کمبود کاغذ و گرانی آن در بازار آزاد، فعالیت چاپخانه داران خراسان رضوی را به شدت مختل کرده به نحوی که اغلب آنها به مرز تعطیلی رسیده اند و دست نیاز خود را به سوی دولت برای داشتن سهمی از کاغذ با ارز 4200 تومانی دراز کرده اند.

از آنجا که کاغذ جزء اقلام وارداتی محسوب می شود افزایش نرخ ارز بر قیمت آن در سال گذشته تاثیر زیادی داشت و این مساله باعث افزایش هزینه های چاپ و در نهایت گرانی کتاب و نشریه و سایر محصولاتی شد که به نوعی با کاغذ ارتباط دارند.

دولت برای جلوگیری از بحران کاغذ و متعادل کردن قیمت آن برای ناشران، کاغذ را جزء اقلام وارداتی مشمول ارز 4200 تومانی قرار داد و پیرو آن کارگروهی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای توزیع این نوع کاغذ تشکیل شد تا به نحو عادلانه ای بین ناشران و اهالی مطبوعات توزیع شود.

کارگروه ساماندهی کاغذ اقدام به راه اندازی سامانه برای توزیع کاغذ کرد اما فقط ناشران و اهالی مطبوعات قادر به دریافت کاغذ با ارز 4200 تومانی از طریق این سامانه هستند و چاپخانه ها هیچ سهمی از این کاغذ ندارند.

این مساله در کنار افزایش هزینه های جانبی چاپخانه ها و گرانی مواد اولیه چاپ در بازار، فشار مضاعفی به آنها وارد کرده است.

 

بحران کاغذ در چاپخانه ها

رئیس اتحادیه چاپخانه داران خراسان رضوی در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: بیش از 300 واحد چاپ، صحافی و لیتوگرافی در استان وجود دارد که به دلیل افزایش هزینه های تولید 99 درصد از آنها به مرز تعطیلی رسیده اند.

علی مغانی افزود: از ابتدا برای توزیع کاغذ، کارگروهی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شد تا بسترساز توزیع کاغذ از طریق اتحادیه یا تعاونی باشد اما متاسفانه این کارگروه خود اقدام به توزیع کاغذ از طریق سامانه کرده است.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر دولت ارز 4200 تومانی به میزان 26 میلیون یورو را به دو یا سه شرکت وارد کننده داد تا کاغذ را وارد کنند که معتقدم این شیوه راه انجام کارهای خلاف را باز می کند زیرا اختصاص ارز دولتی به واردات، رانت ایجاد می کند و فقط عده خاصی از آن بهره مند می شوند.

رئیس اتحادیه چاپخانه داران خراسان رضوی گفت: کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید بستر توزیع مناسب کاغذ با ارز دولتی را فراهم می کرد و ارز دولتی را در اختیار شرکتهای تعاونی قرار می داد تا آنها کاغذ را وارد می کردند.

مغانی با بیان اینکه نحوه چیدمان اعضای کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت ارشاد اشتباه است افزود: مثلا اتحادیه ای به نام اتحادیه کاغذفروشان ایران وجود دارد اما این اتحادیه هیچ نماینده ای در کارگروه یاد شده ندارد.

وی ادامه داد: زمانی که هنوز کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل نشده بود، کاغذ با نرخ آزاد، بندی 700 هزار ریال بود اما اکنون بعد از گذشت یک سال هر بند آن با نرخ آزاد به پنج میلیون و 500 تا شش میلیون و 300 هزار ریال رسیده است ضمن اینکه هم اینک قیمت کاغذ با احتساب برخورداری از ارز دولتی بندی یک میلیون و 550 هزار ریال است.

رئیس اتحادیه چاپخانه داران خراسان رضوی گفت: با اینکه ناشران، کاغذ را با ارز 4200 تومانی دریافت می کنند اما همچنان قیمت کتاب رو به افزایش است در حالی که باید دولت در ازای اختصاص ارز دولتی به کاغذ، کتابها را نیز قیمت گذاری می کرد.

مغانی افزود: تنها ناشران و اهالی مطبوعات می توانند سهمی از سامانه توزیع کاغذ داشته باشند و کاغذ با ارز 4200 تومانی دریافت کنند اما در این میان برخی ناشران هنوز کاغذ را دریافت نکرده حواله اش را در بازار می فروشند.

وی با بیان اینکه وضعیت کاغذ در چاپخانه های خراسان رضوی بحرانی است از دولت خواست سهمی از کاغذ با ارز 4200 تومانی را به چاپخانه داران اختصاص دهد تا شرایط آنها اندکی بهبود یابد.

 

ناشران همیشه خود تامین کننده کاغذ بودند

رئیس هیات مدیره شرکت تعاونی ناشران خراسان رضوی نیز در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: واردات کاغذ توسط دو یا سه شرکت واردکننده انجام می گیرد و کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این کاغذ وارداتی را دریافت کرده و از طریق سامانه توزیع کاغذ در اختیار ناشران و اهالی مطبوعات قرار می دهد.

