از مشکلات عمده صنعت نشر و حوزه کتاب می‌توان به تعداد زیاد ناشران نسبت به کتابفروشان، توفیق ترجمه نسبت به آثار تألیفی و فاصله فعالیت در حوزه نشر در تهران نسبت به سایر مناطق اشاره کرد.

 

چندی است که مقالاتی تخصصی در حوزه بازار کتاب، نشر کتاب و نمایشگاه‌های بین‌المللی با امضای محمود آموزگار، رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در مطبوعات (به عنوان مثال مجله بخارا) چاپ می‌شود. رؤســای سنتی اتحــادیه ناشران از نصراله سبوحی «کتابفروشی مرکزی»، جواد اقبـــال «کتابفروشی اقبال» محمد علی ترقی «کتـــابفروشی خیــام» و ... همه کتابفروش بودند و شهرتی در این زمینه داشتند؛ اما نام محمود آموزگار برای اهالی کتاب، نامی آشنا نیست، رؤسای اتحادیه ناشران گذشته، دست به قلم نداشتند و نویسندگی نمی‌کردند. فقط، عبدالرحیم جعفری، بنیانگذار انتشارات امیرکبیر، پس از کنار گذاشته شدن از حوزه نشر، خاطرات خود را به‌صورت کتاب (در جستجوی صبح) در 4 جلد نوشت که دو جلدش تاکنون منتشر شده است. البته جای شگفتی است ولی هیچ‌کدام، مثل محمود آموزگار، نویسنده و گزارش‌نویس دنیای کتاب نبودند. به‌همین بهانه به دیدارش رفتیم و با او گفت‌وگو کردیم. مصاحبه را بخوانید.

* محمود آموزگار کیست و چگونه وارد این صنف شده است؟

محمود آموزگار، فارغ‌التحصیل رشته حقوق قضایی و سال‌ها با عنوان قاضی، مشاور و وکیل دادگستری فعالیت کرده ام. از سال 1363 تا 1370 در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به‌عنوان مشاور حقوقی شرکت‌ها و به‌ویژه شرکت‌های گروه خودرو فعالیت داشته و دعاوی خارجی آن را عهده‌دار بوده ام، از سال 1370 نیزبا قطع همکاري با شرکت‌هاي دولتي ترجیح دادم که به‌کار در حوزه کتاب بپردازم.

* آغاز فعاليت شما در حوزه کتاب و کتابفروشی چگونه بود؟

قبل از این‌که وارد حرفه و صنعت کتابفروشی شوم، در چندین نمایشگاه خارجی ازجمله نمایشگاه فرانکفورت شرکت کرده و مذاکراتی درخصوص نمایندگی توزیع کتاب با چندین ناشر انجام دادم و در تهران فروشنده شدم. نزدیک چهارسال به ‌کار کتابفروشی مشغول بودم. اما کتاب‌هایی که وارد می‌شد بدون استفاده از یارانه بود و این باعث می‌شد که نتوانیم با نمایشگاه‌های بین‌المللی کتاب رقابت کنیم و همین دلیلی برای تعطیلی کتابفروشی ما شد، بر این اساس بخش اداری را برای فعالیت در حوزه سفارشات مجلات و کتاب‌ها تأسیس کردم.

اما مشکل ما چه بود؟ در حقیقت اختصاص یارانه از سوی دولت به نمایشگاه‌های کتاب، مانع اصلی بر سر راه کتابفروشی‌ برای عرضه کتاب‌های خارجی بود. به‌عبارتی با اختصاص یارانه در نمایشگاه، قیمت کتاب‌ها کاهش پیدا می‌کرد و متقاضیان ترجیح می‌دادند کتاب را از نمایشگاه‌های بین‌المللی تهیه کنند. از سال 1380 وزارت بهداشت و علوم - که متولی آموزش عالی در حوزه بهداشت و فنی هستند - با ایجاد محدودیت‌هایی، نمایشگاه‌های دارای سوبسید را تعطيل کردند و با اعمال محدودیت‌ها، نمایشگاه‌ها را به سمت و سوی کاهش فروش ارزی سوق دادند. یعنی فروش ارزی کاهش پیدا کرد و دامنه آن محدودتر شد در این زمان، فضا برای احداث کتابفروشی به‌منظور فروش کتاب‌های خارجی مناسب قلمداد شد و من دوباره در همان کتابفروشی قبلی به فعالیت در زمینه فروش کتاب پرداختم.

