سفارش چاپ کتاب‌های نفیس متوقف شده است

جمید متواضع گفت: به دنبال گرانی مواد اولیه کتاب‌های نفیس از ابتدای سال جاری سفارش چاپ کتاب نفیس نداشته‌ایم، درحالی طی سالیان گذشته نیمی از سفارش‌های ما به کتاب‌های نفیس اختصاص داشت.

 حمید متواضع؛ مدیر چاپخانه ابیانه که در حوزه انتشار کتاب‌های نفیس فعال است در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، با اشاره به دغدغه‌ ناشران و چاپخانه‌‌های آثار نفیس، گفت: متاسفانه مواد اولیه مرغوب مورد نیاز کتاب‌های نفیس در ماه‌های اخیر با افزایش قیمت بسیار بالایی همراه بوده و این موضوع تاثیر شگرفی بر حجم سفارش‌ها و کار در این حوزه داشته است.

 وی افزود: تامین مقوا و کاغذ گلاسه با قیمت‌های بالای کنونی برای یک ناشر و چاپخانه‌دار که سود اندکی کسب می‌کنند، اصلا اقتصادی نیست. از سوی دیگر تهیه این مواد با محدودیت روبه‌رو است.

 متواضع با بیان اینکه وضعیت به‌گونه‌ای است که برخی وقت‌ها مواد اولیه به راحتی تامین نمی‌شوند، عنوان کرد: به‌دنبال گرانی‌های بی‌حد و حسابی که اکنون در بخش مواد اولیه با آن‌ها روبه‌رو هستیم، ما سال گذشته تلاش کردیم به سمت انتشار کتاب با کیفیت و نفیس اما با کاغذ بالکی و چاپ سیلک برویم تا مردم توانایی خرید کتاب داشته باشند.

 وی یادآور شد: اما مساله اینجا است که به دلیل مشکل‌ها اقتصادی مردم، قدرت خرید کتاب حتی با قیمت تمام شده پایین را ندارند و این موضوع اقتصاد ناشر و چاپخانه‌دار را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد.

 

رکود بازار و افت سفارش‌

متواضع همچنین درباره افت سفارش‌های چاپ کتاب نفیس طی یکسال اخیر گفت: از سال گذشته حجم سفارش کتاب‌های نفیس کاهش داشته و وقتی با ناشران صحبت می‌کنم، متوجه می‌شوم به دلیل کشش پایین بازار برای خرید کتاب نفیس، هیچ‌یک تمایلی به انتشار کتاب نداشتند.

 وی ادامه داد: مساله اینجا است که ناشران دیگر کار نفیس چاپ نمی‌کنند، زیرا کسی به سراغ آن نمی‌رود. در این میان کارهای تجدید چاپی آثار نفیس نیز با افت روبه‌رو شده است، زیرا نمی‌توان به زینک‌های قدیمی اعتماد کرد و به‌دنبال گرانی زینک در بازار و امکان خرابی زینک‌های قدیمی ناشر در سرمایه‌گذاری ریسک نمی‌کند.

 

مدیر چاپخانه ابیانه با انتقاد از کاهش تیراژ کتاب‌، گفت: من متاسف می‌شوم وقتی ناشری از یک کتاب 500 جلد چاپ می‌کند و تیراژ‌ها تا این حد تنزل پیدا کرده است؛ این درحالی است که ما سالانه کتاب‌هایی در چندین هزار نسخه چاپ می‌کردیم.

 متواضع با بیان اینکه در سال‌‌های گذشته نیمی از کار سالانه چاپخانه نفیس و نیم دیگر غیرنفیس بود، توضیح داد: از ابتدای سال 1398 هیچ کتاب نفیسی چاپ نکرده‌ایم و سفارشی از سوی ناشران در این زمینه تداشته‌ایم. تنها کتاب‌های غیرنفیس چاپ می‌کنیم و البته ادامه کار با توجه به تغییرات تکنولوژیک دنیا به صرفه نیست.

 وی یادآور شد: فناوری و تکنولوژی در دنیا رشد زیادی داشته اما شاهد هستیم که هنوز هم بسیاری از چاپخانه‌داران دستگاه کار کرده و دست دوم به بازار ایران می‌آورند، در حالی که این دستگاه‌ها توان ارائه کار با کیفیت و خوب را ندارند و عمر مفید آن‌ها قبلا سپری شده است.

 متواضع با اشاره به اهمیت زمان در دستگاه‌‌های جدید، گفت: اکنون تکنولوژی روی عامل زمان کار می‌کند و ماشین‌های جدید امروزی به فرض ورود به ایران بین 18 تا 24 هزار تیراژ در ساعت است، درحالی که این تیراژ اصلا در ایران وجود ندارد و نه تنها رشد نداشته بلکه کاهش هم داشته است.

 وی با بیان اینکه ما از تکنولوژی روز دنیا عقب افتاده‌ایم، عنوان کرد: یکی از گران‌ترین مواد اولیه برای هر کارگاه و تولیدکننده‌ای زمان است؛ به‌طوری که حتی از مرکب و پرسنل هم گران‌تر است، شما با یک دستگاه فناوری جدید می‌توانید یک سفارش کار را به جای اینکه دو روز وقت بگذارید در مدت یک ساعت انجام دهید و این نکته مهمی است که از آن غفلت می‌شود.

 به گفته وی، علاوه بر همه این موارد، تامین مواد اولیه نیز با مشکل جدی روبه‌رو است، همین موضوع تیراژ چاپ کتاب را کاهش داده و به دنبال آن مطالعه و کتاب‌خوانی نیز کاهش پیدا کرده است.

 

داستان پر غصه اجرت‌ها

مدیر چاپخانه ابیانه با اشاره به آسیب دیگری که این‌روزها چاپخانه‌داران را درگیر خود کرده است، گفت: اتفاق دیگری که موجب آسیب به فعالیت چاپخانه‌داران شده این است که با وجود گرانی مواد اولیه کتاب نفیس مثل کاغذ گلاسه، سلفون و دیگر اقلام اجرت و دستمزد چاپ بالا نرفته است.

 متواضع افزود: این موضوع در حالی بیان می‌شود که تورم روز‌به‌روز بالا‌تر رفته اما اجرت و دستمزد کارگر و چاپخانه‌دار رشدی نداشته است.

 وی درباره تبعات این موضوع بر فعالیت چاپخانه‌ها، عنوان کرد: ما سال گذشته خوب کار کردیم اما ضرر دادیم، زیرا به دلیل رکود کاری در میان چاپخانه‌داران نمی‌توان اجرت چاپ را بالا برد و مجبور بودیم دستمزد پایین و قدیمی از مشتری بگیریم درحالی که این موضوع اصلا برای ما به‌صرفه نبود.

 متواضع با بیان اینکه ما مجبور هستیم برای روحیه دادن به کارکنان خود این کار را انجام دهیم، ادامه داد: برای اینکه صدای ماشین در چاپخانه جاری باشد و به کارکنانمان آرامش بدهد کار را ارزان محاسبه می‌کنیم تا حداقل در چاپخانه بسته نشود.

 به گفته وی، اکنون در گردش ماشین چاپ نمی‌توانیم حسابداری صنعتی انجام دهیم در حالی که به صورت اصولی باید این کار انجام شود، اما مرکب گران است، هزینه آب و برق و مالیات بالا است،‌ از نظر منطق استاندارد، به غیر از چاپخانه‌های صنعتی که مشغول کار هستند، ادامه کار برای چاپخانه‌های فعال در حوزه کتاب نفیس از نظر اقتصادی منطقی نیست.

 متواضع در پایان با اشاره به تلاش برای سرپا نگه داشتن چاپخانه‌ها، گفت: ما تلاش کردیم در طول این مدت تعدیل نیرو نداشته باشیم و کارها را دنبال کنیم اما تا چه میزان می‌توانیم از جیب هزینه کنیم و این هم مدتی دارد و در کل همه این مسائل آسیب زیادی به کار ما زده است.

 

 

صنعت نشر کشور در چند سال گذشته با مشکلات بسیاری مواجه است. از مساله بحران مخاطب و فعالیت ناشران سودجو گرفته تا کتابسازی و قاچاق کتاب و حالا هم بحران کاغذ. چرا با توجه به اینکه مسایل و مشکلات نشر، به صورت شفاف در رسانه‌ها منعکس شده، اراده‌ای در وزارت ارشاد برای از بین بردن معضلات این صنعت وجو ندارد؟ گزارش امروز ما پاسخ به این چرایی است.

علیرضا بهرامی ‌مدیر نشر «آرادمان» برای نبود این اراده دو دلیل ذکر می‌کند. این شاعر می‌گوید: بسیاری از فعالیت‌هایی که کارکنان ارشاد مجبور به انجامش هستند به خاطر موظفی است و علاقه و انگیزه‌ای برای انجام آن وجود ندارد  مثلا برگزاری نمایشگاه کتاب یک موظفی اداری است و مسیری دارد که هر ساله مدیران همان مسیر را طی می‌کنند. به خاطر نمایشگاه سفره‌ای پهن می‌شود و بودجه‌ای هم وجود دارد که اعضا به این بودجه به عنوان مقرری نگاه می‌کنند پس به این فعالیت‌ها به عنوان وظیفه فرهنگی نگاه نمی‌کنند. مثلاً سال قبل و امسال مدیران نمایشگاه کتاب تغییر کرد. این دوسال مدیریت نمایشگاه چه تفاوتی باهم داشت و سیاست مدیر جدید نسبت به قبلی در چه بود؟ 

بهرامی ‌دلیل دوم به سامان نرسیدن مشکلات نشر را در بازخواست نشدن، مسؤولان عنوان می‌کند و می‌گوید: آیا تا به حال شده وزیر ارشاد مدیر فرهنگی و یا مدیر نمایشگاهش را به خاطر وجود کتاب قاچاق در نمایشگاه کتاب توبیخ و یا برکنار کند؟

وقتی اراده‌ای برای برخورد وجود ندارد ، شرایط منفعت طلبی هم مهیا می‌شود.

