فعالان بازار کارتن معتقدند: کاهش مواداولیه، افزایش قیمت ارز، کم شدن واردات کالا و حتی کاهش واردات لوازم خانگی ۲ شرکت کره‌ای به ایران بازار کارتن را به هم ریخته تا جایی که قیمت ضایعات کارتن ۵برابر شد و زمزمه واردات ضایعات کارتن به کشور شنیده می‌شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از تسنیم، نوسان قیمت ارز که از سال گذشته شدت بیشتری گرفت‌، طی این مدت روز به روز بر دامنه تأثیرگذاری‌اش بر هزینه‌ها و قیمت انواع کالاهای و خدمات بیشتر شده و کمتر بازاری است که از این تلاطم در امان مانده باشد.

در این میان صنعت کارتن‌سازی نیز از این ماجرا مستثنی نبوده و افزایش قیمت دلار باعث متلاطم شدن این بازار شد به‌حدی که به‌گفته برخی‌ها «کارتن، تبدیل به طلای نایاب بازار شد» و به‌دنبال آن قیمت بسیاری از کالاها از جمله تخم‌مرغ به‌دلیل افزایش قیمت کارتن و شانه تخم‌مرغ، روند صعودی یافت.

اما این همه ماجرا نیست؛ گشتی در بازار کارتن‌فروش‌های مولوی و نشستن پای درد دل تولیدکنندگان و فروشندگان کارتن، نشان می‌دهد دامنه این ماجرا فراتر از این حرف‌ها است؛ دردل‌هایی که میان آن‌ها شنیده‌هایی عجیب از فعالیت یک شرکت برای جمع کردن ضایعات کارتن  از بازار و صادر کردن آن به کشور چین به گوش می‌رسد؛ آن هم در شرایطی که به‌گفته امیرحسین اسماعیل‌پور مدیرعامل شرکت کارتن ایران، صنایع کارتن‌سازی داخلی ظرفیت جذب 2 میلیون تن آخال (ضایعات کاغذ) را دارا هستند و کل ضایعات جمع‌آوری‌شده در داخل کشور تنها یک‌میلیون تن است.

 

قیمت ضایعات کارتن 5برابر شد

یکی از تولیدکنندگان کارتن که به‌تازگی مجبور به تعطیلی کارگاه 17نفره‌اش شده می‌گوید: بعد از افزایش قیمت دلار ، وارداتی که از کشورهای روسیه، برزیل، اوکراین، اندونزی و... انجام می‌شود متوقف شد و همین موضوع باعث شد تا مواد اولیه بسیار کم شود؛ این تغییر هم به گران شدن کارتن در بازار و کم شدن تعداد قابل توجهی از مشتریان انجامید. این دو عامل دست به دست هم داد تا ما و برخی دیگر از کارگاه‌های تولید کارتن، دیگر قادر به تأمین هزینه‌های خود نباشیم و مجبور به تعطیل کردن کارگاه‌های خود شدیم.

او با اشاره به افزایش سرسام‌آور قیمت ضایعات کارتن که خوراک کارخانجات کارتن‌سازی است گفت: بعد از کمیاب شدن مواد اولیه و کارتن، ضایعات کارتن هم کمیاب و گران شد؛ به‌طوری که قیمت ضایعات کارتن از کیلویی 700 تومان به 3500 تومان هم رسید.

وی می‌گوید: در این مدت وضعیت بازار کارتن به‌قدری وخیم شده که قیمت شانه تخم‌مرغ که تا همین چند ماه پیش، حدود 50 تومان بود به بالاتر از 300 تومان رسیده و این بسیاری از مشتریان ما را با مشکل مواجه کرد؛ به‌طوری که برخی مرغ‌داری‌ها علی‌رغم ممنوعیت بهداشت، دوباره از شانه‌های تخم‌مرغ استفاده‌شده برای عرضه تخم‌‌مرغ‌ها به بازار استفاده می‌کنند.