* آشنايي شما با اتحاديه از چه سالي و چه‌گونه آغاز شد؟

از سال 1385 عضو اتحادیه ناشران و کتابفروشان شدم و از 1387 پروانه نشر برای من صادر شد. در این مدت، ارتباطات قوی با ناشران بین‌المللی و اتحادیه‌های بین‌المللی داشتم. همچنین به بررسی، مطالعه و تحقیقات در حوزه کتاب و مقایسه آن با کشورهای دیگر پرداختم. در نشریات و رسانه‌های داخلی نیز مطالبی از من به چاپ رسید. در این انجمن به بررسی و مطالعه و تحقیقات حوزه کتاب و مقایسه آن با کشورهای دیگر پرداختم. در نشریات و رسانه‌های داخلی نیز مطالبی از من به چاپ رسید. در این میان انجمنی با عنوان نمایندگی ناشران بین‌الملل تشکیل شد که 20 شخصیت حقیقی و حقوقی را در بر می‌گرفت که این‌ها، نمایندگان ناشران خارجی را برعهده داشتند و سال‌‌های متمادی عضو هیات‌مدیره این انجمن بودم و پست‌های مختلفی نیز داشتم. با توجه به پیشینه همکاری با انجمن و مطالعات و تحقیقات در زمینه کتاب، در انتخابات اتحادیه شرکت کردم تا دومین عضو این مجموعه شوم و با عنوان دبیر و سخنگوی اتحادیه مشغول به فعالیت شدم. به‌واسطه سردبیری در مجله «صنعت نشر»، موضوعات مرتبط با کتابفروشی - که به‌نظر می‌رسید مورد غفلت قرار گرفته است و باید دوباره به کانون توجه بازگردد - را مطرح کرده و به این ترتیب عضو فعال اتحادیه شدم!

* در آغاز رياست اتحاديه، اقدامات شما در حوزه نشر و کتاب چه بود؟

براساس این‌که کتابفروشی، توجیه اقتصادی نداشت و موجب می‌شد که کتابفروشان تغییر شغل داده و یا واحد فروش را تعطیل کنند؛ برای برطرف کردن این مسایل چندین موضوع را در دستور کار خود قرار دادیم که یک عمل مؤثر هم در این زمینه انجام گرفت و آن، معافیت مالیاتی کتابفروشان بود. در سال 93 تفاهم‌نامه‌ای میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان امور مالیاتی صورت گرفت که در حال حاضر کاملاً اجرایی شده است. البته واحدهای شهرستان به‌دلیل عدم وجود اتحادیه، مشکلاتی در این زمینه دارند.

در حال حاضر مباحث جدیدی مطرح می‌شود مبنی بر این‌که حتماً باید اتحادیه استانی و بعد اتحادیه کشوری داشته باشیم. با توجه به مشکلات گزارش شده نتیجه گرفتیم که حضور یک نهاد صنفی فراگیر برای حل این مشکلات ضروری است.

به‌همین دلیل ما در تمام طول این مدت، نگاه فرابخشی داشته‌ایم و با پیگیری بحث معافیت مالیاتی، امیدواریم آثار آن متوجه تمامی کتابفروشی‌ها در سراسر کشور شود‌. در حال حاضر، همکاران ما در شهرهای دیگر با مشکلات مالیاتی مواجه هستند و در این رابطه مکاتباتی را انجام می‌دهند و ما جهت حل مشکلات آن‌ها، پیگیری‌ها را در سازمان امور مالیاتی انجام می‌دهیم. معافیت ناشران برای پرداخت سهم حق بیمه سهم کارفرما تا 5 نفر کارمند که مخصوص واحدهای تولیدی است و نشر را تولیدی تلقی نمی‌کنند،از این رو تلاش کردیم تا این موضوع شامل حال کتابفروشی‌ها نیز بشود و دیگر این که بتوانیم تعرفه‌های انرژی کتابفروشی‌ها را بر اساس تعرفه‌های فرهنگی محاسبه کنیم. در حال حاضر طبق قوانين وزارت نیرو، باشگا‌ه‌های ورزشی جزو فعالان فرهنگی در وزارت نیرو هستند و کتابفروشی‌ها نمی‌توانند از این امکان استفاده کنند. در این مدت تلاش کردیم تا تعریف درستی برای ارتباط و تعامل با دولت داشته باشیم که سازنده باشد. این همکاری در دولت یازدهم جدی‌تر شد و به‌عنوان الگو و نمونه مناسبی در تعریف همکاری دولت و بخش خصوصی قرار گرفت.

* در حال حاضر چه اقداماتي را در دست اجرا داريد؟

کارها و فعالیت‌های بسیاری در دولت یازدهم انجام شد که شامل دو بخش است و بخشی از آن در حال اجراست که مربوط به طرح‌های فصلی، اداره کردن نمایشگاه و اعمال سیاست‌ها در نمایشگاه بین‌المللی تهران به‌منظور بهبود وضعیت واحد نمایشگاهی آن و فاصله گرفتن از جنبه فروشگاهی است.