حسین معینی افزود: اتحادیه شرکتهای تعاونی ناشران در هر استان شرکتی دارد که عامل توزیع کاغذ وارداتی با ارز 4200 تومانی است و پس از ثبت نام ناشران در سامانه، کاغذ مورد نیازشان را در اختیار آنها قرار می دهد.

وی اضافه کرد: از ابتدای راه اندازی سامانه توزیع کاغذ تاکنون یعنی از آبان ماه سال گذشته 30 هزار بند کاغذ بین ناشران و اهالی مطبوعات توزیع شده است.

رئیس هیات مدیره شرکت تعاونی ناشران خراسان رضوی ادعای اتحادیه چاپخانه داران مبنی بر اینکه کاغذ با ارز دولتی فقط باید در اختیار چاپخانه ها قرار گیرد را نادرست دانست و گفت: از سالها قبل تاکنون روال این گونه بوده که ناشر، کاغذ را خود تامین می کرده و در اختیار چاپخانه ها قرار می داده است.

معینی افزود: هم اکنون نیز ناشران پس از دریافت کاغذ دولتی آن را برای چاپ در اختیار چاپخانه ها می گذارند و به طور قطع در جای دیگری مصرف نمی کنند.

وی ادامه داد: اینکه چاپخانه ها به جای ناشران، کاغذ دولتی را دریافت کنند برای آنها صرفه اقتصادی ندارد زیرا خواب سرمایه کتاب زیاد و نشر آن کم است به همین دلیل چاپخانه ها نمی توانند روی چاپ کتاب سرمایه گذاری کنند و باید برای کسب سود، سراغ سرمایه گذاری برای چاپ موارد دیگری باشند.

رئیس هیات مدیره شرکت تعاونی ناشران خراسان رضوی گفت: با این حال چاپخانه ها در تامین کاغذ برای موارد غیر نشر کتاب، دچار مشکل جدی هستند، کاغذ بسیار گران و تامین هزینه های آن برای چاپخانه ها سنگین است لذا پیشنهاد می شود که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سامانه توزیع کاغذ سهمی را نیز به چاپخانه ها اختصاص دهد.

معینی افزود: الان علاوه بر افزایش نرخ آزاد کاغذ در بازار، قیمت کاغذ با ارز دولتی نیز رشد قابل ملاحظه ای یافته است به نحوی که قیمت هر بند کاغذ با ارز 4200 تومانی از 800 هزار ریال در ابتدای سال 97 به بندی یک میلیون و 550 هزار تا یک میلیون و 600 هزار ریال در شرایط کنونی رسیده است.

معینی افزود: افزون بر این هزینه های لیتوگرافی کتاب، کاغذ گلاسه برای جلد و سایر موارد نسبت به سال گذشته افزایش چند برابری داشته و همه این موارد بر قیمت تمام شده کتاب اثر گذاشته با این حال قیمت کتاب در مقایسه با سایر اقلام در بازار افزایش زیادی نداشته است.

 

حق مسلم چاپخانه ها در برخورداری از کاغذ دولتی

معاون فرهنگی و مطبوعاتی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی نیز در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: خراسان رضوی یکی از فعال ترین استانها در حوزه چاپ و نشر است که 500 ناشر فعال و 320 چاپخانه و صنایع وابسته دارد که با ظرفیت سه هزار ورق و اشتغال سه هزار و 500 نفر در این منطقه فعالیت می کنند.

افشین تحفه گر افزود: از سال گذشته کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل و تصمیم گرفته شد کسانی که مجوز کتاب و نشریه می گیرند به ازای میزان مصرف خود از طریق سامانه توزیع کاغذ، کاغذ تحریر با نرخ دولتی یا همان ارز 4200 تومانی دریافت کنند.

وی ادامه داد: این سامانه فقط کاغذ را در اختیار ناشران دارای مجوز نشر کتاب و اهالی مطبوعات قرار می دهد ضمن اینکه قبل از گرانی کاغذ، ناشران کاغذ مورد نیاز را خود تهیه می کردند و در اختیار چاپخانه ها قرار می دادند.

معاون اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی گفت: با این حال چاپخانه های استان نیز برای تامین کاغذ به منظور انجام فعالیتهایی جدا از نشر کتاب، نیاز به کاغذ با نرخ ارز 4200 تومانی دارند تا قدری هزینه های چاپ کاهش یابد.

تحفه گر افزود: به همین منظور ابتدای هفته گذشته نشستی با حضور معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار و مسئولان مرتبط با صنعت چاپ اعم از بخش دولتی و بخش خصوصی برگزار شد و مشکلات صنایع چاپ مورد بررسی قرار گرفت.

وی ادامه داد: در این نشست مقرر شد پیشنهادهای دست اندرکاران صنعت چاپ خراسان رضوی مبنی بر اختصاص سهمی از کاغذ با ارز 4200 تومانی یا حتی ارز نیمایی به این صنایع ارائه شود تا در کارگروه مربوطه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد بررسی قرار گیرد.

