علی‌اصغر کاراندیش، با اشاره به امضا تفاهم‌نامه بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان امور مالیاتی کشور، از امکان بررسی و رسیدگی به شکایات ناشران و کتابفروشان خبر داد.

 به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایبنا مطابق با مصوبات و قوانین موجود، ناشران و کتاب‌فروشان از پرداخت مالیات، معاف هستند اما همچنان برخی از آن‌ها با وجود ارائه اظهار‌‌نامه از سوی ماموران سازمان امور مالیاتی مجبور به پرداخت مالیات می‌شوند.

علی‌اصغر کاراندیش، معاون حقوقی، امور مجلس و استان‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره این موضوع گفت: ناشران و کتاب‌فروشان براساس قانون از مالیات معاف هستند اما باید اظهار‌نامه مالیاتی را تکمیل و ارائه کنند تا مشمول این قانون شوند. اگر اظهار‌‌نامه ارائه نشود یا مشکلی داشته باشد، صاحبان مشاغل مشمول معافیت نخواهند شد و برای آن‌ها مالیات در نظر گرفته می‌شود.

 وی درباره اینکه ماموران مالیات به رغم ارائه اظهار‌نامه مالیاتی، ماموران سازمان امور مالیاتی از ناشران و کتاب‌فروشان مالیات دریافت می‌کنند، گفت: بین سازمان امور مالیاتی کشور با معاونت توسعه و معاونت حقوقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تفاهم‌نامه‌ای منعقد شده که مطابق با آن اعضای این دو بخش به‌عنوان نمایندگان وزارتخانه مشکلات مالیاتی بین وزارتخانه و سازمان امور مالیاتی را بررسی می‌کنند.

معاون حقوقی، امور مجلس و استان‌ها ادامه داد: اگر صاحبان مشاغل معاف از مالیات، همچنان با مشکل مواجه شوند می‌توانند دلایل خود را به صورت کتبی به معاونت حقوقی یا معاونت توسعه وزارتخانه ارسال کنند تا در جلسات بررسی شود.  

پای صحبت کتابفروشان که بنشینی از بزرگترین دغدغه‌هایشان تخفیف‌هایی است که تارنماهای فروش کتاب یا ناشران به مصرف‌کننده‌ی نهایی می‌دهند و البته فروش مستقیم ناشران در نمایشگاه‌ها. ناشران هم گلایه‌هایی دارند. کتاب را که به پخشی می‌دهند، پخش کتاب، ۹ ماه بعد با آنها تسویه می‌کند. پخش کتاب نیز پس از حدود شش ماه چک تسویه از کتابفروش می‌گیرد. وضعیت به گونه‌ای است که ناشر نقد تولید می‌کند اما بسته به قرارداد فی‌مابین، ماهی پس از فروش، چک هشت ماهه می‌گیرد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایپنا، پای صحبت کتابفروشان که بنشینی از بزرگترین دغدغه‌هایشان تخفیف‌هایی است که تارنماهای فروش کتاب یا ناشران به مصرف‌کننده‌ی نهایی می‌دهند و البته فروش مستقیم ناشران در نمایشگاه‌ها. ناشران هم گلایه‌هایی دارند. کتاب را که به پخشی می‌دهند، پخش کتاب، ۹ ماه بعد با آنها تسویه می‌کند. پخش کتاب نیز پس از حدود شش ماه چک تسویه از کتابفروش می‌گیرد. وضعیت به گونه‌ای است که ناشر نقد تولید می‌کند اما بسته به قرارداد فی‌مابین، ماهی پس از فروش، چک هشت ماهه می‌گیرد. مثلاً‌ الان تازه دارد مطالبات اردیبهشت امسال را وصول می‌کند، یعنی اگر ناشری در فروردین امسال ۱۰ میلیون تومان فروش داشت و چکی به تاریخ آذر ۹۷ دریافت کرده بود، آن‌موقع حدود ۳۰۰۰ دلار سرمایه داشت و حالا که آن چک را وصول می‌کند با توجه به کاهش ارزش پول ملی، سرمایه‌ی او کمتر از ۱۰۰۰ دلار شده است! این در حالی است که ناشران بیشتر هزینه‌ها (نظیر هزینه‌ی سنگین خرید کاغذ و ...) را نقدی یا نهایتاً با چک‌های دو ـ سه ماهه پرداخت می‌کنند.

قصدم از بازگفت اینها این است که نشان دهم ما کارگزاران نشر درگیر چرخه‌ا‌ی معیوب و ناکارآمد شده‌ایم که به صورت فرهنگ رفتاری اعضای صنف درآمده است. هر یک از حلقه‌ها زیان ناشی از روابط غلط را با یک قاعده‌‌ی غلط دیگر برای خود جبران می‌کند و این می‌شود دومینویی از خطاها که حلقه‌های مختلف صنعت نشر را رویاروی هم قرار می‌دهد. پس روابط میان ناشران، توزیع‌کنندگان و کتابفروشان به دلیل فقدان قواعد و فرمول‌های قابل اتکا دستخوش تنش می‌شود.

این‌ها مراودات خطا و فسادآفرینی را شکل داده که در طی آن هر کس به بیشینه‌سازی منافع خود می‌اندیشد، بدون توجه به اینکه این رفتار ممکن است به حداقل شدن سود دیگری و ایجاد عارضه در حلقه‌ی دیگری از چرخه‌ی نشر بیانجامد. در پدید آمدن وضع نابهنجار موجود ما همگی (ناشر، موزع، کتابفروش) مقصریم.

وقتی ناشر نقد تولید می‌کند، ترجیح نمی‌دهد که با سپردن کتاب به کتابفروشی تسویه‌حساب کتاب فروش‌رفته، حدود نه ماه به تأخیر بیافتد و از برگزاری نمایشگاه‌های استانی یا نمایشگاه کتاب تهران استقبال می‌کند. جز این محدودیت فضای ویترین و قفسه‌ی کتابفروشی‌ها برای عرضه‌ی بیشترین کتاب‌های نشر یافته در کشور و ترجیح کتابفروشان به فعالیت بر کتاب‌ها یا ناشران خاص را نیز باید در نظر داشت همچنین توزیع ناهمگون کتابفروشی‌ها در جغرافیای ایران.

کتابفروشان، ناشران و توزیع‌کنندگان باید این مسئله را بررسی و درباره‌ی آن چاره‌اندیشی کنند. سامان‌دهی و تنظیم آیین‌نامه و مقررات تخفیف در فروش کتاب کاری است که باید هرچه زودتر نسبت به آن اقدام کرد. شرايط و قوانين نظام صنفي به ما اجازه می‌دهد تا با تصويب نرخ‌نامه‌ی توزيع و الزام اعضای صنف به رعايت آن شرایطی را به وجود آوریم که همه‌ی حلقه‌های نشر برنده باشند. حرف کلی این است که فروش کتاب باید قاعده‌مند شود.

مسأله دیگر اعمال تخفیف در بازار کتاب است که گاهی از حالت متعارف خارج می‌شود. تخفیف در بازار کتاب به یک اصل اقتصادی باز می‌گردد و آن اینکه تقاضای کتاب دارای کشش قیمتی است. یعنی قیمت پایین‌تر میزان مصرف را افزایش می‌دهد و در نتیجه ناشران برای آنکه تعداد بیشتری از شمارگان یک کتاب را بفروشند و سود بیشتری به دست آورند، به تخفیف روی می‌آورند.

مطابق با قانون نظام صنفی، حراج و تخفیف نامتعارف کتاب نیاز به مجوز اتحادیه دارد. یعنی مطابق قانون، تخفیف در بازه‌های زمانی محدود و چند بار در طی سال پذیرفته شده است. اما مشکل اینجاست که اعمال تخفیف خارج از این ضابطه منجر به بروز آنارشی در بازار نشر ایران شده است. این می‌شود که هر کس به هر شکل که خواست و توانست اعمال تخفیف می‌کند. به طور کلی شكستن نرخ در رقابت در درازمدت به ضرر همه‌ی کارگزاران نشر تمام می‌شود.

