در مسیر تالیف و چاپ و عرضه کتاب حلقه‌ای نیاز داریم به نام رسانه‌های جمعی قوی که بتوانند یک مجموعه گسترده از مخاطب را همراه خودشان داشته باشند و با معرفی کتاب‌ها از کتاب و ادبیات پشتیبانی کنند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایلنا، علیرضا بهنام (شاعر و مترجم) درباره آخرین ترجمه‌ها و کارهایش گفت:  یک مجموعه داستان از ریچارد براتیگان در دست انتشار دارم. براتیگان داستان کوتاه زیاد ننوشته و تنها یک مجموعه دارد که به طور رسمی منتشر شده و داستان کوتاه‌های دیگری هم دارد که در مجلات مختلف چاپ شده‌اند که برخی‌هایشان حتی پس از مرگ او انتشار یافته‌اند.

این مجموعه یک گزیده‌ای‌ست از تمام داستان‌ها که حدود 100 صفحه انتشارات سرزمین اهورایی منتشر  نام کتاب که من انتخاب کرده‌ام و نام یکی از داستان‌های کوتاه براتیگان هم هست «تصویر جیمز دین در شرق بهشت» مجوز اثر آمده و ناشرآن را در نوبت انتشار برای نیمه دوم سال قرار داده است. پیش‌تر هم ترجمه عاشقانه‌های چارلز بوکوفسکی در نمایشگاه کتاب عرضه شده است.

این مترجم سپس با اشاره به نابسامانی‌های حوزه نشر در این روزها متذکر شد: مشکل اساسی احتکار کاغذ است و اینکه واردکنندگان کاغذ، کاغذ نمی‌فروشند و در اختیار ناشر قرار نمی‌دهند. حالا به هر قیمتی و با هر قیمت دلاری.  به همین دلیل نشر کتاب متوقف شده همان‌طور که حوزه مطبوعات هم با مشکلات جدی مواجه شده است. البته جدا از شرایط ویژه‌ای که امسال به دلیل نابسامانی‌های اقتصادی با آن مواجه هستیم معمولا هر سال تابستان بازار نشر و چاپ کتاب دچار رکود می‌شود و همزمان با مهرماه رونق می‌گیرد. ده سال است که که من شخصا با این پدیده رونق فصلی چاپ کتاب مواجه بوده‌ام و ناشران معمولا برای چاپ کتاب‌ها دست نگاه می‌دارند تا اثر در نیمه دوم سال عرضه شود.

بهنام همچنین در پاسخ به این پرسش که چرا مترجمان ما این روزها دیگر چندان رغبتی به معرفی نویسندگان و آثار جدید به کتاب‌خوانان ایرانی ندارند و بیشتر شاهد ترجمه‌های چندین باره آثار کلاسیک و شناخته شده هستیم؛ بیان کرد: چرخه نشر ما در یکی از زنجیره‌ها یک نقص بزرگ دارد آن هم در بخش ارتباط با مخاطب. در مسیر تالیف و چاپ و عرضه کتاب حلقه‌ای نیاز داریم به نام رسانه‌های جمعی قوی که بتوانند یک مجموعه گسترده از مخاطب را همراه خودشان داشته باشند و با معرفی کتاب‌ها از کتاب و ادبیات پشتیبانی کنند.

 به عبارت دیگر در سال‌های اخیر به دلایل مختلف اقتصادی یا قضایی هیچ نهادی در حوزه رسانه پایداری ندارد که مخاطب دور خودش جمع کند. روزنامه‌ها و مجلات می‌آیند و می‌روند. وقتی هم رسانه‌ای نداریم که مدت طولانی در کنار مخاطبانش مانده باشد و کیفیت خودش را هم حفظ کرده باشد طبعا مجموعه مخاطبانی هم نداریم که رسانه را دنبال کنند و نهایتا ارتباط میان صنعت نشر و مخاطب هم که باید به واسطه رسانه شکل بگیرد اتفاق نمی‌افتد.

او افزود: رسانه‌های گرم مثل رادیو و تلویزیون هم که اصولا ساز خودشان را می‌زنند و کارهای دیگری می‌کنند که احتمالا آن کارها واجب‌تر است. نتیجه هم می‌شود اینکه ارتباطی بین مخاطب و رسانه و کتابخوان برقرار نمی‌شود و مختصر ارتباطی هم اگر هست در گذشته برقرار شده بوده و اگر اسم نویسنده و مترجم و ناشر و برند فرهنگی اعتباری کسب کرده در حال حاضر هم روی هم اعتبار ادامه می‌دهد و نمی‌توان انتظار کسب اعتبار برای نام و نویسنده جدیدی داشت.