این شاعر با طرح یک مثال در حوزه بحران کاغذ بر بی توجهی مسؤولان ارشاد تاکید می‌کند. او می‌گوید: بعد از به وجود آمدن شرایط بحرانی اقتصاد یک کارگروه به وجود آمد برای نظارت بر وضعیت کاغذ اما در جریان افزایش‌های بی رویه کاغذ و ایجاد بعضی مشکلات این کارگروه اعلام کرد در زمینه نظارت بر کاغذ وظیفه‌ای ندارد سؤال ما این است که پس وظیفه این کارگروه چیست، این کارگروه نه تنها به وظیفه اش عمل نکرد که اتفاقا بعضی خواص را متمول‌تر هم کرد.

بهرامی‌ توضیح می‌دهد: طبق آمارهای رسمی‌ وزارتخانه و کارگروه، اعلام شد بیش از 93 درصد  از کاغذی که با ارز دولتی وارد کشور شد سرنوشت نامعلومی‌دارد این یعنی فساد بیش از 90 درصدی بعد از تشکیل همان کارگروه نظارت بر کاغذ هم به وجود آمد. اگر قرار بود نقش کارگروه کاغذ فقط تسهیل واردات برای برخی افراد خاص باشد، این واردات بدون تشکیل کارگروه هم  انجام می‌شد.

مدیر نشر آرادمان معتقد است وزارت ارشاد باید بر ساز و کار واردات کاغذ نظارت کند یعنی پیگیری کند سرانجام کاغذهای که با نرخ ارز دولتی وارد شد،  چه شد؟ چون می‌بینیم قیمت پشت جلد کتاب‌های ناشرانی که از این کاغذ استفاده کردند با قیمت پشت جلد کتاب‌هایی که با کاغذ ارز غیر دولتی منتشر شده، تفاوتی ندارد. پس سرنوشت آن کاغذهای ارزان چه شده است؟

به گفته بهرامی‌ ما در کشوری زندگی می‌کنیم که با پدیده ریاکاری مواجهیم یعنی مدیران شعارهای انقلابی می‌دهند اما عملکردشان به گونه‌ای است که  مفسدان را تقویت می‌کنند پس باید اتفاقی رخ دهد که شعارهای قانون اساسی و جمهوری اسلامی‌ محقق شود.

 

مشکلات صنعت نشر فقط گرانی کاغذ نیست

مدیر انتشارات سپیده باوران بر این باور است وزارت ارشاد حتی پیش تر و قبل از گرانی کاغذ هم باید به فکر نظارت فنی و کیفی بر عملکرد ناشران می‌بود.عابس قدسی معتقد است: مشکلات صنعت نشر فقط گرانی کاغذ نیست. نشر کشور ما مشکلات بسیاری دارد که گرانی کاغذ یکی از آن‌هاست. متأسفانه ناشران حرفه‌ای همیشه این مشکلات را متذکر شده اند اما از سوی وزارت ارشاد هیچ انگیزه‌ای برای به سامان رسیدن وضعیت نشر وجود ندارد. 

وی با بیان اینکه از آن جا که مشکلات صنعت نشر فقط مربوط به ناشر نمی‌شود و ناخودآگاه گریبان مخاطب کتابخوان را هم می‌گیرد، به یکی از این مشکلات اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد: گرانی کاغذ، نابسامانی نمایشگاه  کتاب تهران و نمایشگاه‌های کتاب شهرستان، کتابسازی و قاچاق کتاب مشکلاتی است که فقط مربوط به ناشران نیست و تبعات آن مربوط به کل جامعه است.

او از بعضی ناشران به عنوان ناشران بساز بفروش یاد می‌کند که فقط به دنبال کتابسازی و سود بیشتر هستند و به مسایل کیفی اهمیت نمی‌دهند. قدسی معتقد است آنچه در حوزه نشر در حال رخ دادن است در ادامه همان اتفاقی است که در سیستم‌های دیگر وجود دارد. آیا حوزه صنایع، ساختمان سازی و یا پزشکی ، مبتنی بر استانداردهای حرفه‌ای خودشان فعالیت می‌کنند ؟ مسلم است که چنین نیست اما در این بین، حوزه نشر از همه بلاتکلیف تر است.  

مدیر انتشارات سپیده باوران در ادامه صحبت‌هایش به مشکلات دیگر ناشران اشاره می‌کند. او می‌گوید: مساله ممیزی و عدم صلاحیت افرادی که کتاب‌ها را بررسی می‌کنند، ناشران را با مشکلات زیادی مواجه کرده است. گاهی ممیزان ارشاد در مسایلی سختگیری می‌کنند که در حوزه صلاحیت آن‌ها نیست مثلا توقع دارند وقتی شخصیت داستان، لمپن است با ادبیت مودبانه‌ای صحبت کند. چرا؟ چون ممیز حوزه‌ ادبیات کمترین آشنایی با مبانی ادبیات داستانی ندارد اگر این سختگیری‌های نابجا جایش را  به اعمال نظر یک تیم فنی و خبره در باب بدیهی‌ترین مبانی ترجمه، تالیف، ویراستاری و کلاً کتابسازی بدهد اوضاع نشر بسامان خواهد شد. 

 

چرا کارمندان ارشاد باید ناشر باشند؟

قدسی می‌گوید: مسایلی در حوزه نشر اتفاق می‌افتد که ذهنیت ناشران را نسبت به خود وزارت ارشاد منفی کرده است. مثلاً مساله قاچاق کتاب که ماه‌ها فضای رسانه‌ای را درگیر خودش کرده بود، چطور اتفاق می‌افتد؟ کتاب من ناشر، مجوز نشر نمی‌گیرد و بعد همان کتاب بدون طی مسیری به صورت افست منتشر می‌شود و در حاشیه خیابان  انقلاب و کنار خیابان به فروش می‌رود، آیا با کنار هم گذاشتن این مسایل، این شائبه به وجود نمی‌آید که بین قاچاقچیان و افرادی که به بهانه‌های مختلف به آثار مجوز نمی‌دهند ارتباطی وجود دارد  تا به این وسیله بخشی از اقتصاد کثیفی که سیستم کتاب‌های افست آن را تأمین می‌کند، از بین نرود؟

این ناشر ادامه می‌دهد: وقتی وزارت ارشاد می‌بیند نمایشگاه‌های کتاب محل عرضه و فروش کتاب‌های قاچاق و کتاب‌های بنجل و بی‌کیفیت است چرا ساز و کار نمایشگاه را تغییر نمی‌دهد. در حال حاضر ملاک ناشران برای گرفتن غرفه، اعلام وصول است و ارشاد اصلا به کتاب‌هایی که توسط ناشر به نمایشگاه می‌آید  کاری ندارند. 

او می‌گوید: متاسفانه ناشران حرفه‌ای همیشه این مشکلات را متذکر شده اند اما از سوی وزارت ارشاد هیچ اراده‌ای وجود ندارد تا مشکلات حوزه نشر را از بین ببرد و عده‌ای می‌خواهند شرایط این حوزه به سامان نرسد چون به منافع شخصی افرادی بر می‌گردد که به سامان رساندن این وضعیت به نغفع شان نیست و دست بر قضا بعضی از همین افراد خود در این ساز و کار معیوب تصمیم‌ساز و دخیل‌اند.

 مثلا بعضی از کارمندان ارشاد ناشر هستند. ناشری که خودش کتابسازی می‌کند چطور باید دغدغه اصلاح این وضع را داشته باشد؟  

مدیر موسسه کافه کتاب آفتاب توضیح می‌دهد همه مشکلات از زمانی شروع شد که مجوزهای بی قاعده به افرادی که صلاحیت‌های لازم را برای دریافت مجوز نشر نداشتند، داده شد  و خود کارمندان وزارت  ارشاد حتی ناشر شدند.  ناشران تازه کار هم زمانی که کاغذ دولتی بوده، در نبود یک سیستم نظارتی سالم با پروانه نشر کاغذ دولتی می‌خریدند وکاغذها را  در بازار،  به قیمت آزاد می‌فروختند و به این صورت سود کلانی نصیب عده‌ای می‌شده بدون اینکه کار فرهنگی انجام شود.

قدسی ادامه می‌دهد: اگر روزی برسد که وزارت ارشاد بخواهد از ناشران امتحان بگیرد تا متوجه میزان کتابخوانی آن‌ها شود، فکر می‌کنید چند نشر در امتحان قبول می‌شود؟ این افراد چون در فضای فرهنگی نشو و نما پیدا نکرده اند ، برای فرهنگ و بقای ادبیات هم دلسوزی نمی‌کنند و به همین دلیل فرهنگ ما با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می‌کند.

این ناشر معتقد است حتی در نحوه استخدام کارکنان وزارت ارشاد هم باید سختگیری‌هایی وجود داشته باشد. کارمند ارشاد باید با کارمندان دیگر تفاوت داشته باشد در حالی که وقتی با کارمندان فعلی ادارات ارشاد مواجه می‌شویم، می‌بینیم با کارمندان دیگر تفاوتی ندارند.