از هنجارهای تعریف شده در کشورهای توسعه‌یافته برای سامان‌مند کردن بازار کتاب «قانون قیمت ثابت کتاب» است. در بسیاری از کشورهای با صنعت نشر پیشرفته برای حمایت از کتابفروشی‌های محلی و حفظ تنوع عناوین، خطمشی «قیمت ثابت کتاب» را اتخاذ کرده‌اند. یعنی یک نسخه از یک کتاب خاص باید در همه‌ جای یک کشور به یک قیمت مشخص فروخته شود و این قاعده به کار فروش کتاب در آن کشورها نظمی داده است.

قانون قیمت ثابت کتاب به این معنی است که کسی حق ندارد قیمت کتاب را در جایی از کشور پایین بیاورد و کتاب باید با قیمت پشت جلد به فروش برود. این قانون با مراقبت و حفاظت از کتابفروشی‌های خرد، کوچک و مستقل نسبت مستقیمی دارد. توافق‌نامه‌ی قیمت ثابت در کشورهای اتریش، کانادا، دانمارک، فرانسه، آلمان، مجارستان، هلند، پرتغال و اسپانیا به طور قانونی اعمال می‌شود. ما هم می‌توانیم شکل بومی شده‌ی آن را در کشور پیاده کنیم.

موضوع قیمت کتاب و نحوه‌ی سهم‌بندی آن برای موزع و کتابفروش و چگونگی تسویه‌حساب به شکلی که سود حسابداری همه‌ی ذینفعان را تضمین کند، بسیار مهم و مایه‌ی تضمین تداوم فعالیت هر یک از حلقه‌های نشر است. در ایران سهم کتابفروشان حدود ۲۵ درصد از پشت جلد است و فروش آن از موزع به کتابفروش قطعی است. این شکل رابطه باعث می‌شود که کتابفروش برای سفارش دادن احتیاط کند و از سفارش کتابی که نسبت به فروش آن اطمینان ندارد، بپرهیزد. همین سبب شده تا کتابفروش برای جبران مافات، پرداخت به موزع و در نهایت ناشر را ماه‌ها به تاخیر اندازد.

در بیشتر کشورهای دارای صنعت نشر پیشرفته سهم کتابفروشان از فروش کتاب بیشتر و در حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد است همچنانکه فروش‌ها به صورت امانی صورت می‌گیرد. کتابفروشان کتاب‌های فروخته شده را در پایان هر ماه محاسبه و نسبت به تسویه‌‌حساب آن با موزع و ناشر ظرف حداکثر یک ماه اقدام می‌کنند.

در پایان با درنظر داشتن منفعت همه‌ی رسته‌های ذینفع در چرخه‌ی مصرف کتاب، برای ساماندهی روابط میان رسته‌های گوناگون نشر، پخش و کتابفروشی الگوی زیر پیشنهاد می‌شود:

-  سهم کتابفروش از پشت جلد ۳۳ درصد، با اعلام رسمي به تمامی كتابفروشان عضو اتحاديه

-  سهم مراکز پخش از پشت جلد ۱۲ درصد، با اعلام رسمی به ناشران عضو اتحاديه و مراكز پخش عضو

-  شرايط تسويه‌ی مراكز پخش با ناشر، امانی از فروش‌رفته حداكثر چك  ۴ ماهه

-  شرايط تسويه‌ی کتابفروش با مرکز پخش، امانی از فروش‌رفته حداكثر چك ۲ ماهه

 

مدیر انتشارات چترنگ معتقد است که تهیه کتاب با پخش‌های معتبر توسط کتابفروشان و همچنین چاپ کتاب‌های دارای مجوز توسط چاپخانه‌ها می‌توان تا حدودی با قاچاق کتاب مقابله کرد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از شریان نیوز،این روزها بازار نه چندان پررونق و سرحال کتاب شاهد معضلی بزرگ و بسیار خطرناک است که به نظر می‌رسد اگر هر چه زودتر اقدامی در جهت مقابله شدید با آن صورت نگیرد، نفس‌های بازار کتاب به شماره بیفتد. آن معضل چیزی نیست جز قاچاق کتاب.

در چند هفته اخیر شاهد اخبار بسیاری درباره کشف و ضبط آثار قاچاق در نقاط مختلف شهر بوده‌ایم، از انبارهای مخفی تا کتابفروشی‌هایی که به راحتی در خیابان انقلاب این آثار را در معرض دید عموم قرار داده‌اند.

پدیده قاچاق کتاب مسئله تازه‌ای نیست و از گذشته این اقدام غیرفرهنگی در بازار کتاب رواج داشته است، ولی امروزه دیگر قاچاق کتاب جنبه مخفی و غیرعلنی‌اش را پشت سرگذاشته و به صورت بسیار علنی و در انظار عمومی در حال رخ دادن است.

بنابر گفته محمود آموزگار رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان، برخی از قاچاقچیان کتاب پیش از این حتی در نمایشگاه‌های کتاب هم صاحب غرفه بوده و به فروش آثارشان می‌پرداختند که این مسئله بیانگر نفوذ بالای این گروه است.

در حال حاضر همانطور که محسن جوادی معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز مدتی پیش اعلام کرد که قاچاق کتاب مهم ترین مشکل بازار کتاب است، این وزارتخانه با همکاری نهادهای ذیربط در حال شناسایی و برخورد با قاچاقچیان بازار کتاب است، همانطور که در چند هفته اخیر شاهد کشف بسیاری از آثار قاچاق نیز بوده‌ایم.

به منظور بررسی علل قاچاق کتاب در بازار و گسترش و فراگیری آن در چند سال اخیر با شهرام جهانگیری مدیر نشر چترنگ گفت‌وگو کرده‌ایم.

 

قاچاقی که به آثار روز ناشران رحم نکرد

شهرام جهانگیری در ابتدا درباره چگونگی قاچاق کتاب و پیشینه آن گفت: «قاچاق کتاب پدیده‌ای است که سال‌هاست در حال انجام است و آنچنان هم پنهان و مخفی نبوده است، اگر یک روز در خیابان انقلاب قدم می‌زدید در جای جای این خیابان قابل رویت بود، چه از دست‌فروشانی که در کنار خیابان بساط کرده‌اند و چه در برخی کتابفروشی‌ها.»

او ادامه داد: «این اتفاق از گذشته توسط همه فعالان حوزه نشر نادیده گرفته می‌شد زیرا که تنها مختص کتاب‌های نایاب یا بدون مجوز بود و این مسئله از نظر بسیاری مشکل‌زا نبود. حال آنکه برخی نیز ته دل‌شان بدشان نمی‌آمد که آثار نایاب از طریق قاچاق در دسترس مردم قرار بگیرد.»

این ناشر درباره وضعیت امروز قاچاق کتاب بیان کرد: «با گذشت زمان اما معضل قاچاق کتاب گسترده و پررنگ‌تر شد و کار به آثار تازه منتشر شده ناشران رسید که با شکل و شمایلی دیگر توسط قاچاقچیان در بازار عرضه می‌شد. این مسئله باعث شد تا اهالی نشر احساس خطر کرده و برای جلوگیری از آن اقدام کنند.»

 

چگونه از بازار کتاب سود می‌کنند؟

یکی از نکاتی که درباره مسئله قاچاق کتاب سوال برانگیز است، وضعیت بازار کتاب است. مسلما قاچاق درباره کالا و در بازاری انجام می‌شود که سودآور باشد در حالیکه بازار کتاب ایران سال‌هاست که درگیر بحران است و هنوز هم نتوانسته از آن رهایی یابد.

