رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران روایتی از ماجرای تخصیص کاغذ در بدنه دولت و خلع ید صنف نشر از این مسئله ارائه کرد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مهر، هومان حسن‌پور در نشستی خبری با اهالی رسانه درباره وضعیت کتابفروشی‌ها و بحران کاغذ، به ایراد توضیحاتی پرداخت.

حسن‌پور در این نشست با اشاره به موضوع کاغذ و افزایش قیمت آن عنوان کرد: پیش از تشکیل کارگروه فعلی کاغذ، ما به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد دادیم کاغذ مورد نیاز برای صنعت نشر و تولید کتاب در کشور در کارگروهی به منظور تخصیص به ناشران، به معاونت فرهنگی واگذار شود. پیشنهاد ما این بود کارگروهی متشکل از نماینده اتحادیه ناشران تهران، نماینده تعاونی ناشران کشور و معاونت فرهنگی، به تخصیص کاغذهای وارد شده برای تولید کتاب در کشور بپردازند و بحث نظارتی آن را نیز در اختیار بگیرند اما این پیشنهاد در آن مقطع با مخالفت روبرو شد و وضع به سمت ایجاد کارگروه فعلی رفت.

وی ادامه داد: در پیشنهاد ما، ملاک‌های تخصیص کاغذ به ناشران به صورت شفاف مشخص شده بود و با جمع‌آوری نظرات مختلف، تنظیم آئین‌نامه‌ای نیز در نظر گرفته شده بود. پیشنهاد ما همچنین این بود که نظارت بر مصرف را در تهران (اتحادیه تهران) و در شهرستان‌ها (تعاونی ناشران کشور) در دست بگیرند اما این پیشنهادات رد شد و در حال حاضر نیز ما در فرآیند تخصیص، با وجود آنکه حرف‌های زیادی برای گفتن داریم، نقشی نداریم.

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران افزود: در حال حاضر ملاک تخصیص کاغذ را میزان تولید کتاب این ناشران در سه سال گذشته آن هم بر مبنای آمارهای مؤسسه خانه کتاب قرار داده‌اند درحالی‌که این مسئله اشتباه است چون هم آمارهای خانه کتاب دقیق نیست و هم این‌گونه تخصیص دادن، حجم زیادی از نقدینگی ناشران را معطل می‌گذارد به ویژه اینکه به طور معمول یک سوم یا یک پنجم از کاغذ مورد نیاز و تقاضا شده از سوی ناشران در این سیستم به آنها اهدا می‌شود.

حسن‌پور تصریح کرد: از زمان تأسیس کارگروه کاغذ وزارت ارشاد تاکنون ۲۰۰ هزار تن کاغذ به کشور وارد شده اما تنها ۱۴ هزار تن از آن در قالب سیستم متمرکز دولتی توزیع شده است و باقی را نمی‌دانیم چه شده است. ما از روز اول در مورد این دست اتفاقات هشدار داده بودیم. مؤکداً بیان کرده بودیم که باید تخصیص کاغذ نشر به اتحادیه‌های نشر و معاونت فرهنگی سپرده شود اما چنین نشد. با این حال در هفته‌های گذشته جلسه‌ای با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار کردیم و ایشان با تائید فرمول پیشنهادی از سوی ما، قول مساعد دادند که این اتفاق عملیاتی شود و تأکید کردند باید به نقطه مشخصی در زمینه توزیع کاغذ می‌رسیدیم تا این اتفاق بیفتد. این در حالی است که در آن مقطع، زمانی که ما و نماینده تعاونی ناشران کشور مؤکداً به بحث نظارت بر مصرف و توزیع اصرار داشتیم، تنها با این سوال روبرو می‌شدیم که «مگر قرار است دولت نقش پلیس را ایفا کند؟».

وی اظهار داشت: در روزهای اخیر قیمت کاغذ گلاسه که مصرف عمده آن برای تولید جلد کتاب است، از کیلویی ۴,۰۰۰ تومان به کیلویی ۲۷ هزار تومان افزایش پیدا کرده است. در کنار آن، افزایش سرسام‌آور قیمت مرکب، فیلم، زینک و سِلِفون جلد کتاب را نیز باید بیفزاییم که اخیراً حدود ۹ برابر قیمت افزایش داشته است. با ادامه این روند، به نظر می‌رسد بعد از پایان نمایشگاه کتاب تهران، عملاً ناشران کشور کتابی برای توزیع نخواهند داشت و برای تولید نیز بودجه‌ای در اختیار نخواهند داشت و تازه این در زمانی است که ناشران آموزشی می‌خواهند کارشان را آغاز کنند و برای ابتدای سال تحصیلی، به تولید آثارشان بپردازند.

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در بخش دیگری از این نشست خبری، به موضوع کتابفروشی‌ها و برگزاری نمایشگاه‌های کتاب در کشور اشاره کرد و گفت: ما نمایشگاه بین‌المللی کتاب و نمایشگاه‌های استانی را برای این ایجاد کردیم که مشکل کمبود ویترین، عرضه کتاب در کشور حل شود. درواقع این اتفاق یک مُسکن برای صنعت نشر کشور بود و حالا بعد از ۳۲ دوره از تزریق این مسکن، متوجه شده‌ایم گویا درون آن کدئین هم داشته است و نشر ما به شکل عجیب به آن وابسته شده است. این روند و ادامه پیدا کردن آن در ۳۲ سال گذشته باعث از بین رفتن ویترین‌های عرضه کتاب در تمام شهرها و استان‌ها شده و سرمایه‌های بسیار زیادی را به نابودی کشانده است. اگر ما برای برگزاری یک دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب، حدود ۱۵ میلیارد تومان هزینه می‌کنیم، تنها یک کتابفروشی ما در حوالی خیابان انقلاب، حدود ۱۰ میلیارد تومان ارزش مِلکی دارد. از بین رفتن این سرمایه، چیزی نیست که به سادگی از کنار آن عبور کنیم و با ادامه یافتن روند فعلی، این اتفاق در حال رخ دادن است.

حسن‌پور بیان کرد: سیاستگذاری‌های فعلی ما در برگزاری نمایشگاه‌های کتاب، به سمت کم‌رنگ‌کردن نقش کتابفروشی‌ها است درحالی‌که اگر به دنبال حمایت فرهنگی از نشر هستیم، به جای برگزاری نمایشگاه‌های مختلف استانی، در ادارات، نهادها و باید بودجه‌های موجود را به سمت حمایت و حفظ ویترین‌های دائمی فروش کتاب، یعنی کتابفروشی‌ها سوق دهیم. فراموش نکنیم که کتابفروشان و توزیع‌کنندگان هم بخش بزرگی از بدنه فرهنگی کشور ما را شکل می‌دهند که در حال تعطیل شدن و نابودی است.

وی خاطرنشان کرد: نمایشگاه کتاب در تهران و شهرستان‌ها تبدیل به پدیده‌ای شده است که تمامی ناشران هم دیگر کنترلی بر آن ندارند. به نظر من لازم است که هر چه سریع‌تر به فکر اصلاح قوانین و ضوابط باشیم که در این نمایشگاه‌ها حاکم است. ما ۳۲ سال فرصت شناسایی مناطق محروم و توسعه کتابفروشی‌ها در آنجا را داشتیم. اگر تاکنون یک دهم از هزینه نمایشگاه‌های استانی را صرف کتابفروشی‌ها کرده بودیم، این مسئله رفع شده بود. به نظر من باید ضوابط و قواعد این نمایشگاه‌ها به شکلی اصلاح شود که دیگر فرق زیادی میان ناشران و کتابفروشان در آنها نباشد. کتابفروش حق قانونی خودش را می‌خواهد یعنی اینکه به عنوان محلی برای فروش کتاب به رسمیت شناخته شود نه اینکه به بهانه‌های مختلف به جای رجوع به آن، نمایشگاه کتاب تأسیس شود.

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران از ابلاغ مصوبه شورای شهر تهران به تمامی نهادهای ذیربط شهرداری خبر داد که به موجب آن، برگزاری هرگونه بازارچه، نمایشگاه و رویدادی با محوریت فروش کتاب باید با مجوز اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران باشد

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایرنا، یار مهربان مدت‌های درازی است که در قفسه‌های کتابفروشی‌ها تنها مانده، به باور کارشناسان فرهنگی در سالهای اخیر، کتاب دیگر به شکل گذشته اصلی‌ترین مطلب زندگی مردم نیست. حالا فقط کسانی هنوز طرفدار و همنشین کتاب هستند که فوائد آن را به خوبی می‌دانند و هیچ‌گاه کنارش نگذاشته‌اند.

اثر گرانی کاغذ بر حوزه نشر

با این حال باید پذیرفت کتاب در شرایط کنونی از چرخه زندگی روزمره افراد جامعه تاحدود زیادی کنار گذاشته شده است. هرچند بروز مشکلات در حوزه نشر هم دراین سال‌ها به ریزش سرانه مطالعه و همین‌طور سقوط تیراژ کتاب دامن زده است. افزون شدن قیمت کاغذ در سال‌های اخیر با سیر صعودی، یکی از مهم‌ترین عواملی است که ناشران از آن به عنوان معضلی اساسی در حوزه نشر یاد می‌کنند.

به‌ویژه این‌که نوسان قیمت در بازار کاغذ باعث شده تا دیگر بخش‌های نشر که به مثابه حلقه‌های زنجیر به یکدیگر به هم پیوسته‌اند نیز دستخوش مشکلات بیشماری شوند. دراین گزارش تلاش کرده‌ایم تا با نشستن پای صحبت‌های بعضی از ناشران و مولفان، چرایی بروز مشکلات در عرصه نشر و راه‌های برون‌رفت از این بحران را دریابیم.

 

به جز کاغذ سایر ابزارهای چاپ هم گران شده‌اند

امیر حسین‌زادگان مدیر انتشارات «ققنوس» یکی از ناشرانی است که با او درباره تاثیر گرانی کاغذ بر وضعیت نشر صحبت می‌کنیم، حسین‌زادگان دراین باره می‌گوید: شاید برخی تصور کنند که مشکل اصلی حوزه نشر در حال ‌حاضر فقط به کاغذ محدود می‌شود اما واقعا این‌طور نیست، بلکه حیطه نشر در شرایط کنونی با مصائب دیگری هم دست به گریبان است. مانند گران شدن مقوا، گلاسه، چسب و سایر ابزارهایی که اگر نگوییم به شکل مستقیم، ولی غیرمستقیم در فراز و نشیب سیر نشر تاثیرگذارند. به‌عنوان مثال همین اواخر کتابی را برای انتشار به صحافی داده بودیم، ولی کتاب صحافی نشده بود وقتی علت را جویا شدیم گفتند چسبی که مخصوص صحافی کتاب به کار میرود گران شده است.