این شاعر و مترجم در پایان تاکید کرد: من خودم شعرهای یکی از آوانگاردترین شعرای امروز فرانسه به نام ناتالی کویینتا را ترجمه کردم و منتشر هم شد ولی حتی یک روزنامه یک خط درباره ان ننوشت و در زمان عرضه هم پخشی‌ها می‌گفتند این کتاب مولفش نا آشناست و ما برای پخش آن سرمایه‌گذاری نمی‌کنیم و کتاب به نوعی روی دست ناشر ماند. یعنی من مترجم ریسک کرده و اثری از نویسنده و شاعر جدید به فارسی ترجمه می‌کنم ولی امکان اینکه برای اثر تبلیغ مناسب کنیم و نام جدید را جا بیندازیم خیلی خیلی محدود است.

با افزایش روزافزون قیمت کاغذ و خودداری برخی واردکنندگان کاغذ از عرضه این کالای اساسی، مسئولان دولتی برآن شدند که رفتار خود را با گرانفروشان و احتکار کنندگان کاغذ تغییر دهند. با توجه به مشکلاتی که با کمبود کاغذ و گرانی آن، طی هفته‌های اخیر پیش روی ناشران و مدیران مسئول نشریات قرار گرفته، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دیروز در حاشیه جلسه هیأت دولت از برخورد جدی با متخلفان خبر داد.

قرار گرفتن کاغذ در فهرست کالاهای اساسی، اختصاص ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی و کمی بعد هم ارز سه هزار و ۸۰۰ تومانی بخشی از تمهیداتی است که دولت طی چند ماه اخیر برای سر و سامان دادن به آشفته بازار کاغذ اندیشیده است. با این حال، گفته‌های ناشران حاکی از این است که کاغذ همچنان با قیمتی بسیار بالاتر از هزینه تمام شده برای وارد کنندگان در بازار ایران به فروش می‌رسد. از سویی نوسانات قیمت دلار هم برخی وارد کنندگان را به این فکرانداخته که صبر کنند تا ماهی بیشتر و درشت تری از این آب گل آلود صید کنند!

به گزارش چاپ و نشر به نقل از روزنامه ایران، با توجه به مشکلاتی که اهالی رسانه و ناشران در تهیه کاغذ مورد نیاز خود با آن روبه‌رو هستند، سه‌شنبه گذشته، کارگروه کاغذ طی جلسه‌ای طولانی که از ۱۰ صبح تا ۱۹ به طول انجامید مشکلات فعلی را بررسی کرده و نتایج آن را به اطلاع عموم رسانده‌اند. بر اساس خروجی این جلسه قرار شده هیچ کاغذفروشی کالایی را بالاتر از مبلغ اعلام شده به فروش نرساند.

همایون امیرزاده، نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در آن جلسه با اشاره به برخی مصوبات نشست مذکور گفت: «برای سامان بخشیدن به شرایط فعلی بازار کاغذ تصمیم گرفته شده تا کاغذ تحریر و چاپ به هیچ وجه بالاتر از بندی ۱۲۵ هزار تومان به فروش نرسد که قیمت آن برای هر کیلو برابر با پنج هزار و ۱۰۰ تومان می‌شود. این قوانین شامل کاغذ روزنامه هم می‌شود چراکه هم‌اکنون بخش عمده‌ای از رسانه‌های مکتوب در تأمین کاغذ مورد نیاز خود با مشکل روبه‌رو شده اند؛ بر این اساس کاغذ روزنامه نیز هر کیلو برابر با چهار هزار و ۱۰۰ تومان خواهد بود.»

به گفته امیرزاده با توجه به شرایطی که در بازار کاغذ به وجود آمده «سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان» و «سازمان تعزیرات حکومتی» هم وارد ماجرای کاغذ شده‌اند و برخوردی جدی با متخلفان خواهند داشت. بعد از انتشار فهرست واردکنندگانی که از ارز سه هزار و ۸۰۰ تومانی برای خرید کاغذ استفاده کرده بودند و مواجه شدن با اسامی افراد و شرکت‌هایی که تا پیش از این فعالیتی در ارتباط با خرید کاغذ انجام نداده بودند قرار به پیگیری این متخلفان گذاشته شد.»