 

تغییر قیمت کارتن در بازار روزبه‌روز است

یکی دیگر از تولیدکنندگان کارتن می‌گوید: بخشی از مواد اولیه مورد نیاز ساخت کارتن مثل رویه کرافت یا حتی چسب، از خارج از کشور تأمین می‌شود و بالا رفتن قیمت دلار باعث شد تا واردات این مواد به کشور به‌شدت کاهش یابد و همین کاهش واردات باعث افزایش قیمت کارتن در بازار شد. این نوسان قیمتی به‌اندازه‌ای است که ما مجبوریم برای صدور پیش‌فاکتور و اعلام قیمت به مشتری، به‌صورت روزانه قیمت را از کارخانه استعلام کنیم.

او با بیان اینکه این افزایش قیمت، بخش زیادی از مشتریانش را کم کرده گفت: میزان فروش ما طی این مدت به کمتر از نصف رسیده؛ مثلاً یکی از مشتریان ما که ماهی 100 هزار کارتن خرید می‌کرد، در 4 ماه اخیر فقط 30 هزار کارتن خریده.

 

فروش محصول به‌شرط بازگرداندن کارتن

اما این همه ماجرا نیست؛ یکی از قدیمی‌های این بازار که بیش از 30 سال است در این شغل فعالیت دارد،‌ علاوه بر همه این موارد، می‌گوید: بخش بزرگی از بازار کارتن در ایران، در گروی ضایعات کارتن است؛ یعنی کارتن‌های ضایعاتی مجدداً به کارخانه‌های تولیدی می‌روند و مجدداً تبدیل به کارتن‌های جدید می‌شوند؛ در این مدت که قیمت ارز بالا رفت،‌ حجم واردات انواع کالاها به کشور کم شد و این کاهش ورود کالا به کشور باعث کاهش ضایعات کارتن در کشور شد.

او می‌گوید: شما نگاه کنید تا پیش از این اتفاقات، یکی دو کارخانه لوازم خانگی کره‌ای، به‌اندازه‌ای ضایعات کارتن داشتند که بخش اعظم این بازار را در اختیار گرفته بودند؛ ضایعات کارتن این 2 شرکت به‌اندازه‌ای بود که نیاز روزانه ضایعات کارتن بازار را تأمین می‌کرد ولی حالا این وضعیت عوض شده و با کاهش واردات این 2 شرکت لوازم خانگی، بازار ضایعات کارتن هم دچار مشکل شده است. به‌گفته او، البته افزایش صادرات انواع کالا هم باعث شده تا ضایعات کارتن در بازار کم شود.

یکی از مشتریان این بازار هم با اشاره به اخذ تعهد از مشتریان یک شرکت کره‌ای برای بازگرداندن کارتن محصولات می‌گوید: این روزها آن‌قدر بازار کارتن وخیم شده که حتی یکی از این شرکت‌های لوازم خانگی خارجی، فروش محصولاتش به مشتریان را منوط به بازگرداندن کارتن محصول خریداری‌شده کرده است.

 

احتمال واردات کارتن‌های ضایعاتی به ایران

این در حالی است که برخی از این بازاریان از شنیدن زمزمه‌هایی از فعالیت یک شرکت در چند ماه گذشته خبر می‌دهند که با جمع کردن ضایعات کارتن اخال از بازار ایران، آن را به کشور چین صادر کرده است؛ البته برخی از بازاریان معتقدند در روزهای اخیر و با اوجگیری کمبودها در بازار کارتن، در مقابل زمزمه‌هایی از واردات ضایعات از کشورهای عراق،‌ ارمنستان و آذربایجان به گوش می‌رسد.

پیش از این و اواخر مهر ماه امسال امیرحسین اسماعیل‌پور مدیرعامل شرکت کارتن ایران در نشست خبری با اصحاب رسانه گفته بود: درخواست ما از دولت این بوده است که اگر صادرات آزاد می‌شود باید ممنوعیت واردات آخال (ضایعات کارتن) نیز برداشته شود. این مهم تا یک ماه پیش رخ نداد اما حالا واردات ضایعات آزاد اما سخت بوده زیرا ازنظر بهداشتی و محیط زیستی باید مجوزهای لازم اخذ شود که این مهم 3 ماه کار را عقب می‌اندازد.