این درحالی است که قیمت آن چسب پیش از صورت گرفتن تورم و گرانی، دوازده هزار تومان بود ولی امروز قیمت آن به چهل هزار تومان رسیده است. مثال‌هایی از این دست درباره ابزارهایی که در زمینه انتشار یک کتاب به کار می‌رود فراوان است. به‌طور کلی از آنجایی که مسائل در حوزه نشر مانند حلقه‌های زنجیر به یکدیگر پیوسته است، وجود نقصان در یکی از شاخه‌ها سایر حوزه‌ها را هم درگیر می‌کند. طبیعی است وقتی اقلام در لیتوگرافی، صحافی و چاپ این‌قدر با افزایش قیمت توام شده بر قیمت کاغذ و همین‌طور کتاب هم تاثیر به‌سزایی خواهد داشت.

 

دست‌های پشت پرده قیمت کاغذ

مدیر انتشارات «ققنوس» درباره قیمت کاغذ و نوسان آن در بازار نیز اضافه می‌کند: قیمت کاغذ رقعی شصت در نود در ماه‌های گذشته به مرز چهل هزارتومان می‌رسید ولی امروز این رقم به دویست و پانزده هزار تومان افزایش یافته است. این درحالی است که خاطرم هست آقای آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان در گفت ‌وگویی اشاره کرده بود که از بین دویست تن کاغذی که وارد شده، تنها سه درصد آن به وسیله تعاونی ناشران توزیع می‌شود و باقی این تعداد معلوم نیست چه شده است.

به نظرمی‌رسد این صحبت ایشان از سویی مایه نگرانی نیز هست، زیرا امروز در شرایطی قرار داریم که قیمت دلار هم به نسبت چند ماه قبل این‌قدر با نوسان توام نیست و به ثبات تقریبی دست یافته، با این‌حال چرا باید از دویست تن کاغذ، فقط سه تن آن از سوی تعاونی ناشران توزیع شود! این‌طور به نظر می‌رسد که دست‌هایی پشت پرده است تا قیمت کاغذ هم چنان بالا نگاه داشته شود. دست‌هایی که نه من ناشر شناختی از آنها دارم و نه مرتفع کردن مشکلاتی از این دست کار ناشر و اساسا اهالی فرهنگ است. این مسئله‌ای است که باید به دست مسئولین و سیاست‌گذاران فرهنگی حل و فصل شود.

 

مافیای پخش نداریم

صرف‌نظر از مقوله گرانی کاغذ در بازار این روزهای نشر با حسین‌زادگان این مسئله را مطرح می‌کنم که بعضی از مولفان و مترجمان، وجود مافیا در حوزه توزیع و پخش را هم یکی از مشکلات امروزی حوزه نشر قلمداد می‌کنند، حسین‌زادگان اما با این حرف مخالف است و می‌گوید: مسئله‌ای که دراین‌باره وجود دارد این است که به‌طور کلی پخش و نشر از گردش مالی مطلوبی برخوردار نیست که حالا کسی هم بخواهد ادعا کند دراین وادی‌ها مافیا فعالیت می‌کند.به قولی مورچه چه هست که کله پاچه‌اش باشد. اما گاهی دیده شده کتاب‌هایی به بازار عرضه می‌شوند که عملا به لحاظ محتوایی مطلوب و در خور اعتنا نیستند، طبعا توزیع‌کنندگان وقت کمتری به چنین کتاب‌هایی می‌گذارند، به این خاطر که می‌دانند چنین آثاری از سوی مخاطب نمی‌تواند با اقبال مناسبی مواجه شود.

بنابراین اگر مخاطب به سمت خواندن و مطالعه کتاب‌هایی ازاین دست کمتر توجه نشان می‌دهد به دلیل وجود مافیا در این بخش نیست. کما این‌که متاسفانه امروز شرایط به گونه‌ای شده است که هر فردی که به مسئله کتاب و فرهنگ اشراف چندانی هم ندارد، به تالیف و ترجمه روی آورده و بازار کتاب پرشده از آثاری که به معنی واقعی از منظر مطالعه بار مثبتی را به مخاطب اضافه نمی‌کنند و به دلیل آن‌که مولف خودش هزینه سرمایه‌گذاری و چاپ را به عهده گرفته عرضه شده‌اند.

طبعا نمی‌توان انتظار داشت شرایط توزیع هر کتابی حتی با نازل‌ترین شکل محتوایی با پخش یک کتاب ارزشمند و کیفی در بازار برابری داشته باشد. قطعا می‌بایست تفاوت‌های اساسی میان این دو اثر از منظر توزیع وجود داشته باشد و وقتی چنین شرایطی پیش می‌آید نامش مافیا نیست؛ یک جور غربال‌گری آثار برای عرضه در بازار کتاب است.

 

قیمت بالای کتاب مخاطب را کم کرده است ‏

این ناشر پرسابقه در ادامه اضافه می‌کند: در سال‌های اخیر بروز مسائل مختلف در حوزه نشر منتج به گران شدن کتاب شده است. طبعا وقتی پروسه چاپ یک اثر علاوه بر زمان‌بر بودن با هزینه‌های سرسام‌آور توام باشد وقتی کتاب به مرحله نهایی چاپ می‌رسد، ناشر سعی می‌کند منفعت اقتصادی خود را هم در نظر بگیرد و ‌قیمت تمام شده کتاب را براساس هزینه‌هایی که تا آن لحظه برای آن اثر پرداخته اعمال کند. در نهایت قیمت کتاب هم امروز آن‌طور که باید نزد مخاطب مقبول نیست و به نوعی می‌توان گفت، خرید کتاب از عهده اکثریت افراد جامعه خارج شده است.

برای بعضی از مخاطبانی که سالیان سال است با کتاب همنشینی دیرینه دارند و مطالعه اصلی‌ترین عادت زندگی شان است این تلقی پیش آمده که کتاب گران شده، در حالی‌که اگر این افراد تامل بیشتری در حیطه نشر انجام بدهند متوجه می‌شوند با توجه به گران شدن زیر شاخه‌های نشر که پیش‌تر هم اشاره کردم، ناشر چاره‌ای جز افزودن چند درصدی به قیمت کتاب ندارد. چرا که به‌هرحال ناشران هم باید از رهگذر فعالیتی که در حوزه فرهنگ انجام می‌دهند امورات خود را بگذرانند.

اگرچه به شخصه دراین مدت که شرایط خرید کتاب برای مخاطبان دشوار شده تلاش کرده‌ام کتاب‌هایی را که از سوی انتشارات «ققنوس» چاپ می‌شود با قیمت بالا به خریداران عرضه نکنم. باوجود این‌که قیمت کتاب نسبت به اردیبهشت امسال تقریبا چهار برابر شده اما هنوز هستند ناشرانی که حاضرند خودشان ضرر کنند ولی کتاب را به قیمت بالا به مخاطب نفروشند تا کتاب به شکلی در دسترس مخاطب قرار بگیرد که او از عهده خرید آن بربیاید. حالا دراین بین بعضی ناشران این مسئله یعنی قدرت خرید مخاطب را در نظر می‌گیرند و رعایت می‌کنند و بعضی هم فقط سود و منعت شخصی‌شان که از فروش کتاب حاصل می‌شود را در نظر می‌گیرند.

 

اغلب ناشران محکوم به شکست شده‌اند ‏

با حسین‌زادگان این سؤال را مطرح می‌کنم که با وجود آن‌که امروز بعضی از گران شدن قیمت کاغذ به‌عنوان معضل اساسی دراین وادی یاد می‌کنند ولی واقعا اصلی‌‌ترین مشکل در این حیطه چیست؟ او در پاسخ به این سؤال می‌گوید: درست است که شاید به جز کاغذ مسائل مهم‌تری هم در حیطه نشر باشد، ولی بازهم امروز کاغذ در اولویت حل مسائل قرار دارد. از این رو تصور می‌کنم اگر شرایطی مهیا شود که کاغذ به دست بخش خصوصی گرفته شود شاید بتوان شرایط بهتری را دراین عرصه رقم زد. هرچند به نظر می‌رسد تحریم‌ها تاحدودی دست‌و پای ناشران و دست‌اندرکاران نشر را در این زمینه بسته و باعث محدودیت عملکردها شده است.

واقعیت این است که امروز وجود تنگناها در عرصه نشر به گونه‌ای شده که اغلب ناشران به ویژه آن دسته که توان چندانی ندارند محکوم به شکست شده‌اند. البته این رکود و شکست فقط محدود به صنف ناشران نیست، صنوف دیگر هم درگیر مشکلاتی از این دست هستند. در سال‌های اخیر با افزایش آمار تعطیلی و تغییر کاربری ناشران و کتابفروشی‌ها مواجه بوده‌ایم و این روند هم‌چنان ادامه دارد، شاید اگر در این حیطه برنامه‌ریزی دقیق‌تری صورت بگیرد و مشکلات حوزه نشر حل شود، بتوان به ارتقاء سطح مطالعه میان مردم هم امیدوار بود.

 

هشتاد درصد کالاهای غیرمرتبط، بیست درصد کتاب ‏

عباس جهانگیریان نویسنده و نمایشنامه نویس هم از دیگر اهالی فرهنگ است که درارتباط با مصائب فعلی حوزه نشر معتقد است: زمانی بود که وقتی وارد یک کتابفروشی می‌شدیم صددرصد اجناس آن را کتاب تشکیل داده بود. در سال‌های اخیر تعدادی از کتابفروشان، بخشی از کتابفروشی خود را به فروش وسایل دیگری مثل لوازم‌التحریر و غیره اختصاص دادند، بعضی دیگر از سر ناچاری ترجیح دادند در کنار لوازم‌التحریر به فروش زیورآلات هم بپردازند تا کتابفروشی‌شان به تعطیلی کشیده نشود.

امروز شرایط در حیطه نشر تا اندازه‌ای رو به وخامت گذاشته که گاه وقتی به یک کتابفروشی می‌رویم می‌بینیم تمام اجناس مغازه‌اش را کالاهای غیرمرتبط تشکیل داده‌اند و فقط به اندازه یک قفسه کتاب در انتهای مغازه‌اش قرار داده، بلکه بتواند همان تعداد کتابی که عرضه کرده را به فروش برساند. کتابفروشی‌های معتبری در این سال‌ها بوده‌اند که از طریق رسانه‌ها خبر ورشکستگی شان به گوشمان رسیده است و متاسفانه این روند فقط به یکی دو مورد محدود نمانده و به بخش‌های بیشتری دراین عرصه تسری پیدا کرده است.