بخش دیگر، توجه به منافع و خواسته‌های کتابفروشان است که خوشبختانه ادامه آن منجر شد تا وزارت ارشاد، بخشی از یارانه‌ها را به سمت کتابفروشی‌ها و در قالب طرح‌های فصلی سوق دهد که البته اقدام مفید و مؤثری بود.

زمزمه‌های تعطیلی بسیاری از کتابفروشی‌ها از شهرستان‌ها به گوش می‌رسید، اما این طرح موجب امیدواری فعالان این بخش شد. از دوره اولی که این طرح اجرا شد، تعداد کتابفروشی‌های شرکت‌کننده به زحمت به 200 نفر رسید و در حال حاضر بیش از 800 نفر در این طرح شرکت می‌کنند. دلیل اولیه عدم استقبال، دسترسی نداشتن کتابفروشی‌ها به‌وسایل زمینه‌ای مانند کامپیوتر و اینترنت بود. به‌هرحال با وجود تمام کم و کاستی‌ها، این ارتقای سطح انجام شد.

* حمايت دولت از کتابفروشان را چطور ارزيابي می‌کنید؟

در حال حاضر با توجه به این‌که اقتصاد نحيف و ضعيفي در حوزه نشر داریم و به‌ویژه پس از انقلاب اسلامی که بسیار به دولت متکی شده‌ایم و تعداد ناشران، چندین برابر کتابفروشی‌هاست، همه منتظرند تا دولت، امکان فروشی برای آن‌ها فراهم کند و یارانه در نظر بگیرد.

تمامی این عوامل باعث شده است که صنعت نشر از شکل اولیه خود خارج شود. در این زمینه اغراق نیست اگر بگویم درصورتی‌که دولت حمایت خود را قطع کند صنعت نشر زمین خواهد خورد.

* از نظر شما مشکلات صنعت نشر، ناشي از چه رخ دادهايي است؟

تجربه جهانی نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از درآمد جهانی ناشران در عرصه بین‌المللی از فروش حقوق ترجمه آثار به زبان‌های دیگر به‌دست می‌آید. هزینه‌ای که از این بابت دريافت می‌شود، جزو درآمد اصلي است؛ متأسفانه این مزیت مورد توجه فعالان این بخش صورت نگرفته است و خود دولت نیز علاقه‌ای به این موضوع نداشته است، اما پیگیری‌ها و تلاشمان باعث شد تا پنجره‌ای به‌سوی فعالیت‌های خارج از کشور بگشاییم و وظایف دولت را خاطرنشان کنیم. رویه‌ای که در کشورهای مشابه با کشور ما در حال انجام است بدين شکل است که وزارت متولی این امر، در نمایشگاه‌های بین‌المللی، اقدام به اجاره غرفه کرده وآن را در اختیار نهاد صنفی قرار می‌دهد. در این زمینه نهاد صنفی براساس داشته‌های ناشران و تخصیص غرفه به آنان و نحوه پیشبرد کار - که چطور با ناشران دیگر کشورها تماس و ارتباط برقرار کنند - اقدام به برنامه‌ریزی می‌کند.

* باتوجه به بازار نامناسب و کاهش فروش کتابفروشی‌ها در خصوص درخواست‌های رسيده به اتحاديه براي ما توضيح دهيد.

الگوهای مصرف و عرضه کتاب در حال تغییر است. در حال حاضر و در سطح شهر تهران، شاهد افت فروش اغلب کتابفروشی‌ها به‌خصوص در محدوده دانشگاه تهران هستیم؛ اما در سایر مناطق با توجه به سطح معیشتی مردم، افزایش فروش نیز داشته‌ایم و تقاضاهای فراوانی درخصوص جواز و شروع همکاری دریافت می‌کنیم. بر این اساس با وجود شرایط حاکم، شاهد تأسیس کتابفروشی‌هاي جديد هستيم.

* راه برون رفت از اين بازار نامناسب و شرايط حاکم چيست؟

لازم است که چندین اقدام درخصوص بهبود اوضاع بازار کتاب انجام شود که یکی از آن‌ها، تغییر در روند قیمت‌گذاری است؛ در این راستا بسیاری از ناشران با توجه به کاهش فروش و از ترس به فروش نرفتن آن، قیمت پشت جلد را به نحوی تعیین می کنندکه شاید توجیه اقتصادی نداشته باشد. علاوه بر این سهم کتابفروشی‌ها از قیمت پشت جلد کتاب عموماً 25 درصد است. مقداری از این 25 درصد سهم کتابفروشی به خریدار تعلق می‌گیرد که اگر هزینه‌های جاری کتابفروشی، نیز از این 25 درصد کاسته شود؛ بدین نتیجه می‌رسیم که کتابفروشی شغل با صرفه‌ای نیست و دلیل عدم افزایش آن نیز همین است. بر این اساس امیدواریم سازوکار مرتبط با عرضه کتاب، متناسب با اتفاقات روز جامعه باشد.