 

عضو هیات مدیره کانون صنایع غذایی ایران گفت: در بازار دو نوع رب داریم، یکی رب امسالی و دیگری اسپ تیک یا پارسالی که بیشتر برای تنظیم بازار و درست کردن سس به کار می‌رود اما با کاهش ارزش پول کشورمان تاجران افغانستان و روسیه مقدار زیادی از این محصول را خریداری کردند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از بویرنیوز، علی شریعتی در خصوص گرانی گوجه فرنگی و برخی اقلام تره بار و تاثیر آن بر روی صنایع تبدیلی و کنسروجات گفت: وقتی ما در بازار دخالت کنیم و نگذاریم نظام عرضه و تقاضا بازار را کنترل کند و به جای آن با صدور بخشنامه و ممنوعیت یا آزاد کردن صادرات بخواهیم بازار را تنظیم کنیم در نهایت این نوسانات را شاهد خواهیم بود.

عضو هیات مدیره کانون صنایع غذایی ایران اظهار داشت: با توجه به قیمت ارز، تولید کنندگان تمایل دارند تولیدات خود را صادر کنند هر چند با قوانین جدید ارزی و اخذ تعهدنامه از صادرکنندگان شاهد قاچاق معکوس هستیم و این‌بار از ایران، تره‌بار، رب‌گوجه و انواع کنسروها به صورت غارت‌وار به خارج از کشور انتقال پیدا می‌کنند.

وی ادامه داد:  فروش نمایندگی‌های استان‌های مرزی در چند هفته اخیر چند برابر شده است اما نظارت کافی بر روی آنها و اینکه آیا این ارز بر می‌گردد یا خیر؟ وجود ندارد.

شریعتی تاکید کرد: این الزام تعهد برای صادرات به افغانستان و عراق سبب شده که کارت‌های بازرگانی یک روزه دوباره فعال شوند. تا پیش از این، از این کارت‌ها برای واردات خودرو استفاده می‌شد اما الان برای تعهد ارزی استفاده می‌شود.

وی در خصوص افزایش قیمت رب گوجه فرنگی گفت: این محصول یکی از صنایع غذایی پر مصرف در ایران است ضمن آنکه بازار صادراتی خوبی دارد. در ماه های اخیر به دلیل کم آبی و سختگیری در استفاده از چاه‌ها زمینه گوجه صنعتی کم شده و گوجه مرغوب نیز صادر می‌شود نکته بعدی بالا رفتن قیمت مواد بسته بندی است به طور مثال درب قوطی که آسان باز می‌شود تا پیش از این 100 تومان قیمت داشت الان 800 تومان شده است این افزایش به حدی بوده که برخی از تولید کنندگان به سمت استفاده از بسته بندی شیشه‌ای بروند.

عضو اتاق بازرگانی افزود: در بازار دو نوع رب داریم؛ یکی رب امسالی و دیگری اسپ تیک یا پارسالی که بیشتر برای تنظیم بازار و درست کردن سس به کار می‌رود اما با کاهش ارزش پول کشورمان تاجران افغانستان و روسیه مقدار زیادی از این محصول را خریداری کردند.

وی تصریح کرد: دلیل عمده افزایش قیمت مواد غذایی و کنسروها به خاطر بالا رفتن هزینه بسته بندی و تحریم است که تغییر قوطی نوشابه‌ها و بلندتر شدن آن به خاطر عدم فروش قوطی‌های قبلی به کارخانه‌های ایرانی است.

وی ادامه داد: در بحث مواد اولیه داخلی که پتروشیمی‌ها تامین کننده آن هستند علاوه  بر افزایش قیمت پلی اتیلن و پلی پروپلین کمبود آن در بازار سبب شده که تولید کننده نتواند قیمت تمام شده را محاسبه کند و حتی برای تولید خود برنامه‌ریزی انجام دهد.

شریعتی اظهار داشت: متاسفانه سیاست‌های اقتصادی دولت همگی بر اساس آزمون و خطا است در 6 ماه اخیر 30 بخشنامه صادر شده که 16 مورد آن همدیگر را نقض می‌کنند. امروز هم فعالان و تولید کنندگان دیگر به بخشنامه‌ها اعتماد ندارند و منتظر هستند که بخشنامه قبلی اصلاحیه بخورد یا حتی وزیر عوض شود.

وی تاکید کرد: مساله‌ای که امروز تاجران را اذیت می‌کند نرخ ارز نیست بلکه نوسان و هیجان بازار است که تجارت را زمین زده است.