به گفته این فعال فرهنگی سیستم فعلی ارشاد سازو کار یک نهاد فرهنگی را ندارد و بیشتر شبیه به یک نهاد و ارگان اقتصادی است تا فرهنگی. وقتی با کارمندان ارشاد مواجه می‌شویم با مدیران ادارات دیگر تفاوتی ندارند، این کارمندان آداب و منش فرهنگی ندارند، ، نه ارتباطشان با ارباب رجوع فرهنگی است و نه آدم‌هایی اند که به خاطر حرفه شان  با کتاب سروکار داشته باشند. در خوش بینانه ترین حالت فقط شخص وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی،  همان چند معاون و شاید مدیر کل ارشاد بعضی استان‌ها، دغدغه‌های فرهنگی و منش فرهنگی باشند و ذاتا انسان‌های فرهنگی و دغدغه‌مندی باشند و عمده‌ی کارکنان وزارت فرهنگ گویی با این فضا بیگانه‌اند و از آنجایی که اغلب اینان در استخدام این وزارت‌خانه‌اند تغییر وزیر و معاونانش تاثیر چندانی بر امور جاری در این سازمان ندارد.

قدسی در پایان می‌گوید: همه این مسایل بدیهیات حوزه نشر ما است اما آن قدر از این مشکلات  گفته شده و تغییری حاصل نشده که تکرار آن‌ها از سوی امثال من مصداق عمل لغو است.

کارشناسان می گویند کاهش مطالعه در اردبیل که خود از پایین بودن سرانه مطالعه رنج می‌برد، با شیب تند مواجه است و عوامل جدید الظهوری موج جدیدی از بی‌سوادی را دامن زده است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم، سرانه مطالعه در استان اردبیل به حدی پایین است که در یک دهه گذشته عدد درستی برای آن اشاره نمی‌شود. حتی یک دقیقه یا 10 دقیقه مطالعه در روز در مقایسه با بررسی میدانی عدد بزرگی است و به واقع اغلب شهروندان اردبیلی علاقه‌ای به کتاب و کتابخوانی ندارند. این در حالی است که پیشرفت  تکنولوژی و پدید آمدن شیوه‌های دیگر کسب اطلاع نیز نتوانسته از اهمیت کتاب و روزنامه بکاهد و در کشورهای پیشرفته کتاب همچنان به عنوان یکی از ابزارهای کسب اطلاع و دانش و آگاهی قلمداد می‌شود.

سوال اینجاست که چرا در اردبیل کتابخوانی با وجود برنامه‌های تشویقی متعدد دستگاه‌های متولی رواج مطلوبی ندارد و چرا تولیدات کتاب در سطح تولیدات سایر استان‌ها قد علم نمی‌کند؟ پاسخ به این سوال از دیدگاه مردم و مسئولان نشان می‌دهد اردبیل با آفت ضدفرهنگی به نام اهمیت نداشتن کتاب در مقایسه با سایر ضروریات زندگی مواجه است؛ هر اردبیلی ممکن است هزینه ماهانه برای شارژ اینترنت گوشی خود صرف کرده و در فضای مجازی گردش اطلاعاتی داشته باشد اما تهیه کتاب اغلب با مقاومت همراه است و این روزها عوامل دیگری بر موج کاهش مطالعه در این استان نشسته و آن را تشدید کرده است.

 

کمبود کتاب در اردبیل

مشتریان کتاب می‌توانند کتابخوانان حرفه‌ای، دانش آموزان و دانشجویان و عموم مردم باشند. کتابخوانان حرفه‌ای معتقد هستند کتاب گران شده و به مانند گذشته نمی‌توان کتاب تهیه کرد.

رامین عیسی پور تصریح کرد: اگر در گذشته کتاب 30 صفحه ای 8 هزار تومان خریداری می‌شد امروز به 20 هزار تومان رسیده و نمی‌توان به مانند 5-6 سال قبل کتاب خرید.

وی افزود: اغلب کتابخوانان حرفه‌ای کتابخانه شخصی دارند و به خریدکتاب بیش از امانت آن علاقه‌مند هستند از سویی بسیاری از آثار جدید الچاپ در کتابخانه‌های عمومی موجود نیست؛ به همین دلیل در بحث امانت گرفتن نیز با مشکل مواجه می‌شویم.

در تکمیل این اظهارات باید گفت که کتابخانه‌های عمومی استان نیز با محدودیت فضا و منبع مواجه هستند. مدیر کل امور کتابخانه‌های عمومی استان اردبیل در خصوص وضعیت کتاب گفت: سرانه فضاهای مطالعاتی 3 متر مربع برای هر 100 نفر باسواد در استان است.

رباب عزیزخانی با اشاره به محدودیت‌های این مجموعه در عمران و ساخت و ساز کتابخانه متذکر شد: لازم است فرمانداران، شهرداران و خیرین به کمک ما بیایند؛ چرا که افق ترسیم شده سال 1404، افزایش فضا به میزان 8 متر مربع برای هر 100 نفر باسواد است.

وی همچنین در خصوص سرانه منابع مطالعاتی اضافه کرد: در بحث سرانه منابع هم وضعیت موجود یک جلد کتاب برای هر نفر باسواد است و افقی که در نظر داریم چهار جلد کتاب برای هر نفر در سال 1404 است.

مدیر کل امور کتابخانه‌های عمومی استان با اشاره به تامین کتاب از سوی نهاد کتابخانه‌های عمومی و برخی دستگاه‌های فرهنگی اظهار کرد: به منظور رونق منابع دست یاری به سوی خود مردم دراز کردیم تا مردم مجموعه های کتاب خود را به کتابخانه‌های عمومی امانت و یا هدیه دهند.

در کنار محدودیت منابع کتابخانه‌های عمومی که قرار است نیاز اقشار کم درآمد و فقیر جامعه به ویژه در شهرها و روستاهای محروم را تامین کند، تعداد کتابفروشی‌ها نیز در اردبیل مطلوب نیست.

به دلیل بی علاقه‌گی مردم به کتاب روز به روز از تعداد کتابفروشی‌ها کاسته می‌شود، به تعداد کباب فروشی و لباس فروشی اضافه می‌شود و در برخی شهرها حتی یک کتابفروشی دیده نمی‌شود؛ بلکه در مقابل لوازم التحریر فروشی‌ها چند عدد کتاب نیز در کنار اجناس خود به فروش می‌رسانند.

 

درآمدها کفاف خرید کتاب را نمی‌دهد

سطح عمومی درآمد مردم اردبیل به اذعان مسئولان پایین‌تر از میانگین کشوری است. در گفت وگو با چند تن از شهروندان مشخص شد اولین کالایی که از سبد خرید خانوار حذف می‌شود، کتاب است. هر چند بی‌توجهی به کتاب در بین اقشار مرفه نیز دیده می‌شود و کتابخوانی به پرکردن قفسه با کتاب‌های گران قیمت تبدیل شده اما اقشار کم درآمد علاقه‌ای به خواندن کتاب به دلیل گرانی آن ندارند.

مریم خداپناه که مادر دو کودک است در این خصوص گفت: تنها کتاب‌های درسی و داستان برای کودکانم می‌خرم و کتاب‌های شعر و داستان به حدی گران است در یک سال گذشته حتی یک جلد کتاب نخریدم.

وی افزود: ترجیح می‌دهم پولی که در دست دارم برای اجناس دیگر صرف شود و حالا شعر نخواندم چندان اهمیتی ندارد.

یکی از دانشجویان نیز در این خصوص تصریح کرد: کتب درسی دانشگاهی با افزایش قابل توجه قیمت مواجه است و به دلیل اینکه اغلب کتب قطوری هستند در یکی دو سال گذشته برخی از آن‌ها با قیمت چهار و حتی 4 برابری مواجه شده  است.

عطا محمدی افزود: چنین وضعیتی موجب شده تا دانشجویان به جای استفاده از منابع دست اول به سمت جزوه‌نویسی و جزوه‌خوانی روی بیاورند تا صرفا واحدی پاس شود.

 

گرانی کاغذ اتفاقی کمرشکن برای ناشران

نه تنها گرانی کتاب داد کتابخوانان و حتی نیازمندان به کتاب را درآورده بلکه کتابفروشی‌ها، ناشران و نویسندگان نیز راضی به این وضعیت نیستند.

یکی از ناشران در این خصوص گفت: تیراژ چاپ کتاب از هزار جلد در سه سال قبل به 500 یا 200 و حتی 100 نسخه رسیده است و به ویژه در 6 ماه اخیر تیراژ چاپ کتاب تا 100 نسخه کاهش یافته است.

عزیز احدی تاکید کرد: در چاپ کتاب یا سرمایه‌گذاری 100 درصدی ناشر، یا سرمایه‌گذاری 100 درصدی نویسنده و مولف و یا مشارکت 50 درصدی ناشر و 50 درصدی مولف تعریف شده که با توجه به وضعیت چاپ اکثر ناشران تمایلی به سرمایه‌گذاری ندارند و بیشتر کتب با سرمایه‌گذاری خود مولف چاپ می‌شوند.

وی یکی از دلایل عدم رغبت به چاپ را نبود کاغذ عنوان کرد و افزود: بر خلاف مطبوعات که در بیشتر مواقع از کاغذ داخلی برای چاپ استفاده می‌کنند، کاغذ کتاب وارداتی است و یک بند کاغذ را نمی‌توان پیدا کرد؛ نوسانات موجب شده تا کاغذفروشان از فروش خودداری کنند و مولف مجبور به تامین کاغذ از تهران شود.

احدی با بیان اینکه کاغذ با دلار 4200 تومانی تامین شده اما عملا فروش با قیمت 16 هزار تومانی است، تصریح کرد: اگر کاغذ تا سال گذشته 80 هزار تومان بود امروز به 320 هزار تومان رسیده است و هرچند سه نوع کاغذ دولتی، نیمه دولتی و آزاد داریم اما در اردبیل بر خلاف برخی استان‌ها کاغذ دولتی توزیع نمی‌شود.