آن طور که این نماینده وزارت ارشاد در کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی عنوان کرده، بعد از اتمام بررسی‌ها در صورتی که مشخص شود دریافت کنندگان ارز دولتی کاغذی وارد نکرده‌اند یا کاغذ وارداتی را احتکار کرده‌اند با آنان برخورد قضایی جدی صورت خواهد گرفت. وی امیدوار است که در نظر گرفتن قیمتی مشخص برای فروش کاغذ و از سویی ورود سازمان حمایت از مصرف کنندگان و سازمان تعزیرات مشکلات این بخش قدری سر و سامان پیدا کند.»

محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان اما چندان به نتیجه بخش بودن خروجی این جلسه امیدوار نیست. او در همین رابطه گفت:« تا به امروز بارها با سخنانی اینچنینی برای کنترل بازار کاغذ روبه‌رو شده‌ایم، اما دیدیم که اتفاقی رخ نداد و ناشران و مسئولان رسانه همچنان با مشکل جدی در تأمین کاغذ مورد نیاز خود مواجه هستند. متأسفانه افزایش قیمت کاغذ بازار ایران بسیار بالاتر از قیمت جهانی آن است. این افزایش قیمت در سطح جهانی تنها یک تا سه درصد است اما در ایران می‌بینیم که روند صعودی آن کنترل ناپذیر شده است.»

او در بخشی از گفته‌هایش از اعضای کارگروه کاغذ درخواست کرد تا بگویند «تصمیمات آنان چقدر ضمانت اجرایی دارد؟» چراکه تنها با یکسری باید و نباید نمی‌توان واردکنندگان کاغذ و کاغذفروشان را وادار به انجام هیچ کاری کرد. این فعال عرصه نشر ادامه داد: «اگر دولت خواهان حل مشکلات کاغذ است باید تمهیداتی در اختیار تعاونی‌های ناشران سراسر کشور قرار بدهند تا قادر به واردات کاغذ مورد نیاز اعضای خود با سودی معقول باشند. در شرایطی که واردکنندگان کاغذ به‌طور قانونی قادر به دریافت سود ۱۵ درصدی برای کالای خود هستند تعاونی‌ها می‌توانند تنها با درنظر گرفتن هزینه‌های واردات کاغذ را با سود نهایتاً سه تا چهاردرصدی به فروش برسانند.»

غلامرضا شجاع، نماینده مصرف‌کنندگان کاغذ در این کارگروه نیز گفت:« نه در عرصه کتاب و نه در عرصه مطبوعات هیچ کاغذ فروشی حق فروش کالای خود به قیمتی بالاتر از این را ندارد. از تمام فعالان عرصه کتاب و رسانه‌ها درخواست داریم در صورت اطلاع از احتکار کاغذ از سوی وارد کنندگان و مصرف کنندگان حتماً به ما اطلاع بدهند تا با متخلفان برخوردی جدی انجام شود.»

وی ادامه داد:« البته در این بین خریداران کاغذ هم باید با ما همراهی کنند، ما قادر به انجام کنترلی در ارتباط با خریدهای غیررسمی نیستیم و تنها به مواردی ورود پیدا می‌کنیم که ناشران یا اهالی رسانه با فاکتور خرید به ما مراجعه کنند. از همین رو تأکید می‌کنیم که خرید و فروش کاغذ از این به بعد باید حتماً با صدور فاکتور فروش باشد.»

به گفته نماینده مصرف کنندگان در کارگروه کاغذ کسی که از ارز سه هزار و ۸۰۰ تومانی برای واردات کاغذ استفاده کرده حق گرانفروشی و احتکار کاغذ ندارد.شجاع تأکید کرد: «بانک مرکزی در حال بررسی افرادی است که کاغذ وارد کشور کرده‌اند، اگر هر یک از این افراد در ازای دریافت ارز دولتی مرتکب تخلف شده باشند و کاغذی وارد کشور نکرده باشند آن مبلغی که بابت ضمانت در اختیار بانک مرکزی گذاشته‌اند مصادره می‌شود.»

به گفته شجاع هر یک از واردکنندگان کاغذ برابر ۳۵ درصد از مبلغی که ارز دولتی گرفته‌اند ضمانت به بانک مرکزی داده‌اند، به عنوان نمونه وارد کننده‌ای که یک میلیون دلار ارز دولتی گرفته برابر با ۳۵۰ هزار دلار ضمانت به بانک داده، اگر وارد کننده دچار تخلف شده باشد پول یا ملک یا هر مال منقول و غیر منقولی که به عنوان ضمانت داده به نفع دولت مصادره می‌شود.