قیمت بالای کاغذ و کمبود آن که بر قیمت تمام شده کتاب نیز تاثیرگذار است از جمله مشهودترین معضلاتی است که بازار کتاب با آن دست و پنجه نرم می‌کند. با این حال سوال اینجاست که بازاری که به این شکل درگیر بحران است، قاچاق کتاب در آن چه سودآوری می‌تواند به همراه داشته باشد؟

جهانگیری در پاسخ به این پرسش، اینطور توضیح داد: «مطمئنا بازار کتاب نیز برای افرادی که دست به قاچاق می‌زنند سودآور است، چون تنها هزینه کاغذ و چاپ را پرداخت می‌کنند و سایر هزینه‌ها مانند حق تالیف، صفحه‌آرایی، نمونه خوانی، طراحی جلد و ... که بار آن روی دوش ناشران است را متحمل نمی‌شوند.»

او افزود: «ضمن آنکه برخی از آثار را نیز با قیمتی پایین‌تر از قیمت تمام شده کتاب در اختیار مخاطبان قرار می‌دهند. به همین دلیل سودآور و ثمربخش است.»

 

ترفند قاچاقچیان برای جذب مخاطبان

نکته دیگری در مورد مسئله قاچاق کتاب مورد توجه است، مخاطبان بازار کتاب هستند. در حال حاضر گسترش قاچاق در این حوزه بیانگر استقبال و پذیرشی است که از سوی علاقه‌مندان به کتاب صورت گرفته و مشوق قاچاقچیان برای ادامه فعالیت‌شان شده است.

مدیر نشر چترنگ نظر خود را در این باره بیان کرد: «مسلما مخاطبان بازار کتاب از این پدیده استقبال می‌کنند و به دلیل تبلیغات کذب قاچاقچیان مانند بدون سانسور بودن کتاب، مردم نیز فکر می‌کنند آن نسخه‌ای که انتشارات روانه بازار کتاب کرده است سانسور شده است و از نسخه قاچاق استقبال می‌کنند.»

او همچنین گفت: «ضمن آنکه در حال حاضر که نسخه قاچاق کتاب‌های روز ناشران در کتابفروشی‌ها وجود دارد و چطور می‌توان به مردم گفت که این کتاب‌ها را نخرند؟ یا چطور متوجه تقلبی و قاچاق بودن آن‌ها شوند؟»

جهانگیری در پاسخ به اینکه چگونه آثار قاچاق سر از کتابفروشی‌ها در می‌آورند، در حالیکه مدیران کتابفروشی‌ها باید تفاوت نسخه اصل و قاچاق را دریابند، توضیح داد: «بحث حضور کتاب‌های قاچاق در کتابفروشی‌ها بسیار مفصل است و نیاز به بررسی دارد، اما به نظرم وقتی آثار را با قیمت پایین به کتابفروشی‌ها عرضه می‌کنند، آن‌ها نیز ترغیب می‌شوند تا خریداری کنند و در این وضعیت نه چندان مساعد سود بیشتری کنند.»

 

بازار کتاب الکترونیکی و بی‌توجهی به آن

در کنار قاچاق کتاب کاغذی که این روزها بسیار جدی شده است و مسئولان نیز به شدت در حال برخورد با این معضل هستند، بازار کتاب دیگری نیز به شدت درگیر قاچاق است و هنوز تصمیم جدی برای آن گرفته نشده است، آن هم بازار کتاب‌های اینترنتی است.

جهانگیری درباره وضعیت بازار کتاب‌های اینترنتی گفت: «قاچاق در این بازار خطر بسیار بزرگ‌تری است و اگر رسیدگی نشود گریبان گیر خواهد بود. درباره قاچاق کتاب‌های کاغذی قوانینی وجود دارد که در صورت اجرا شدن بسیار به وضعیت امروز بازار کمک خواهد کرد ولی راجع به کتاب الکترونیکی باید قوانین سخت‌گیرانه‌ای اعمال شود که هنوز این اتفاق رخ نداده است.»

او ادامه داد: «در این بازار هیچ حد و مرزی برای سایت‌ها و کانال‌های مجازی وجود ندارد و به راحتی به صورت غیرقانونی آثار را دانلود و پخش می‌کنند. همچنین هزینه‌ای هم برای کاغذ و چاپ آثار پرداخت نمی‌کنند.»

 

راهکار پیشنهادی برای حل معضل قاچاق

همواره فعالان و اهالی بازار نشر بهترین گزینه برای راهنمایی مسئولان در جهت رسیدگی به مشکلات این حوزه هستند، به همین دلیل مدیر نشر چترنگ راهکارهای مدنظرش برای مقابله با قاچاق کتاب را اینچنین برشمرد: «فکر می‌کنم اگر از دو ناحیه سخت‌گیرانه عمل شود این معضل را بتوان کنترل کرد، اول اینکه کتابفروشان با پخش‌های معتبر در ارتباط باشند و کتاب‌هایشان را از آن‌ها تهیه کنند و دوم به بخش لیتوگرافی و چاپ ارتباط دارد، چاپخانه‌ها ملزم به چاپ کتاب‌هایی شوند که مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشار را داشته باشد.»

او همچنین گفت: «به نظرم راهکار توصیه به مردم برای نخریدن آثار قاچاق کافی نیست و آنچنان که باید نمی‌تواند در حل این معضل موثر باشد.»

 

 

صیانت از حقوق ناشران، مؤلفان و مترجمان اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران اعلام کرد با مساعدت اداره کل حراست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، همکاری و اقدام پلیس امنیت و دستور قضایی یک باب کتابفروشی با کتاب‌های قاچاق را کشف کرد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایرنا از دبیرخانه اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، در ادامه شناسایی و کشف و ضبط محموله های کتابهای قاچاق و فروش غیرقانونی آنها در سطح کشور، کارگروه صیانت از حقوق ناشران، مؤلفان و مترجمان اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در اقدامی ضربتی، کتابفروشی در محدوده خیابان انقلاب (روبروی دانشگاه تهران) که اقدام به نگه داری، توزیع و فروش کتب قاچاق می کرد را کشف و ضبط کردند.

حجم کتب قاچاق کشف و ضبط شده از این کتابفروشی به مقیاس یک وانت نیسان است. کتاب‌های قاچاق ضبط شده توقیف و کتابفروشی مربوطه پلمپ و صاحب آن تحت تعقیب قضایی قرار گرفت از این رو با اقامه شکایت ناشران متضرر از متهم، وکیل اتحادیه به وکالت از شاکیان مبادرت به اقامه دعوی در مراجع ذی‌صلاح خواهد کرد.

این گزارش می افزاید: با وجود تمهیداتی که کار گروه صیانت اتحادیه اندیشیده، توفیق در مسیر پیشگیری و مبارزه با قاچاق کتاب، بدون مساعدت و همراهی تمامی همکاران این صنف ممکن نیست.

دبیرخانه دائمی کارگروه صیانت از حقوق ناشران، مؤلفان و مترجمان اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در این محل مستقر و آماده دریافت نظرات، پیشنهادها و اطلاعات همکاران و پدیدآورندگان است.

این دبیرخانه خاطرنشان کرد: شهروندان، ناشران، مولفان و همه افراد می توانند هرگونه اطلاعات را با شماره تلفن 66176810در میان بگذارند.

پیشتر رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران نیز در نشستی خبری با اصحاب رسانه از کشف انبار و کتابفروشان قاچاق کننده کتاب به ارزش ده‌ها میلیارد تومان با حجم حدود 90 دستگاه کامیون خاور و وانت نیسان در چند محله تهران خبرداده بود.

محمود آموزگار تاکید داشت که 50 درصد کتب قاچاق کشف شده مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را نداشته اند.