وضعیت نابه سامان کاغذ در اردبیل موجب شده اغلب نویسندگان استان‌های دیگر را برای چاپ کتاب خود برگزینند که برآیند آن کاهش رتبه تولید کتاب در اردبیل است.

 

از سویی گرانی کاغذ طی هفته‌های اخیر شوک غیرقابل وصفی به وضعیت نشر در اردبیل وارد ساخته و عملا به تعبیر مدیر انتشارات محقق اردبیلی از 40 انتشاراتی موجود در استان تعداد انگشت شماری همچنان فعالیت دارد و مابقی به تعطیلی و ورشکستگی مبتلا است.

 

تنزل فرهنگی در انتظار نسل بعدی

چه خوش فرمودند رهبر معظم انقلاب اسلامی که گرانی کاغذ و این وضعیت پیش آمده پذیرفته نیست. ایشان در بازدید از نمایشگاه کتاب خطاب به وزیر ارشاد گفته بودند صورت‌وضعیت نشان دهنده این است که مردم هنوز کتاب میخرند و برای خواندن، میخرند.

آیت الله خامنه ای اظهار داشتند: دنیای کتاب، دنیای پیچیده‌ای است و این نکته‌ای است که آقای صالحی [وزیر ارشاد] باید توجه کند، باید مسئله‌ کاغذ را حل کرد؛ اینطور نمی‌شود. وزیر فرهنگ و وزیر صنعت بنشینند و این مسئله را حل کنند.

در مقابل این اظهارات موضوع تامین کاغذهای یارانه‌دار برای ناشران و مطبوعات چند صباحی است مطرح شده و مدیرکل ارشاد اسلامی استان اردبیل اخیرا در جمع خبرنگاران از احصا نیاز مصرفی استان و تامین کاغذ خبر داد.

سید ناصر اسحاقی گفت: نیاز مصرفی ناشران فعال نیز احصا شده و کاغذ به زودی به انبارهای ما می‌رسد تا به شکل عادلانه توزیع کنیم.

اما سوال این است که سرنوشت نشر اردبیل در طولانی مدت به چه شکل خواهد بود و آیا مسئولان تدبیری برای تامین کاغذ در دراز مدت دارند؟تامین مقطعی کاغذ آیا قیمت کتاب را کاهش می‌دهد؟ به تجربه ثابت شده که به دلیل افزایش هزینه‌های تمام شده تولید کالا در کشور و تورم موجود، کاهش قیمت بعد از تامین مواد اولیه نیز امکان‌پذیر نیست و در واقع وضعیت فعلی کاغذ و کتاب موجب شده تا ته مانده‌های کتاب در سبدهای خرید خانوار نیز حذف شود.

نسلی از جوانان امروز که با دانش و معلومات بوده و علاقه‌مند به کتاب هستند در سایه کتاب ارزان از مدرسه تا دانشگاه به علم و دانش خود افزوده‌اند. در دهه‌های 70 و 80 به دلیل ارزانی کتاب، کتاب به سادگی در دسترس بود و به ویژه قشر دانش‌آموز، دانشجو و پژوهشگر از آن بهره‌مند می‌شد اما در وضعیت فعلی به ویژه در استانی که میانگین درآمد پایینی به نسبت سایر مناطق دارد به نظر می‌رسد گرانی کتاب و کاغذ سطح دانش و سواد نسل بعدی را تهدید می‌کند و روزی فراخواهد رسید که دانشجویی در این شهر حتی در محاسبات ساده ریاضی و حداقل‌های نگارش املا به مشکل بر برخورد.

 کاغذ تحریر 70 گرمی نسبت به اول هفته جاری 20 هزار تومان گران‌تر شد، اکنون هر بند کاغذ چهار و نیم‌ورقی 470 هزار تومان است.

 به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایبنا، به دنبال نوسانات بازار کاغذ طی دو هفته اخیر، امروز (چهارشنبه 8 خرداد) هر بند کاغذ تحریر 70 گرمی چهار و نیم ورقی در بازار 470 هزار تومان خرید و فروش می‌شود.

 بخش عمده این کاغذهای تحریر از کشورهای اندونزی و چین هستند و هر بند کاغذ تحریر 70 گرمی سه ورقی نیز امروز به قیمت 320 هزار تومان رسیده است.

 این در حالی است که روز شنبه چهارم خرداد، هر بند کاغذ تحریر چهارونیم ورقی 70 گرمی در بازار به قیمت 450 هزار تومان و هر بند کاغذ تحریر سه ورقی 70 گرمی نیز 300 هزار تومان قیمت‌گذاری شده بود.

 بر اساس این گزارش، هر بند کاغذ تحریر 80 گرمی چهار و نیم ورقی نیز 630 هزار تومان و هر بند کاغذ سه ورقی 80 گرمی نیز 530 هزار تومان خرید و فروش می‌شود.

 کاغذ گلاسه کره‌ای نیز به تفاوت گراماژ و سایز نیز از 27 تا 29 هزار تومان فروخته می‌شود.

نبود کاغذ، مواد اولیه،‌ گرانی و محدودیت در واردات، صنعت چاپ کشور را به ورطه تعطیلی کشانده است. نقش دولت در کاهش این بحران چیست؟ برای یافتن پاسخ این سوال میزگردی با فعالان صنعت چاپ و نشر ترتیب داده‌ایم.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایلنا، صنعت چاپ و نشر کشور طی ماه‌های اخیر با التهاب فراوانی روبرو بوده است. به منظور بررسی مشکلات و تبعات کمبود کاغذ در جامعه و راهکارهای مقابله با آن، میزگردی با حضور محمود پیشعلی (مدیر چاپ فرارنگ آریا)، امین کاووسی (مدیر چاپخانه پارسیان)، سعید کلاری (مدیرعامل چاپ ناب نقش)، هاشم احمدی (مدیرعامل شرکت افق قطعات آسیا)، محمود ذوالفقاری (مدیرعامل مجتمع چاپ خجسته) و احمد سمیعی (مدیرمسئول ماهنامه چاپ و نشر)، ترتیب داده‌ایم که مشروح آن را می‌توانید در ادامه بخوانید.

 

وضعیت امروز صنعت چاپ حاصل عدم نظارت مسئولان است

مدیرعامل مجتمع چاپ خجسته، وضعیت امروز صنعت چاپ را حاصل عدم نظارت مسئولان خواند و گفت: واردکنندگان و واسطه‌ها به هر قیمتی که بخواهند کاغذ وارداتی را به فروش می‌رسانند. چرا سازمان نظارتی در این زمینه اقدامی انجام نمی‌دهند؟

محمود ذوالفقاری، با انتقاد از عدم ثبات قوانین در کشور گفت:‌ در ۸ ماه گذشته هر چند هفته یکبار قانون گمرک تغییر پیدا کرده و بروکراسی اداری طولانی‌تر شده است.

وی تصریح کرد: دلار ۴۲۰۰ تومانی اشتباه بزرگی بود که دولت مرتکب شد و در تمامی صنوف رانت ایجاد کرد و اشتباه بزرگ‌تر، این بود که نتوانست هیچ نظارتی بر این روند داشته باشد تا کالا عادلانه به دست مردم برسد.

وی ادامه داد:‌ افرادی که در این شرایط سخت توانستند واردات انجام دهند، قصد ندارند محصول خود را به این راحتی در اختیار دیگران قرار دهند، صبر می‌کنند تا بالاترین نرخ به فروش برسانند.

مدیرعامل چاپ خجسته، تاکید کرد: تسهیل کردن راه‌های واردات، منطقی‌ترین حمایت دولت از تاجران می‌تواند باشد.

ذوالفقاری با اشاره به چرخه معیوب توزیع کاغذ، گفت: چرا کاغذ را بین ناشران توزیع می‌کنند؟ در حالی که بیش از ۹۵ درصد از ناشران غیرفعال هستند و از کنار فروش این کاغذها درآمد کسب می‌کنند. چرا دولت به ابتدا و انتهای کار نظارت نمی‌کند؟ این چرخه معیوب توزیع کاغذ، باعث ایجاد دلال‌بازی شده است.

وی تصریح کرد: مشکلات این صنعت بسیار پیچیده است و صدمه‌ای که در طول شش ماه گذشته به بازار چاپ وارد شده بی‌سابقه است.

 

در کار تجار چاپ کارشکنی شده است

مدیرعامل شرکت افق قطعات آسیا هم در این نشست، وضعیت صنعت چاپ را نامناسب دانست و گفت: در ماه‌های اخیر و با کاهش فعالیت چاپخانه‌ها، بسیاری از فعالان این حوزه توان پرداخت بدهی خود را نداشته و مجبور به تعطیلی واحدهای خود شدند. این امر باعث ریزش نیروهای کار شده و نیروهای فنی و متخصص مجبور به کار در شغل‌های نامرتبط شدند.

هاشم احمدی، با انتقاد از عدم حمایت دولت از واردات ماشین‌آلات صنعت چاپ، گفت: تمامی ماشین‌آلات با ارز آزاد و از طریق چند کشور واسطه وارد کشور می‌شوند و در این راه دولت هیچ‌گونه حمایتی انجام نمی‌دهد.

وی ادامه داد: فعالان حوزه چاپ عنوان می‌کنند حاضرند خودشان ارز آزاد را از صرافی‌ها تهیه کرده و کاغذ و ماشین‌آلات وارد کنند؛ زیرا هنگامی که بازار اشباع شود هیچ تاجری کالاهایش را در انبار احتکار نمی‌کند تا با سود بالاتر به فروش برساند، آنگاه کالا با قیمت منصفانه به دست مشتری می‌رسد.

مدیرعامل شرکت افق قطعات آسیا، با اشاره به اینکه «در کار تجار کارشکنی صورت گرفته است.» گفت: دخالت دولت در واردات، تنها به نفع چند تاجر خاص می‌شود.