* به‌نظر شما، مهم‌ترین دليل افت فروش کتاب را در چه عواملی باید جست‌وجو کرد؟ گرانی کتاب، سانسورهای سلیقه‌ای و یا ماهواره؟

صنعت نشر در دهه‌های پیش از انقلاب از هیچ کمک مالی‌ دولتی برخوردار نبود و صنعتی متکی به خود بود و رشد طبیعی خود را داشت. بر این اساس، تعداد ناشران نیز از روند معقولی برخوردار بود. به‌طور مثال با بررسی کوتاه بر سازمان کتاب‌های جیبی متوجه خواهیم شد که اغلب کتاب‌ها با تیراژ بالا و قیمت پایین در دسترس مردم قرار می‌گرفت. این روند، موجب افزایش جمعیت کتابخوان شده بود و بر این اساس کتابفروشی‌ها نیز افزایش می‌یافت و در نتیجه شعبه‌های متعددی از فعالان این نشر تأسیس می‌شد. از سال 1367 دولت، پروانه نشر متعددی را به این و آن داد و در حال حاضر 14 هزار و 700 پروانه نشر در کشور صادر شده است. تمامی ناشران، کار کتاب انجام نمی‌دهند و نزدیک به 5 هزار ناشر، حداقل یک کتاب در سال منتشر کرده‌اند. در سال‌های اخیر، اقدامات ارزشمندی به‌منظور کاهش ناهنجاری‌ها در این حوزه صورت گرفته است. از مشکلات عمده صنعت نشر و حوزه کتاب می‌توان به تعداد زیاد ناشران نسبت به کتابفروشان، توفیق ترجمه نسبت به آثار تألیفی و فاصله فعالیت در حوزه نشر در تهران و سایر مناطق کشور اشاره کرد که حجم فعالیت پایتخت سه برابر کل کشور شده است. در حال حاضر هنوز قانون جامع و کافی در زمینه حقوق مؤلف که متناسب با عصر حاضر باشد وجود ندارد و نیاز است که روزآمد شود. در واقع بر این اساس، حقوق مؤلف اثر خارجی به رسمیت شناخته نمی‌شود و این امر باعث تعلیق در تصمیم‌گیری شده است.

* توزيع کتاب در سراسر کشور را چطور ارزيابي می‌کنید؟

با توجه به این‌که حجم فعالیت صنعت نشر در تهران 3 برابر کل کشور است، نتیجه می‌گیریم که توزیع اصولی و قانونمند در کشور انجام نمی‌شود. همچنین قیمت‌گذاری در صنعت نشر علمی نیست و مجموع هزینه‌ها در آن محاسبه نمی‌شود و این باعث می‌شود قیمتی برای کتاب در نظر گرفته شود که تهیه آن برای مخاطبان راحت‌ نیست و بر این اساس قیمت کتاب در بعضی حوزه‌ها با قیمت اصلی فاصله دارد و حتی بسیار کم است. به‌همین دلیل سهمی که به توزیع و کتابفروش تعلق می‌گیرد، بسیار ناچیز و لازم است که در این زمینه هم کارهایی دقیق و اصولی و مهندسی شده انجام گیرد.

* براي رفع بحران حاکم بر بازار نشر چه پيشنهادي داريد؟

در حوزه مشتری‌یابی و با توجه به خلاق بودن این حرفه، ناشر باید مخاطب خود را با بررسی شرایط و شناخت استعدادها و فراهم کردن زمینه‌ها، شناسايي کرده و اثر را منتشر کند. از اين رو درصورتی‌که شناخت درستی از این پدیده داشته باشیم قاعدتاً درمان صحیحی برای آن خواهیم یافت.

* اتحاديه در خصوص حل اختلافات نويسنده و مؤلف چه خدماتي ارایه می‌دهد؟

اتحادیه کتابفروشان دارای کمیسیون حل اختلاف است. به تمامی نویسندگان توصیه می‌کنیم که با استفاده از فرم‌های ارایه شده از سوی اتحادیه، اقدام به امضای قرارداد کنند و در این پیش‌نویس‌ها پیشنهاد دادیم که کمیسیون حل اختلاف، اتحادیه را به‌عنوان داور در دعاوی با ناشران تعیین کنند و مطمئن باشند که ما به دقت قضايا را مورد رسیدگی قرار می‌دهیم و هیچ‌گاه در این زمینه براساس روابط همکاری عمل نمی‌کنیم و هر‌جا با عدم رعایت قانون مواجه شویم قطعاً با آن برخورد و مقابله می‌کنیم.