وی ادامه داد:« البته از آنجایی که زمانی تقریباً سه ماهه برای تحویل برگ سبز گمرک به بانک مرکزی و عرضه کاغذ در بازار مورد نیاز است بعد از طی این زمان با افراد متخلف برخورد می‌شود. کشور هم‌اکنون در شرایط خاص اقتصادی است و با متخلفان همچون متخلفان دوره جنگ برخوردی جدی و غیرقابل بخشایش انجام می‌شود.»

با توجه به جلسه روز سه‌شنبه و از سویی صحبت‌های وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در حاشیه جلسه هیأت دولت حالا باید منتظر ماند و دید که بالاخره چه زمانی از این کلاف سردرگم رهایی خواهیم یافت.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از روزنامه خراسان کاغذ که نباشد روزنامه هم نیست و این روزها این درد، روز به روز در حال وخیمتر شدن است. این روزها مسئولان چاپ روزنامهها، در بنگاههای فروش کاغذ در به در به دنبال چندصد کیلو کاغذ رول برای چاپ روزنامههایشان میگردند تا بتوانند کلمات را روی آن بریزند و آنها را تبدیل به خبر و گزارشهایی کنند و به دکهها  برسانند. قیمت کاغذ در طول یک سال اخیر دو برابر شده و همین دو برابری چراغ برخی نشریات را خاموش کرده و چند نشریه را هم مجبور بهکم کردن صفحاتشان کرده است.

به تازگی هم فهرستی از خریداران کاغذ روزنامه به نرخ دولتی منتشر شد که با اما و اگرهایی همراه بود.

آمار تولید جهانی کاغذ

در بین کشورهای تولیدکننده کاغذ، کشورهای چین، آمریکا، ژاپن، آلمان، کره جنوبی و روسیه سهم به سزایی در تولید این کالای مهم و راهبردی در سالهای اخیر داشتهاند. البته سال گذشته، تعدادی از کارخانههای چین به دلیل استاندارد نبودن و ایجاد آلودگی تعطیل شدند و شاهدکم شدن تولید 27 درصدی کاغذ این کشور بودیم.

 

سرانه مصرف کاغذ

در مطالعهای که سال 2014 انجام شد، میانگین مصرف کاغذ در دنیا 58 کیلو گرم و در ایران به ازای هر نفر در طول یک سال، حدود 22 کیلوگرم کاغذ بود. این عدد در آمریکا 222، فرانسه 141، چین 76، کره جنوبی 186، بنگلادش 4/3، ترکیه 70 و مصر22 کیلوگرم بود. انتظار میرود تولید کاغذ تا سال 2020 در مقایسه با سال 1995، 77 درصد افزایش داشته باشد. هم اکنون 20 درصد جمعیت کل دنیا مصرفکننده 87 درصد کاغذی هستند که هر ساله تولید میشود .

 

وضعیت کاغذ روزنامه

هرچند تعطیلشدن کارخانههای کاغذسازی چین و هند به دلیل آلایندگی و افزایش قیمت جهانی خمیر کاغذ در قیمت کاغذ تاثیرگذار است اما دلایل کافی برای پیدا نشدن آن در بازار نیست. تولید نشدن کاغذ روزنامه در کشور طی امسال و نبود سفارش و واردات به موقع کاغذ توسط بازرگانان، میتواند از دلایل نبود کاغذ روزنامه در روزهای اخیر باشد.

طبق آمارهای رسمی گمرک، واردات کاغذ روزنامه در سال گذشته تنها در چهار ماه ابتدایی سال صورت گرفته که عمده آن در اردیبهشت بوده است و پساز آن، در هشت ماه دیگر، واردات کاغذ روزنامه انجام نشده است. نکته جالب دیگر این که ثبت سفارش واردات کاغذ تا تحویل آن در تهران، دو تا شش ماه زمان میبرد.

 

با وجود این، شاهدیم فروردین امسال در مجموع سههزار تن کاغذ (عمدتا از روسیه) وارد کشور شده که حتی در مقایسه با مدت مشابه مقدار آن کمتر از سال قبل است. نکته جالبتر این که اگر ادعای واردکنندگان کاغذ را مبنی برنقش مهم تعطیلی کارخانههای کاغذسازی چین در این بحران بپذیریم، با توجه به سهم 4درصدی کاغذ چینی از واردات سال گذشته، این موضوع تأثیر مستقیمی برواردات کاغذ روزنامه در ایران نداشته و تنها میتوانسته با افزایش واردات کاغذ توسط چین، تأثیری غیرمستقیم بربازار ایران داشته باشد.

