتاب، نامی آشنا نیست، رؤسای اتحادیه ناشران گذشته، دست به قلم نداشتند و نویسندگی نمی‌کردند. فقط، عبدالرحیم جعفری، بنیانگذار انتشارات امیرکبیر، پس از کنار گذاشته شدن از حوزه نشر، خاطرات خود را به‌صورت کتاب (در جستجوی صبح) در 4 جلد نوشت که دو جلدش تاکنون منتشر شده است. البته جای شگفتی است ولی هیچ‌کدام، مثل محمود آموزگار، نویسنده و گزارش‌نویس دنیای کتاب نبودند. به‌همین بهانه به دیدارش رفتیم و با او گفت‌وگو کردیم. مصاحبه را بخوانید.

* محمود آموزگار کیست و چگونه وارد این صنف شده است؟

محمود آموزگار، فارغ‌التحصیل رشته حقوق قضایی و سال‌ها با عنوان قاضی، مشاور و وکیل دادگستری فعالیت کرده ام. از سال 1363 تا 1370 در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به‌عنوان مشاور حقوقی شرکت‌ها و به‌ویژه شرکت‌های گروه خودرو فعالیت داشته و دعاوی خارجی آن را عهده‌دار بوده ام، از سال 1370 نیزبا قطع همکاري با شرکت‌هاي دولتي ترجیح دادم که به‌کار در حوزه کتاب بپردازم.

* آغاز فعاليت شما در حوزه کتاب و کتابفروشی چگونه بود؟

قبل از این‌که وارد حرفه و صنعت کتابفروشی شوم، در چندین نمایشگاه خارجی ازجمله نمایشگاه فرانکفورت شرکت کرده و مذاکراتی درخصوص نمایندگی توزیع کتاب با چندین ناشر انجام دادم و در تهران فروشنده شدم. نزدیک چهارسال به ‌کار کتابفروشی مشغول بودم. اما کتاب‌هایی که وارد می‌شد بدون استفاده از یارانه بود و این باعث می‌شد که نتوانیم با نمایشگاه‌های بین‌المللی کتاب رقابت کنیم و همین دلیلی برای تعطیلی کتابفروشی ما شد، بر این اساس بخش اداری را برای فعالیت در حوزه سفارشات مجلات و کتاب‌ها تأسیس کردم.

اما مشکل ما چه بود؟ در حقیقت اختصاص یارانه از سوی دولت به نمایشگاه‌های کتاب، مانع اصلی بر سر راه کتابفروشی‌ برای عرضه کتاب‌های خارجی بود. به‌عبارتی با اختصاص یارانه در نمایشگاه، قیمت کتاب‌ها کاهش پیدا می‌کرد و متقاضیان ترجیح می‌دادند کتاب را از نمایشگاه‌های بین‌المللی تهیه کنند. از سال 1380 وزارت بهداشت و علوم - که متولی آموزش عالی در حوزه بهداشت و فنی هستند - با ایجاد محدودیت‌هایی، نمایشگاه‌های دارای سوبسید را تعطيل کردند و با اعمال محدودیت‌ها، نمایشگاه‌ها را به سمت و سوی کاهش فروش ارزی سوق دادند. یعنی فروش ارزی کاهش پیدا کرد و دامنه آن محدودتر شد در این زمان، فضا برای احداث کتابفروشی به‌منظور فروش کتاب‌های خارجی مناسب قلمداد شد و من دوباره در همان کتابفروشی قبلی به فعالیت در زمینه فروش کتاب پرداختم.

* آشنايي شما با اتحاديه از چه سالي و چه‌گونه آغاز شد؟

از سال 1385 عضو اتحادیه ناشران و کتابفروشان شدم و از 1387 پروانه نشر برای من صادر شد. در این مدت، ارتباطات قوی با ناشران بین‌المللی و اتحادیه‌های بین‌المللی داشتم. همچنین به بررسی، مطالعه و تحقیقات در حوزه کتاب و مقایسه آن با کشورهای دیگر پرداختم. در نشریات و رسانه‌های داخلی نیز مطالبی از من به چاپ رسید. در این انجمن به بررسی و مطالعه و تحقیقات حوزه کتاب و مقایسه آن با کشورهای دیگر پرداختم. در نشریات و رسانه‌های داخلی نیز مطالبی از من به چاپ رسید. در این میان انجمنی با عنوان نمایندگی ناشران بین‌الملل تشکیل شد که 20 شخصیت حقیقی و حقوقی را در بر می‌گرفت که این‌ها، نمایندگان ناشران خارجی را برعهده داشتند و سال‌‌های متمادی عضو هیات‌مدیره این انجمن بودم و پست‌های مختلفی نیز داشتم. با توجه به پیشینه همکاری با انجمن و مطالعات و تحقیقات در زمینه کتاب، در انتخابات اتحادیه شرکت کردم تا دومین عضو این مجموعه شوم و با عنوان دبیر و سخنگوی اتحادیه مشغول به فعالیت شدم. به‌واسطه سردبیری در مجله «صنعت نشر»، موضوعات مرتبط با کتابفروشی - که به‌نظر می‌رسید مورد غفلت قرار گرفته است و باید دوباره به کانون توجه بازگردد - را مطرح کرده و به این ترتیب عضو فعال اتحادیه شدم!