* کلام آخر:

با توجه به اقتصاد نحيف حاکم بر حوزه نشر و کتاب، حضور نشریات تخصصی در اين حوزه، بیشتر از روي علاقه انجام مي‌شود و شاهدیم که نشریات زیادی در این حوزه در حال فعالیت نیستند. این نشريات با انعکاس مشکلات و معضلات موجود در راه نشر مي‌توانند نقش قابل توجهي در رفع موانع توسعه داشته باشند.

 

منبع: تیتر 20

بالاخره پس از گذشت چند ماه از امضای تفاهم‌نامه معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک عامل نمایشگاه کتاب، پرداخت وام به کتابفروشان جدیدالتاسیس روند اجرایی به خود گرفت. ناشران و تشکل‌های صنعت نشر ضمن استقبال از این موضوع بر این باورند که چنین طرح‌هایی می‌تواند باعث رونق کتابفروشی‌های استان‌های مختلف کشور شود، اما کارشناسان فرهنگی بیان می‌کنند که این طرح با همه محاسنش در نهایت چاره زخم کهنه نشر نخواهد بود.

 

به گزارش چاپ و نشر، 19 اردیبهشت و در هفتمین روز برپایی سی‌امین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بود که تفاهم‌نامه‌ای میان معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک شهر برای اختصاص تسهیلات به کتابفروشی‌های شهرستانی به امضا رسید و از آن روز از این طرح خبری نشد.

اما اکنون پس از چند ماه سکوت، خبر می‌رسد که براساس همان تفاهم‌نامه که سرانجام اجرایی شد، قرار است وام با بهره 14 درصد به کتابفروشان جدیدالتاسیس شهرستان‌ها تعلق بگیرد که از این میزان 8 درصد را کتابفروش متقاضی پرداخت و 6 درصد دیگر را موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی پرداخت می‌کند.

نوع تسهیلات اعطایی مشارکت مدنی قابل تبدیل شدن به فروش اقساطی خواهد بود. دوره بازپرداخت حداکثر 48 ماهه و وثیقه ارائه شده از سوی متقاضی طبق بخشنامه سیاست‌ها و خط‌مشی اعتباری به بانک ارائه می‌شود.

انتقاد از سیاست‌های دوگانه وزارت ارشاد

البته برخی منتقدان می‌گویند سیاست‌های وزارت ارشاد دوگانه است. از طرفی با برگزاری نمایشگاه‌های استانی کتاب، باعث لطمه به کتابفروشی‌های شهرستانی می‌شود و از طرفی با پرداخت وام به آنها، می‌خواهد آنها را سرپا نگه دارد.

امیر مسعود شهرام نیا، مدیر موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی که برگزارکننده نمایشگاه‌های کتاب استانی است، در این زمینه توضیح داد: این تصور که نمایشگاه‌های استانی به کتابفروشان شهرستانی لطمه می‌زند، درست نیست. مدتی است که همزمان با نمایشگاه‌های استانی کتاب، کارت‌های کتاب در کتابفروشی‌ها هم فعال است. ضمن این‌که ما اکنون به خود ناشران توصیه کردیم نمایندگی ناشران پرفروش در حوزه‌های آموزشی و دانشگاهی را به کتابفروشان شهرستانی بدهند. از طرفی گاهی طی این تعاملات راحت‌تر به آنها غرفه می‌دهیم. در نتیجه این مشکلات تا حدی برطرف شده و مشکلات آنها کمتر شده است. سعی کردیم طی این مدت انتقادات را رفع و به شکلی مشکلات را برطرف کنیم.

خبر اعطای تسهیلات به کتابفروشان شهرستانی خوشحال‌کننده است، چرا که می‌تواند اوضاع نابسامان کتابفروشی‌های شهرستانی را تا حدی بهتر کند.

پی‌بردن به ضعف‌های سیاست‌های حمایتی

همایون امیرزاده مشاور اجرایی معاونت فرهنگی وزارت ارشاد نیز با ارائه توضیحاتی به فارس گفت: ایده احیای مجدد تسهیلات به منظور تقویت نشر از سه سال قبل مطرح شد. در این مدت ما با چند بانک وارد همکاری شدیم، اما پس از این‌که با بانک شهر وارد تعامل شدیم احساس کردیم که این بانک از دیگر مجموعه‌ها به ما نزدیک‌تر است.