معاون فرهنگی و مطبوعاتی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با اشاره به مشکل نقدینگی در صنایع چاپ گفت: در این نشست که نماینده شورای هماهنگی بانکهای خراسان رضوی هم حضور داشت مقرر شد تسهیلات سرمایه در گردش به میزان 120 میلیارد ریال به صنایع چاپ استان اختصاص یابد تا بتوانند مواد اولیه مورد نیاز خود را خریداری کنند.

تحفه گر افزود: برگزاری نشست تخصصی با حضور نمایندگان صنایع چاپ و نماینده بانکها در مورد وثایق و نرخ بهره تسهیلات بانکهای استان، ثبت سفارش محصولات وارداتی مورد نیاز توسط سازمان صنعت، معدن و تجارت استان، کمک سازمان بیمه تامین اجتماعی برای تامین مایحتاج یا مواد اولیه صنایع چاپ از دیگر تصمیمات اخذ شده در این نشست بود.

منبع: ایرنا

 

رئیس اتحادیه صنف ناشران از نهایی شدن و تایید تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی برای کاغذ فرهنگی در جلسه‌ای با حضور معاول اول رئیس جمهور، رئیس کل بانک مرکزی و وزیر ارشاد خبر داد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم، هومان حسن پور ضمن تشکر از حمایت همه جانبه وزیر ارشاد از کاغذ فرهنگی اظهار داشت: حمایت محکم و قاطع وزیر ارشاد از لزوم تخصیص ارز 4200 به محصولات فرهنگی و کاغذ خریداری شده که قوت اصلی دانش و معلومات در کشور است، بنیان فکری و پشتیبانی از صنف ناشران را تقویت بخشید.

رئیس اتحادیه صنف ناشران تهران تاکید کرد: وزیر ارشاد در شرایطی موضوع مطروحه کاغذ فرهنگی را منعکس، حمایت و تاکید کرد که شرایط وخیمی برای مبالغ و ارز تخصیص یافته کاغذ در جریان بود.

 

بیشتر بخوانید:

فروش حواله سهمیه کاغذ در بازار توسط ناشران

 

وی در ادامه گفت: کتاب و نشر در کشور مانند خون در رگهای انسان لازم و ملزوم ادامه حیات تفکر و رشد است، آنچه در زندگی روزانه مورد مصرف جسم قرار می گیرد اگر نباشد حیات جسم را تعطیل می کند؛ لذا برای غذای روح اگر کتاب تعطیل شود روح به انزوا و تعطیلی می گراید، با توجه به شرایط قیمت کاغذ در دراز مدت اگر ارز آزاد در چاپ کتاب را در نظربگیریم، قیمت‌ها بسیار افزایش یافته و قدرت خرید به زیر صفر می رسد و آن موقع مرگ روح و تفکر را باید شاهد باشیم که مرگ تفکر، جامعه ای را به فنا  و نابودی می کشاند.

حسن‌پور افزود: در جلسه ای با حضور جهانگیری معاون رئیس جمهور، همتی رئیس بانک مرکزی، صالحی وزیر ارشاد و بنده تشکیل و موضوع ارز 4200 و اختصاص آن برای کاغذ فرهنگی مطرح و مورد بررسی قرار گرفت که کاملاً مورد ارزیابی و نهایتاً تایید شد.

 

 

 

 

 بابک عابدین رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ با بیان این‌که دخالت دولت در عرضه و تقاضا اقتصاد را با مشکل مواجه می‌کند، تصریح کرد: راهکار مشکلات بازار کاغذ این بود که دولت روی ارزی که برای واردات کاغذ تخصیص داده بود به طور دقیق نظارت می‌کرد و بخشی از بازار را نیز آزاد می‌گذاشت تا با پول و امکانات شخصی کاغذ وارد کند و به قیمت آزاد نیز بفروشد.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ با بیان این‌که دخالت دولت در عرضه و تقاضا اقتصاد را با مشکل مواجه می‌کند، تصریح کرد: دولت واردکنندگان را محدود کرد که نوع و میزان واردات آنها در سال گذشته باید مشابه سال ۱۳۹۶ باشد؛ این در حالی است که ممکن بود نیاز کشور در بخش‌هایی بیشتر و نیاز باشد. کالاهای دیگری وارد شود.

وی افزود: از طرف دیگر چون دولت می‌خواست تقاضای ارز را محدود کند، اعلام کرد فقط تولیدکنندگان مجاز به واردات هستند؛ اما تولیدکنندگان معمولاً سرمایه در گردش کافی برای واردات ندارند و در مواردی مجبور بودند از واردکنندگان بخواهند کاغذ را برای آنها وارد کنند و در ازای کمکی که به تولیدکننده کردند، مقداری از کاغذ وارداتی بردارند که خود عاملی برای ایجاد فساد بود.