* در آغاز رياست اتحاديه، اقدامات شما در حوزه نشر و کتاب چه بود؟

براساس این‌که کتابفروشی، توجیه اقتصادی نداشت و موجب می‌شد که کتابفروشان تغییر شغل داده و یا واحد فروش را تعطیل کنند؛ برای برطرف کردن این مسایل چندین موضوع را در دستور کار خود قرار دادیم که یک عمل مؤثر هم در این زمینه انجام گرفت و آن، معافیت مالیاتی کتابفروشان بود. در سال 93 تفاهم‌نامه‌ای میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان امور مالیاتی صورت گرفت که در حال حاضر کاملاً اجرایی شده است. البته واحدهای شهرستان به‌دلیل عدم وجود اتحادیه، مشکلاتی در این زمینه دارند.

در حال حاضر مباحث جدیدی مطرح می‌شود مبنی بر این‌که حتماً باید اتحادیه استانی و بعد اتحادیه کشوری داشته باشیم. با توجه به مشکلات گزارش شده نتیجه گرفتیم که حضور یک نهاد صنفی فراگیر برای حل این مشکلات ضروری است.

به‌همین دلیل ما در تمام طول این مدت، نگاه فرابخشی داشته‌ایم و با پیگیری بحث معافیت مالیاتی، امیدواریم آثار آن متوجه تمامی کتابفروشی‌ها در سراسر کشور شود‌. در حال حاضر، همکاران ما در شهرهای دیگر با مشکلات مالیاتی مواجه هستند و در این رابطه مکاتباتی را انجام می‌دهند و ما جهت حل مشکلات آن‌ها، پیگیری‌ها را در سازمان امور مالیاتی انجام می‌دهیم. معافیت ناشران برای پرداخت سهم حق بیمه سهم کارفرما تا 5 نفر کارمند که مخصوص واحدهای تولیدی است و نشر را تولیدی تلقی نمی‌کنند،از این رو تلاش کردیم تا این موضوع شامل حال کتابفروشی‌ها نیز بشود و دیگر این که بتوانیم تعرفه‌های انرژی کتابفروشی‌ها را بر اساس تعرفه‌های فرهنگی محاسبه کنیم. در حال حاضر طبق قوانين وزارت نیرو، باشگا‌ه‌های ورزشی جزو فعالان فرهنگی در وزارت نیرو هستند و کتابفروشی‌ها نمی‌توانند از این امکان استفاده کنند. در این مدت تلاش کردیم تا تعریف درستی برای ارتباط و تعامل با دولت داشته باشیم که سازنده باشد. این همکاری در دولت یازدهم جدی‌تر شد و به‌عنوان الگو و نمونه مناسبی در تعریف همکاری دولت و بخش خصوصی قرار گرفت.

* در حال حاضر چه اقداماتي را در دست اجرا داريد؟

کارها و فعالیت‌های بسیاری در دولت یازدهم انجام شد که شامل دو بخش است و بخشی از آن در حال اجراست که مربوط به طرح‌های فصلی، اداره کردن نمایشگاه و اعمال سیاست‌ها در نمایشگاه بین‌المللی تهران به‌منظور بهبود وضعیت واحد نمایشگاهی آن و فاصله گرفتن از جنبه فروشگاهی است.

بخش دیگر، توجه به منافع و خواسته‌های کتابفروشان است که خوشبختانه ادامه آن منجر شد تا وزارت ارشاد، بخشی از یارانه‌ها را به سمت کتابفروشی‌ها و در قالب طرح‌های فصلی سوق دهد که البته اقدام مفید و مؤثری بود.

زمزمه‌های تعطیلی بسیاری از کتابفروشی‌ها از شهرستان‌ها به گوش می‌رسید، اما این طرح موجب امیدواری فعالان این بخش شد. از دوره اولی که این طرح اجرا شد، تعداد کتابفروشی‌های شرکت‌کننده به زحمت به 200 نفر رسید و در حال حاضر بیش از 800 نفر در این طرح شرکت می‌کنند. دلیل اولیه عدم استقبال، دسترسی نداشتن کتابفروشی‌ها به‌وسایل زمینه‌ای مانند کامپیوتر و اینترنت بود. به‌هرحال با وجود تمام کم و کاستی‌ها، این ارتقای سطح انجام شد.