او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به مشکلاتی که در حوزه نشر به خاطر ارائه یارانه به وجود آمده است، گفت: وقتی یارانه‌های نشر از مصرف‌کننده به تولیدکننده تغییر جهت پیدا کرد برنامه ارائه تسهیلات به ناشران کلا حذف شد. در ادامه شرایط تغییر کرد و به شکل بن‌های کاغذی و الکترونیکی درآمد. اما سال به سال که از این روند می‌گذرد ما به ضعف‌های این فرآیند بیشتر پی می‌بریم. در صورتی که ما باید اندوخته‌های اصلی را به سمت زیرساخت‌های نشر کشور هدایت کنیم.

او در ادامه درباره این تفاهم‌نامه نیز گفت: این تسهیلات با 8 درصد سود در اختیار ناشران قرار می‌گیرد. در مرحله اول معاونت فرهنگی ده میلیارد و بانک شهر نیز ده میلیارد تومان برای این تسهیلات اختصاص داده‌اند.

امیرزاده افزود: بخشی از این تسهیلات برای تاسیس و راه‌اندازی کتابفروشی‌ها اختصاص پیدا می‌کند که شیوه‌نامه چگونگی آن نیز تدوین شده است. گونه دیگر این تسهیلات برای بازسازی و توسعه کتابفروشی‌ها در نظر گرفته شده است. شرایط لازم برای دریافت تسهیلات در آیین‌نامه‌های تدوین‌شده مشخص شده و کتابفروشان باید برای دریافت این تسهیلات تعهدنامه محضری بدهند که وام را در همین زمینه صرف کنند.

نادر قدیانی، مدیر انتشارات قدیانی و از ناشران پیشکسوت در این باره به خبرنگار ما گفت: در دهه 70 با دو بانک قرارداد بسته شد که وام و تسهیلات به ناشران تعلق بگیرد و بهره آن به این شکل بود که 10 درصد را ناشران می پرداختند و بقیه بهره بانکی را (8-9 درصد) ناشران. به این طریق خیلی از ناشران دارای ساختمان شدند.

او افزود: حالا بعد از دو دهه اگر باز هم این طرح اجرا شود می تواند صنعت نشر و وضعیت کتابفروشی‌ها را بهبود ببخشد. باید این طرح با مدیریت درست پیش برده شود تا کتابفروشان آن را در جهت توسعه فعالیت‌های صنعت نشر و کتاب به کار بگیرند.

این ناشر پیشکسوت همچنین اظهار کرد: کتابفروشی به آن معنا که در کشور داشته باشیم، بسیار محدود است. بسیاری از کتابفروشی‌ها لوازم‌التحریر فروشی شده‌اند. البته لوازم‌التحریر فروش بودن لزوما چیز بدی نیست. صحبت سر این است که ما می‌خواهیم کتابفروشی‌ها را در شهرستان‌ها تقویت کنیم و این نیاز به حمایت‌هایی از این دست دارد.

کمک به شبکه توزیع

محمدرضا توکل صدیق، نایب رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران نیز به جام‌جم گفت: این توافقی میان بانک و معاونت فرهنگی وزارت ارشاد است. این اعتبارات در کمیته‌ای در معاونت فرهنگی تصویب می‌شود که به چه کسی تعلق بگیرد و به چه کسی نگیرد. صحبت بر سر حمایت از کتابفروشی‌های شهرستان‌هاست. چون خیلی از آنها در مضیقه هستند و به دلیل مشکلات اقتصادی طی این سال‌ها ناتوان شدند یا جمع کرده‌اند یا در عمل تغییر کاربری داده‌اند. این حمایت باعث تقویت اینها می‌شود.

او درباره این که چرا این طرح شامل حال کتابفروشان تهرانی نمی‌شود، گفت: اگر این طرح بخواهد در تهران اجرا شود، آنقدر در تهران ظرفیت برای جذب این وام وجود دارد که عملا چیزی به کتابفروشی‌های شهرستانی نمی‌رسد و آنها بی‌نصیب می‌مانند.

توکل صدیق اضافه کرد: این اولویتی که به کتابفروشان شهرستانی داده شده درست است. هر چند من نایب رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران هستم، اما ما در اتحادیه فکر می‌کنیم موضوع کتاب و صنعت نشر، یک موضوع ملی است و اگر قرار باشد در شهرستان‌ها شبکه توزیع درست نداشته باشیم، ناشران تهرانی بیش از همه متضرر می‌شوند. درست است که بیش از 70 درصد ناشران فعال در تهران هستند، اما همه کتاب‌های این ناشران در تهران توزیع نمی‌شود، بلکه در کل کشور توزیع می‌شود. پس شبکه توزیع در کل کشور باید فعال شود. از طرفی شاید برای کتابفروشان تهرانی ظرفیت‌ها و شرایط اقتصادی برای سرمایه‌گذاری بیشتر فراهم باشد، اما در شهرستان‌ها کتابفروشان بسیار ضعیف هستند و به حمایت بیشتری نیاز دارند.