 

سقوط تیراژ کتاب اسفبار است ‏

این نویسنده اضافه می‌کند: آنچه اسفبارتر است سقوط شمارگان کتاب است که در سال‌های اخیر تعداد کتاب‌های چاپ شده حتی به سیصد هم رسیده‌اند. هرچند بعضی ناشران ابراز می‌کنند برای خالی نبودن عریضه و ارائه بیلان کاری و عملکرد خود گاه به انتشار کتابی با تیراژ صد عدد هم پرداخته‌اند. کاهش تیراژ کتاب و به تبع آن کاهش سرانه مطالعه افراد جامعه به خودی خود مسئله مهمی است که نباید از کنار آن ساده بگذریم.

ضمن این‌که افت سرانه مطالعه هیچ ربطی هم به ورود شبکه‌های اجتماعی ندارد،چرا که شبکه‌هایی نظیر اینستاگرام، توئیتر، فیس بوک و... خیلی زودتر از آنچه به کشور ما برسد در کشورهای دیگر فراگیر شده بود،ولی می‌بینیم در آن کشورها سرانه مطالعه تغییری نکرده و مردم هم‌چنان مطالعه کتاب‌های کاغذی را در اولویت قرار می‌دهند. این سؤال مطرح می‌شود که آیا اصلا اراده‌ای برای توسعه کتابخوانی در جامعه وجود دارد یا خیر؟ هرچند اگر هم شاهد این اراده و میل باشیم باید بگوییم تا امروز چندان که باید دراین زمینه عزم جدی نداشته‌ایم و ضعیف عمل کرده‌ایم.

طبیعی است تا زمانی که ساختارعرصه‌های فرهنگ و هنر اصلاح نشوند نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم سایر مسائل کلیدی در این حوزه بهبود یابند. اقتصاد و فرهنگ همواره با یکدیگر ارتباط تنگاتنگی داشته و دارند و اگر در یکی از این عرصه‌ها اختلالی ایجاد شود، حوزه‌های دیگر را هم به نوعی درگیر می‌سازد.

 

چاره‌جویی در اصلاح زیرساخت‌هاست ‏

از جهانگیریان می‌پرسم اصلاح ساختارهایی که در فرهنگ به آن اشاره می‌کند باید چگونه صورت بگیرد؟ او می‌گوید: این مسئله از عهده اهالی فرهنگ و هنر خارج است و کارشناسان و جامعه شناسان هستند که می‌توانند به تحلیل و به تبع آن چاره جویی این مسئله بپردازند. در کشورهای دیگر مافیا در هر حیطه‌ای که باشند محکوم می‌شوند،ولی در کشور ما مافیا به این سادگی‌ها شناسایی نمی‌شوند و همیشه سایه‌شان بر سر فرهنگ و هنر قرار دارد. این طور به نظرمی ‌رسد که به موازات توزیع کاغذ می‌بایست مدیریتی هم صورت بگیرد.

باید شرایطی فراهم شود تا ناشران هر کتابی را چاپ نکنند، به خصوص کتاب‌هایی که به لحاظ موضوعی و محتوایی به گونه‌ای هستند که مخاطب هم ندارند. شاید اگر دولت به شناسایی ناشران فعال و شناخته شده بپردازد و سهمیه کاغذ فقط به این گروه از ناشران تعلق بگیرد، تاثیری در کاهش قیمت کاغذ داشته باشد. ما به دلیل نبود فرهنگ‌سازی نتوانسته‌ایم به آن شکلی که باید فرهنگ مصرف کاغذ را حفظ کنیم. با نگاهی به بروشورهای تبلیغاتی با حجم سنگین کاغذهایی که برای چاپ آنها به کار رفته شده می‌توان پی برد که اصولا قدر و ارزش کاغذ برای ما شناخته نشده است.

 

فرهنگ صحیح مصرف کاغذ نداریم

این نویسنده ادامه می‌دهد: در حالی‌که اگر از دوران کودکی به ما می‌آموختند که هر کاغذی که هدر می‌دهیم در واقع شاخه‌ای از درخت است که از بین می‌رود شاید می‌توانستیم بیشتر از امروز در این امر صرفه‌جویی کنیم. بروز مشکلات در حوزه نشر در شرایط کنونی در حالی صورت گرفته که مشاغل مرتبط بسیاری با چاپ و نشر به دلیل رکودی که در این حیطه وجود دارد رو به تعطیلی هستند و افرادی که دراین بخش‌ها فعالیت می‌کنند و امرار معاششان تنها از این طریق است به بن‌بست خورده‌اند.

 

خرید و فروش کاغذ با بندی دویست و شصت هزارتومان

مهدی ساروخانی یکی از کارشناسان حوزه نشر است، او سال‌ها در نشرهای مختلف فعالیت داشته و به گفته خود زیر و بم مشکلات این عرصه را می‌داند. ساروخانی‌با بیان این‌که پیش از به وجود آمدن تورم، قیمت کاغذبندی در حدود هفتاد تا هشتاد هزار تومان بود می‌گوید: ولی امروز این رقم به جایی رسیده که هر بند کاغذ دویست و شصت هزار تومان در بازار خرید و فروش می‌شود. این درحالی است که کاغذ یکی از اصلی‌ترین اقلام برای چاپ و نشر به شمار می‌رود. ناشرانی هستند که به نوعی به آنها ناشران خرد گفته می‌شود و برعکس ناشران شناخته شده، توان مالی چندانی برای فعالیت در این عرصه ندارند.

این ناشران زودتر از بقیه در برابر مشکلات حیطه نشر سرخم کرده و رو به تعطیلی گذاشته‌اند. مردم هم بنای زندگی خود را بر تامین ضروریات گذاشته‌اند و در این بین سهم کتاب از گذشته کمتر شده است. به‌جز اقشاری مثل دانشجویان که تلاش می‌کنند از طریق بن‌های دانشجویی یا نشر دیجیتال نیازهایشان در زمینه کتاب و کتابخوانی را تامین کنند.

ساروخانی ادامه می‌دهد: اخیرا اتحادیه ناشران با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کارهایی در زمینه تخصیص کاغذ به ناشران انجام داده بود ولی با حجم مشکلاتی که حوزه نشر با آن دست به گریبان است این قدم‌ها نمی‌تواند کمک‌دهنده قطعی باشد.

خاطرم هست تا پیش از سال نود، قیمت کاغذبندی پانزده هزار تومان بود و به شکل سهمیه‌ای به ناشران عرضه می‌شد که البته آن هم مشکلات خود را داشت و باعث ایجاد بازار سیاه شده بود. ولی از سال نود که سوبسید کاغذ عملا برداشته شد چیزی در حدود دو سه برابر به قیمت کاغذ افزوده شد. امروز شرایط در حیطه نشر به شکلی شده که اقتصاد نشر روند ناسالمی را طی می‌کند و از این رهگذر، بعضی از ناشرانی که فقط به دنبال منافع خود هستند این روند را دنبال می‌کنند.

هرچند ناشرانی هم هستند که به رغم تمام مشکلات، تلاش می‌کنند تا مسیر سالم را در این زمینه طی کنند.با این حال تصور می‌کنم بحث اصلی در حال حاضر، کاغذ نیست فرهنگ است. ریزش سرانه مطالعه هیچ گاه به نفع یک جامعه نبوده و نیست. این مشکلی است که امروز ما با آن دست به گریبان هستیم و اشتیاق اغلب مردم به شبکه‌های اجتماعی به جای خواندن کتاب هم به این آسیب دامن زده است. روی این اصل به نظرم این مسئله باید در درجه نخست مورد واکاوی قرار بگیرد.

اگر فرهنگ مطالعه کتاب‌های غیردرسی از دوران کودکی در خانواده و مدرسه شکل بگیرد شاید بتوان به مرور زمان شاهد مرتفع شدن مشکلات حوزه نشر بود. ولی امروز کتاب بیش از هر زمان دیگر در انزوا قرار گرفته و براساس آمارها به جایگاهی رسیده‌ایم که میزان سرانه مطالعه در بین افراد جامعه روزبه روز با سیر نزولی توام می‌شود.

 

مدیر انتشارات چترنگ معتقد است که تهیه کتاب با پخش‌های معتبر توسط کتابفروشان و همچنین چاپ کتاب‌های دارای مجوز توسط چاپخانه‌ها می‌توان تا حدودی با قاچاق کتاب مقابله کرد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از شریان نیوز،این روزها بازار نه چندان پررونق و سرحال کتاب شاهد معضلی بزرگ و بسیار خطرناک است که به نظر می‌رسد اگر هر چه زودتر اقدامی در جهت مقابله شدید با آن صورت نگیرد، نفس‌های بازار کتاب به شماره بیفتد. آن معضل چیزی نیست جز قاچاق کتاب.

در چند هفته اخیر شاهد اخبار بسیاری درباره کشف و ضبط آثار قاچاق در نقاط مختلف شهر بوده‌ایم، از انبارهای مخفی تا کتابفروشی‌هایی که به راحتی در خیابان انقلاب این آثار را در معرض دید عموم قرار داده‌اند.

پدیده قاچاق کتاب مسئله تازه‌ای نیست و از گذشته این اقدام غیرفرهنگی در بازار کتاب رواج داشته است، ولی امروزه دیگر قاچاق کتاب جنبه مخفی و غیرعلنی‌اش را پشت سرگذاشته و به صورت بسیار علنی و در انظار عمومی در حال رخ دادن است.

بنابر گفته محمود آموزگار رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان، برخی از قاچاقچیان کتاب پیش از این حتی در نمایشگاه‌های کتاب هم صاحب غرفه بوده و به فروش آثارشان می‌پرداختند که این مسئله بیانگر نفوذ بالای این گروه است.

در حال حاضر همانطور که محسن جوادی معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز مدتی پیش اعلام کرد که قاچاق کتاب مهم ترین مشکل بازار کتاب است، این وزارتخانه با همکاری نهادهای ذیربط در حال شناسایی و برخورد با قاچاقچیان بازار کتاب است، همانطور که در چند هفته اخیر شاهد کشف بسیاری از آثار قاچاق نیز بوده‌ایم.