 

طبق آمارهای وزارت صنعت، معدن و تجارت در اردیبهشت ماه امسال 27 هزار تن کاغذ روزنامه به ارزش 23 میلیون دلار ثبت سفارش شده است که با توجه به این که معمولا تنها نیمی از ثبت سفارشها به واردات منجر میشود، میتوان حدس زد که به احتمال فراوان وضعیت بحرانی کاغذ روزنامههمچنان ادامه دارد.

 

مقدار مورد نیاز کاغذ روزنامه در کشور

در کشور ما با توجه به شمارگان روزنامههای موجود و همچنین با در نظر گرفتن مقدار تولید داخل و واردات صورت گرفته در سال گذشته، به چیزی حدود 65 هزار تن کاغذ روزنامه نیاز است. هرچند این مقدار به احتمال فراوان امسال به دلیلکم شدن شمارگان و حذف بعضی از نشریات که قادر به ادامه حیات با این وضع کاغذ نیستند، به رقم کمتری خواهد رسید.

 

شرکتهایی که ارز دولتی گرفتهاند

طبق این جدول، بیش از 34 میلیون و 254 هزار و 353 یورو ارز دولتی برای واردات کاغذ تخصیص داده شده است. حالا در نظر بگیرید قیمت هر تُن کاغذ با کیفیت خوب روزنامه 730 یورو است. یعنی با این رقم در عمل باید حدود 47 هزار تن کاغذ وارد کشور شده باشد. اما واقعیت موجود در بازار نشان میدهد این میزان کاغذ روزنامه اصلا وارد کشور نشده چرا که اگر شده بود روزنامهها با بحران فعلی مواجه نبودند. این میزان کاغذ اصلا قابل احتکار کردن هم نیست. تصور کنید کل نیاز سالانه روزنامههای کشور در مجموع 65 هزار تن است. شما حدس میزنید این همه کاغذ کجا رفته است؟

 

 

 

به گزارش چاپ و نشر به نقل از فارس سید محمدرضا دربندی، مدیر کل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی با اشاره به مصوبات نخستین جلسه کمیته ساماندهی کاغذ مطبوعات اظهار داشت: با نظر کارشناسان حاضر در این نشست، مقرر شد اولا تکلیف شرکت‌هایی که با ارز دولتی سفارش واردات کاغذ را ثبت کرده‌اند مشخص شود تا بهتر بتوان در مورد واردات انجام گرفته و پیگیری در خصوص مطالبات بازار کاغذ مطبوعات، تصمیم گرفت.

وی که به عنوان سخنگوی این کمیته انتخاب شده، افزود: با هماهنگی های به عمل آمده با سازمان بازرسی، آمادگی کامل و فوری برای پلمب انبارهای احتکار کاغذ روزنامه وجود دارد که از تمامی اصحاب رسانه که در این خصوص اطلاعاتی در دست دارند می خواهیم برای ساماندهی بازار در این مورد ما را یاری دهند.

دربندی همچنین از هماهنگی کامل با بانک مرکزی در خصوص گشایش اعتبار متقاضیان واردات کاغذ با هماهنگی معاونت مطبوعاتی خبر داد و گفت: تمام مسیر واردات از ابتدا تا انتها یعنی فروش کاغذ به رسانه ها زیر ذره بین قرار می گیرد بر این اساس، میزان واردات و همچنین قیمت تمام شده و توزیع درست آن میان روزنامه‌ها و نشریات از وظایف اصلی کمیته ساماندهی است.

وی افزود: در این جلسه همچنین مقرر شد روند تولید کاغذ در کارخانه چوب و کاغذ مازندران نیز با سرعت بیشتری پیگیری شود.

دربندی با اشاره به حضور فعال برخی مؤسسات مطبوعاتی در بازار کاغذ نیز اعلام کرد: مقرر شد در جلسه ای که شنبه با مدیران موسسات مطبوعاتی بزرگ کشور برگزار می شود؛ در صورت درخواست این موسسات برای واردات کاغذ، هماهنگی‌های لازم جهت تخصیص و گشایش اعتبار لازم صورت پذیرد و این مؤسسات بتوانند برای نیاز خود کاغذ وارد کنند.