بنا به اعلام رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، بیش از 900 بساطی کتابفروشی کنار خیابان‌ها و چندین کتابفروشی در تهران و برخی از شهرستانها از شبکه کشف شده تغذیه می‌شدند.

روز گذشته  نیز کارگروه صیانت ازحقوق ناشران، مؤلفان و مترجمان اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران از کشف یک چاپخانه انتشار کتاب‌های قاچاق و یک انبار بزرگ این کتابها در تهران خبر داده بود.

 

کتابفروش گرگانی معتقد است وقتی نمایشگاهی با حضور ناشران خوب و ارائه کتاب‌های مناسب برپا می‌شود ضربه‌ای به کتابفروشان وارد نمی‌شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ( ایبنا) و به نقل از روابط عمومی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان «پوریا میدانی» مدیر کتابفروشی خانه کتاب گرگان در حاشیه برپایی دوازدهمین نمایشگاه کتاب گلستان، گفت: برگزاری نمایشگاه کتاب نمایشگاه کتاب با کیفیت ضربه‌ای به کتاب فروشان نمی‌زند.

وی درباره اهمیت تاکید بر کیفیت نمایشگاه‌های استانی گفت: من به عنوان فردی که هشت سال است در یک کتاب فروشی فعالیت می‌کنم معتقدم وقتی نمایشگاهی با حضور ناشران خوب و ارائه کتاب‌های مناسب برپا می‌شود ضربه‌ای به کتابفروشان وارد نمی‌شود.

میدانی ادامه داد: این نمایشگاه‌های با کیفیت می‌توانند مردم را جذب فرهنگ کتاب و کتاب خوانی کرده و منجر به سوق دادن مردم به سوی کتابفروشی‌ها در طول سال شود.

این کتاب فروش گرگانی، خاطر نشان کرد: برخی ناشران به خاطر سود پایین نمایشگاه‌های استانی کتاب در این رویداد شرکت نمی‌کنند و همین موضوع موجب شده امروز با پدیده‌ای به نام قاچاق کتاب مواجه شویم و بعضا با کتبی روبرو می‌شویم که شابک دارند منتهی اصل نیستند.

وی در پایان با اشاره به برخی طرح‌های فصلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، گفت: این طرح‌ها کمک بسیار خوبی هم به ناشران و هم به کتابفروشان است و استقبال خوبی نیز از آن ها شده است و معتقدم اگر هزینه‌های اضافی در جای درست به کار رود شاهد تغییرات خوبی در عرصه کتاب و کتاب‌خوانی خواهیم بود

دوازدهمین نمایشگاه بزرگ کتاب گلستان از ۱۸ تا ۲۳ مهر ماه در دو نوبت صبح و عصر پذیرای کتاب دوستان گلستانی است.

 

در حالی‌که کتابفروشان می‌گویند انتشار کتب درسی با مشکل کاغذ و چاپ مواجه است، آموزش و پرورش تکذیب می کند اول مهر تأخیر بی‌دلیل کتاب‌های درسی کمیاب، نایاب و گران نمی‌شوند

به گزارش چاپ ونشر به نقل از شهروند بحران کاغذ کتابفروش‌ها را بدقول کرده است و هنوز بسیاری از آنها نتوانسته‌اند به موقع تمام کتاب‌های درسی را به دست دانش‌آموزان برسانند. خودشان به «شهروند» توضیح می‌دهند، هزینه چاپ و نشر کتاب بالا رفته است و بسیاری از چاپخانه‌ها حاضر نمی‌شوند با قیمت‌های پارسال کتاب‌ها را چاپ کنند، به همین دلیل کتاب‌های درسی برخی پایه‌های تحصیلی ناقص مانده و به دست دانش‌آموزان نرسیده است. از آن سمت شنیده می‌شود برخی کتابفروشی‌ها بحران کاغذ و قیمت دلار را بهانه کرده و با این عنوان که قیمت پشت جلد کتب مربوط به پارسال است! کتاب‌های درسی را گرانفروشی کرده‌‌اند.

با این وجود مسئولان آموزش‌وپرورش می‌گویند هیچ مشکلی برای چاپ کتاب‌های درسی وجود ندارد و کتاب‌های مدرسه با قیمت ارزان به دست بچه‌ها می‌رسد.

کتاب‌های درسی دیجیتال نمی‌شوند

کتاب‌های درسی دیجیتال نمی‌شود. شایعه دیجیتال‌شدن کتاب‌های درسی با ماجرای کمبود کاغذ سر زبان‌ها افتاد، اما گویا این موضوع فعلا در برنامه آموزش‌وپرورش نیست و کتاب‌های درسی مطابق سال‌های گذشته به دست کتابفروشی‌ها می‌رسد تا محصلان آن را خریداری کنند.

 بحران کاغذ امسال گریبان بسیاری از روزنامه‌ها را گرفت. این موضوع درحالی رخ می‌دهد که آموزش‌وپرورش سالانه ١٤٠‌میلیون کتاب درسی چاپ می‌کند و البته کاغذ آن از یک‌سال قبل آماده و ذخیره می‌شود، به همین دلیل است که کتاب‌های درسی امسال گران نشده‌اند.

طبق اعلام سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی وزارت آموزش‌وپرورش، این وزارتخانه برای تامین کتب درسی دانش‌آموزان سالانه به ٥٥تن کاغذ نیاز دارد. اگرچه آموزش‌وپرورش امسال برای چاپ کتاب‌های درسی‌ سال ٩٧ مشکل کمبود کاغذ نداشته، اما طبق پیش‌بینی‌های صورت گرفته برای مهر ماه‌ سال ٩٨ کاغذ کافی موجود نیست و تنها ٧٠‌درصد از نیاز هرساله برای چاپ کتب درسی آماده است.

گرچه آموزش‌وپرورش گفته است که کتاب‌های درسی را مطابق روال هرساله در کتابفروشی‌ها توزیع می‌کند، اما با شروع ماه مهر هنوز بسیاری از پایه‌های تحصیلی نتوانسته‌اند کتاب‌هایشان را به صورت کامل خریداری کنند و آن‌چه در کتابفروشی‌ها و مغازه‌های لوازم‌التحریر می‌گذرد، حاکی از کمبود بسیاری از کتاب‌های درسی است.

مسئول یکی از کتابفروشی‌ها درباره توزیع مشکلات کتب درسی می‌گوید: «هرسال دو ماه قبل از شروع ‌سال تحصیلی کتاب‌های درسی را در اختیار ما قرار می‌دادند که به نوبت و براساس موعد ثبت‌نام‌ها آنها را به مشتریان تحویل می‌دادیم. اما امسال با مشکلات زیادی روبه‌رو شده‌ایم و هنوز کتاب‌های برخی از پایه‌ها به دستمان نرسیده است. فعلا که قول داده‌اند تا اواسط مهر ماه کتاب‌ها را به دستمان برسانند، اما بعید است مشکلات تا همان موقع هم برطرف شود.

یکی دیگر از کتابفروشی‌ها هم درباره مشکلات کتب درسی می‌گوید: «شرایط بسیار سخت شده و برخی ناشران به دلیل مشکلات مربوط به کاغذ و چاپ، فعالیت خود را تعطیل کرده‌اند، به همین دلیل کتب درسی هم کمیاب شده‌‌اند.

او ادامه می‌دهد: بالا نرفتن قیمت‌ها هم باعث شده برخی از ناشرها دیگر حاضر به انتشار کتاب‌های درسی نباشند. مثلا‌ سال گذشته هر بند کاغذ را ٨٠ تا ٨٥‌هزار تومان تهیه می‌کردیم، اما امسال این رقم دوبرابر شده و کار را بسیار سخت کرده است.