* حمايت دولت از کتابفروشان را چطور ارزيابي می‌کنید؟

در حال حاضر با توجه به این‌که اقتصاد نحيف و ضعيفي در حوزه نشر داریم و به‌ویژه پس از انقلاب اسلامی که بسیار به دولت متکی شده‌ایم و تعداد ناشران، چندین برابر کتابفروشی‌هاست، همه منتظرند تا دولت، امکان فروشی برای آن‌ها فراهم کند و یارانه در نظر بگیرد.

تمامی این عوامل باعث شده است که صنعت نشر از شکل اولیه خود خارج شود. در این زمینه اغراق نیست اگر بگویم درصورتی‌که دولت حمایت خود را قطع کند صنعت نشر زمین خواهد خورد.

* از نظر شما مشکلات صنعت نشر، ناشي از چه رخ دادهايي است؟

تجربه جهانی نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از درآمد جهانی ناشران در عرصه بین‌المللی از فروش حقوق ترجمه آثار به زبان‌های دیگر به‌دست می‌آید. هزینه‌ای که از این بابت دريافت می‌شود، جزو درآمد اصلي است؛ متأسفانه این مزیت مورد توجه فعالان این بخش صورت نگرفته است و خود دولت نیز علاقه‌ای به این موضوع نداشته است، اما پیگیری‌ها و تلاشمان باعث شد تا پنجره‌ای به‌سوی فعالیت‌های خارج از کشور بگشاییم و وظایف دولت را خاطرنشان کنیم. رویه‌ای که در کشورهای مشابه با کشور ما در حال انجام است بدين شکل است که وزارت متولی این امر، در نمایشگاه‌های بین‌المللی، اقدام به اجاره غرفه کرده وآن را در اختیار نهاد صنفی قرار می‌دهد. در این زمینه نهاد صنفی براساس داشته‌های ناشران و تخصیص غرفه به آنان و نحوه پیشبرد کار - که چطور با ناشران دیگر کشورها تماس و ارتباط برقرار کنند - اقدام به برنامه‌ریزی می‌کند.

* باتوجه به بازار نامناسب و کاهش فروش کتابفروشی‌ها در خصوص درخواست‌های رسيده به اتحاديه براي ما توضيح دهيد.

الگوهای مصرف و عرضه کتاب در حال تغییر است. در حال حاضر و در سطح شهر تهران، شاهد افت فروش اغلب کتابفروشی‌ها به‌خصوص در محدوده دانشگاه تهران هستیم؛ اما در سایر مناطق با توجه به سطح معیشتی مردم، افزایش فروش نیز داشته‌ایم و تقاضاهای فراوانی درخصوص جواز و شروع همکاری دریافت می‌کنیم. بر این اساس با وجود شرایط حاکم، شاهد تأسیس کتابفروشی‌هاي جديد هستيم.

* راه برون رفت از اين بازار نامناسب و شرايط حاکم چيست؟

لازم است که چندین اقدام درخصوص بهبود اوضاع بازار کتاب انجام شود که یکی از آن‌ها، تغییر در روند قیمت‌گذاری است؛ در این راستا بسیاری از ناشران با توجه به کاهش فروش و از ترس به فروش نرفتن آن، قیمت پشت جلد را به نحوی تعیین می کنندکه شاید توجیه اقتصادی نداشته باشد. علاوه بر این سهم کتابفروشی‌ها از قیمت پشت جلد کتاب عموماً 25 درصد است. مقداری از این 25 درصد سهم کتابفروشی به خریدار تعلق می‌گیرد که اگر هزینه‌های جاری کتابفروشی، نیز از این 25 درصد کاسته شود؛ بدین نتیجه می‌رسیم که کتابفروشی شغل با صرفه‌ای نیست و دلیل عدم افزایش آن نیز همین است. بر این اساس امیدواریم سازوکار مرتبط با عرضه کتاب، متناسب با اتفاقات روز جامعه باشد.