به منظور بررسی علل قاچاق کتاب در بازار و گسترش و فراگیری آن در چند سال اخیر با شهرام جهانگیری مدیر نشر چترنگ گفت‌وگو کرده‌ایم.

 

قاچاقی که به آثار روز ناشران رحم نکرد

شهرام جهانگیری در ابتدا درباره چگونگی قاچاق کتاب و پیشینه آن گفت: «قاچاق کتاب پدیده‌ای است که سال‌هاست در حال انجام است و آنچنان هم پنهان و مخفی نبوده است، اگر یک روز در خیابان انقلاب قدم می‌زدید در جای جای این خیابان قابل رویت بود، چه از دست‌فروشانی که در کنار خیابان بساط کرده‌اند و چه در برخی کتابفروشی‌ها.»

او ادامه داد: «این اتفاق از گذشته توسط همه فعالان حوزه نشر نادیده گرفته می‌شد زیرا که تنها مختص کتاب‌های نایاب یا بدون مجوز بود و این مسئله از نظر بسیاری مشکل‌زا نبود. حال آنکه برخی نیز ته دل‌شان بدشان نمی‌آمد که آثار نایاب از طریق قاچاق در دسترس مردم قرار بگیرد.»

این ناشر درباره وضعیت امروز قاچاق کتاب بیان کرد: «با گذشت زمان اما معضل قاچاق کتاب گسترده و پررنگ‌تر شد و کار به آثار تازه منتشر شده ناشران رسید که با شکل و شمایلی دیگر توسط قاچاقچیان در بازار عرضه می‌شد. این مسئله باعث شد تا اهالی نشر احساس خطر کرده و برای جلوگیری از آن اقدام کنند.»

 

چگونه از بازار کتاب سود می‌کنند؟

یکی از نکاتی که درباره مسئله قاچاق کتاب سوال برانگیز است، وضعیت بازار کتاب است. مسلما قاچاق درباره کالا و در بازاری انجام می‌شود که سودآور باشد در حالیکه بازار کتاب ایران سال‌هاست که درگیر بحران است و هنوز هم نتوانسته از آن رهایی یابد.

قیمت بالای کاغذ و کمبود آن که بر قیمت تمام شده کتاب نیز تاثیرگذار است از جمله مشهودترین معضلاتی است که بازار کتاب با آن دست و پنجه نرم می‌کند. با این حال سوال اینجاست که بازاری که به این شکل درگیر بحران است، قاچاق کتاب در آن چه سودآوری می‌تواند به همراه داشته باشد؟

جهانگیری در پاسخ به این پرسش، اینطور توضیح داد: «مطمئنا بازار کتاب نیز برای افرادی که دست به قاچاق می‌زنند سودآور است، چون تنها هزینه کاغذ و چاپ را پرداخت می‌کنند و سایر هزینه‌ها مانند حق تالیف، صفحه‌آرایی، نمونه خوانی، طراحی جلد و ... که بار آن روی دوش ناشران است را متحمل نمی‌شوند.»

او افزود: «ضمن آنکه برخی از آثار را نیز با قیمتی پایین‌تر از قیمت تمام شده کتاب در اختیار مخاطبان قرار می‌دهند. به همین دلیل سودآور و ثمربخش است.»

 

ترفند قاچاقچیان برای جذب مخاطبان

نکته دیگری در مورد مسئله قاچاق کتاب مورد توجه است، مخاطبان بازار کتاب هستند. در حال حاضر گسترش قاچاق در این حوزه بیانگر استقبال و پذیرشی است که از سوی علاقه‌مندان به کتاب صورت گرفته و مشوق قاچاقچیان برای ادامه فعالیت‌شان شده است.

مدیر نشر چترنگ نظر خود را در این باره بیان کرد: «مسلما مخاطبان بازار کتاب از این پدیده استقبال می‌کنند و به دلیل تبلیغات کذب قاچاقچیان مانند بدون سانسور بودن کتاب، مردم نیز فکر می‌کنند آن نسخه‌ای که انتشارات روانه بازار کتاب کرده است سانسور شده است و از نسخه قاچاق استقبال می‌کنند.»

او همچنین گفت: «ضمن آنکه در حال حاضر که نسخه قاچاق کتاب‌های روز ناشران در کتابفروشی‌ها وجود دارد و چطور می‌توان به مردم گفت که این کتاب‌ها را نخرند؟ یا چطور متوجه تقلبی و قاچاق بودن آن‌ها شوند؟»

جهانگیری در پاسخ به اینکه چگونه آثار قاچاق سر از کتابفروشی‌ها در می‌آورند، در حالیکه مدیران کتابفروشی‌ها باید تفاوت نسخه اصل و قاچاق را دریابند، توضیح داد: «بحث حضور کتاب‌های قاچاق در کتابفروشی‌ها بسیار مفصل است و نیاز به بررسی دارد، اما به نظرم وقتی آثار را با قیمت پایین به کتابفروشی‌ها عرضه می‌کنند، آن‌ها نیز ترغیب می‌شوند تا خریداری کنند و در این وضعیت نه چندان مساعد سود بیشتری کنند.»

 

بازار کتاب الکترونیکی و بی‌توجهی به آن

در کنار قاچاق کتاب کاغذی که این روزها بسیار جدی شده است و مسئولان نیز به شدت در حال برخورد با این معضل هستند، بازار کتاب دیگری نیز به شدت درگیر قاچاق است و هنوز تصمیم جدی برای آن گرفته نشده است، آن هم بازار کتاب‌های اینترنتی است.

جهانگیری درباره وضعیت بازار کتاب‌های اینترنتی گفت: «قاچاق در این بازار خطر بسیار بزرگ‌تری است و اگر رسیدگی نشود گریبان گیر خواهد بود. درباره قاچاق کتاب‌های کاغذی قوانینی وجود دارد که در صورت اجرا شدن بسیار به وضعیت امروز بازار کمک خواهد کرد ولی راجع به کتاب الکترونیکی باید قوانین سخت‌گیرانه‌ای اعمال شود که هنوز این اتفاق رخ نداده است.»

او ادامه داد: «در این بازار هیچ حد و مرزی برای سایت‌ها و کانال‌های مجازی وجود ندارد و به راحتی به صورت غیرقانونی آثار را دانلود و پخش می‌کنند. همچنین هزینه‌ای هم برای کاغذ و چاپ آثار پرداخت نمی‌کنند.»

 

راهکار پیشنهادی برای حل معضل قاچاق

همواره فعالان و اهالی بازار نشر بهترین گزینه برای راهنمایی مسئولان در جهت رسیدگی به مشکلات این حوزه هستند، به همین دلیل مدیر نشر چترنگ راهکارهای مدنظرش برای مقابله با قاچاق کتاب را اینچنین برشمرد: «فکر می‌کنم اگر از دو ناحیه سخت‌گیرانه عمل شود این معضل را بتوان کنترل کرد، اول اینکه کتابفروشان با پخش‌های معتبر در ارتباط باشند و کتاب‌هایشان را از آن‌ها تهیه کنند و دوم به بخش لیتوگرافی و چاپ ارتباط دارد، چاپخانه‌ها ملزم به چاپ کتاب‌هایی شوند که مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشار را داشته باشد.»

او همچنین گفت: «به نظرم راهکار توصیه به مردم برای نخریدن آثار قاچاق کافی نیست و آنچنان که باید نمی‌تواند در حل این معضل موثر باشد.»

 

 

«بیشتر از یک ماهه بدون کتاب میریم مدرسه، بعضی‌ بچه‌ها رفتن از سال قبلی‌ها کتاباشون رو قرض گرفتن که حداقل از رو درس‌های اونا بخونیم تا کتاب خودمون برسه، تازه مجبور شدیم با هم‌دیگه سه تا یکی شریکی از کتابا استفاده کنیم؛ واسه تمرین خونه هم از روی درس‌ها کپی بگیریم؛ چاره دیگه‌ای هم داریم مگه؟ هر روز میگن فردا میاد، شنبه میاد؟ کو، کجا؟ الان آبانه» این روایت هادی سخایی، دانش‌آموز رشته کامپیوتر پایه دوازدهم یکی از هنرستان‌های تهران است تلاش داشته تا صدایشان را به گوش مسئولان آموزش و پرورش برسانیم؛ اتفاقی که فقط مخصوص دانش‌آموزان یک هنرستان و یک مدرسه نیست و امسال گریبان بسیاری از دانش‌آموزان به‌خصوص در پایه دوازدهم را گرفته است.

 

مشکل از تغییر محتوای کتاب‌های درسی است

ثبت‌نام کتاب‌های درسی هر سال از تیرماه آغاز و توزیع آن در کتابفروشی‌ها و مدارس از اوایل شهریور انجام می‌شود؛ این روالی است که سال‌هاست در آموزش و پرورش تکرار شده و تا حالا خلل چندانی در آن به‌وجود نیامده بود اما امسال ظاهرا این چرخه از نقطه آغاز معیوب شده و دانش‌آموزان را با مشکل مواجه کرده است. سمیه سنایی، معلم تاریخ یکی از مدارس مطرح علوم انسانی در این‌باره به همشهری گفت: «مشکل از تغییر محتوای کتاب‌های درسی شروع شد که امسال به پایه دوازدهم رسیده و باعث شده که کتاب‌های جدیدالتالیف دیرتر برای چاپ آماده شوند و به تبع در توزیع سراسری آن هم تأخیر ایجاد شده آن هم در زمانی که مشکل کاغذ هم وجود دارد. الان دانش‌آموزان ما در علوم انسانی هم کتاب ندارند؛ در نهایت مجبور شدیم با کتاب‌های سال قبل آموزش بدهیم تا کتاب‌های جدید برسد.»

 

کتاب‌ها اتوبوسی به فومن رسیدند

سلمان جنگلبانی، معلم ریاضی یکی از مدارس فومن هم از توزیع نامناسب کتاب پایه دوازدهم در مدارس گلایه دارد. او معتقد است که این توزیع نامنظم و نابسامان در ابتدای سال تحصیلی قطعا باعث افت تحصیلی دانش‌آموزان در ادامه سال خواهد شد. «‌اینطور نیست که کتاب نباشد، هست اما یا درست توزیع نشده یا به تعداد کمتری چاپ کرده‌اند؛ الان 12 نفر از دانش‌آموزان مدرسه ما از رشت و تهران و شهرهای دیگر کتاب خریده‌اند آن هم با کلی زحمت؛ مثلا 3 نفر به اقوامشان در تهران گفته‌اند که کتاب‌ها را بخرند و با اتوبوس برایشان بفرستند؛ یا 2 نفر توانسته‌اند تک جلد و 2 جلد از کتابفروشی‌های مختلف رشت کتاب‌ها را جمع کنند. آنهایی هم که ندارند با کپی از صفحات کتاب‌های بچه‌ها درس‌ها را سپری می‌کنند.»