اما آیا شرایط تسهیلات جدید می‌تواند کیمیایی برای صنعت زنگارخورده نشر باشد؟ و آیا شرایط وام های جدید می‌تواند با استقبال ناشران مواجه شود؟ امیرمسعود شهرام‌نیا، رئیس موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران در این باره به خبرنگار ما گفت: براساس این تفاهم‌نامه کف بهره تسهیلات 14 درصد است و قرار بر این است که 8 درصد سود وام را متقاضی و 6 درصد را کتابفروش پرداخت کند. ضمن این که شش ماه هم تنفس درنظر گرفته شده که وقتی کتابفروش وام را گرفت، تا شش ماه پرداخت اقساط ندارد و بعد از آن روند بازپرداخت آغاز می‌شود.

او با تاکید بر این که این وام برای تاسیس یا توسعه کتابفروشی‌های شهرستان‌هاست و به کتابفروشی‌های تهران تعلق نمی‌گیرد، درباره مبلغ وام گفت: سقف وام‌ها 300 میلیون و حتی در مواقع خاص به 500 میلیون تومان هم می‌رسد. کف وام هم 20 میلیون تومان است.

طرحی دیگر، پادزهری دیگر

چند روز قبل در گزارشی در همین صفحه پیرامون طرح تابستانه کتاب نوشتیم که در شرایط موجود، گرچه اجرای چنین طرح هایی می تواند به عنوان مسکن مقطعی و پادزهر موثر واقع شود، اما علاج کار، بسیار ریشه ای تر است. طرح اعطای تسهیلات کتاب نیز اگرچه طرح خوبی است، اما باز هم به نوعی مسکن است و در شرایط موجود تنها می تواند کتابفروشان نحیف شهرستانی را سرپا نگه دارد. زخم صنعت نشر، نیاز به جراحی دارد، نه چسب زخم.

 

منبع: جام جم

مدیرعامل موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی گفت: از اوایل ماه آینده پرداخت وام احداث و تجهیز کتاب‌فروشی‌ها آغاز می‌شود.

 

به گزارش چاپ و نشر، تفاهم‌نامه ارائه تسهیلات به ناشران و کتاب‌فروشی‌ها میان موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران به‌عنوان نماینده معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک شهر سه‌شنبه (19 اردیبهشت‌ماه) در سی‌اُمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران منعقد شد.

 بر اساس این تفاهم‌نامه، معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نظر دارد نسبت به اعطای تسهیلات مورد نیاز برای تأسیس، نوسازی و تجهیز مراکز فروش کتاب در مناطق کمتر برخوردار اقدام کند.

 امیرمسعود شهرام‌نیا، مدیرعامل مؤسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران در توضیح بیشتر مفاد این تفاهم‌نامه، اظهار کرد: در شرایط کنونی صنعت نشر، توزیع کتاب یکی از حلقه‌‌های مهم به شمار می‌آید. اهمیت این حلقه زمانی تشدید می‌شود که همه دست‌اندرکاران این صنعت منشأ بروز بسیاری از مشکلات اعم از پایین بودن سرانه مطالعه و خرید کتاب را نبود شبکه توزیع مناسب عنوان کرده‌اند. البته این موضوع به معنای نفی سایر حلقه‌های صنعت نشر مانند تقاضا و شیوه ارائه نیست اما در مجموع شبکه توزیع کتاب سال‌هاست که عنوان مهم‌ترین حلقه را یدک می‌کشد.

 وی ضمن ابراز نگرانی از کمبود تعداد کتابفروشی‌های فعال کشور به نسبت تعداد ناشران، توضیح داد: بازگشت پول در کتابفروشی‌ها آنقدری نیست که کتابفروش تکاپویی برای اجاره یا حتی خرید ملکِ محل فعالیت داشته باشد. اهدای وام به کتابفروشان، این نقیصه را هدف گرفته است. 