مشکل توزیع است، نه کمبود کاغذ

محمودرضا برازش، مدیرکل پیشین دفتر امور چاپ وزارت ارشاد درباره معضلات چاپ کتب درسی به «شهروند» می‌گوید:  «معمولا چاپ کتب درسی ٦ ماه پیش از آغاز ‌سال تحصیلی کلید می‌خورد. هر ساله تهیه مواد اولیه برای تولید این کتب هم از قبل پیش‌بینی می‌شود و این‌طور نیست که وزارت آموزش‌وپرورش چند ماه قبل از بازگشایی مدارس به فکر چاپ این کتاب‌ها بیفتد.

ضمن این‌که تهیه کاغذ تنها یکی از مراحل چاپ کتاب‌های درسی است و بعد از این مرحله و تالیف کتب، ما صحافی و بعد هم توزیع را پیش‌رو داریم. تا جایی که اطلاع دارم مشکلی برای تهیه کاغذ وجود نداشته، چون با اختصاص دادن ارز دولتی برای تهیه کاغذ بابت انتشار کتاب‌های درسی موافقت شده است.

او تاکید می‌کند: ما در بخش چاپ هم مشکلی نداریم و اتفاقا ظرفیت چاپخانه‌هایمان بالاتر از نیاز است، با این حال ممکن است دردسر ایجاد شده بابت تهیه کتب درسی ناشی از مشکل توزیع باشد، چون تا جایی که من اطلاع دارم مشکل کمبود کاغذ برای چاپ کتب درسی وجود نداشته است.»

گران نخرید

کتاب‌های درسی را گران نخرید. درست است که امسال دلار در بازار پرتنش بوده است و کمبود کاغذ حیات روزنامه‌ها را تهدید کرد، اما ماجرا درباره کتاب‌های درسی کمی متفاوت است و کتب درسی افزایش قیمت بالایی نداشته‌اند.

سرپرست سازمان پژوهش درباره میزان افزایش قیمت کتب درسی می‌گوید: «امسال باوجود نوسانات اقتصادی، رشد قیمتی کتب درسی ٥‌درصد بوده و فروشندگان کتب درسی موظف هستند نرخ مصوب پشت جلد کتب را از دانش‌آموزان دریافت کنند، همچنین به دانش‌آموزان توصیه می‌شود کتاب‌های مورد نیاز خود را صرفا از کتابفروشی‌های معتبر و با قیمت مصوب درج‌شده در پشت جلد آن تهیه کنند.»

این درحالی است که برخی از کتابفروشی‌ها بدون درنظر گرفتن قیمت درج‌شده پشت کتاب‌ها اقدام به گرانفروشی کرده‌اند، اما طبق اعلام سازمان پژوهش، کتابفروشان موظفند برابر با آیین‌نامه فروش و توزیع کتاب‌های درسی، کتاب‌های دانش‌آموزان را بفروشند.

کتاب درسی  را بدون لوازم‌التحریر بخرید!

بر اساس این آیین‌نامه، فروشگاه‌های توزیع کتب درسی باید فهرست قیمت کتاب‌های درسی را در معرض دید همگان قرار دهند، همچنین برخی از کتابفروشی‌ها برای فروش کتب درسی، خرید لوازم‌التحریر را هم اجباری کرده بودند که این کار آنها براساس اعلام سازمان پژوهش آموزش‌وپرورش غیرقانونی بوده و تخلف محسوب می‌شود. طبق اطلاعیه سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، دانش‌آموز یا اولیای دانش‌آموز تنها موظف به پرداخت هزینه کتاب درسی برابر با قیمت پشت جلد (ثبت‌شده در سامانه) هستند و دریافت هرگونه وجه اضافی ممنوع است و در صورت گزارش، پیگرد قانونی دارد. دانش‌آموزان و خانواده‌ها باید در صورت مشاهده تخلف در فروش و توزیع کتاب درسی توسط کتابفروشی‌ها یا مدارس، مراتب را از طریق شماره تماس‌های موجود در بخش پشتیبانی سامانه فروش و توزیع مواد آموزشی اعلام کنند.

از بازار کتاب‌های کمک‌درسی چه خبر؟

کتاب‌های کمک‌درسی حدود ٢ تا ٢,٥ برابر ‌سال گذشته گران شده‌اند. فروشندگان خیابان انقلاب تهران می‌گویند بسیاری از کتاب‌ها موجودی پارسال هستند، با این حال برخی ناشران با تغییر جلد کتاب اقدام به گران‌کردن این نوع کتاب‌ها کرده‌اند.

آنها توضیح می‌دهند که وضع نابسامان بازار کاغذ و نشر موجب شده است بسیاری از انتشاراتی‌ها فعالیتشان را متوقف کنند یا چاپخانه‌ها با ظرفیت کامل کار نکنند، به همین دلیل فروش کتاب با قیمت‌های قبلی برای بسیاری از ناشران توجیه ندارد.

جالب است بدانید طبق آمارهای منتشرشده کتاب‌های کمک‌درسی بیشترین تیراژ کتاب را در کشورمان دارند. میزان استقبال خانواده‌ها از کتاب‌های کمک‌درسی به اندازه‌ای است که خانه کتاب ‌سال گذشته اعلام کرد خانواده‌های ایرانی حدود ٥٧٠‌میلیارد تومان برای خرید این کتاب‌ها هزینه می‌کنند. جالب اینجاست که کتاب‌های کمک‌درسی معمولا تیراژ بالای ٣هزار جلد دارند و میانگین تیراژ کتاب‌های غیردرسی هرگز  به حد میانگین کتاب‌های کمک‌درسی نمی‌رسد.

 

 

محمود آموزگار؛‌ رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در گفت‌و‌‌گو با ایبنا درباره بروز برخی مشکلات در اجرای قانون معافیت مالیاتی ناشران و کتابفروشان بیان کرد: اصلی‌ترین موضوع در بررسی وضعیت معافیت مالیاتی ناشران و کتابفروشان جوهر ماجراست. متاسفانه هیچ قانونی به اندازه قانون معافیت مالیات مستقیم دستخوش تغییر نشده است.

  وی با تاکید بر تاثیر منفی اعمال تغییرات پی‌در‌پی در قانون معافیت مالیاتی ادامه داد: از تغییرات مکرر می‌توان نتیجه گرفت که امر برای قانون‌گذار چندان مشخص نیست.

وی با اشاره به اجرای طرح آزمایشی قانون ارزش افزوده از سوی وزارت اقتصاد و دارایی و بلاتکلیفی آن ادامه داد: تغییرات با موضوع مالیات مستقیم موجب کمرنگ شدن کارآیی آن و همچنین کاهش انگیزه اشخاص حقیقی، حقوقی و سردرگمی آن‌ها می‌شود.  

آموزگار افزود: علاوه بر مساله تغییرات مکرر در قانون معافیت مالیات مستقیم شاهدیم که خیلی اوقات مجری و ممیزان نیز نسبت به قوانین و آیین‌نامه‌ها اشراف لازم را ندارند که مهم‌ترین آسیب آن بروز اختلاف رویه در اجرای قانون است.

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان با اشاره به اهمیت مواجه عادلانه با مردم در اجرای قانون معافیت مالیاتی گفت: وقتی قانون تفسیر به رای می‌‌شود تنوع و ابهام نیز همراه آن است بنابراین اختلاف رویه ایجاد و در نهایت موجب دلسردی می‌‌شود.

مدیرمسئول انتشارات «چترنگ» با انتقاد از سطحی‌نگری برخی رسانه‌ها در انعکاس اخبار حوزه نشر و تاثیرگذاری اخبار فضای مجازی بر عملکرد ناشران و کتابفروشان، گزیده کاری را زمینه‌ای برای فعالیت حرفه‌ای‌ها در فضای نشر دانست.