او افزود: «‌خود من از طریق سامانه‌ای که آموزش و پرورش معرفی کرده است کتاب‌ها را سفارش دادم ولی هنوز به دستم نرسیده و مجبورم از نسخه پی‌دی‌اف موجود در سایت رشد استفاده کنم.»

البته مشکل کمبود کتاب و توزیع نامناسب در رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش هر سال وجود دارد و مختص امسال نیست. هادی سخایی در این‌باره گفت: «‌ما دانش‌آموزان این دو شاخه هر سال با این مسئله روبه‌رو می‌شیم، به ما میگن که چون رشته‌هاتون متنوع هست و کتاب‌ها هم هر چندسال یک‌بار به روز میشه، دیر به دستتون میرسه، حتی تو بعضی رشته‌های کار دانش کتاب بعد از 4 ‌ماه توزیع میشه، ولی امسال اوضاع خیلی آزاردهنده‌تر شده و در همه رشته‌ها و درس‌ها این اتفاق افتاده.»

 

تأیید و انکار همزمان مسئولان‌آموزش و پرورش

آش کمبود کتاب‌های درسی در مدارس آنقدر شور شد که مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران هم واکنش نشان داد. عباسعلی باقری در این‌باره به مهر گفته است: «‌کتاب‌های پایه دوازدهم چون امسال سال اولی بود که منتشر می‌شد کمی با تأخیر چاپ و سپس به استان‌ها تحویل داده شد و این چرخه تا منطقه و مدرسه نیز ادامه پیدا کرد. اخیرا تعداد زیادی کتاب تحویل مناطق شده است و تا آخر این هفته به‌تدریج به‌دست دانش‌آموزان می‌رسد.»

اما مسئولان سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی این موضوع را به‌طور کلی رد می‌کنند. آنها می‌گویند که چنین مشکلی وجود ندارد و کتاب‌ها به موقع چاپ و توزیع شده است. احمدرضا امینی، مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی وزارت آموزش و پرورش به صراحت به همشهری می‌گوید که کسری کتاب نداریم و آموزش و پرورش استان‌ها تاکنون گزارشی مبنی بر کمبود کتاب ارائه نکرده‌اند: «‌در نحوه توزیع کتاب‌ها هیچ خلل و مشکلی پیش نیامده ضمن اینکه ما هیچ گزارشی درخصوص کسری کتاب نداریم و کتابفروشی‌های مجاز حتما کتاب‌ها را دارند که دانش‌آموزان می‌توانند با مراجعه به سایت ما اسامی آنها را بردارند و برای خرید کتاب مراجعه کنند.»

او حتی صحبت دانش‌آموزان و معلمان را درخصوص کمبود کتاب پایه دوازدهم عجیب توصیف کرد و گفت: «‌غیراز خرید کتاب از کتابفروشی‌های مجاز، دانش‌آموزان از هر جای کشور می‌توانند وارد سامانه irtextbook.ir  شوند و کتاب‌های خود را به شکل تکی یا بسته کامل سفارش بدهند و در زمان مناسب تحویل بگیرند.»

سیدحسین طلایی زواره، معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی حرف‌های امینی را تکرار کرد و به همشهری گفت: «‌تاکنون هیچ موضوعی مبنی بر کسری کتاب به ما گزارش نشده است. در واقع هیچ استان و منطقه‌ای تاکنون اعلام نکرده که در آنجا با کمبود کتاب مواجه شده‌اند، این موارد فراگیر نیست و هر سال در برخی از مناطق به‌وجود می‌آید.»

مشکل کمبود کتاب‌های درسی فقط مخصوص پایه دوازدهم و رشته‌های فنی و حرفه‌ای نیست؛ برخی از دانش‌آموزان در پایه‌های تحصیلی دیگر نیز تا مدت‌ها کتاب نداشته یا هنوز نتوانسته‌اند خریداری کنند که البته تعداد آنها مشخص نیست ولی صحبت‌های والدین و دانش‌آموزان نشان می‌دهد که در این حوزه نیز مسئله توزیع نامناسب کتاب در سال تحصیلی جاری وجود داشته است. ایلیا طاهاوند، معلم پایه چهارم ابتدایی مدرسه روستایی هیرمند در این‌باره گفت: «متأسفانه دانش‌آموزان مدرسه ما هنوز کتاب ندارند و ما با کمک دانش‌آموزان سال قبل توانستیم این مشکل را تا حدی حل کنیم. در سامانه هم ثبت‌نام کرده‌ایم ولی هنوز کتاب‌ها به ‌دستمان نرسیده است.»

 

کاغذ برای چاپ کتاب نیست

اما ظاهرا مشکل کمبود کتاب‌های درسی دانش‌آموزان در سال تحصیلی آینده جدی‌تر از امسال است، چراکه براثر تحریم‌ها، واردات کاغذ برای چاپ کتاب‌های درسی با مشکل مواجه شده و هنوز بلاتکلیف است. طلایی زواره گفت: «برای خرید کاغذ کتاب‌های درسی وزیر آموزش و پرورش چندین بار با رئیس بانک مرکزی گفت‌وگو کردند اما مشکل تاکنون حل نشده است.»

وی افزود: « اگر تمدید ثبت سفارشات انجام شود، می‌توانیم بخشی از کاغذی که وارد کشور شده و در گمرک است را دریافت کنیم؛ علاوه بر این، مقداری دیگر هم از طریق کشتی در راه کشور است که اگر ثبت سفارشات صورت بگیرد به آنها هم دسترسی پیدا خواهیم کرد.»

طبق آماری که رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی می‌گوید، امسال 140میلیون نسخه کتاب در همه رشته‌ها و پایه‌های تحصیلی برای 13میلیون و800 هزار دانش‌آموز چاپ شده است که این رقم با توجه به افزایش آمار دانش‌آموزی در سال آینده بیشتر هم خواهد شد./ فهیمه طباطبایی

 

 

گرانی کاغذ و به دنبال آن افزایش قیمت کتاب و مشکلات بی شمار دیگر موجب شده که ناشران تمایل به انتشار کتاب نداشته باشند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، مرور چگونگی تعامل ناشران و کتابفروشان در شرایط فعلی/ناشران نمی‌خواهند با کتابفروشی‌ها رقابت کنندحسین عابدینی مدیر مسئول انتشارات سفیر اردهال اظهار کرد:متأسفانه کتابفروشی‌ها هیچ وقت از ناشر کتاب نمی‌گیرند و بیشتر کتاب‌ها را از پخشی‌ها دریافت می کنند. پخشی‌ها هم بیشتر کتاب‌ها را با تخفیف‌های بالا و با شرایط بسیار بد از ناشر می‌گیرند و پس از گرفتن کتاب از ناشر، چک ۸ ماهه یا یک ساله می‌دهند که این کار اصلا برای ناشر صرف نمی‌کند بنابراین مجبور است که فروشش را روی سیستم‌های خودش متمرکز کند بطوریکه خودش کتاب را بفروشد یا کتابهایش را از طریق سایت و اپلیکیشن معرفی کند تا کتاب با واسطه به دست مصرف‌کننده نرسد و تا جایی که اطلاع دارم ناشران نمی‌خواهند با کتابفروشی‌ها رقابت کنند.

مدیرمسئول انتشارات سفیر اردهال در بخش دیگری از سخنانش به برگزاری جلسات بی‌نتیجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای کنترل قیمت کاغذ اشاره کرد و گفت:امروز بسیاری از ناشران تولیدشان را متوقف کرده‌اند و برخی از چاپخانه‌ها نیز در آستانه تعطیلی قرار گرفته‌اند.

وی افزود:هم‌اکنون کاغذفروش‌ها هم متوجه شده‌اند که قیمت کالایشان را به اندازه‌ای باید افزایش بدهند که در زمان کاهش قیمت ارز به قیمت مد نظر خودشان برسند. این در صورتی است که اتحادیه‌ها و تشکل‌های صنفی نیز مجاز به تهیه کاغذ برای ناشران نیستند و تصور نمی‌کنم که در آینده نیز اجازه چنین کاری را داشته باشند. امروزه تولید کتاب، کاری با ریسک بالا است از این رو کسی تمایل به تولید کتاب ندارد.

 

ناشران با احتیاط کتاب منتشر می کنند

رضا حاجی‌آبادی مدیرمسئول انتشارات هزاره ققنوس گفت:تقریبا بیشتر ناشرانی که تا حدودی با استفاده از رانت بزرگ‌شده‌اند بلافاصله پس از گرفتن رانت به دنبال انحصار هستند و خیلی تلاش نمی‌کنند که به نوعی به مخاطب کمک کنند از این رو محتوا و فرهنگ برای چنین ناشرانی اهمیت چندانی ندارد و بیشتر به جنبه اقتصادی نشر توجه می‌کنند البته ناشرانی هم هستند که چنین کاری را انجام نمی‌دهند.

وی گفت:هم‌اکنون فضای مجازی می‌تواند به بهبود وضعیت کتاب و نشر کمک کند و طرح‌های زیادی نیز برای بهبود این حوزه فرهنگی ارائه شده اما اکثر این طرح‌ها ابتر مانده‌اند و به شکل اولیه خود انجام نشده‌اند.

مدیرمسئول انتشارات هزاره ققنوس بیان کرد:بهتر است آثار قرار گرفته در غرفه‌های همه کتابفروشی‌ها در یک وبگاه رسمی قرار بگیرند و با یک تعاملی که با پست انجام می‌شود چنین اتفاقی بیفتد یعنی ناشر موظف باشد که در عرض ۱ یا ۲ روز کتاب‌های سفارش داده شده را به سفارش‌دهنده تحویل دهد.

وی افزود:یکی از مشکلات ما ژست‌های آماردهنده و آمار‌های عملکردی است که نتایج آنها در ویترین محدود کتابفروشی‌ها جای نمی‌ گیرند. ما هر ساله حدود ۶۰ هزار عنوان کتاب جدید منتشر می‌کنیم و به نظر می رسد کتابفروشی‌های جزء باید به سراغ انتشار تخصصی بروند.