احمدی تصریح کرد:‌ بسیاری از سفارش‌های مواد اولیه و ماشین‌آلات بیش از هشت ماه در گمرک مانده است و هنگامی که به گمرک مراجعه می‌کنیم می‌گویند یا ثبت سفارش یا تخصیص، باطل شده و یا سیستم تغییر کرده است و مجبوریم از نو سراغ دریافت مجوزهای اتحادیه صنفی و صمت و... برویم. این موارد در امر واردات و اشباع بازار خلل ایجاد می‌کند.

 

تشکیل کارگروه صنعت چاپ بی‌فایده بود

مدیرعامل چاپ ناب نقش هم در این نشست با بیان اینکه «از سال ۹۶ با افزایش نرخ ارز، صنعت چاپ سقوط کرد.» گفت: با افزایش نرخ ارز، میزان عرضه کاغذ در بازار کاهش و قیمت زینک به طور سرسام‌آوری بالا رفت؛ این امر باعث ایجاد سیاست انقباضی و تعدیل نیروها در صنعت چاپ شد.

سعید کلاری، با بیان اینکه در روند توزیع کاغذ عدالت اجرا نمی‌شود، گفت:‌ کاغذها با ارز دولتی وارد کشور می‌شوند، اما به درستی در بازار توزیع نمی‌شود. این نشان دهنده فساد در روند توزیع کاغذ است.

مدیرعامل چاپ ناب نقش، ادامه داد: یکی از مشکلات حال حاضر صنعت چاپ، عرضه دلار ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی است؛ این نرخ، مانند سمی شده است که صنعت چاپ را ذره ذره به ورطه نابودی می‌کشد.

کلاری با انتقاد از توزیع مواد اولیه به ناشران، گفت: مصرف‌کنندگان اصلی کاغذ و مواد اولیه چاپ، چاپخانه‌ها هستند، اما چرا این مواد را به ناشران می‌دهند که باعث ایجاد دلالی در این صنعت شود. این در حالی است که ۹۷ درصد کاغذ در چاپخانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و ناشران واسطه بین نویسنده و چاپخانه ها هستند.

وی تشکیل کارگروه برای حل مشکل صنعت چاپ و بسته‌بندی را بی‌فایده دانست و گفت: سال گذشته وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، کارگروهی برای حل مشکل صنعت چاپ تشکیل داد که متاسفانه نیمی از اعضای آن با صنعت چاپ مرتبط نبوده و نیمی دیگر نیز صاحبان روزنامه و یا مسئولان بودند. حاصل حضور افراد ناآگاه و غیرکارشناس در چنین کارگروه‌هایی، تصمیمات عجولانه‌ای می‌شود که تماما به ضرر این صنعت می‌شود‌. اگر عملکرد یک ساله این کارگروه را مرور کنید، خواهید دید سال گذشته قیمت کاغذ ۱۲۵ هزار تومان بود و الان با قیمت ۵۵۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. با وجود اینکه خروجی این کارگروه علیه صنعت چاپ بود، چرا وزارت ارشاد نظرات این گروه را تمکین می‌کند؟ فریاد این صنعت به جایی نرسیده است.

وی تصریح کرد: طبق آمار گمرک در سال ۹۶، ۶.۷ میلیون دلار ارز به واردات کاغذ روزنامه اختصاص یافته است، درحالی‌که این میزان در سال ۹۷ حدود ۳۴ میلیون دلار بوده است. اما با این وجود باز هم کمبود در بازار وجود دارد.

مدیرعامل چاپ ناب نقش با تاکید بر اینکه «نظارت بر بازار کاغذ امکان‌پذیر نیست» گفت: زیرا نه نیروی کافی برای این کار وجود دارد و نه امکان و نه اطلاعاتی!

 

چرا به کمبود مقوا در بازار توجه نمی‌شود؟

مدیر چاپ فرارنگ آریا هم در ادامه این نشست با انتقاد از بی‌توجهی رسانه‌ها و مسئولان به کمبود مقوا گفت: تمامی مسئولان از مشکلات و معضلات کاغذ صحبت می‌کنند و کمتر صحبتی از مشکل کمبود مقوا در رسانه‌ها به میان می‌آید، این در حالی است که تمام صنایع از جمله مواد آرایشی، بهداشتی و دارویی برای بسته‌بندی نیازمند مقوا هستند.

محمود پیشعلی، تصریح کرد: ظاهرا مقوا بیش از نیاز کشور وارد شده و کمبود آن در بازار به دلیل احتکار سودجویان است تا با قیمت بیشتر به فروش برسانند.

وی با اشاره به افزایش به یکباره قیمت مقوا طی یک سال گذشته، گفت: در فروردین سال گذشته قیمت هر کیلو مقوا ۳ هزار و ۸۰۰ تومان بود اما در حال حاضر این کالا با قیمت ۳۳ هزار تومان به فروش می‌رسد. این افزایش قیمت، از سویی کار تولید را با مشکل رو‌به‌رو کرده و از سوی دیگر تاثیر مستقیمی بر قیمت محصولات دیگر گذاشته است.

مدیر چاپ فرا رنگ آریا با بیان اینکه واردات مقوای فانتزی ۳ برابر افزایش پیدا کرده است، افزود:  مقوا به میزان کافی در کشور وجود دارد، اما متاسفانه عرضه نمی‌شود، همچنین نوسان یکباره نرخ ارز نیز تاثیر مستقیمی بر قیمت این محصول گذاشت.

 

نوسانات نرخ ارز، سرمایه در گردش چاپخانه‌ها را کاهش داد

مدیر چاپخانه پارسیان برچسب هم در ادامه این نشست به موضوعی دیگر اشاره کرد و گفت: برچسب از سه ماده اولیه تشکیل می‌شود که تمامی آن‌ها وارداتی هستند. سال گذشته به دلیل نوسانات نرخ ارز، دولت برای کاهش خروج ارز، محدودیت‌های بسیاری برای واردات قرار داد، که حاصل آن ایجاد بندهای قانونی برای مرحله اول واردات، یعنی ثبت سفارش بود. این موضوع باعث شد تولیدکنندگان حدود ۱۰ ماه در صف انتظار قرار بگیرند؛ در حالی که ثبت سفارش در ۲ سال گذشته کمتر از ۲۴ ساعت طول می‌کشید. ماحصل این امر کاهش مواد اولیه و همچنین کاهش تولید بود.

امین کاووسی ادامه داد: افزایش نرخ ارز و به دنبال آن تورم بالا، باعث کاهش قدرت خرید تولیدکنندگان شد و کم کم بخش خصوصی را مجبور کرد سیاست‌های انقباضی در پیش بگیرند که حاصل این امر تعدیل نیرو،‌ کاهش تولید و افزایش قیمت‌ها بود.

وی دومین مشکل این صنعت را کاهش سرمایه در گردش دانست و افزود: با افزایش نرخ ارز، تقریبا ارزش پول کشور به یک سوم کاهش پیدا کرده است. این امر باعث شده سرمایه در گردش تولیدکنندگان پاسخگوی نیاز تولید نباشد. که تنها راه جبران آن، دریافت وام است که متاسفانه بروکراسی اداری بانک‌ها و بازپرداخت سود تسهیلات، این تصمیم را با مشکل رو‌به‌رو می‌کند.

 

انحصار دولت در صنعت چاپ،‌ قیمت‌ها را افزایش داده است

مدیر مسئول ماهنامه چاپ و نشر هم در این نشست، بزرگترین مشکل صنعت چاپ را دخالت‌های نابجای دولت خواند و گفت: هنگامی که مشتری‌ها به دلیل مشکلات اقتصادی، قدرت خرید خود را از دست می‌دهند، تیراژ چاپخانه‌ها کاهش پیدا کرده و در نتیجه این واحدها ضعیف‌تر می‌شوند.

احمد سمیعی، با اشاره به اینکه مواد اولیه و ملزومات چاپخانه‌ها غالبا وارداتی هستند، افزود: از سویی نوسانات نرخ ارز و از سوی دیگر دخالت نابه‌جای دولت در بخش واردات و ایجاد رانت، باعث شد صنعت چاپ با مشکل گرانی مواجه شود.

مدیر مسئول ماهنامه چاپ و نشر با تاکید بر اینکه باید دست تاجران را باز بگذارند، افزود: تحریم در زمان دولت آقای احمدی‌نژاد هم وجود داشت؛ اما چون دست تاجران باز بود، مشکل ویژه‌ای در این صنعت وجود نداشت.

 سمیعی با بیان اینکه واردات به صورت مویرگی انجام می‌شود، اظهار کرد: دولت با ایجاد موانع، واردکننده‌ها را خودش مشخص می‌کند،‌ که این امر باعث کاهش واردات شده است. در نتیجه واردکنند‌گانی که با دلار نیمایی و دولتی کاغذ وارد کرده‌اند به محض افزایش تقاضا، قیمت را بالا می‌برند.

مدیر مسئول ماهنامه چاپ و نشر تصریح کرد: اگر دست تجار را باز بگذارند تا کاغذ را با ارز آزاد وارد کنند، به دلیل افزایش عرضه،‌ قیمت به میزان قابل قبولی کاهش پیدا خواهد کرد، اما انحصاری که دولت در این صنعت ایجاد کرده، قیمت‌ها را به‌طور سرسام‌آوری افزایش داده است.