عابدین با بیان این‌که اگر واردات کاغذ با ارز آزاد ممنوع نبود شاید قیمت کاغذ ۷۰ درصد از قیمت فعلی ارزان‌تر شده بود، گفت: راهکار مشکلات بازار کاغذ این بود که دولت روی ارزی که برای واردات کاغذ تخصیص داده بود به طور دقیق نظارت می‌کرد و بخشی از بازار را نیز آزاد می‌گذاشت تا با پول و امکانات شخصی کاغذ وارد کند و به قیمت آزاد نیز بفروشد.

منبع خبر : سایت خبری شعار سال

 

جدول واردات پنج نوع کاغذ از ابتدای سال ٩٧ تاکنون در اطلاعیه‌ای از سوی دبیرخانه کارگروه ساماندهی کاغذ منتشر شد. طبق این اعلان رسمی، حدود ۹۳ درصد از کاغذ وارداتی با ارز دولتی (۴۲۰۰ تومانی) نامعلوم است.

به گزارش چاپ و نشربه نقل از ایسنا، مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرده که بر اساس این جدول، کاغذهای وارداتی به منظور چاپ کتاب درسی که برای وزارت آموزش و پرورش وارد می‌شود، در این جدول لحاظ نشده است.

براساس این گزارش که با تأخیری چند ماهه منتشر می‌شود، از مجموع ٢٦٢ هزار تن واردات کاغذ که با ارز دولتی صورت گرفته است، فقط ٢٣ هزار تن با تأیید معاونت‌های فرهنگی و مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توزیع و باقی آن به تفکیک واردکننده به سازمان تعزیرات حکومتی ارجاع شده تا اقدامات قانونی صورت گیرد.

این اطلاعیه می‌افزاید: به واردکنندگان کاغذ اعلام شده است چنانچه مصرف‌کنندگان و میزان مصرف را به تأیید معاونت‌های ذیربط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا کارگروه ساماندهی کاغذ برسانند، مراتب به سازمان تعزیرات حکومتی اعلام می‌شود تا مشکلی برای آنان به وجود نیاید.

این اطلاعیه یادآور می‌شود که کارگروه ساماندهی کاغذ متشکل از کلیه دستگاه‌های مسئول در امر واردات و توزیع پنج گونه کاغذ (روزنامه‌ای، تحریر، تحریر رول، بالکی و LWC ) براساس مصوبه ۱۳۹۷/۵/۱۶ ستاد تنظیم بازار تشکیل شده است.

بر این اساس جدیدترین جدول واردات کاغذ که از ابتدای سال ٩٧ تا به امروز را در بر می‌گیرد، در سایت معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی قابل دسترس است.

 

امسال سال خوبی برای کاغذ و محصولات فرهنگی مرتبط با آن نبود. بارها و بارها مسئولان تلاش کردند تا افسار اسب سرکش کاغذ را در دست بگیرند اما قیمت کاغذ، لجام‌گسیخته‌تر از آن بود که به این آسانی مهار شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ابتکار، نقطه شروع بحران کاغذ به آذر سال گذشته بازمی‌گردد. ماجرا از آنجا آغاز شد که پس از خبر خروج کاغذ از لیست کالاهای دارای اولویت ارزی، قیمت کاغذ ناگهان 20 درصد افزایش پیدا کرد. این افزایش همزمان شد با بالا رفتن قیمت ارز، افزایش قیمت جهانی خمیر کاغذ و عدم همخوانی عرضه و تقاضا.


کالای اساسی؛ آری یا نه؟

روزهای پایانی اولین ماه سال، همراه بود با خبر خوش وزیر ارشاد درباره کاغذ. او در توئیتی دراین‌باره نوشت: «کاغذ در لیست کالاهای اساسی همچون مواد غذایی و دارویی قرار گرفت و از تفاوت ارزی که دولت تامین می‌کند، برخوردار خواهد بود. برای ناشران، نویسندگان و اصحاب مطبوعات خبر خوشایندی است که دولت نیاز فرهنگی را چون نان، غذا و دارو برای کشور مهم و اساسی می‌داند». گرچه تنها چند روز بعد، سیداحسان قاضی‌زاده هاشمی، نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس و عضو کمیته کنترل بحران کاغذ، با اشاره به گزارش رئیس سازمان برنامه و بودجه درخصوص کالاهای اساسی گفت: «متاسفانه طبق این گزارش کاغذ جزو لیست کالاهای اساسی قرار نمی‌گیرد و اشاره‌ای به کاغذ نشد لذا این ایراد و انتقاد جدی به مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد است چراکه نتوانست از حقوق مولفان و ناشران و اهالی مطبوعات صیانت کند».

حدودا یک ماه بعد از توئیت صالحی، علی واضحی، مدیر فروش یک شرکت واردکننده کاغذهای بالکی و موزع این نوع کاغذها در ایران دراین‌باره به یک خبرگزاری گفت: پیرو آشفتگی‌های اخیری که به واسطه اختلال در اداره نظارت بر ارز بانک مرکزی پیش آمده است، بیش از ۳ هفته است که پرداخت ارز کاغذ کتاب بالکی نه با نرخ ۳۸۰۰۰ ریالی وعده داده شده و نه حتی با نرخ ۴۲۰۰۰ ریالی از طرف بانک مرکزی انجام نمی‌پذیرد.


