به طور کلى در بسته بندی محصولات دو جنبه عمده زیر مورد توجه قرار مى گیرد:

 

کاربردى بودن

جذابیت

جنبه کاربردى بسته بندى، ناظر بر ویژگى هایى مثل حفاظت از محصول، سهولت استفاده از محصول و سهولت جابه جایى محصول است. جذابیت بسته بندی بر زیبایى شکل و رنگ و نوشتار آن دلالت مى کند.

طراح باید ابتدا تمام اطلاعات لازم درباره محصول، بازار، رقبا و کارفرما و را به دست آورد. این اطلاعات شامل بودجه، زمان لازم براى انجام و اتمام کار و موضوعات فنى و مقررات قانونى و اهداف طراحى و استراتژى بازاریابى و خصوصیات برجسته محصول است که آن را از بقیه متمایز مى کند. طراح با مطالعه نشریات و گزارشهاى تخصصى و پرس و جو، از خرده فروشى ها و به جمع آورى و تحقیق مى پردازد. وى باید بداند چه تعداد جعبه باید تولید شود و ماشین هاى موجود در چه شرایطى هستند. بالاترین سرعت مناسب تولید چیست و تناسب آن با تولید سالانه چگونه است؟ طراح بسته بندى باید با توجه به توان اقتصادى مصرف کنندگان، بسته بندى را طراحى کند. براى مثال براى خانواده هاى کم درآمد که وجه اقتصادى مهم است، در نظر گرفتن بسته بندى با سایر خانواده مناسب تر است یا با توجه به تغییر الگو و سبک زندگى در بعضى جوامع که تعداد افراد خانواده کم مى شود ارائه بسته بندى هایى که نیاز دو نفر را تأمین کند مورد استقبال خواهد بود. طراح حرفه اى بسته بندى باید توان تحلیل دقیق خصوصیات فرهنگى کشورها و بازارهاى خرد و کلان را داشته و داراى ویژگى هاى خاصى باشد. وى علاوه بر اینکه باید درکى قوى از حجم و فرم داشته و باید گرافیست قابلى نیز باشد و در مورد تکنولوژى تولید و مواد مورد استفاده در صنعت بسته بندى، آگاهى کامل داشته باشد زیرا این آگاهى باعث ارائه طرح هاى عملى و اقتصادى و ابتکارى خواهد شد. در طراحى بسته بندى باید به نکات زیر توجه کرد:

 

هویتمندى: این اصل به قدرى مهم است که بیشتر شرکتها سالها طرح کالا را ثابت نگه مى دارند. چون طرح منحصر به فرد آن از لحاظ نام، مارک تجارى و ویژگى هاى طرح موجب تمایز محصول شرکت از رقبا مى شود و در حافظه بلندمدت مشتریان جاى گرفته مى گیرد. از این رو در طراحى اولیه باید دقت لازم را کرد تا بعدها نیاز به تغییر نباشد و خدشه اى بر ارتباط بصرى خریداران با محصول وارد نشود.

اجزا و حفاظت و دسترسى: هدف اصلى از تهیه بسته، حفظ و نگهدارى خواص محصولات و دسترسى راحت به محتویات داخل بسته است. به علاوه هر یک از عوامل توزیع و مصرف نیز از بسته بندى انتظاراتى دارند،براى مثال خرده فروشان بسته بندى را نیاز دارند تا براحتى در معرض دید و نمایش خریداران قرار گیرد و یا در اندازه هاى متفاوت باشد تا با قدرت خرید مشتریان گوناگون متناسب باشد. مصرف کنندگان نیز نوعى از بسته بندى را مى پسندند که براحتى قابل حمل باشد و براحتى به محتویات آن دسترسى پیدا کنند.

مقرون به صرفه: هزینه بسته بندی نباید قیمت تمام شده محصول را به حدى بالا ببرد که تعداد قابل توجهى از مشتریان از خرید محصول منصرف شوند.

طراحى گرافیکى بسته بندى: گرافیک بسته بندى به سه موضوع اصلى فرم، رنگ و انتخاب خط مناسب مربوط مى شود. طراح در انتخاب این سه موضوع اصلى باید به تفاوتهاى فرهنگى بین جوامع و گروههاى مختلف جامعه توجه کند، براى مثال بچه ها بیشتر از هر چیز به رنگ توجه مى کنند در صورتى که مردان بیشتر به شکل دقت مى کنند.