تعدادی از فعالان صنعت چاپ درخواست داشته‌اند سهمیه کاغذ وارداتی را نه به ناشران و نه به چاپخانه‌ها ندهند؛ بلکه کار را به تاجر بسپارند تا از مبدا تا مقصد را به عهده بگیرد. چراکه کاغذ، بحث و گستره وسیع و جنس‌های متنوعی دارد که به شاخه‌های زیادی تقسیم می‌شود و تاجر در هر بخش مثل مقوا و گلاسه و کاغذ تحریر و... تخصصی کار می‌کند. وقتی این تاجر تخصصی را کنار گذاشته و دولت خودش وارد بازی شده و به عنوان بزرگترین تاجر وارد عمل می‌شود و تخصص و برنامه‌ای هم ندارد و دلار ۴۲۰۰ تومانی‌اش را به چند تاجر نورچشمی می‌دهد؛ نتیجه جز گرانی بیشتر بازار نخواهد بود.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایلنا، با انحصاری شدن بازار واردات کاغذ و ملزومات صنعت چاپ، حالا صاحبان این صنعت که روزگاری واردات کاغذ و زینک و موارد مصرفی چاپ را به راحتی انجام می‌دادند از این چرخه کنار گذاشته‌اند و می‌گویند «تاجر برای واردات کاغذ و زینک باید از مجرایی ورود کند که مانند هفت‌خوان رستم است و هرکسی توانست از آن سالم بیرون بیاید، لاتاری‌اش برنده است!» عملکرد کارگروه کاغذ و زینک در ماه‌های اخیر با انتقادهای فراوانی چه از سوی اتحادیه لیتوگرافان و کانون‌های تبلیغاتی تهران و چه از سوی چاپخانه‌داران و واردکنندگان کاغذ و زینک مواجه بوده است. انتقاداتی که نوک تیز پیکان را به سمت دولت نشانه رفته و از دخالت او در انحصاری کردن بازار واردات و نظارت ضعیفش بر توزیع اقلام وارد شده، شکایت دارد.

سعید کلاری مدیر «چاپ ناب نقش» درباره کارگروه کاغذی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل داده نظر خوبی ندارد و به ایلنا می‌گوید: «این کارگروه از نظر من شکست خورده است؛ چون عملکردش در این مدت مشخص است.»

کلاری ادامه می‌دهد: «با وجود عملکرد بدی که این کارگروه داشته می‌بینیم که کماکان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تصمیمات آن را مبنای اجرای خود در بحث کاغذ قرار می‌دهد.»

مدیر «چاپ ناب نقش» تصریح می‌کند: «آنچه که ما، به‌عنوان فعالین صنعت چاپ به آن معترضیم این است که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ما را نمی‌بیند و فقط به ناشران نظر دارد و کاغذ را به آنها می‌دهد. درحالی‌که چاپ کتاب در صنعت و بازار چاپ تنها سه درصد از کل بازار را به خود اختصاص می‌دهد که سهم ناچیزی است اما وقتی ارشاد کاغذ وارداتی را به آنها اختصاص می‌دهد، باعث می‌شود بازار به‌طورکلی بهم بخورد.»

از طرفی، طبق آنچه احمد ابوالحسنی، رئیس اتحادیه لیتوگراف  می‌گوید: یکی از مشکلات کنونی صنعت چاپ و نشر، ورود چاپخانه‌های دولتی به این صنعت است «اولا اینکه با ارز دولتی و پول بیت‌المال چاپخانه‌های مجهز راه می‌اندازند و رقیب بخش خصوصی می‌شوند. دوم اینکه خودشان جنس مستقیم وارد می‌کنند اما چاپخانه‌داران نمی‌توانند. و مورد سوم اینکه در ارتباط با توزیع کاغذ، سرچشمه را خودشان گرفته‌اند و به کسانی که خودشان می‌خواهند ارز می‌دهند و بر خروجی هیچ نظارتی نمی‌کنند. چند موردی که ورود کرده‌اند مقدار کمی کاغذ را توزیع کرده و مابقی آزاد عرضه شده و هیچ نظارتی وجود ندارد.»

مشکلی که موجب رکود بازار صنعت چاپ و نشر و تعطیلی بسیاری از چاپخانه‌های خصوصی شده است؛ طبق گفته فعالان این عرصه، به‌طور متوسط، از ۵ ماشین یک چاپخانه ۴ مورد آن از خط تولید کنار رفته و چاپخانه‌ها در تامین هزینه‌های جاری خود مانده‌اند. همین موضوع باعث شده با ۴۰ تا ۵۰ درصد تعطیلی چاپخانه‌ها و کم شدن ساعت کاری آنها مواجه شویم؛ هرچند با این شرایط، برخی که امید بیشتری دارند، هنوز به کار ادامه می‌دهند و برخی به بن‌بست کامل رسیده‌اند. روندی که سرنوشتی جز طوفانی بزرگ برای صنعت چاپ و نشر کشور در پی نخواهد داشت.

سعید کلاری همچنین درباره محدود شدن فعالیت تاجران تخصصی که نتیجه‌اش آشفتگی کنونی بازار چاپ و نشر است، به ایلنا می‌گوید: «ما درخواست داشتیم این سهمیه کاغذ وارداتی را نه به ناشران بلکه به چاپخانه‌ها بدهند. یا حتی به چاپخانه هم ندهند، بلکه کار را به تاجر بسپارند تا از مبدا تا مقصد را به عهده بگیرد. چراکه کاغذ، بحث و گستره وسیع و جنس‌های متنوعی دارد که به شاخه‌های زیادی تقسیم می‌شود و تاجر در هر بخش مثل مقوا و گلاسه و کاغذ تحریر و... تخصصی کار می‌کند. وقتی این تاجر تخصصی را کنار گذاشته و فضا و امکانات به او نداده و دستش را هم می‌بندند و دولت خودش وارد بازی شده و به عنوان بزرگترین تاجر وارد عمل می‌شود و تخصص و برنامه‌ای هم ندارد و دلار ۴۲۰۰ تومانی‌اش را به چند تاجر نورچشمی می‌دهد؛ نتیجه جز گرانی بیشتر بازار نخواهد بود.»

محمود ذوالفقاری «مدیر مجموعه چاپخانه‌های خجسته» هم که خود از واردکننده‌های این صنعت است، بر این مساله تاکید داشته و خاطرنشان می‌کند: «در ۹ ماه گذشته شاهد بوده‌ایم که رسما در کار تجار، کارشکنی شده است. من خودم همیشه بخش عمده‌ای از نیازهایم را وارد کرده‌ام. اما الان بیش از ۶-۷ مورد دارم که بیش از هشت ماه است در گمرک مانده؛ از ماشین‌آلات گرفته تا مواد اولیه. چندین‌بار این مسیر را رفته و آمده‌ام اما یا ثبت سفارش یا تخصیص باطل شده یا سیستم تغییر کرده و یکی از چند مجوز باطل شده و دوباره از نو سراغ دریافت مجوزهای اتحادیه صنفی و صمت و... رفته‌ام. درحالی‌که این پروسه هیچ‌وقت در مدت دو ماه جمع نمی‌شود و اگر یکی از آنها مدت دو ماهه‌اش می‌گذشت باید از ابتدا شروع می‌کردی. وقتی سوال می‌کردیم می‌گفتند به ما گفته‌اند این‌طور عمل کنید؛ یعنی به نوعی اختلال در کار واردات.»

فعالان صنعت چاپ می‌گویند مشکل کنونی این صنعت از ابتدا اختصاص ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کاغذ بوده است؛ کاغذ توسط افراد خاص و تحت نظارت دولت وارد می‌شود و چون آنها تنها واردکنندگان این بازار انحصاری هستند، به هر قیمتی بخواهند می‌فروشند و همین باعث بالا رفتن قیمت می‌شود. به اعتقاد چاپخانه‌داران و واردکنندگان کاغذ و زینک، سیستم توزیع ناعادلانه کار می‌کند و اصلا نظارتی روی توزیع کاغذ وجود ندارد و همین باعث می‌شود واردکننده هر قیمتی می‌خواهد برای کالای وارداتی‌اش تعیین کند. اختلاف قیمتی بین بازار موجود و کاغذ وارداتی است که باعث می‌شود کاغذ از یک چرخه عبور کند و به قیمت موردنظر واردکننده به فروش برسد.

سعید کلاری که یکی از چاپخانه‌داران فعالی این عرصه است، با تاکید بر اینکه دولت از ابتدا نباید ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کاغذ اختصاص می‌داد، می‌گوید: «من می‌گویم تاجر باید وارد بازار شود؛ او وارد کند، من چاپخانه‌دار از او کاغذ را بخرم و هرکسی سر جای خودش قرار بگیرد. اما کاری که الان دولت کرده این است که ساختار بازار را بهم ریخته است. من به‌عنوان فعال صنعت چاپ می‌گویم احتیاجی به ارز ۴۲۰۰ تومانی نداریم و نباید آن را بدهند چون منشا فساد است و هیچ سودی برای چاپخانه ندارد. وقتی این را انجام ندهند نیازی به خیلی چیزهای دیگر نیست. اما حالا که دارند این پروسه را انجام می‌دهند، دست‌کم بر آن نظارت کنند.»

مجید باشعور گفت: گرانی کاغذ باعث حرفه ای تر شدن صنعت می شود هر کتابی زیر چاپ نمی رود.

به گزارش چاپ و نشر؛ مجید باشعور مدیر مسئول نشر تایماز در گفت وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان، در خصوص افزایش سرسام آور قیمت کاغذ گفت: یکی از دلایل افزایش قیمت کاغذ مسئله عرضه و تقاضا در این بازار است. تقاضای ما در کشور برای دریافت کاغذ زیاد و عرضه بسیار کمتر از تقاضاست. طبیعتا مسائل دیگری از جمله دلالی در بازار کاغذ هم روی افزایش قیمت کاغذ تاثیر گذاشته است.