تحریم، تشدید بحران، واردات و درخواست نظارت

به واسطه دور اول تحریم‌ها، برخی کشورها تنها تا مرداد که زمان اجرایی شدن آن‌ها بود سفارش قبول می‌کردند و همین موضوع، قیمت کاغذ را تحت‌الشعاع قرار داد. گرچه مسئولان مرتبط، بالا رفتن قیمت را منطقی نمی‌دانستند اما قیمت کاغذ همچنان با رشدی جهنده بالا می‌رفت. محقق نشدن وعده‌ها درخصوص اختصاص ارز دولتی به کاغذ برای واردات و ناتوانی در تامین مواد اولیه برای تولید کاغذ در داخل همچنان به بالا رفتن قیمت کاغذ دامن می‌زد. روزهای پایانی بهار با همین ترتیب سپری می‌شد تا سرانجام با رفع مشکل تخصیص ارز 3800 تومانی به کاغذ، صدها تن کاغذ بالکی به کشور وارد شد تا شاید به این وسیله بتوان قیمت کاغذ را کمی مهار کرد. از همان زمان، با ورود این محموله کاغذ، تقاضا برای نظارت بر واردکنندگان از سوی دست‌اندرکاران و کسانی که به نوعی با کاغذ سروکار داشتند مطرح شد، تقاضایی که بیشتر با محوریت جلوگیری از سودجویی و احتکار کاغذ توسط برخی افراد در کشور بود.

به دنبال این تقاضا، وزیر ارشاد نیز در نامه‌ای به وزیر صنعت، معدن و تجارت، ورود ارگان‌های نظارتی به موضوع کاغذ را ضروری دانست. در همان روزها، علی فاضلی، رئیس وقت اتاق اصناف ایرانی در نامه‌ای دیگر به وزیر صنعت، از او خواست تا تدبیری برای بازگرداندن آرامش به بازار کاغذ بیندیشد. او در بخشی از این نامه ضمن اشاره به حجم واردات کاغذ، از عدم کمبود کاغذ مورد نیاز در انبارهای داخلی (حداقل ۶ ماه آینده؛ یعنی تا پایان آذر) خبر داد و عنوان کرد: «متاسفانه برخی واردکنندگان و دلالان با سوءاستفاده از وضع موجود کشور درصدد ایجاد بحران ساختگی و در نتیجه افزایش قیمت کاغذ هستند».

قیمت کاغذ همچنان بالا می‌رفت و یکی از راه‌ها برای مبارزه با آن، ورود کاغذ بیشتر برای تامین تقاضا بود. در همین راستا، اواسط مرداد ماه، وزیر ارشاد در توئیتی خبر از افزایش واردات کاغذ داد تا التهابات بازار کاهش پیدا کند.

باوجود همه این اقدامات اما گرانی کاغذ همچنان قربانی می‌گرفت؛ روزنامه‌ها و مجلات‌ یکی پس از دیگری به علت مسائل مالی یا مجبور به تعدیل نیرو می‌شدند و یا ناچار تعطیل می‌کردند.

تا شهریورماه مسائل مربوط به کاغذ در کارگروهی زیر نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت بررسی می‌شد اما پس گذشت حدود 9 ماه، به دلیل تکثر حوزه‌های فرهنگی مرتبط با کاغذ، این کارگروه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتقل شد و تصمیم‌گیری‌ها زیر نظر این وزارتخانه صورت گرفت. اما این جابه‌جایی چقدر توانست به حل موضوع کاغذ کمک کند؟


سریال ادعای پایان بحران

میانه‌های شهریور ماه بود که برای بار نخست، محمد سلطانی‌فر، معاون مطبوعاتی وقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از پایان بحران کاغذ خبر داد. او دراین‌باره گفته بود: «خوشبختانه بحران کاغذ را پشت سر گذاشتیم و نگذاشتیم که قیمت کاغذ بالا برود. از طرفی کارخانه تولید کاغذ مازندران را راه‌اندازی کردیم و با این اقدامات به نظر نمی‌رسد که تا پایان سال مشکل داشته باشیم». چند روز بعد صالحی، وزیر ارشاد هم این ادعا را تکرار کرد. او با بیان اینکه وضعیت کاغذ از شرایط بحرانی خارج شده است، گفت: «بیش از ۱۰۰ هزار تن کاغذ ثبت سفارش شده داریم که در مرحله تخصیص ارز هستند». پس از او نیز در این تاییدهای سریالی بر پایان بحران کاغذ، حسن میرباقری، رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ، از پایان آنچه «شرایط بحرانی کاغذ» نامیده می‌شد، خبر داد و اعلام کرد: «با تصمیماتی که در این مدت اتخاذ شد، کاغذهایی که در گمرکات باقی مانده بود، همگی ترخیص شدند و در حال حاضر هیچ کاغذ ترخیص نشده‌ای باقی نمانده است».