رنگ: رنگ از دوران باستان مورد توجه و تحقیق بوده است. در عصر حاضر نیز رنگ در فرهنگ هاى مختلف داراى مفاهیم گوناگون است. به طورکلى مى توان گفت رنگ مشکى در سالهاى اخیر به دلیل عمیق بودن و خنثى بودن با اینکه سمبل اندوه است در بسیارى از بسته بندى هاى لوکس مانند عطریات و استفاده مى شود که درواقع یک نوع حس اشرافى را القا مى کند. رنگ سفید احساس خنکى، معصومیت، صداقت و پاکى را القا کرده و بخصوص وقتى با رنگ آبى بیاید ترکیب مناسبى را ارائه مى کند. سبز آرام ترین رنگ هاست و در هیچ جهتى حرکت نمى کند و سمبل فرهنگ بورژوازى است که بى حرکتى را تداعى مى کند. درواقع سبز، امید زندگى است و آبى مملو از تفکر و جدیت است. سرخ علامت شادى، نیرو، قدرت مردانگى و تحرک است. هم جدیت و هم وقار و مهربانى را القا مى کند و هر چه تیره تر مى شود جدى تر و عمیق تر و جسمانى تر مى شود و در حالت صورتى رمانتیسم و خجالتى بودن را القا مى کند. نارنجى رنگى زنانه است که زندگى روحانى درونى را القا مى کند که هر چه تاریک تر مى شود بشر را بیشتر به سمت بى نهایت مى خواند. زرد پر سر و صداترین و خیره کننده ترین و پردوام ترین رنگ است و برخلاف آبى عمق را القا نمى کند. بنفش اندیشه اى متفکر و عرفانى و رازگونه را القا مى نماید.

بسته بندی محصول

 

فرم: اشکال مکعب و چهارگوش به دلیل قابلیت نشان دادن مناسب ترین فرم بسته بندی است. همچنین این فرم در قفسه براحتى کنار هم قرار مى گیرند. در طراحى فرم، اندازه نیز از اهمیت بالایى برخوردار است. مثلاً شیشه هاى کوچک عطر، احساس با ارزش بودن را القا مى کند.

طراحى خط: یک طراح بسته بندی باید زوایه دید جامعى نسبت به خط داشته باشد که توانایى و تجربه چشم هایش در تشخیص این موضوع در نشریات و پوسترها و علائم خیابانى ناشى مى شود. هر نوع از بسته بندى، نوع خاصى از خطوط را طلب مى کند. مثلاً در جعبه هاى شیرینى و شکلات باید حروف نرم و کشیده استفاده شود تا حالتى باریک و زیبا داشته باشد. در جعبه هاى دیسک هاى کامپیوتر از حروف محکم استفاده مى شود که دوام را تداعى مى کند. در مورد محصولاتى که خواندن اطلاعات آنها ضرورى است مثلاً داروها، خوانا بودن حروف مهم است و در نهایت براى بچه ها انتخاب حروف درشت مطلوب تر است. نتیجه: اهمیت کار روى بسته بندى، بارها و بارها اثبات شده است. در مواردى، بخصوص آنجا که ارزش افزوده شرکت از راه بسته بندى ایجاد مى شود مثل صنایعى که برپایه مونتاژ شکل مى گیرند به صورت عینى، اثرات بسته بندیقابل رؤیت است. در مواردى پیش آمده که با به کار بردن شیرینگ براى کالایى که درشرکتى مونتاژ مى شده، تقاضا در ماه اول صددرصد افزایش یافته است.

سرپرست معاونت صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل گفت: به منظور طراحی بسته بندی صنایع دستی در این استان از ایده های خلاقانه هنرمندان حمایت می شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایلنا، ملکه گلمغانی زاده  با اعلام این خبر تصریح کرد: در قالب فراخوان از همه هنرمندان و طراحان به منظور مشارکت در ارائه طرح ها و ایده های خلاقانه طراحی بسته بندی صنایع دستی دعوت به عمل آمده است.

وی اضافه کرد: یکی از مهمترین فرآیندها و تجربه‌های مثبت در خرید، بسته بندی کالا است؛ ابزاری که در ایجاد حس مطلوب در مشتری و کیفیت عملکرد یک برند اثرگذار است.

سرپرست معاونت صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان با تاکید بر اینکه بسته بندی مشتری محور، سلامت و امنیت سفارش را حفظ می کند، اضافه کرد: به همین منظور از هنرمندان دعوت شده تا در چالشی حرفه ای برای ارائه ایده و طرحی نو جهت بسته بندی صنایع دستی شرکت کنند.

گلمغانی زاده اضافه کرد: ویژگی های مورد تاکید در ایده های مطرح شده توجه به سلامت کالا، جنس کالا، نوآوری و ابعاد آن است.

وی با بیان اینکه دلیل اصلی بسته بندی محافظت از کالا در برابر آسیب های ناشی از جابه جایی، نفوذ رطوبت و تماس با دیگر اشیا است، ادامه داد: از سویی اشیا با تنوع جنسی مختلف در بسته بندی محصولات مورد استفاده قرار می گیرد و لازم است به جنس کالا در بسته بندی توجه ویژه شود.

سرپرست معاونت صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تصریح کرد: هر بسته بندی دارای هویت فیزیکی باید به ابعاد رنگ، فرم، اندازه، شکل و طرح و خط توجه داشته باشد.

گلمغانی زاده افزود: همچنین طرحی ایده آل است که بتوان آن را در اندازه های بسیار متنوع پیاده سازی و تولید و استفاده کرد و بطوریکه کلیه طرح ها از لحاظ استحکام، زیبایی، جذابیت و تناسب با محصول لحاظ شوند.