وی افزود: دو سال پیش کاغذ اندونزی در بازار کاغذ وجود داشت اما اکنون تمام کاغذهای ما در بازار یا هندی یا چینی است که این نشان می دهد کاغذ اندونزی را به کشور وارد نکرده ایم.

باشعور ادامه داد: بهترین دلیلی که برای وارد نکردن کاغذ اندونزی به کشور بیان می شود این است که پول لازم را برای خرید نداشتیم. نفت در ازای واردات کاغذ فروخته می شود. در کنار کاغذ کالاهای دیگری هم وجود داشت که باید در ازای فروش نفت خریداری می شد. همچنین مردم ما هم وقتی چنین شرایطی پیش می آید و می بینند کالایی در بازار کم است بیشتر به دنبال خرید آن هستند در نتیجه تقاضای خرید افزایش می یابد.

مدیر مسئول نشر تایماز با اشاره به اینکه در شرایط کنونی، هم بحث روانی مردم وهم کشش بازار کاغذ باعث ایجاد گرانی در این بازار شده است, بیان کرد: بر اساس اعلام مسئولان و آنچه در اخبار گفته می شود میزان عرضه کاغذ کمتر از تقاضای بازار است. مسائلی که امروز در کشور وجود دارد روی گرانی کاغذ تاثیر گذاشته است چون همه مسائل ما در کشور به یکدیگر مربوط است و مسئولان نظام باید برای حل مشکل گرانی کاغذ مسائل متفاوت تری را در کشور بررسی کنند و براساس صلاح دیدشان برای رفع مشکل گرانی کاغذ اقدام کنند.

باشعور با اشاره به تاثیر گرانی کاغذ در کاهش ناشران فعال در کشور اظهار داشت: با ادامه روند کنونی افزایش قیمت کاغذ، هزینه چاپ و نشر و به دنبال آن قیمت تمام شده کتاب افزایش می یابد. طبیعتا مردم نیز کتاب را از سبد خریدشان به دلیل گرانی های زیادی که در بازار وجود دارد خارج می کنند. در این شرایط ناشری که توان انتشار 5 هزار جلد کتاب را داشت نمی تواند حتی هزار جلد را منتشر کند در نتیجه بسیاری از ناشران به طور سیستماتیک از چرخه صنعت نشر خارج می شوند البته شاید این شرایط به نفع صنعت نشر کشور تمام شود.

وی ادامه داد: در صورت ادامه شرایط کنونی ناشران معمولی که هرچه به دستشان می رسید چاپ می کردند، تعطیل می شوند و کتاب ها پس از کار کارشناسی و تایید شدن از نظر علمی و محتوایی منتشر می شوند. در ادامه شاید نشر ما به سمت حرفه ای تر شدن برود و ناشران برای چاپ هر کتابی کاغذ نخرند و بسیار حساب شده فعالیت خود را ادامه دهند. شاید در این محدودیت های موجود، صنعت نشر یک خانه تکانی را تجربه کند و همین مسائل باعث رشد و شکوفایی آن شود و افراد قوی تری به این حوزه وارد شوند.

نفس مطبوعات به شماره افتاده، حال و روز چاپ و نشر کتاب هم زارتر از همیشه است؛ بحران کمبود کاغذ انگار پا گذاشته باشد بیخ گلوی نشر و کتاب‌ها و روزنامه‌ها را هر روز لاغرتر می‌کند.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از روزنامه جام جم، دغدغه پیدا کردن کاغذ، حالا نگرانی بزرگ همه آنهایی است که در این دو حوزه دستی بر آتش دارند؛ همه آنهایی که نمی‌دانند چه سرنوشتی در انتظارشان است. این اما یک روی سکه کمبود کاغذ است؛ همان طرفی که خیلی‌ها از دور به نظاره‌اش نشسته اند و به خیال خودشان جزو همان مشکلاتی که تبعاتش دامنگیر آنها نمی‌شود! روی دیگر سکه اما این را نمی‌گوید. آن طرف سکه کمبود کاغذ در کشورمان، مشکلاتی ردیف شده اند که آهسته آهسته سرریز می‌شوند به زندگی همه مردم؛ پاورچین پاورچین جلو می‌روند و می‌رسند تا پشت در خانه ها، بیمارستان‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها؛ هرجایی که رد و نشانی از کاغذ باشد؛ کاغذی که این روزها مچاله شده اما مچاله‌اش هم حکم کیمیا را پیدا کرده است.

با این‌که در نگاه اول، تا حرف از کاغذ می‌شود خیلی‌ها یاد روزنامه‌های روی دکه و کتاب‌های پشت ویترین کتابفروشی‌ها می‌افتند، اما حسین میرباقری، رئیس اتحادیه کاغذ و مقوای تهران به ما می‌گوید کل مصرف کاغذ فقط نشر و کتاب نیست.

میرباقری در ادامه از مصرف کاغذ در صنایع بسته بندی، در تولید دفتر و کاغذ A4 و مصارف دیگر هم خبر می‌دهد و می‌گوید: عمده مشکل الان در مصارف کاغذ برای بسته‌بندی به‌وجود آمده است؛ چه بسته‌بندی مواد غذایی چه بسته بندی مواد دارویی یا بهداشتی. در مصارف بسته‌بندی مواد دارویی، خیلی چیزهای ساده دیده نمی‌شود مثلا آن بروشورهای توضیح و طرز مصرفی که داخل بسته‌ها می‌گذارند، برای همه اینها به کاغذ نیاز است. اصلی ترین پایه همه این کارها کاغذ تحریر است که الان قیمتش خیلی زیاد شده .

 

ضربه کمبود کاغذ به صنعت تولید دارو

این قسمت ماجرا، تلخ است! جایی که بحران کمبود کاغذ وصل می‌شود به دارو و درمان؛ به بیمارانی که به هردلیل نیازمند درمان می‌شوند. عجیب باشد یا نه، کمبود دارو، سر یک پیچ در گذر درمان این بیماران، چشم انتظارشان ایستاده است؛ پیچ گرانی!

دورنمای این مشکل را حسن قاضی‌زاده‌هاشمی، وزیر سابق بهداشت و درمان کشورمان شهریور سال گذشته دیده بود که درخصوص بسته‌بندی کاغذ و صنعت چاپ در بخش دارو هشدار داد. قاضی‌زاده‌هاشمی آن روزها که بحث تحریم‌ها در کشورمان داغ بود، از تاثیر مشکل کمبود کاغذ بر قیمت داروها گفت؛ از این‌که این مشکل می‌تواند در قیمت دارو تاثیرگذار باشد، چرا که این بخش ارز دولتی دریافت نمی‌کند.

این موضوع را مهرداد علیمیان، عضو هیات مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران هم به یک شکل دیگر تایید می‌کند و او هم به صف افرادی می‌پیوندد که از افزایش غیرمنطقی قیمت مقوا و کاغذ گلایه‌مند است.

علیمیان به ما می‌گوید: درحال حاضر به خاطر کمبود مقوای بسته‌بندی دارو، بازار مشکل دار و متلاطم است. ما مجبوریم مقوا و کاغذ را از بازار آزاد بخریم که این کار هم تبعات خودش را دارد و قطعا روی قیمت‌ها اثر می‌گذارد.

علیمیان در توضیح بیشتر به قیمت مقوا اشاره می‌کند و می‌گوید: سال قبل همین موقع مقوا را 3000 تومان می‌خریدیم و الان رسیده به بالای 20 تا 25 هزارتومان و تازه فروشنده به ما فاکتور هم نمی‌دهد. همین باعث می‌شود که برای مثال یک جعبه ساده قرص 6000 تومانی، چندصد تومان هزینه مقوا داشته باشد که اصلا انصاف نیست.

 

نوشت‌افزاری که گران می‌شود

حرف کمبود کاغذ که می‌شود یک نگرانی تند‌و‌تیز می‌دود ته ذهن همه پدرومادرهایی که بچه مدرسه‌ای دارند؛ این‌که تکلیف کتاب و دفتر آنها در طول سال تحصیلی چه می‌شود؟ این‌که نکند پس لرزه‌های کمبود کاغذ در بازار و گرانی‌اش، کتاب و دفتر را از کیف مدرسه بیش از 14 میلیون دانش‌آموز کشور حذف کند. به این نگرانی حداقل در زمینه کتاب‌های درسی، وزیر آموزش و پرورش یک پاسخ واضح داده است؛ این‌که این وزارتخانه برای سال 98 کمبود کاغذ ندارد!

محمد بطحایی با تایید این‌که مساله کاغذ و تجهیزات چاپ، یک مساله برای کل کشور است، گفته خوشبختانه با مساعدت بانک مرکزی در تامین ارز مورد نیاز برای واردات کاغذ، مشکل کمبود کاغذ برای چاپ کتب مدارس را در سال ۹۸ نداریم. گرچه حسین طلایی‌زواره، معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی یک راه‌حل هم برای کمبود احتمالی کاغذ در چاپ کتب درسی پیشنهاد داده و گفته بهتر است به موازات چاپ کتب درسی، الکترونیکی کردن کتاب‌های درسی هم پیگیری شود تا در بخش‌ها یا مناطقی که برخوردار هستند و می‌توانند از خدمات الکترونیکی کردن کتاب درسی استفاده کنند، با اجرای این طرح، مشکل برطرف شود.

با این حال و با وجود مشخص شدن تکلیف کتاب‌های درسی، بحث بودن یا نبودن دفترهای مشق همچنان پابرجاست؛ این را موسی فرزانیان، رئیس اتحادیه فروشندگان نوشت افزار و لوازم مهندسی به ما می‌گوید و از مشکلاتی خبر می‌دهد که با وجود ادامه روند کمبود کاغذ، در بازار تولید و فروش دفتر به‌وجود می‌آید.