همه چیز به نظر خوب به نظر می‌رسید اما مشکلات دست از سر کاغذ برنمی‌داشت، حالا نوبت سنگ حمل‌ونقل بود. چند ماهی بود که تعدادی از کامیون‌داران کشور به دلایلی ازجمله گران شدن عوارض و لوازم یدکی به ویژه لاستیک در عین ثابت ماندن کرایه بار، از حمل بارهای‌شان به مقاصد تعیین شده، خودداری می‌کردند. به همین دلیل روند انتقال محموله‌های کاغذ از گمرک به انبارها دچار اختلال شد و همین موضوع دوباره بازار را ملتهب کرد. البته مدتی بعد با رایزنی‌ها در خصوص مشکلات کامیون‌داران این مشکل حل شد و به‌نظر می‌رسید که حداقل برای مدتی کوتاه، کاغذ رنگ آرامش را به خود ببیند.


«سلطان کاغذ» وارد می‌شود

حدودا یکی دوماه همه چیز با آرامش سپری می‌شد، افزایش قیمت کاغذ دیگر لجام‌گسیخته نبود و می‌شد باور کرد که بحران کاغذ به انتهای کار خود رسیده بود. اول آذر هم، سیدعباس صالحی درباره وضعیت کاغذ گفته بود «من نمی‌گویم مشکلی در زمینه کاغذ نداریم اما از بحران خارج شدیم و تلاش می‌کنیم این موضوع را کنترل کنیم و مشکلات را به حداقل برسانیم.» اما آیا با وجود تمام مشکلات، این بحران به پایان رسیده بود؟ 12 دی، سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس تهران، خبر از دستگیری سلطان کاغذ داد. بنابر گفته او گروهی ۱۶ نفره که بالغ بر ۳۰ هزار تن کاغذ را با ارز دولتی وارد کشور کرده و آن را احتکار کرده بودند دستگیر شدند.

دوباره بازار کاغذ آشفته شد. قرار گرفتن کاغذ در لیست کالاهای اساسی و بیان تخصیص ارز دولتی برای واردات این محصول به کشور این روزها نه‌تنها گره‌ای از کلاف پیچیده آن باز نکرد که روزبه‌روز و با افزایش قیمت کاغذ به سردرگمی ناشران افزود. محمد حسین متولی، از ناشران و واردکنندگان کاغذ به کشور دراین‌باره گفت: کاغذ در حال حاضر در لیست کالاهای تحت حمایت و در ردیف کالاهای ضروری قرار دارد اما دریافت ارز برای واردات آن مشمول کاغذبازی و بوروکراسی بسیار زیادی است. بعد از این مسئله هم بانک مرکزی می‌گوید برای واردات کاغذ تنها روبل روسیه، لیر ترکیه و روپیه هندوستان قابل تخصیص است و این ارزها در مقصد و در بانکی برای واردات به شما تخصیص می‌یابد و شما نیز حق تبدیل آن به ارز دیگری را ندارید.


زورآزمایی دلالان و دولت

قیمت‌گذاری کاغذ در بازار تبدیل شده‌بود به ماراتنی بین دلالان و دولت. ماراتنی فرساینده که فرهنگ، بیشترین آسیب را از آن می‌دید. اهالی فرهنگ دست به کار شدند، جلسه پشت جلسه، اما موضوع کاغذ بسیار بزرگ‌تر از توان اصحاب فرهنگ است. تا جایی که هومان حسن‌پور، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان استان تهران در اعتراض به عدم نظارت بر قیمت و گرانی کاغذ، وضعیت کتاب را به سرنوشت دریاچه ارومیه تشبیه کرد. او حتی مدعی شد که سال آینده حتی کاغذی برای چاپ کتاب هم نخواهیم داشت!

با این اوصاف آنچه به نظر می‌رسد، این است که بحران کاغذ، نه‌تنها حل نشده بلکه تبدیل به سرطانی شده که کم‌کم حوزه‌های فرهنگی اعم از رسانه، کتاب و... را یکی پس از دیگری از پا می‌اندازد. آیا این وضعیت ادامه خواهد داشت؟ آیا مسئولان، راهکاری برای مقابله با کمبود کاغذ پیدا می‌کنند؟ تنها می‌توان امیدوار بود!

 

 

 

 

 

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مهر نوشت: بیش از دو ماه به برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب باقی مانده است اما تب و تاب کاغذ در بازار نشر کماکان اجازه انتشار آثار تازه به ناشران را نمی‌دهد و وضعیت حاکم بر بازار کاغذ و قیمت‌های بالای حاکم بر آن همچنان پابرجاست.

با وجود اینکه طبق آخرین جدول منتشر شده از سوی کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیشترین حجم کاغذ مطبوعاتی و تحریر و بالک ترخیص شده از گمرک، آثار وارد شده از مبدا روسیه و چین بوده است اما حجم بالایی از تقاضاهای بدون تخصیص ارز از همین مبادی نیز در همین جدول به چشم می‌خورد و به این بحران دامن می‌زند.