 مدیرعامل مؤسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران با بیان این‌‌که می‌کوشیم با اجرای طرح «اعطای تسهیلات به تأسیس، نوسازی و تجهیز کتاب‌فروشی‌ها» تأثیری ولو اندک در تقویت شبکه توزیع و کتابفروشی‌ها داشته باشیم، افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، وام‌های تأسیس، نوسازی و تجهیز کتاب‌فروشی‌ها در اختیار استان‌های کم‌برخوردار ـ به‌ لحاظ تعداد کتابفروشی‌ها ـ قرار بگیرد. به طور مثال استان‌های ایلام، کهگیلویه و بویراحمد، کردستان، خراسان شمالی، آذربایجان غربی، سیستان و بلوچستان، سمنان، هرمزگان و بوشهر در اولویت قرار دارند.

  وی درباره ضوابط شرکت در این طرح، توضیح داد: مجموعه ضوابط در آیین‌نامه درج شده است. این آیین‌نامه در حال حاضر مراحل پایانی اصلاحات را سپری می‌کند. اما اگر بخواهم به برخی از این ضوابط اشاره کنم می‌توانم از  تملک کامل کتابفروش، تعهد  پنج ساله برای تغییر نکردن کاربری کتابفروشی و متراژ بالای کتابفروشی نام ببرم. مبنای تخصیص وام‌ها، گزارش‌های میدانی نمایندگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از کتابفروشی‌های متقاضی است.

 مدیرعامل مؤسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران بیان کرد: در این طرح، معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تا سقف 10 میلیارد تومان و بانک شهر نیز 10 میلیارد تومان اعتبار تخصیص داده‌اند. بازپرداخت وام در چهل و هشت‌ماه باید انجام شود.

 وی ادامه داد: پیش‌بینی ما این است که در این دوره (یک ساله) حدود 150 تا 200 کتابفروشی از این وام‌ها بهره‌مند شوند. امیدواریم با افزایش اعتبارات در دوره‌های آتی تعداد بیشتری از کتابفروشی‌ها در این طرح شرکت کنند.

 

منبع: ایبنا

سخنگوی نمایشگاه کتاب از ثبت رکورد ۷۰ میلیاردتومانی خرید کتاب تنها از طریق دستگاه‌های کارتخوان خبر داد و پیش‌بینی کرد میزان فروش تا پایان نمایشگاه به ۱۲۰ میلیاردتومان برسد.

 

به گزارش چاپ و نشر، همایون امیرزاده سخنگوی سی‌امین نمایشگاه کتاب تهران در جمع خبرنگاران در مورد آخرین میزان فروش کتاب در این نمایشگاه تا پایان روز گذشته و مقایسه آن با فروش دوره قبلی نمایشگاه در همین بازه زمانی گفت: تا پایان روز دهم نمایشگاه قبلی کتاب تهران(دوره بیست و نهم) تعداد تراکنش های ثبت نام یک میلیون ۳۴۷ هزار ۳۳۸ مورد و مبلغ ثبت شده در این تراکنش ها هم ۶۹۵ میلیارد و ۵۳۶ میلیون ۶۱۶ هزار و ۵۱۰ ریال بوده است.

 وی افزود: در نمایشگاه امسال کتاب تهران(دوره سی‌ام) هم تراکنش‌های ثبت شده تا پایان روز دهم یک میلیون ۴۷۷ هزار ۴۱۹ مورد و مبلغ ثبت شده با این تراکنش‌ها نیز ۷۶۵ میلیارد و ۷۷۹ میلیون ۹۳۰ هزار و ۸۷۷ ریال بوده است.

سخنگوی نمایشگاه کتاب تهران میزان رشد مبلغ خرید را در بازه زمانی ۱۰ روز اول نمایشگاه امسال در مقایسه با ۱۰ روز نخست نمایشگاه بیست و نهم ۷۰ میلیارد ۲۳۴ میلیون ۳۱۴ هزار و ۳۶۷ ریال و میزان تراکنش‌ها هم به نسبت همان بازه زمانی در دوره اخیر ۱۰۱ هزار و ۸۱ تراکنش بوده است.

به گفته امیرزاده میزان فروش کتاب در ۱۰ روز نخست نمایشگاه کتاب در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۱۲ درصد و تعداد تراکنش‌ها هم هشت درصد رشد داشته است.

سخنگوی نمایشگاه پیش‌بینی کرد با توجه به اینکه نمایشگاه امروز هم جریان دارد و تا ساعت ۲۰ به فعالیت خود ادامه می دهد، میزان فروش از طریق دستگاه‌های کارتخوان به بیش از ۸۰ میلیارد تومان برسد. با توجه به اینکه حدود ۳۰ درصد خرید کتاب هم به‌صورت نقدی انجام می‌شود پیش‌بینی ما این است که فروش کتاب در نمایشگاه سی‌ام به خدود ۱۲۰ میلیارد تومان بردسد که اگر این مسئله محقق شود ۱۵ درصد رشد ثبت خواهد شد.

 

منبع: مهر