فرزانیان توضیح می‌دهد: وقتی کاغذ به دست صحاف‌ها نمی‌رسد، دفتر هم تولید نمی‌شود. اگر هم تولید شود قطعا در قیمتش اثر می‌گذارد.

ناگفته پیداست افزایش قیمت، تاثیر مستقیم کمبود کاغذ در بخش‌های مختلف مصرفی‌اش است؛ افزایشی که بعد از اثرگذاری‌اش در قیمت دارو، حالا به بحث نوشت‌افزار هم رسیده است. فرزانیان در همین رابطه می‌گوید: «وقتی کاغذ به‌صورت مستقیم به صنف صراف نمی‌رسد و باید آن را از بازار آزاد تهیه کنند، قیمت کارِ تمام شده هم در نهایت به نرخ بازار آزاد تعیین می‌شود. اگر کاغذی با قیمت دلار 4200 تومانی دفتر می‌شد، می‌توانستیم بگوییم که قیمت دفتر هم بر همین مبنا باشد اما وقتی از بازار آزاد تهیه شده، انتظاری جز افزایش قیمت‌ها نمی‌توان از آن داشت.»

با این وجود رئیس اتحادیه فروشندگان نوشت‌افزار و لوازم مهندسی پیشنهاد می‌دهد که در فرصت باقیمانده تا سال تحصیلی جدید، هرچه سریع‌تر کاغذ مورد نیاز را حداقل به دست کارخانه‌های عمده تولیدکننده دفتر برسانند تا مهر امسال جماعت دانش‌آموز کشور، بی‌دفتر نمانند.

 

کمبود کاغذ بسته‌بندی و نگرانی بازیافت دوباره

قفسه سوپرمارکت‌ها و کابینت آشپزخانه‌ها، پر است از مواد غذایی با بسته‌بندی کاغذی و مقوایی؛ مواد خوراکی مختلفی که نقشی پررنگ در سبد غذایی خانوارها دارند و حالا بسته‌بندی‌شان برای عرضه به بازار مصرفی، با بحران کمبود کاغذ و مقوا گره خورده و به یک دغدغه تبدیل شده؛ دغدغه‌ای که خیلی‌ها را یاد تابستان سال گذشته می‌اندازد؛ درست همان موقعی که خبرگزاری‌ها از کمبود کارتن مناسب برای بسته‌بندی خرماهای مضافتی خبر دادند و از قول محسن رشید فرخی، رئیس انجمن ملی خرمای ایران نوشتند که کمبود کارتن‌های مناسب برای جمع‌آوری خرماهای مضافتی باعث شده تا صدها تن محصول روی دست نخلداران برخی مناطق خرماخیز کشور باقی بماند!

محدود بودن منابع تامین کاغذ و سرریز این مشکل به بحث بسته‌بندی کالاها، باعث شده بسیاری از کالاها روی خط تولید منتظر بمانند و دست‌اندرکاران صنعت بسته‌بندی کالاها از این موضوع گلایه کنند که تقاضا برای مقوا و بسته‌بندی آن‌چنان بالارفته که به محض ورود کاغذ به کارخانه به‌طور مستقیم وارد خط تولید می‌شود و در مقابل به دلیل کمبود کاغذ اجازه استفاده از ظرفیت کامل تولید فراهم نمی‌شود.

چگونگی جبران این کمبود در بحث بسته‌بندی مواد غذایی، اما یکی از دغدغه‌های بزرگ کارشناسان بهداشت است، متخصصانی که نگرانند، کاغذ‌ها و کارتن‌های مستعمل به طرق مختلف جمع آوری و بدون نظارت‌های بهداشتی بازیافت شوند و دوباره به کاغذ بسته بندی و کارتن و مقوا تبدیل شوند و در نهایت سلامت مصرف کننده‌ها را به خطر بیندازند.

این روزها بازار کتاب مشهد متاثر از افزایش قیمت کاغذ حال و روز خوبی ندارد و قیمت چاپ جدید کتاب‌ها سر به فلک کشیده است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم، این روزها قیمت کتاب به تبع افزایش قیمت کاغذ سربه فلک کشیده و بسیاری از کتاب‌ها در کتابفروشی‌های مشهد در چاپ‌های جدید خود قیمت‌های بسیار بالایی را مقابل قیمت خود درج کرده‌اند.

این مسئله سبب شده تا بازار کتاب مشهد نیز این روزها مقداری کم رمق‌تر شده باشد و عمده مخاطبان و مشتری‌ها به دنبال کتاب‌های چاپ قدیمی هستند و یا اینکه ترجیح می‌دهند از کتابخانه‌های عمومی کتاب به امانت بگیرند.

حسین. ب یکی از کتابخوانان حرفه‌ای شهر مشهد است که به گفته خودش یکی از علایق و تفریحاتش این است که از کتابفروشی‌های سطح شهر مشهد بازدید کند و به گفته خودش متخصص این است که کتابفروشی‌های زیر خاکی و کتابفروشی‌هایی که تاکنون کسی آنها را یافت نکرده را پیدا می‌کند و از آنها کتاب می‌خرد.

وی در زمینه قیمت بالای کتاب‌ها می‌گوید: کتابی که 30 هزار تومان بوده چاپ جدید خود را به 75 هزار تومان رسانده و این بیانگر این است که بازار خرید کتاب حال و روز خوشی ندارد.

حسین ادامه می‌دهد: زمانی که به کتابفروشی‌ها می‌روم جمعیت بسیار زیادی را شاهد هستم که اصلا خریدار نیستند و گویا آمده‌اند تا صرفا مقداری از زمان و وقت فراغت خود را در کتابفروشی بگذرانند.

وی ادامه می‌دهد: قیمت بالای کاغذ، بنظرم نفس کتابفروش‌ها را نیز گرفته و با این وضعیت شاید تا چند وقت دیگر باید شاهد جمع شدن تعدادی از کتابفروشی‌ها در مشهد باشیم.

با یکی از فروشندگان کتاب در بازار کتاب گلستان مشهد نیز همکلام می‌شوم نیز دارای نظر مشابهی است. وی می‌گوید: سیاست‌های حمایتی از کتابفروش‌ها بسیار محدود و اندک است و عملا می‌توان عنوان کرد که مسئله‌ای به نام حمایت از کتابفروش‌ها در پازل فرهنگی مدیران ما دیده نشده است.

این کتابفروش مشهدی عنوان می‌کند: ورشکستگی و جمع شدن کتابفروشی‌ها در مشهد اصلا پدیده دوری نیست و با این وضعیتی که برای کاغذ رقم خورده میزان سفارشات جدید از سوی کتابفروش‌ها نیز بسیار کمتر شده است.

کتابفروش دیگری در محدوده خیابان سعدی مشهد نیز می‌‌گوید: صرفا فروش کتاب‌های کمک درسی هنوز بازار و رونق خود را حفظ کرده و فروش کتاب‌‌های غیردرسی به حداقل رسیده است و این مرثیه‌ای برای فرهنگ و کتابخوانی است.

وی خاطرنشان می‌کند: نمی‌دانم در این شرایط تکلیف قشری که واقعا کتابخوان هستند اما توان تامین کتاب را ندارند چه می‌شود؛ چیزی که در این مسئله مشهود است این است که هیچ حمایتی از کتابفروشان صورت نمی‌گیرد و بسیاری از کتابفروش‌ها صرفا هزینه می‌دهند و سوی آنچنانی نصیبشان نمی‌شود.

محمد اسماعیل سعیدی عضو کمیسیون فرهنگی مجلس از عملکرد کارگروه کاغذ در وزارت ارشاد و عملی نشدن وعده‌های مسئولان دولتی برای مدیریت بازار کاغذ انتقاد کرد.

به گزارش چاپ و نشر، محمد اسماعیل سعیدی نماینده مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با قدس آنلاین، ضمن انتقاد از گرانی کاغذ و کمبود آن در بازار، اظهار داشت: متأسفانه کنترل و مدیریت بازار کاغذ رها شده است و مسئولان بایستی به وضعیت آن سر و سامان بدهند. موضوع واردات کاغذ و نظارت بر توزیع آن موضوعی فرابخشی است و باتوجه به اینکه بخشی از مسئولیت توزیع کاغذ برعهده وزارت ارشاد و بخشی دیگر برعهده سایر دستگاه هاست، همین مسأله نوعی تعارض و دوگانگی ایجاد کرده و به همین دلیل باید هماهنگی ها در این زمینه بیشتر باشد و هرچه سریعتر این تعارضات رفع شود.

محمد اسماعیل سعیدی افزود: کمیسیون فرهنگی سال گذشته جلسه‌ای را با مسئولان سه وزارتخانه مرتبط با حوزه کاغذ داشت. در آن جلسه تذاکراتی را دادیم و اعضا نگرانی و دغدغه‌های خود را درباره آینده‌ای که در شرایط کنونی به واقعیت پیوسته به مسئولان هشدار دادند اما برخلاف قول مساعد وزرا برای رفع مشکلات اقدام مهم و سازنده‌ای از سوی آنان صورت نگرفت.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی ضمن انتقاد از عملکرد کارگروه ساماندهی کاغذ، ادامه داد: عملکرد کارگروه کاغذ در حل گرانی و کمبود کاغذ به هیچ نحوی قابل دفاع نیست. توزیع کاغذ و همچنین یارانه اختصاص یافته آن برای تأمین نیازهای جامعه به کاغذ با مشکل مواجه است و این کارگروه نشان داد که توان و ظرفیت کافی و مناسبی برای حل معضل ندارد.

وی تصریح کرد: کمیسیون فرهنگی قطعاً پیگیر حل بحران کاغذ خواهد بود تا خبرهای خوشی به اهالی رسانه و مصرف کنندگان عمده کاغذ بدهد.