به تازگی مدیرکل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی وزارت ارشاد گفت: درپی هماهنگی‌های صورت‌ گرفته با بانک مرکزی، شرکت‌های متقاضی ورود کاغذ با ارز دولتی که پروفرمای آن‌ها در بانک مرکزی مانده، می‌توانند با تغییر نوع ارز درخواستی خود به «یوان»، «درهم» و «روبل»، معادل یورویی آن را در کمترین زمان ممکن دریافت کنند.

سید محمدرضا دربندی گفته است که با توجه به مسائل پیش آمده در خصوص تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی، تجار کاغذ می‌توانند ضمن مذاکره با شرکت‌های طرف مقابل، با تغییر ارز پروفرمای خود از یورو به سه ارز فوق، معادل آن را سه روزه دریافت کنند.

به گفته دربندی در گذشته روال تغییر ارز در پروفورما بر این بود که متقاضی تغییر ارز باید روند درخواست خود را از ابتدا شروع و به تصویب دوباره وزارت صمت می‌رساند و این فرایند حداقل دو ماه به‌طول می‌انجامید، اما در پی تصمیم‌گیری‌های جدید، بانک مرکزی، ارز درخواستی را سه روزه در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد و نیازی به طی مراحل قبلی نیست.

این اظهارات در حالی انجام می‌پذیرد که از نیمه شهریورماه سال جاری تا نیمه بهمن‌ماه، ۳۷۷ پرونده در زمینه واردات کاغذ در کارگروه مربوطه در وزارت ارشاد گشوده شده و بررسی شده است و از میان آنها تا کنون برای ۵۳ پرونده تامین ارز شده که بخش زیادی از این پرونده‌ها پس از تامین هنوز مراحل خرید ارز را انجام نداده‌اند و تنها ۲۴ پرونده از میان آنها موفق به ترخیص کاغذ شده است که بخش عمده آن مربوط به کاغذهای مطبوعاتی و نه چاپی است. این آمار در کنار اظهارات دربندی حاکی از معمایی است که سرنخ حل آن را باید در نگاه بانک مرکزی به لزوم تامین کاغذ جستجو کرد و نیز نوع بررسی و تشخیص توان واردات شرکت‌ها و افراد در کارگروه وزارت ارشاد.

با این همه از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خبر می‌رسد که کارگروه کاغذ وزارت ارشاد در جلسات هفته آینده خود مکانیزم قیمت‌گذاری بر روی کاغذ را نهایی کرده و نرخ تازه این کالا به منظور ترخیص و تحویل به کارگروه و نیز نظارت سازمان حمایت از مصرف‌کننده ابلاغ می‌شود.

با این نرخ تازه وارکنندگان تکلیف خود را برای واگذاری محصول خود به کارگروه، روشن‌تر خواهند داشت هر چند که با وجود این فرصت برای واردکنندگان که بتوانند محصول واردشده خود را با سود قطعی ۱۵ درصد به کارگروه کاغذ تحویل دهند تا از طریق مبادی در نظر گرفته شده توزیع شود، برخی از واردکنندگان از واگذاری کاغذشان به کارگروه از این مساله استنکاف کرده‌اند.

همچنین بخش وسیعی از بدنه بخش خصوصی واردکنندگان کاغذ از ورود وزارت ارشاد به فرآیند قیمت‌گذاری و واردات اعتراض داشته و عنوان می‌کنند که باید کالا بدون نظارت دولت و با تامین ارز از سوی سامانه نیما به دست مصرف‌کننده برسد؛ اقدامی که برخی آن را موجب تشدید در قیمت‌های فعلی و غیرقابل کنترل شدن نوسانات آن اعلام می‌کنند.

این ماجرا با جدال لفظی هفته‌های اخیر مدیرعامل تعاونی ناشران و کتابفروشان تهران و رئیس اتحادیه کاغذ و مقوای تهران در یکی از رسانه‌ها نیز وارد فاز تازه‌ای شده است. از سویی رئیس اتحادیه مدعی ناکارآمدی وزارت ارشاد در فروش کاغذ و دامن زدن به افزایش قیمت‌هاست و از سوی دیگر مدیرعامل شرکت تعاونی ناشران و کتابفروشان تهران سوداگری اعضای صنف اتحادیه کاغذ و مقوا را عامل گرانی‌های اخیر و نیز سال‌های قبل می‌داند.

در این میان مدیران کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز معتقدند حضور آنها در این بازار راه را برای سوداگری در آن بسته است.

نکته اصلی که هر دو گروه بر آن صحه می‌گذارند نبود یک سازوکار نظارتی در این زمینه است و نظارت بر واردات و تحویل درست و به موقع این محصول به توزیع کنندگان معرفی شده و در نهایت مصرف‌کنندگان. این عدم نظارت که به اتفاقات بسیاری در بازار کاغذ دامن زده است کار را به جایی رسانده که برخی خبرها حاکی از فروش کاغذهای وارد شده به کشور به ناشران و چاپخانه‌داران غیر پایتخت‌نشین با قیمت‌های بالا و با فاکتورهای غیر رسمی دارد.