* به‌نظر شما، مهم‌ترین دليل افت فروش کتاب را در چه عواملی باید جست‌وجو کرد؟ گرانی کتاب، سانسورهای سلیقه‌ای و یا ماهواره؟

صنعت نشر در دهه‌های پیش از انقلاب از هیچ کمک مالی‌ دولتی برخوردار نبود و صنعتی متکی به خود بود و رشد طبیعی خود را داشت. بر این اساس، تعداد ناشران نیز از روند معقولی برخوردار بود. به‌طور مثال با بررسی کوتاه بر سازمان کتاب‌های جیبی متوجه خواهیم شد که اغلب کتاب‌ها با تیراژ بالا و قیمت پایین در دسترس مردم قرار می‌گرفت. این روند، موجب افزایش جمعیت کتابخوان شده بود و بر این اساس کتابفروشی‌ها نیز افزایش می‌یافت و در نتیجه شعبه‌های متعددی از فعالان این نشر تأسیس می‌شد. از سال 1367 دولت، پروانه نشر متعددی را به این و آن داد و در حال حاضر 14 هزار و 700 پروانه نشر در کشور صادر شده است. تمامی ناشران، کار کتاب انجام نمی‌دهند و نزدیک به 5 هزار ناشر، حداقل یک کتاب در سال منتشر کرده‌اند. در سال‌های اخیر، اقدامات ارزشمندی به‌منظور کاهش ناهنجاری‌ها در این حوزه صورت گرفته است. از مشکلات عمده صنعت نشر و حوزه کتاب می‌توان به تعداد زیاد ناشران نسبت به کتابفروشان، توفیق ترجمه نسبت به آثار تألیفی و فاصله فعالیت در حوزه نشر در تهران و سایر مناطق کشور اشاره کرد که حجم فعالیت پایتخت سه برابر کل کشور شده است. در حال حاضر هنوز قانون جامع و کافی در زمینه حقوق مؤلف که متناسب با عصر حاضر باشد وجود ندارد و نیاز است که روزآمد شود. در واقع بر این اساس، حقوق مؤلف اثر خارجی به رسمیت شناخته نمی‌شود و این امر باعث تعلیق در تصمیم‌گیری شده است.

* توزيع کتاب در سراسر کشور را چطور ارزيابي می‌کنید؟

با توجه به این‌که حجم فعالیت صنعت نشر در تهران 3 برابر کل کشور است، نتیجه می‌گیریم که توزیع اصولی و قانونمند در کشور انجام نمی‌شود. همچنین قیمت‌گذاری در صنعت نشر علمی نیست و مجموع هزینه‌ها در آن محاسبه نمی‌شود و این باعث می‌شود قیمتی برای کتاب در نظر گرفته شود که تهیه آن برای مخاطبان راحت‌ نیست و بر این اساس قیمت کتاب در بعضی حوزه‌ها با قیمت اصلی فاصله دارد و حتی بسیار کم است. به‌همین دلیل سهمی که به توزیع و کتابفروش تعلق می‌گیرد، بسیار ناچیز و لازم است که در این زمینه هم کارهایی دقیق و اصولی و مهندسی شده انجام گیرد.

* براي رفع بحران حاکم بر بازار نشر چه پيشنهادي داريد؟

در حوزه مشتری‌یابی و با توجه به خلاق بودن این حرفه، ناشر باید مخاطب خود را با بررسی شرایط و شناخت استعدادها و فراهم کردن زمینه‌ها، شناسايي کرده و اثر را منتشر کند. از اين رو درصورتی‌که شناخت درستی از این پدیده داشته باشیم قاعدتاً درمان صحیحی برای آن خواهیم یافت.

* اتحاديه در خصوص حل اختلافات نويسنده و مؤلف چه خدماتي ارایه می‌دهد؟

اتحادیه کتابفروشان دارای کمیسیون حل اختلاف است. به تمامی نویسندگان توصیه می‌کنیم که با استفاده از فرم‌های ارایه شده از سوی اتحادیه، اقدام به امضای قرارداد کنند و در این پیش‌نویس‌ها پیشنهاد دادیم که کمیسیون حل اختلاف، اتحادیه را به‌عنوان داور در دعاوی با ناشران تعیین کنند و مطمئن باشند که ما به دقت قضايا را مورد رسیدگی قرار می‌دهیم و هیچ‌گاه در این زمینه براساس روابط همکاری عمل نمی‌کنیم و هر‌جا با عدم رعایت قانون مواجه شویم قطعاً با آن برخورد و مقابله می‌کنیم.

* کلام آخر:

با توجه به اقتصاد نحيف حاکم بر حوزه نشر و کتاب، حضور نشریات تخصصی در اين حوزه، بیشتر از روي علاقه انجام مي‌شود و شاهدیم که نشریات زیادی در این حوزه در حال فعالیت نیستند. این نشريات با انعکاس مشکلات و معضلات موجود در راه نشر مي‌توانند نقش قابل توجهي در رفع موانع توسعه داشته باشند.

 

منبع: تیتر 20