 

شهرام جهانگیری، مدیرمسئول انتشارات «چترنگ»درباره نقش رسانه‌ها به‌ویژه مطبوعات در معرفی کتاب با بیان این مطلب که به مطبوعات حس نوستالژیک دارم گفت: فعالیت رسانه‌ها در حوزه معرفی و تبلیغ کتاب قابل‌توجه است، اما در چند سال گذشته شاهد کاهش مخاطب مطبوعات هستیم، به‌طوری که پول تبلیغات این رسانه را زنده نگه داشته است.

به گفته این فعال حوزه نشر، حقیقت دردناکی وجود دارد، مرجوعی در روزنامه‌ها بالاست و امروزه فقط افرادی که مباحث را به‌صورت تخصصی دنبال می‌کنند روزنامه می‌خوانند. مطبوعات قربانی ظهور شبکه‌های مجازی هستند.      ‌

 جهانگیری در ادامه با اشاره به تغییر رویکرد روزنامه‌ها از محتوای خبری به تحلیلی افزود: جنبه خبری روزنامه‌ها کاهش پیدا کرده و بسیاری از خبرگزاری‌‌ها در تولید خبر به کانال‌های فضای مجازی رو آورده‌اند؛ بنابراین شاهد تولید اخبار زرد در رسانه‌ها هستیم و دراین میان محتوای بسیاری از نشریات، بُرد خبری ندارد و حتی ناشران نیز رویداد‌ها را از فضای مجازی پیگیری می‌کنند؛ البته با توجه به شرایط فعلی، چاره‌‌ای جز این نیست چراکه از جریان رقابت جا می‌‌مانند.

 مدیر نشر «چترنگ» با انتقاد از شیوه معرفی کتاب در رسانه‌‌ها گفت: رسانه‌ها در معرفی کتاب، تحلیلی عمل نمی‌کنند اخبار این حوزه فقط به  اسم، شرح پشت جلد و به تصویر جلد کتاب مختصر شده و اخبار در سطح باقی مانده‌ و اطلاعاتی از محتوای خبر در اختیار مخاطب قرار نمی‌دهند.

 ‌جهانگیری در ادامه با اشاره به تاثیرگذاری اخبار رسانه‌های مجازی بر بازار نشر و افزایش توجه کتابفرشان و ناشران از جریان خبرسازی فضای مجازی تاکید کرد و گفت: از یکی دو سال گذشته اخبار فضای مجازی برانتخاب نوع کتاب از سوی کتابفروشان نیز تاثیر گذاشته و موجب شده تا کتابفروش از سلیقه بازار و مخاطب براساس اخبار این فضا آشنا شود؛ بنابراین معتقدم که باید این جریان فکری کرد.      

 این فعال حوزه نشر مواجه با  فناوری‌های نوین در ایران را عجولانه دانست و با اشاره به کپی رایت به‌عنوان بزرگترین مشکل نشر ایران ادامه داد: به کتاب نخوان بودن جامعه ایرانی باور ندارم، بلکه معتقدم عنوان کتاب‌ها بسیار بالاست که نتیجه انتشار ترجمه همزمان و موازی کتاب‌‌ است. بنابراین با افزایش عنوان، شمارگان کاهش پیدا می‌کند. اگر ناشران برای چاپ هر کتابی مجاز نباشد شاهد انتشار عنوان‌های گزیده‌تر خواهیم بود در نتیجه تکلیف مخاطب نیز روشن می‌شود؛ البته شکل‌گیری این جریان بسیاریساده است که به دلیل قوانین موجود شدنی نیست. با گزیده کار شدن ناشر، مترجم و ویراستار حرفه‌ای باقی می‌ماند، بنابراین نباید از کاهش حجم نگران باشیم.

 

منبع: ایبنا

 مجید غلامی جلیسه، مدیر عامل موسسه خانه کتاب و دبیر بیست و پنجمین دوره هفته کتاب در نشست صمیمی با ناشران و کتابفروشان قم ضمن تشریح وضعیت صنعت نشر کشور مواضع خود را درباره تاثیر ممیزی در میزان مطالعه و همچنین برگزاری نمایشگاه‌های استانی اعلام کرد.

 

نشست صمیمی ناشران، کتابفروشان و نویسندگان قمی با مجید غلامی‌جلیسه، مدیرعامل موسسه خانه کتاب پنج‌شنبه(25 آبان‌ماه) با همکاری «گروه داستان جمعه»  با حضور سید علیرضا صالحی، پژوهشگر علوم اسلامی، ناشران و کتابفروشان و چند تن از نویسندگان قمی در ششمین روز هفته کتاب‌خوانی با عنوان «روز کتاب، ناشران و کتابفروشان و اقتصاد مقاومتی» در مجمع ناشران قم  برگزار شد.  

 لیسه با ابراز خرسندی از برگزاری نشست‌های مختلف در سراسر کشور به مناسبت هفته کتاب ابراز امید‌واری کرد برنامه‌های مرتبط با ترویج کتاب و کتابخوانی توسعه پیدا کند.

مدیر عامل موسسه خانه کتاب با اشاره به موفقیت قابل توجه طرح مروجان کتاب طی سه سال گذشته درباره فعالیت بخش‌های خصوصی در طول هفته کتاب گفت: برای مثال شرکت اسنپ که ارتباط مستقیمی با کتاب ندارد، با طراحی بازی  quiz of kingsدر هفته کتاب، کار ویژه‌ای برای کتابخوانی انجام داد. این بازی در واقع یک لیگ کتاب‌محور را تعریف کرده است. مسئولیت اجتماعی، این گروه را به این سمت کشانده است. در بوشهر هم یک چاپخانه خود را ملزم کرده تا یک شعار درباره کتابخوانی در پشت و روی محصول‌ مشتریانش چاپ کنند که با استقبال روبه‌رو شد.

 دبیر بیست و پنجمین دوره هفته کتاب ادامه داد: خود مردم باید در حوزه کتاب دخالت کنند و اگر در این باره غفلت کنیم صدماتش به خودمان می‌رسد. شعار بیست و پنجمین دوره هفته کتاب «آینده روشن با خانواده کتاب‌خوان» نیز همین مساله را تبیین می‌کند. لازمه این مهم هدایت خانواده و جامعه به سمت کتاب‌خوانی است.

این پژوهشگر تاکید کرد: یک گله‌مندی وجود دارد، متاسفانه نهاد‌ها و سازمان‌های دولتی همچنین ناشران و ناشران و کتابفروش‌ها  کم‌انگیزه و بی‌توجه کار می‌کنند؛ این در حالی است که در دهه 40 و 50  ناشران در هفته کتاب به دنبال بهانه‌ای برای چاپ کتاب بوده‌اند؛ اما در دنیای رقابتی امروز ناشران و کتابفروشان ما حتی با همان نگاه تجاری، برنامه جریان‌سازی ندارند و موجی به راه نمی‌اندازند. اگر هزینه نکنیم مردم کمتر به سمت کتاب حرکت خواهند کرد که ناشی از بی‌برنامگی و کم‌‌توجهی ما به امکاناتی است که می‌تواند افراد را به سمت کتاب و کتاب‌خوانی جذب کند.

 به گفته جلیسه، در هفته کتاب، فرصت ملی و انگیزشی داریم تا مردم را بر موج کتاب و کتاب‌خوانی سوار کنیم و به ساحل مدنظر برسانیم. در این هفته می‌توانستیم به بهترین شکل این کار را انجام دهیم. تلویزیون و رادیو  امسال فعال بودند و هر روز 12 ساعت مستمر را به امر کتاب اختصاص دادند؛ البته هدف‌گذاری ما این بود که فعالیت‌های اجتماعی و فعالیت‌های مردم‌نهاد در هفته کتاب بیشتر شود؛ اما از طرفی آن‌هایی که کارشان و مسئولیت‌شان کتاب است، با بی‌مهری به این هفته نگاه کرده‌اند که امیدوارم این روند تغییر کند. 