حاجی‌آبادی خاطرنشان کرد:به نظر می‌رسد امروزه همه ناشران با سرعت خیلی کم کار می‌کنند و تعداد کتابهایشان به خاطر نوسانات ارز خیلی کم شده است. من فکر می‌کنم ناشران وضعیت کارشان را روی شمعک گذاشتند و با احتیاط کتاب منتشر می‌کنند.

گفتنی است برخی از ناشران در زمان برگزاری نمایشگاه کتاب امسال از فروش کتابهایشان در نمایشگاه خودداری کردند و این نمایشگاه را صرفا به معرفی کتابهایشان اختصاص دادند. این امر اولین گام برای حمایت از کتابفروشی‌ها بود البته بعد از آن برخی از کتابفروشی‌ها تلاش کردند که خطر تعطیلی مراکز فرهنگی محلی را به مشتریانشان گوشزد کنند. در این میان این سؤال مطرح می‌شود که به راستی ما چگونه می‌توانیم به تداوم کتابفروشی‌های محلی کمک کنیم؟

راسته خیابان انقلاب همان‌طور که بورس کتابفروشی‌ها است، پاتوق دستفروش‌های کتاب هم هست، دستفروش‌هایی که در بساط‌شان از کتاب‌های نایاب و ممنوعه تا کتاب‌های هزارتومنی پیدا می‌شود. شاید فروش کتاب‌های نایاب و دست‌ دوم مشکل جدی‌ای برای حوزه نشر نباشد ولی مشکل از آنجایی آغاز می‌شود که سر و کله کتاب‌های روز و مجوزدار در بساط این دستفروش‌ها پیدا می‌شود، کتاب‌هایی که به صورت غیرقانونی کپی شده‌اند و در نتیجه فروش‌شان هیچ سهمی به نویسنده و ناشر اثر نمی‌رسد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ابتکار، اما به تازگی اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با همکاری نیروی انتظامی سعی دارند تا با پدیده قاچاق کتاب مبارزه کنند.

چند هفته پیش بود که محمود آموزگار، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در نشستی خبری از امضای تفاهم‌نامه‌ای درباره قاچاق کتاب بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، قوه قضائیه و نیروی انتظامی خبر داد. بعد از این نشست، معاون فرهنگی قوه قضائیه هم در بازدید از نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران که در اردیبهشت‌ ماه برگزار شد با تاکید بر اهمیت مبارزه با قاچاق کتاب، همکاری نیروی انتظامی برای برخورد با قاچاقچیان حوزه کتاب را ضروری دانست.

ضبط 10 وانت کتاب قاچاق

چند روز پیش خبری منتشر شد که بر طبق آن چیزی حدود 10 وانت کتاب قاچاق توسط پلیس تهران پس از وصول دستور مقام قضائی برای ضبط و جمع‌آوری تعداد زیادی کتاب که به صورت غیرقانونی توسط عوامل یک باند متخلف در این حوزه منتشر شده بود، در هماهنگی با اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، این کتاب‌ها را توقیف و برای انجام مراحل قضائی بعدی به انبار اتحادیه ناشران فرستاده شد. کتاب‌هایی که جزوی آثار ناشرانی چون امیرکبیر، خوارزمی، فرهنگ معاصر، ققنوس، نشر قطره، نیلوفر، علمی، سخن، علم، پیکان، جاویدان چشمه، مازیار، آگاه، بهجت، آموت، اختران، آبی، جامی، پیام و انتشاراتی‏های زمان و نیل (که البته هر دو آنها تعطیل شده‌اند) بودند.

ناشران شکایت نمی‌کنند

در آخرین نشستی که درباره قاچاق کتاب در اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران برگزار شد، آموزگار با اشاره به زیانی که ناشران از قاچاق کتاب می‌بینند، گفت: چند سالی‌ است ناشران با چاپ غیرقانونی آثار دارای مجوز خود مواجه هستند. ناشرانی که کتاب پرفروش داشتند به ناگهان فروش کتاب‌هایشان به ثلث حتی ربع کاهش پیدا کرد زیرا عده‌ای سودجود کتاب‌های آنها را با هزینه کمتری منتشر می‌کنند. معمولا ۱۰ درصد کتاب‌های ناشران حرفه‌ای اقبال پیدا می‌کند و با درآمدی این ۱۰ درصد برایشان ایجاد می‌کند معیشت‌شان‌ را تامین می‌کنند. زمانی که شمارگان این کتاب‌ها کاهش پیدا می‌کند وضعیت معیشتی ناشران دچار مشکل می‌شود. این پدیده به‌قدری افزایش پیدا کرده که در نمایشگاه کتاب تهران، نمایشگاه‌های استانی و فروشگاه‌های مجازی هم با آن‌ها مواجه می‌شویم.

سرقت ادبی در قانون کشور ما به عنوان یک جرم تعریف شده و برای آن مجازاتی از شش ماه تا سه سال تعریف شده است. اما چرا معمولا خبری درباره مجازات قاچاقچیان کتاب نمی‌شنویم؟ به گفته آموزگار براساس قانون جرم قاچاق و کپی غیرقانونی، جرمی خصوصی است و باید شاکی خصوصی داشته باشد که معمولا یا ناشران پول یا وقت ندارند و همین موضوع باعث می‌شود ناشران پا پیش نگذارند. اما چاپ کتاب‌های فاقد مجوز وزارت ارشاد مصداق جرم عمومی است و نیاز به شکایت ندارد. ما این موضوع را به وزارت ارشاد و قوه قضاییه تذکر دادیم تا اقدامات لازم را انجام داده و کتاب‌ها را جمع‌آوری کند.

رئیس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران همچنین درباره نتایج این اقدامات با توجه به اینکه هنوز دستفروشان در کنار خیابان، کتاب‌های قاچاق را می‌فروشند، گفت: سیاست‌های اتحادیه ناشران اقدامات موضعی و موقت نیست بلکه برنامه‌های مشخصی دارد تا جلوی این قبیل اقدامات گرفته شود. ما سعی در گسترش اتحادیه ناشران از یک اتحادیه شهرستان به اتحادیه استانی و حتی اتحادیه سراسری هستیم. اگر اتحادیه تقویت و حمایت شود بازوی اجرایی قوی برای پیش بردن اهداف حوزه نشر است.

وقتی جرمی، جرم نیست!

اما دستفروشان چه می‌گویند؟ اگر ماجرای غیرقانونی بودن فروش کپی کتاب‌ها را کنار بگذاریم، با توجه به پایین بودن سرانه مطالعه در کشور و کمتر کتاب خواندن مردم آیا درآمد این کار ارزش دزد و پلیس‌بازی‌های گاه و بیگاه آن را دارد؟ هنرآنلاین به سراغ یکی از این دستفروش‌ها رفته و کمی با او گفت‌وگو کرده است. این خبرنگار از فردی روایت می‌کند که دیگران مهندس صدایش می‌زنند و در میان کتاب‌هایی که برای فروش روی زمین پهن کرده‌اند اثری از کتاب‌های ممنوعه نیست اما کتاب‌های شعرِ شاعران معاصر، داستان و تئوری زیاد است و همین طور افست‌ کتاب‌هایی که دیگر به آسانی در کتابفروشی‌ها پیدا نمی‌شود. در بخشی از این گزارش آمده است: «می‌گوییم فروش‌شان چطور است؟ که می‌گوید شکر. می‌پرسم:«شکر، یعنی چقدر؟» و اصرار می‌کنم اما پاسخ روشنی دستم را نمی‌گیرد. می‌پرسم کتاب‌ها را از کجا تهیه می‌کند. توضیح می‌دهد که بخش عمده کتاب‌هایش را از اشخاص می‌خرد. به این صورت که یا دیگرانی هستند که کتاب‌های شخصی‌شان را می‌آورند سر بساط تا قیمتی رویش بگذارند و بخرند یا خودش می‌رود به سراغ مشتری و کتابخانه‌شان را می‌خرد. این دفعه صداقت به خرج می‌دهد و می‌گوید سود خوبی هم دارد اگر بتوانیم چنین معامله‌هایی بکنیم.»

اما بخش عمده‌ای از کتاب‌های دستفروشان را کتاب‌های افست تشکیل می‌دهند. اما خود دستفروش‌ها که اقدام به چاپ این کتاب‌های افست نمی‌کنند، پس آنها این کتاب‌ها را از کجا تهیه می‌کنند؟ بنا به گفته این دستفروش منابع اصلی این کتاب‌ها مغازه‌هایی هستند که دیگر برای‌ فروشندگان کتاب‌های بساطی شناخته شده به حساب می‌آیند و در خیابان انقلاب هم کم نیستند.

اما آیا بساط کردن کتاب به راحتی ممکن است و کسی با آنها برخورد نمی‌کند؟ مهندس می‌گوید به همین راحتی‌ها هم نیست و توضیح می‌دهد که سد معبر شهرداری دشمن شماره یک‌شان به حساب می‌آید که گویا سرزدن‌های‌شان به صورت منظم نیست و خود بساطی‌ها هم دقیقا نمی‌دانند چه موقع باید گوش به زنگ باشند. اما از آنجا که باز پس گرفتن کتاب‌هایشان از شهرداری دیگر به راحتی قابل انجام نیست؛ حتی الامکان بساطی‌ها خودشان را از کارمندان شهرداری دور نگه می‌دارند. رفیق مهندس هم می‌گوید: همین موضوع باعث شده خیلی‌ها دیگر بی خیال این کار شوند!

گفته‌های این بساطی حاکی از آن است که تا به حال چندان با فروش کتاب قاچاق به عنوان یک جرم برخورد نمی‌شده و مشکل تنها سد معبر کردن آنها بوده است. حالا با امضای تفاهم‌نامه‌ها و برخوردهای قضائی می‌شود امیدوار بود که حداقل در این بخش با یک آسیب در حوزه کتاب برخورد شود، گرچه قبل از برخورد با دستفروشان باید کسانی را یافت که اقدام به چاپ گسترده غیرقانونی کتاب‌ها می‌کنند.

 

 نائب رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با اشاره به اعطای تسهیلات بازسازی و نوسازی واحدهای صنفی گفت: ناشران و کتابفروشان نیز می‌توانند با توجه به اینکه یک صنف هستند، از این مزایا استفاده کنند و نسبت به بروزرسانی مجموعه‌های خود، به خصوص کتابفروشی‌ها اقدام کنند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایبنا، محمدرضا توکل‌صدیق ادامه داد: با اشاره به نامه اتاق اصناف به اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، عنوان کرد: پیش از این نیز اقداماتی برای راه‌اندازی کتابفروشی توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک شهر انجام شده بود و حالا هم ناشران و کتابفروشان می‌توانند تسهیلات وزارت صنعت، معدن و تجارت برای نوسازی و بازسازی بهره‌مند شوند.

