آمارها گویای آن هست که حوزه کتاب و کتابفروشی و شغل ها منسوب به آن، حدود ۱۰ سال هست که از طریق رونق فاصله گرفته اند و روزانه چاپخانه ها و کتابفروشی هایی تعطیل می شوند و شغل هایی که در چرخه تولید کتاب وجود داشتند. 

به گزارش چاپ و نشر، امروز دیگر مثل گذشته خبری از حضور فعال لیتوگراف ها، صحافان و حتی کتابفروش ها نیست و کمتر فردی به این شغل ها وارد می گردد یا در آنان سرمایه گذاری می کند.

طبیعی هست در این وضع پخش و توزیع کتاب نیز مثل دیگر اجزای این چرخه دچار مشکل باشد و در استان پهناوری مثل فارس تعداد پخش کنندگان و موزعان کتاب به تعداد انگشتان یک دست نیز نرسد.

مبحث پخش و توزیع کتاب، از دیرباز در شمار مشکلات و مصایب این حرفه فرهنگی بوده هست. ناشران شهرستانی به صورت مستمر برای رساندن کتابهای خود به مرکز با سختی هایی رو به رو بوده اند و ناشران پایتخت نیز از به صرفه نبودن ارسال کتاب به شهرستان ها گفته اند.

کتابخوان ها و دانشجوهای که بیشترین احتیاج را به کتاب دارند، از کم بودن و نبود بعضی کتابهای موردنیاز در شیراز گلایه می کنند، آنان گاه ناچار می شوند برای به دست آوردن کتابهای مدنظرشان به تهران عزیمت کنند یا در انتظار نمایشگاه های کتاب بمانند تا شاید ناشر مدنظر غرفه ای دایر کرده باشد و شاید کتابشان را با خود آورده باشد. بعضی برای خلاصی از این معضل به خواندن کتابهای الکترونیکی روی آورده اند، بعضی نیز نسخه صوتی آنرا ترجیح می دهند؛ اما کتابهای الکترونیکی یا نسخه های صوتی نیز بصورت غیرقانونی به وفور یافت می گردد و در این میانه حق ناشر و نویسنده و مترجم رعایت نمی توان.

نبود سیستم سراسری و معطوف توزیع و پخش کتاب از مسائل مهمی هست که در بحران کتاب نخوانی کمتر به چشم می خورد؛ اما مسائل دیگری را در دل خود دارد که همه گروههای چاپ و نشر کتاب را درگیر کرده هست.

عبدالحمید شفیعی از پخش کنندگان و فروشندگان کتاب در شیراز به خبرنگار ایرنا می گوید: از سال ۹۰ کتابخوانی از بین رفت، اکثر از ۱۰ کتابفروشی تعطیل شده و بقیه هم در شرف تعطیلی می باشند. من هم می خواهم تعطیل کنم، وضع کتاب خیلی خراب هست، هزینه زیادتر از درآمد هست، از ۱۲کارمند، ناگزیر به اخراج هشت نفر گردیدم.

او در مورد سیستم توزیع کتاب نیز می گوید: مشکل پخش کتاب مربوط به امروز نیست، همیشه برای رساندن کتاب به دست کتابفروشان با سختی رو به رو بوده ایم، اکنون که شبکه های مجازی به مساعدت آمده اند، کتاب هایمان را ازطریق آنان به دست بیننده می رسانیم؛ اما دوباره هم پاسخگوی مخارج نیست و سودآوری ندارد.

ریاست انجمن ناشران و کتابفروشان استان فارس، محمدجواد کاظمی نیز وجود مشکل در سیستم توزیع و پخش کتاب را تأیید می کند و پیشنهادش توجه به ابزارها و حجم های فضای سایبری هست.
کاظمی اظهار می کند: قبل از تشکیل انجمن پیشنهاد یکپارچه سازی سیستم توزیع از طریق عده ای از ناشران عرضه شد، اما از آنجا که متولی خاصی نداشت از آن استقبال نشد؛ به همین سبب با راه اندازی انجمن ناشران و کتابفروشان فارس، برای برطرف این مشکل سیستم ای را درنظر گرفته ایم که مقدمات آن فراهم شده هست و بر مبنای آن همه کتابهای ناشران استانی با مشخصات کامل در آن ثبت می گردد و انجمن بعنوان توزیع کننده آثار ناشران استان فارس، امکان تبادل کتاب را فراهم می آورد.
در نهایت، همه اگر ها و لازم هست ها در حوزه نشر و توزیع و فروش کتاب به یک راه ختم می گردد: رونق کتابخوانی. مردم از گرانی کتاب اظهار می کنند و از این که مخارج اولیه و ضروری زندگی فرصت خرید کتاب را به آنان نمی دهد، فعالین حوزه کتاب درمقابل، کتاب را درمقایسه با دیگر کالاها همچنان ارزان می دانند و درعین حال از بعضی بی برنامگی ها مثل گران شدن کاغذ و برداشته شدن یارانه آن بصورت ناگهانی، گله می کنند. کتابفروش ها دولت را در قسمتی از مشکلاتشان، مثل معاف نشدن از مالیات مقصر می دانند، ناشران از چاپ کتاب قاچاق و استفاده غیرقانونی از نسخه های الکترونیکی اظهار می کنند و کسی نمی داند چه زمانی و چه کسانی بدون آنکه برای این بحران بدنبال مقصر بگردند، راهکار های زیرساختی و بنیادی و فرهنگی کارامدی را عرضه خواهند کرد تا بتوان سرانه مطالعه را چند دقیقه زیادتر زیاد کرد.