باید به ظرفیت منطقه اوراسیا توجه کنیم

مدیرعامل خانه کتاب در پاسخ به پرسش صالحی درباره دستاورد‌ها و همچنین اهداف محقق نشده در طی سال‌های گذشته افزود: تلاش شده ابتدا با نگاه آسیب‌شناسی و تحلیلی به کار‌های انجام شده متمرکز شویم.  برگزاری جشنواره «خلیج فارس» در استان هرمزگان، برگزاری جشنواره «نقد کتاب» به صورت مجازی و برگزاری جایزه منطقه‌ای در حوزه بین‌الملل از جمله این اقدامات است. 

   این پژوهشگر فهرست‌نويس و ماخذشناس در ادامه با اشاره به اهمیت جایزه منطقه‌ای افزود: با توجه به ظرفیت منطقه اوراسیا باید فعالیت‌های ویژه‌ای داشته باشیم. زمانی در روسیه کرسی‌های قابل توجی در حوزه ایران‌شناسی  بر پا می‌شد اما نسل جدید به این سمت و سو نرفت و این کرسی‌ها را از دست دادیم؛ بنابراین باید به فکر فعال شدن‌ این کرسی‌ها باشیم؛ توجه ویژه به یارانه‌ها ازجمله دیگر فعالیت‌های چند سال گذشته است.

نگاه نوگرایانه در نشر  وجود ندارد

دبیر بیست و پنجمین دوره هفته کتاب با انتقاد از فقدان نگاه جدید در حوزه نشر ادامه داد: یکی از مشکل‌های ما این است که دچار تکرار شده‌ایم؛ به‌عبارت دیگر نگاه نوگرایانه در نشر  وجود ندارد. به جرات می‌گویم ما در حوزه چاپ از زمان قاجار به این طرف، جز در تکنیک، چیزی به نشر نیفزوده‌ایم. اگر هم کاری انجام شده، نادر بوده و ایده‌پردازی در آن صورت نگرفته است؛ بنابراین باید در سیستم چاپ کتاب، تجددگرایانه عمل کنیم، به‌‌ویژه که رقیب سرسخت ما محیط مجازی است.

 هادی صادقی؛ مدیر انتشارات «کتاب طاها» در ادامه با اشاره به این مطلب که در حال حاضر در استان قم 1300 مجوز نشر صادر شده که تعدادی کمی از دارندگان مجوز فعال هستند خطاب به جلیسه گفت: ناشرنماهایی وارد این عرصه شده و به کپی و کتابسازی اقدام کرده‌اند، به نظر شما اساس کار نشر و فروش ما در این چهار دهه بعد از انقلاب چه تغییری کرده؟ آیا هر کسی صلاحیت ورود به این حیطه را دارد؟ حتی بعد از چاپ و قرارگرفتن کتاب در چرخه فروش، با توجه به این که کتاب یک سر در فرهنگ دارد و یک سر به‌عنوان کالا در بازار اقتصاد دارد، آیا توانسته‌ایم بازار را تغییر دهیم؟

 هنوز با سبک قاجاری کار می‌کنیم!

 جلیسه گفت: ما بعد از گذشت 208 سال از صدور نخستین مجوز چاپ که در 1283 صنیع‌الملک صادر کرد، هنوز با همان سبک قاجاری کار می‌کنیم و فقط تا حدودی شکل و شمایل کار عوض شده است. به نظر من  نشر یک صنعت است نه یک فعالیت فرهنگی، علاوه براین اگر چه صدور  مجوزها باید سازماندهی شود اما مشکل کار ما مجوز نیست. قطع به یقین رانتی که در نشر ما وجود دارد، مشکل‌آفرین شده است.

رانت‌ها جدی‌ترین آسیب‌ را به نشر وارد کرده‌اند

دبیر بیست و پنجمین دوره هفته کتاب افزود: بسیاری از کشور‌ها، مشکل مجوز ندارند، اما  مسئولیت‌پذیری و شفافیت مالیاتی دارند در قبال آن باید همه کارهای چرخه نشر کتاب، دقیق پیش برود تا اعداد، گویای عملکرد ناشر باشد. متاسفانه در ایران چنین رویکردی وجود ندارد و شمارگان با واقعیت همخوانی ندارد و کسی هم پیگیر این موضوع نیست؛ علاوه براین در چرخه نشر  رانت وجود دارد و برخی به دنبال آن هستند؛ هرچند که  شاهد از بین رفتن این رانت‌ها هستیم اما آثار آن هنوز باقی است. رانت‌ها جدی‌ترین آسیب‌ را به نشر وارد کرده‌اند و مانع شدند تا نشر روی پای خود بایستد.   

جلیسه افزود: در برخی کشورها رانت‌ها دست نشر یا خریدار نمی‌رسد، بلکه در اختیار کتابخانه‌ها قرار می‌گیرد تا بعد از کارشناسی در یک تیم خبره و نیازسنجی مخاطب به تهیه کتاب اقدام ‌کنند که از طریق دولت خریداری می‌شود و سیستم کارشناسان هم NGO است که نشر و دولت در آن دخالتی ندارد؛ اما وقتی بدون هیچ اصولی از ناشر کتاب خریداری شود، صنعت نشر به سمت کتابسازی می‌رود.

انتشار 400 ترجمه از مفاتیح در قم

مدیر عامل موسسه خانه کتاب با انتقاد از عملکرد برخی از ناشران  قمی گفت: بحث به اصطلاح سری‌دوزی کتاب در قم به نسبت شهرهای دیگر بیشتر است. به ویژه در حوزه کتاب‌های مثل ادعیه و ترجمه قرآن. به‌‌طوری که حدود 400 ناشر یک ترجمه از مفاتیح را با یک ترجمه منتشر کرده‌اند. این به آن معنی است که ما به پخته‌خواری عادت کرده‌ایم و این امر موجب کشته شدن نبوغِ نشر شده است. چنانکه در جایزه کتاب سال 96، در بخش دین، تا این لحظه برگزیده‌ای نداشته‌ایم.

 این متخصص حوزه كتابخانه‌هاي ديجيتالی در ادامه درباره تبادل کتاب و تخصیص دو میلیارد بودجه برای این موضوع در دولت قبل گفت: در سیستم وسیع نشر  افراد مختلفی نقش دارند، اما گاهی این نقش‌ها را فراموش می‌کنیم.  با توجه به شناختی که از وزیر ارشاد دارم،  قطع به یقین اگر جمعی به اجماع برسند و نتیجه آن بحث قانون‌مند و منطقی باشد، ایشان می‌پذیرند. نگاه وزیر این است که صنف را درگیر کنند؛ اما حالا اگر صنف دچار چالش است و یا فراز و نشیب‌های خاص خودش را دارد، بحث‌هایی است که به ایشان برنمی‌گردد و باید در داخل صنف‌ها و مجموعه‌ها حل شود.

 مخالف برگزاری نمایشگاه‌های استانی هستم

جلیسه با اعلام موضع خود در قبال نمایشگاه‌های استانی ادامه داد: از مخالفان برگزاری نمایشگا‌ه‌های استانی هستم. ایده جایگزینی طرح حمایت از کتابفروشی‌ها مطرح شد تا  بساط نمایشگاه‌ها جمع شود اما مقاومت‌هایی وجود دارد که اجازه نمی‌دهد من در سطح بالا بتوانم کاری انجام بدهم. برای من خیلی عجیب است که همه شما دوستان نمایشگاه‌های استانی را بد می‌دانید، اما هیچ‌کس آن را تحریم نمی‌کند. همه می‌دانیم کتابسازی‌ها و سری‌دوزی‌های کتاب در همین نمایشگاه‌ها به فروش می‌رسد. اما چرا هیچ‌کس اعتراض نمی‌کند. دورنمای نمایشگاه استانی برای مسئولان آن چیزی که شما می‌گویید، نیست. زیرا رسانه‌ها چیزی جز این‌را انعکاس می‌دهند.