وی متذکر شد: علاقه مندان می‌توانند جهت ارائه ایده‌های خود به معاونت صنایع دستی استان واقع در بزرگراه شهدا، مابین میدان علی اباد و فلکه ججین، اداره کل میراث فرهنگی استان اردبیل مراجعه کنند.

«طراحی بسته‌بندی» ترکیبی از هنر، صنعت و تکنولوژی برای بهبود شرایط نگهداری، حمل و نقل، بازاریابی و استفاده از یک محصول است.

 

به گزارش چاپ و نشر،‌ رشته «طراحی بسته‌بندی» در زمینه هنر از گروه هنر قرار دارد.

 *معرفی رشته

طراحی بسته‌بندی یا همان PACJAGING ترکیبی از هنر، صنعت و تکنولوژی برای بهبود شرایط نگهداری، حمل و نقل، بازاریابی و استفاده از یک محصول است.

بسته‌بندی محصول عبارت است از هرگونه ظرف یا بسته‌بندی که محصول در آن برای فروش به بازار عرضه می‌شود یا به وسیله آن اطلاعات لازم در مورد محصول به مصرف‌کنندگان منتقل می‌شود.

طراحی بسته‌بندی باید به گونه‌ای باشد که مشتریان به راحتی از محتویات آن آگاه شده و برای حمل و نگهداری آن مشکلی نداشته باشند؛ به همین دلیل نقش مهمی در فرآیند بازاریابی و فروش ایفا خواهد کرد.

*سطح آموزش مهارت‌‌ها

با توجه به گسترش صنعت چاپ و نیاز به بسته‌بندی کالا و خدمات و تأثیری که بسته‌بندی در حفظ محصول و افزایش فروش محصولات تولیدی دارد افراد توانمندی که بتوانند نیازهای مربوط به بخش طراحی بسته‌بندی را رفع کنند، احساس می‌شود.

هنرجویانی که در این رشته تحصیل می‌کنند به توانمندی‌های زیر می‌رسند:

1-توانایی طراحی بسته‌بندی‌های جدید و خلاقانه

2-توانایی طراحی برچسب برای انواع محصولات

3- توانایی طراحی جعبه‌های فانتزی

4- طراحی گرافیک در مؤسسات چاپ و بسته‌بندی

*آینده تحصیلی و شغلی

فارغ‌التحصیلات این رشته می‌توانند به صورت فردی یا گروهی و یا خوداشتغالی به بازار کار راه یافته و در موارد زیر به انجام فعالیت اقتصادی بپردازند:

1- فعالیت به عنوان یک طراح بسته‌بندی مواد غذایی و بهداشتی و کالاهای خدماتی در بازار کالا

2- فعالیت به عنوان طراح در دفاتر تبلیغاتی

3- فعالیت در کارگاه‌های خصوصی و شخصی

4- اشتغال در مراکز و کارخانجات صنعتی

5- اشتغال در مراکز هنری

6- فعالیت در زمینه آموزش رشته مورد نظر در مراکز آموزشگاهی

7- خوداشتغالی و ساخت جعبه‌های هدیه در انواع و ابعاد مختلف

هدف از طراحی رشته‌های کاردانش تأمین نیاز بازار کار و نیروی کار ماهر است و فارغ‌التحصیلان این رشته مستقیماً می‌توانند وارد بازار کار شوند اما اگر دانش‌آموختگان این رشته تمایل به ادامه تحصیل داشته باشند پس از اخذ دیپلم حرفه‌ای می‌توانند برای ادامه تحصیل در مقاطع کاردانی و کارشناسی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی عالی و علمی و کاربردی در رشته‌های زیر در مقاطع بالای تحصیلی ادامه تحصیل بدهند:

طراحی بسته‌بندی، چاپ، گرافیک، هنرهای تجسمی، گرافیک رایانه‌‌ای، عکاسی

*ساعت آموزش

رشته «طراحی بسته‌بندی» دارای 105 ساعت آموزش است که شامل 42 ساعت شایستگی‌های عمومی، 54 ساعت شایستگی‌های فنی و 9 ساعت شایستگی‌های غیرفنی است.

استاندارد مهارت و درس این رشته شامل «کاربر رایانه متشکل از 2 واحد نظری و 3 واحد عملی»، «طراحی گرافیکی سیاه و سفید متشکل از یک واحد نظری و 3 واحد عملی»، «تایپ رایانه‌ای متشکل از یک واحد نظری و 2 واحد عملی»، «طراحی گرافیکی رنگی متشکل از یک واحد نظری و 2 واحد عملی»، «طراحی بسته‌بندی متشکل از 8 واحد نظری و 20 واحد عملی» و «کارورزی متشکل از 4 واحد عملی» است.

 

منبع: فارس

یک مدرس دانشگاه معتقد است، در این سال‌ها نبود امکانات مانند مقواهای بی‌کیفیت و از طرفی تعهد نداشتن دانشگاه‌ها به آموزش مسائل فنی به دانشجویان باعث می‌شد آن‌ها تا زمان ورود به بازار واقعی کار، مسائل فنی را ندانند. رویداد «بسته‌ها» به ما نشان می‌دهد که این راه‌ حل‌ها پیدا شده است.