وی با بیان اینکه تسهیلات وزارت صنایع می‌تواند کمک خوبی به ناشران و کتاب‌فروشان باشد، ادامه داد: البته این تسهیلات از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت برای همه اصناف در نظر گرفته شده است و طبیعتا همه واحدهای صنفی از جمله ناشران و کتابفروشان نیز می‌توانند از این مزایا بهره‌مند شوند ولی جزئیات دقیق اعطای وام را توضیح ندادند.

توکل با بیان اینکه نقدینگی در صنعت نشر می‌تواند به کمک دست‌اندرکاران این حوزه بیاید، گفت: اگر اعطای وام ها به درستی انجام شود و این نقدینگی به صنعت نشر به خصوص بخش کتابفروشی تزریق شود، با توجه به اقدامات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک شهر برای اعطای تسهیلات می‌تواند حرکتی موثر در صنعت نشر کشور باشند.

وی یادآور شد: البته بحث توزیع این وام‌ها به گونه‌ای باشد که تمرکز بیشتر آن‌ها برای کتابفروشان باشد تا این بخشی از این بودجه محدود دوباره به بخش نشر منتقل نشود، چون هدف اصلی تقویت کتابفروشان است.

توکل با بیان اینکه یکی از مشکلات کتابفروشان به روز نبودن آن‌ها است، تاکید کرد: کتابفروشان در فضای مجازی فعالیت زیادی ندارند و بسیاری از آن‌ها از امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری کم‌بهره هستند، در این میان برای اینکه در این فضا فعال‌تر شوند، ویترین خود را نوسازی کنند و عرضه محصولات را برای مشتریان جذاب‌تر کنند، باید تحولی در کار خود ایجاد کنند.

به گفته نائب رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، اعتبار 300 میلیون تومانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و تسهیلاتی که وزارت صنعت، معدن و تجارت برای این کار در نظر گرفته است، می‌تواند موجب ایجاد تحول خوبی در حوزه کتابفروشی‌ها شود. 

 

آخرین ماه تابستان زمان شروع دوباره نمایشگاه‌های استانی کتاب است؛ روز گذشته نمایشگاه استانی البرز، نخستین نمایشگاه استانی به‌کار یک هفته‌ای خود پایان داد و سه‌شنبه نمایشگاه استانی آذربایجان غربی میزبان ناشران کل کشور می‌شود.

 

آخرین ماه تابستان زمان شروع دوباره نمایشگاه‌های استانی کتاب است؛ روز گذشته نمایشگاه استانی البرز، نخستین نمایشگاه استانی به‌کار یک هفته‌ای خود پایان داد و سه‌شنبه نمایشگاه استانی آذربایجان غربی میزبان ناشران کل کشور می‌شود. نمایشگاه‌های استانی کتاب در چند دهه اخیر با وجود موافقت‌ها و مخالفت‌های برپایی‌اش در چنین زمانی تقریبا به شکلی ثابت آغاز می‌شود و تا اواخر زمستان ادامه می‌یابد. اگرچه مسوولان بر این باورند که برگزاری نمایشگاه‌هایی از این دست راه را برای گسترش کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه باز می‌کند و برخی ناشران نیز از حضور در این بازار خرسندند ولی این همه ماجرا نیست. بازار نشر، فقط به ناشران، مسوولان و مخاطبان خلاصه نمی‌شود و فراموش کردن هرکدام از حلقه‌های زنجیره نشر در درازمدت منجر به لنگ زدن چرخه این صنعت و سرانجام رکود بیشتر بازار و سرانجام به عاملی خلاف اهداف ایجادکنندگان آن مبدل خواهد شد؛ از این‌رو لازم است نگاهی دوباره به فواید و مضرات چنین طرح‌هایی انداخته شود تا با برآورد زیان و فایده، به تغییر یا تکمیل آن اقدام شود. * موافقان پیش از آنکه مروری بر نظر موافقان طرح نمایشگاه‌های استانی داشته باشیم لازم است از انگیزه به وجود آمدن این طرح آگاه شویم. نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از سال 1366 در پایتخت کشور برگزار می‌شود و با توجه به تجمع اکثر ناشران هر ساله در بازه زمانی 10 روزه برپایی آن سیل علاقه‌مندان به کتاب را به خود جلب می‌کند؛ علاقه‌مندانی که بسیاری از آنان از شهرستان‌های دور به صورت فردی و گروهی در قالب تشکل‌های دانشجویی و... سختی راه را به جان می‌خرند و چند روز را در مجاورت کتاب و البته 20 تا 30 درصد تخفیفی که ناشران برایشان در نظر گرفته می‌شود، بهره‌مند می‌شوند. در این میان هستند خانواده‌ها و علاقه‌مندانی که به‌دلیل فاصله زیاد تا تهران یا مشکلات عدیده دیگر از این ضیافت فرهنگی محروم می‌مانند و احساس غبن می‌کنند. این شد که مسوولان نمایشگاه‌های فرهنگی نزدیک به دو دهه است که به این نتیجه رسیده‌اند برای رعایت عدالت بهتر است این نمایشگاه‌ها در سطحی کوچک‌تر به شهرهای دیگر هم برده شود تا مردم تمام کشور یکسان از تخفیف‌ها استفاده کنند. موضوع دیگری که انگیزه برپایی نمایشگاه کتاب شد، نبود ویترین مناسب در اغلب شهرهای دور از مرکز در طول سال است. در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد، به‌دلیل سهولت تاسیس موسسات انتشاراتی و یارانه‌های اختصاص یافته به آنان، تعداد ناشران به طرز شگفت‌انگیزی افزایش یافت به نحوی که از تعداد کتابفروشان فزونی گرفت. نبود همین ویترین مناسب برای کتاب‌های تولید شده، که تا کنون نیز ادامه یافته، موجب شد مسوولان را به فکر بازارهای موقتی در اقصی نقاط کشور بیندازد تا به این صورت تعادل بین عرضه و تقاضا برقرار شود و این‌گونه شد که نمایشگاه‌های استانی کتاب شکل گرفت و در برهه‌هایی با استقبال مردم هم مواجه شد. از عمده موافقان این نمایشگاه‌ها ناشران کوچکی هستند که به‌دلیل اینکه از داشتن کتابفروشی مناسب در پایتخت یا شهرستان‌ها محرومند چنین فرصتی را مغتنم می‌شمرند تا با دور زدن واسطه‌هایی چون موسسات پخش کتاب و کتابفروشی‌ها، با کسب سود بیشتر کمبودهای دیگر اقتصادی خود را جبران کنند. این ناشران گذشته از منافع اقتصادی، رودررویی بیشتر با مخاطبان و درک سلیقه‌های آنان را از عوامل حضور خود در این نمایشگاه‌ها عنوان می‌کنند. * مخالفان از مخالفان سرسخت برپایی نمایشگاه‌های استانی می‌توان به کتابفروشان شهرستانی اشاره کرد. اغلب آنان بر این باورند که مسوولان به جای درمان مشکلات کمبود مطالعه در کشور که به کم‌رونقی کتابفروشی‌ها و لاجرم بی‌انگیزگی برای دایر کردن کتابفروشی منجر می‌شود، با برپایی نمایشگاه استانی، تیشه به ریشه این شغل زده‌اند؛ چرا که اندک مشتریانی که در طول سال برای خرید کتاب به آنها مراجعه می‌کردند نیز جذب این بازار چند روزه می‌شوند. اگر چه مسوولان نیز هر سال بر این نکته صحه می‌گذارند ولی تاکنون راهکار مشخص و جدی‌ای نتوانسته‌اند برای این معضل پیدا کنند. علاوه‌بر این بسیاری از ناشران بزرگ به‌دلیل داشتن مراکز فروش نیازی به این بازار احساس نمی‌کنند و حضور در شهرستان‌ها را مقرون به‌صرفه نمی‌دانند. دوره‌های ابتدایی نمایشگاه‌های استانی، وزارت ارشاد تمام هزینه‌های حضور ناشران در نمایشگاه را متقبل می‌شد، حتی هتل محل اسکان را نیز مهیا می‌کرد، استقبال نیز قابل توجه بود‌، چرا که برای مردم تازگی داشت، ارگان‌های دولتی و خصوصی نیز استقبال می‌کردند، اما در ادامه کار نمایشگاه‌ها رفته رفته فاقد تحول، دگرگونی و رشد شدند این شد که از استقبال کاسته شد و سرانجام اغلب ناشران بزرگ از آمدن به آن سرباز زدند. حتی برخی ناشران بزرگ هم به بهانه حمایت از کتابفروشی‌های شهرستان از آمدن به این نمایشگاه‌ها امتناع کردند.به نظر می‌رسد با توجه به اینکه تقریبا تمام گروه‌های ذی‌نفع در اقتصاد نشر به اهمیت وجود کتابفروشی‌ها در ادامه یافتن این صنعت معترفند، یافتن راهی برای تقویت این گروه سرانجام به رونق بیشتر همه ارکان این زنجیره منجر خواهد شد، همان‌طور که در طرح حمایتی وزارت ارشاد مانند طرح تابستانه کتاب این موضوع به روشنی ثابت شده است. در چنین طرح‌هایی به جای دور زدن کتابفروشی‌ها، تخفیف از طریق کتابفروشی‌ اعمال و سرانجام همه از آن منتفع می‌شوند. برداشتن موانع از سر راه کتابفروشان مانند حل مشکل مالیات، تخصیص وام‌های دراز مدت، حضور کتابفروشان در نمایشگاه‌های استانی از دیگر راه‌هایی است که منتقدان برای بهبود وضعیت اقتصاد نشر در درازمدت آن‌ها را پیشنهاد می‌کنند.

 

منبع خبر : سایت خبری شعار سال

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شب گذشته نخستین جلسه هم اندیشی خود را با اهالی صنعت چاپ و نشر در محل این وزارتخانه برگزار کرد.