 این فهرست‌نویس افزود: در همین مجتمع ناشران قم نمایشگاه برگزار کرده‌اید. چون ما به منافع کوتاه‌مدت عادت کرده‌ایم و برای منفعت بلندمدت برنامه‌ای نداریم. جالب اینجاست که هر سال سه بار طرح حمایت از کتابفروشان انجام می‌شود، این طرح‌ها هم مدت زمانش بیشتر است و هم یارانه‌اش و منفعتش بیشتر از نمایشگاه‌های استانی است، اما  کسی نمایشگاه استانی را نفی نمی‌کند. وقتی خودمان نمی‌خواهیم، چیزی هم تغییر نخواهد کرد.

 این محقق ترجمه‌های متون شیعه، درباره عرضه کتاب با تخفیف‌‌های بالا گفت: در کمیته صیانت از کتاب، این بحث مطرح شد تا از برگزاری نمایشگاه‌های بدون مجوز که بسیار شایع شده، جلوگیری شود. اتحادیه تعاونی و صنفی نیز باید از اداره کل بخواهد تا مجوزها را محدود کند و قانونی برخورد شود اما بازهم این یک کار صنفی و کم‌کاری صنفی است.

 مدیرعامل خانه کتاب در ادامه درباره برنامه‌‌های موسسه خانه کتاب برای تقویت جایگاه نویسندگان و  شمارگان واقعی کتاب گفت: این خلاء در باره نویسندگان در  همه دوره‌ها وجود داشته و کار جدی برای آ‌ن‌ها انجام نشده، واقعیت این است که حمایت‌های موسسه در همه دوره‌ها ناشرمحور بوده و خیلی کم و در برخی دوره‌ها هیچ حمایتی از نویسندگان نشده است. ضرر و ظهور و بروز این کم توجهی در کیفیت آثار مشخص است.

 جلیسه با بیان این مطلب که تشکیل مجمع در قم ایده‌ قابل توجهی است گفت: هر چقدر مراودات صنفی افزایش پیدا کند، هم‌افزایی و تبادل تجربه‌های صنفی بیشتر خواهد شد و این اتفاق خوبی است. خانه کتاب در سطح کلان، هرماه آمار و اطلاعات کتاب و ناشران را منتشر می‌کند تا ناشران فعال مشخص شوند.

 ممیزی، بر کتاب‌خوانی مردم تاثیر چندانی ندارد     

جلیسه درباره صدور مجوز نشر کتاب ادامه داد: ممیزی، بر کتاب‌خوانی مردم تاثیر چندانی ندارد.  هرچند که آمار رسمی وجود ندارد، اما درصد کتاب‌هایی که مجوز نمی‌گیرند، خیلی کم است. کتاب‌های پرفروش به ترتیب به کتاب‌های داستان، شعر، کودک و نوجوان اختصاص دارد اما ممیزی در خواندن و نخواندن کتاب چندان موثر نیست. همان‌طور که فضای مجازی می‌تواند محلی برای کتاب‌هایی فاقد مجوز باشد. بسیاری از کشورهای دنیا ممیزی و قاعده و قانونی در نشر کتاب دارند‌؛ در آمریکا که به قول خودشان مهد دموکراسی است نیز ممیزی وجود دارد. داستان‌های ترجمه که در ردیف داستان‌های روز دنیا به حساب می‌آیند جزو پرفروش‌هاست؛ علاوه براین اینترنت دست‌یابی به هر نوع تفکری را ممکن کرده است. 

 جلیسه در پاسخ به پرسشی درباره هدررفت بودجه‌های فرهنگی در حوزه نشر کتاب ادامه داد: در روزنامه‌ها، وب‌سایت‌ها اعتراض‌تان را مطرح کنید. واقع این است که نشر در حال از بین رفتن است و نشر دولتی در اولویت. دنیا، دنیای رقابت و تخصص‌گرایی است و باید برای آن هزینه کرد. وظیفه ما گفتن خطاهاست. سال گذشته از تعداد 16هزار ناشر، فقط پنج هزار و 600 نشر فعال بودند که حداقل یک کتاب چاپ کرده‌اند. 

 مدیر عامل موسسه خانه کتاب افزود: درباره اعلام یارانه کتاب در رسانه‌های عمومی گفت: می‌گوییم این سرانه برای همه است، اما در واقع این طور نیست و این مبلغ حدود هفت میلیارد و ششصد میلیون تومان برای سه طرح است و عملا به همه نمی‌رسد. برای گستردگی منابع نمی‌توانیم تبلیغ وسیع داشته باشیم. این سرانه در اختیار کتابفروشی‌ها گذاشته می‌شود که نقطه تلاقی نشر و مردم هستند و به این ترتیب کم‌ترین اشتباه در آن صورت می‌گیرد و طرح موفقی هم بوده است.

 

منبع: ایبنا

مدیرعامل خانه کتاب در واکنش به نامه اعتراضی ناشران و کتابفروشان کاشان و سنندجی نسبت به وضعیت فروش کتاب بر ضرورت تشکیل اتحادیه یا تشکلی کلان برای پیگیری مطالبات صنفی نشر تاکید کرد.

 

‌ جمعی از ناتشران و کتابفروشان کاشان در نامه‌ای خطاب به سید‌عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نسبت به برپایی نمایشگاهی با تخفیف 70 درصد اعتراض خود را نشان داده و خواستار رسیدگی اداره کل ارشاد این شهرستان شدند.

 مجید غلامی جلیسه مدیرعامل خانه کتاب در واکنش به این نامه و نامه اعتراضی دیگری از سوی ناشران سنندجی نسبت به فروش نسخه‌های قاچاق کتاب نوشت:

«در بسیاری از کشورهای دنیا کتابفروشان دارای صنف و تشکل مستقل هستند، مثلا در آمریکا ما American Booksellers Association را داریم و یا در انگلستان BOOKSELLERS ASSOCIATION و البته در استرالیا، آلمان، و حتی در استانها و شهرستانها مثل کالیفرنیا و نیز انجمن‌های محلی و کوچکتر برای کتابفروشان دیده می‌شود.

در خصوص کشور ما ایران از دیرباز تاکنون تنها اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران بیشترین سهم برای رسیدگی به مطالبات کتابفروشان را داشته و هرچند در برخی از شهرهای بزرگ نیز اتحادیه‌ها به همین شکل بوده‌اند اما در شهرهای کوچک متاسفانه کتابفروشان کمترین سهم از مطالبات صنفی خود را نتوانسته‌اند محقق بکنند.

این را گفتم که تاکید کنم اولا اتحادیه‌های ناشران و کتابفروشان سهم بیشتری برای مطالبات کتابفروشان قائل شوند و در ثانی در حال حاضر ضرورت تشکیل یک اتحادیه و یا تشکل کلان برای پیگیری مطالبات صنفی بیش از پیش احساس می‌شود. آنهم بگونه‌ای که این بخش مهم از چرخه نشر به صورت کشوری مدنظر قرار گرفته و مطالبات این قشر در سطح کلان کشوری برآورده شود.

نکته آخر،‌ این دو نامه که به ضمیمه آمده و واقعا جای شادمانی و امیدواری دارد که بالاخره بعد از مدتها کتابفروشان محلی ما در نقاط دور از مرکز با اتحاد و پیوستگی خود هم افزایی نموده و مطالبات جدی خود را مطرح می‌کنند که حقیقتا جای دستمریزاد و خداقوت دارد. امیدوارم بزودی شاهد اتفاقات بیشتر و تاثیرگذارتر از این دست در میان کتابفروشان عزیز باشیم.

 

منبع: تسنیم