مریم جدلی رئیس انجمن فرهنگی زنان ناشر هم طی سخنانی کوتاه در این نشست گفت: ما در جمهوری اسلامی ایران وزرای مختلفی را دیده‌ایم، در بخش ارشاد برخی از آنها با نشر ناآشنا بودند و تا فضا برای آشنایی مهیا شد، کنار رفتند، اما شما حمایت ناشران را به همراه خود دارید، امیدواریم برنامه‌های کوتاه و درازمدت فراهم شود. پیشنهاد می‌کنیم از افراد متخصص در حوزه نشر بهره‌مند شوید، با این تفسیر که ما هنوز یک مشاور امور بانوان در وزارت ارشاد نداریم، بعضاً مشاوران یا دو یا سه مشغله بودند و یا بازنشسته! امیدواریم در این رابطه اقدامی سریع صورت گیرد.

جدلی بیان کرد: آنچه مانع از انتشار کتاب خوب می‌شود، موضوع کاغذ است، کاغذ امروزه موجب گرانی کتاب شده، از سوی دیگر، کم شدن شمارگان کتاب هم از مواردی دیگر این معضل است، درحالی که کاغذ سرمایه اولیه ماست که اگر با قیمت مناسب به دست ما برسد، شاید کتاب راحت‌تر چاپ شود.

رئیس انجمن زنان ناشر با درخواست ارائه تسهیلات بانکی کم‌بهره از وزیر ارشاد گفت: گفته بودند که ناشران تسهیلات بانکی تعلق می‌گیرد، امیدواریم با تصریح قانون جدید با بهره گم از این تسهیلات استفاده کنیم.

وی افزود: ما ویترین زمینی در کشور بسیار داریم، اما باید برای متضرر نشدن ویترین کتابفروشی‌ها اقدامی صورت گیرد، از سوی دیگر مشکلاتی چون فقدان سیستم توزیع موفق در کشور، آشنا نبودن مؤلفین و مترجمین با قوانین نشر، همه و همه گویای این است که باید کارگاه‌های اموزشی برگزار شود.

 

وی در پایان به هزینه بالای انبار کتاب هم اشاره کرد و گفت: افزایش تبلیغات و تولید محتوای خوب در نوع نگاه مردم برای بیشتر خریدن و خواندن کتاب مؤثر است

معرفی سید عباس صالحی به عنوان وزیر پیشنهادی فرهنگ و ارشاد از طرف رئیس جمهور و همچنین تمایل ژاپن برای پذیرش عنوان مهمان ویژه نمایشگاه کتاب تهران از جمله اخبار مهم حوزه کتاب در این هفته هستند.

 

به گزارش چاپ و نشر،گزارش «یک هفته با کتاب» این هفته، یک گزارش کم خبر محسوب می شود. دو هفته گذشته، به ترتیب ۱۶ و ۱۵ خبر مهم داشت و گزارش این هفته ۱۱ خبر داخلی و خارجی را در حوزه کتاب و نشر شامل می شود.

مهم ترین خبر این گزارش، معرفی سید عباس صالحی به عنوان وزیر پیشنهادی فرهنگ و ارشاد از طرف رئیس جمهور به مجلس شورای اسلامی است. بین اخبار این گزارش می توان ۳ خبر خارجی را هم درباره فراخوان بنیاد یونس امره، رو آوردن برنده جایزه پولیتزر به ادبیات کودک و کتاب نوشتن مدیر سابق اف بی آی مشاهده کرد.

در ادامه مشروح گزارش هفتگی «یک هفته با کتاب» را در هفته ای که گذشت، می خوانیم:

یکی از خبرهای روز سه شنبه این هفته، درباره وزیر پیشنهادی فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران بود. به این ترتیب دکتر حسن روحانی رییس جمهوری اسلامی ایران پیش از ظهر امروز سه شنبه ۱۷ مرداد در نامه ای خطاب به علی لاریجانی رییس مجلس شورای اسلامی در راستای اجرای اصل ١٣٣ قانون اساسی و ماده ١٨٨ آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی وزارای پیشنهادی دولت دوازدهم به همراه شرح حال و برنامه آنان را اعلام کرد.

در این نامه سیدعباس صالحی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان گزینه پیشنهادی این وزارتخانه معرفی شده است.

تشریح شرایط و نحوه تخصیص تسهیلات به کتابفروشی‌ها

محمد سلگی، مدیرکل دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس کارگروه اعطای تسهیلات این هفته به تشریح شرایط و نحوه تخصیص تسهیلات به کتابفروشی های سراسر کشور پرداخت.

سلگی در توضیحات خود در این باره گفت: دوره بازپرداخت این تسهیلات چهار ساله (با خواب شش ماهه) و سود این تسهیلات نیز ۸ درصد است. به عنوان یک اولویت کاری، مناطق کم برخوردار، به عنوان مشمولان درجه اول این طرح معرفی خواهند شد. البته به‌تدریج با بررسی پرونده‌های این مناطق، مجال بررسی طرح‌های رسیده از نقاط دیگر کشور هم فراهم خواهد شد.

اعلام آمادگی ژاپن برای مهمانی ویژه در نمایشگاه تهران

سفیر ژاپن از آمادگی کشورش برای حضور در این نمایشگاه به عنوان مهمان ویژه خبر داد. هیرویاسو کوبایاشی این خبر را در دیدار با قائم‌مقام نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، اعلام کرد.

کوبایاشی در دیداری که این هفته با امیرمسعود شهرام نیا داشت، گفت: بنا به مذاکرات انجام گرفته، کشور ژاپن آمادگی دارد تا در یکی از دوره‌های آتی نمایشگاه کتاب تهران به عنوان مهمان ویژه حضور پیدا کند. وی اولویت کشور خود را سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ دانست.

نمایش بیش از ۹۵۰ عنوان کتاب ایرانی در نمایشگاه پکن

مدیرعامل موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران از نمایش بیش از ۹۵۰ عنوان کتاب در غرفه ایران در نمایشگاه کتاب پکن خبر داد.

امیرمسعود شهرام نیا در توضیحاتش در این باره، در مورد حضور ناشران شرکت کننده و عنوان کتاب هایی که در غرفه ایران در این نمایشگاه، به نمایش گذاشته می شود، گفت: ۱۳ ناشر و ۳ آژانس ادبی بیش از هزار عنوان کتاب در زمینه‌های مختلف را در غرفه ایران به نمایش خواهند گذاشت.

بیست و چهارمین دوره نمایشگاه کتاب پکن از تاریخ ۱ تا ۵ شهریور ماه برگزار می‌شود. ایران مهمان ویژه این دوره از نمایشگاه است.

انتشارا فراخوان جایزه بنیاد یونس امره

بنیاد ادبی یونس امره در ترکیه فراخوانی را منتشر کرده که به موجب آن به بهترین ترجمه‌های ترکی به فارسی جایزه اعطا می شود. طبق این فراخوان، آثار مورد نظر باید با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به چاپ رسیده باشند و ارسال اصل کتاب ترکی و ترجمه آن به موسسه یونس امره الزامی است.

آغاز به کار ششمین جشنواره مجازی کتاب‌خوانی

در خبری که یکشنبه این هفته منتشر شد، بیژن پورمند رییس فرهنگ‏‌سرای فردوس با اشاره به رونمایی از سایت جشنواره‏‌های مجازی طی روزهای گذشته، از آغاز به کار «ششمین جشنواره مجازی کتاب‌خوانی» هم­زمان با برگزاری جشنواره تولید کتاب‌­های صوتی، خبر داد که با هدف ترویج فرهنگ مطالعه و کتاب‌خوانی برگزار می‌شود.

جشنواره مجازی کتاب‌خوانی که با مشارکت مدیریت کتابخانه‏‌ها و ترویج فرهنگ کتاب‏خوانی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران اجرا می‌‏شود، یک مسابقه سراسری است که از میان رمان‌ها و داستان‌های مطرح ایران و جهان در فضای مجازی و به صورت اینترنتی برگزار می‏‌شود.

آتش سوزی در کتابخانه ساختمان مرکزی شرکت ملی نفت

کتابخانه ساختمان مرکزی جدید شرکت ملی نفت ایران صبح دوشنبه این هفته دچار حریق شد که با تلاش نیروهای آتش نشانی و امداد، اطفا شد. این آتش سوزی جزئی بود و در پی آن، فردی مصدوم نشد و خسارت چندانی وارد نشد.

تمدید مهلت جشنواره من و کتاب

جشنواره «من و کتاب» انتشارات سوره مهر به دلیل استقبال مردم و علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی به مدت یک ماه تمدید شد. این خبر هم از جمله اخبار روز دوشنبه این هفته بود و به موجب آن، در حالی که قرار بود آخرین مهلت ارسال آثار به جشنواره «من و کتاب» ۱۳ مرداد ۹۶ مصادف با میلاد امام رضا (ع) باشد، به مدت یک ماه و تا ۱۳ شهریور ماه تمدید شد.

ارسال بیش از ۱۰۰۰ عنوان کتاب به جشنواره کتاب برتر

بنابر اعلام دبیرخانه نهمین دوره جشنواره استقبال ناشران و  شمار کتاب‌های ارسالی بیش از سال‌های گذشته بوده است ولی بسیاری کتاب‌ها منطبق با آیین‌نامه نبوده است.

به این ترتیب، ۱۱۴۳ عنوان کتاب از ۸۰ ناشـر در حوزه‌های شعر، داستان و علمی‌آموزشـی تالیفی چاپ اول سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵در گروه‌هـای سنی خـردسال، کودک و نوجوان به نهمیـن دوره جشنـواره کتاب برتر راه پیدا کردند. این جشنواره توسط انجمن فرهنگی ناشـران کتـاب کودک و نوجوان برگزار می شود.

کتاب نوشتن مدیر سابق اف بی آی

طبق یکی از خبرهای بین المللی این هفته، جیمز کومی مدیر سابق اف‌بی‌آی که توسط ترامپ برکنار شد، اعلام کرده در حال نوشتن یک کتاب است. او قول داده است کتابش دربرگیرنده حقایق ناشنیده از حرفه‌اش باشد.

 پیش‌بینی می‌شود که او بتواند با استفاده از تجربه سیاسی‌خود اطلاعاتی از کمیته امنیتی سنا را نیز بروز دهد.

ورود برنده پولیتزر به حوزه ادبیات کودک

 

یکی از خبرهای روز سه شنبه این هفته، در حوزه بین الملل و درباره ورود یکی از برندگان جایزه ادبی پولیتزر به حوزه ادبیات کودک بود. جونات دیاز به خاطر قولی که سال ها پیش به دخترخوانده هایش داده بود و گفته بود که کتابی برای آن ها می نویسد، به تازگی کتاب «زاده جزیره» را نوشته که این کتاب تصویری که قرار است ۱۳ مارس ۲۰۱۸ منتشر شود.

منبع: مهر