حال باید منتظر ماند و دید در ماراتن باقی مانده تا نمایشگاه کتاب توان سوداگران کاغذ در بازار بیشتر خواهد بود و یا سازوکار وارداتی توزیعی دولت.

 

رئیس اتحادیه صحافی تهران گفت: تاکنون هیچ اقدام مثبتی برای تأمین مواد اولیه کاغذ و مقوا صورت نگرفته است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از جهان نيوز، جلیل غفاری رهبر رئیس اتحادیه صحافی تهران درباره آخرین وضع بازار این صنف گفت: هیچ اقدام مثبتی برای تأمین مواد اولیه کاغذ و مقوا صورت نگرفته است.

وی ادامه داد: دولت با تشکیل کارگروهی تلاش کرد تا مواد اولیه این صنف (کاغذ و مقوا) را تأمین کند، اما این کارگروه  تاکنون نتوانسته اقدام مثبتی در این زمینه انجام دهد.

رهبر تصریح کرد: قیمت کاغذ گلاسه هفته گذشته ۱۵ هزار و امروز به ۲۲ هزار تومان رسیده است.

رئیس اتحادیه صحافی تهران، گفت: ۱۳۰ واحد صنفی پروانه دار در بخش صحافی در تهران مشغول به فعالیت هستند.

رهبر گفت: دریافت ارز دولتی از دیگرمشکلات مربوط به این صنف است و این درحالی است که ثبت سفارش برای واردات این صنف صورت نمی‌گیرد.

وی با اشاره به اینکه ۹۰ درصد صنعت چاپ، ماشین آلات و مواد اولیه وارداتی است، بیان کرد: ماشین آلات از کشور‌هایی همچون آلمان، ایتالیا، ژاپن، چین و کره وارد و مواد اولیه از کشور‌هایی همچون هند، اندونزی، چین و کل اروپا وارد می‌شود.

 

یک‌چهارم نیاز کاغذ درخواستی‌مان را با ارز دولتی گرفته‌ایم مدیر کارگروه کاغذ: می‌توانیم نیاز ناشران را به شکل حداقلی تأمین کنیم.

بازار نشر امسال با مشکلات بسیاری دست به گریبان است. اصلی‌ترین مسئله بازار نشر در سال جاری مسئله کاغذ بوده ‌و قیمتی که روزبه‌روز بیشتر می‌شود. درحالی‌که ناشران این روزها درگیر مسائل و مشکلات صنفی هستند، افزایش قیمت کاغذ، مانند سایه‌ تهدیدی دائمی بر سر بازار نشر خودنمایی می‌کند.

به گذارش چاپ ونشر به نقل از همشهری‏‏، بخش عمده کاغذ مورد نیاز بازار وارداتی است و از کشورهای دیگر وارد می‌شود. نوسانات ارز در یک سال گذشته سبب شده قیمت کاغذ در بازار دستخوش تغییر شود. کاغذ در چند‌ماه اول امسال به‌طورمتوسط از بندی 60 تا 80هزار تومان به 100هزار تومان رسید. مدتی گذشت تا کاغذ نیز در فهرست کالاهای ضروری قرار بگیرد و با ارز دولتی وارد کشور شود اما کاغذهای واردشده نیز نتوانست قیمت کاغذ را در بازار کنترل کند و قیمت کاغذ روند صعودی خود را طی کرد. از شهریور‌ماه سال‌جاری کارگروه کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شده تا هم کاغذ مورد نیاز ناشران و مطبوعات را تأمین کند و هم راه را بر قاچاق کاغذ ببندد. سیر صعودی قیمت کاغذ روزبه‌روز بیشتر شد تا اینکه در هفته گذشته به نزدیک 320هزار تومان رسید تا در یک سال گذشته بیش از 3برابر شود.

ناشران معمولا در روزهای پایانی سال خودشان را برای نمایشگاه کتاب آماده می‌کنند و کتاب‌هایشان را به چاپخانه‌ها می‌سپارند اما کمبود کاغذ سبب شده‌ که بسیاری از ناشران از میزان تولید خود کم کنند و در انتظار روزهای بعد باشند تا ببینند بازار چه سرنوشتی پیدا می‌کند.

مدیر کارگروه کاغذ نیز اخیرا گفته است که ناشران نگران تأمین کاغذ برای نمایشگاه نباشند. اما آیا کاغذ وارد‌شده به‌درستی میان ناشران توزیع می‌شود و آنها از وضعیت توزیع و قیمت کاغذ رضایت دارند؟

آنقدر هست که چرخ نشر از حرکت نیفتد

داوود موسایی، مدیر انتشارات فرهنگ معاصر، از ناشران کتاب‌های مـرجع در ایران است. او به همشهری می‌گوید: «‌طبیعتا کاغذ مثل گذشته در بازار فراوان نیست اما ارشاد کاغذی به ما می‌دهد و به هر ناشر مقداری کاغذ با قیمت کمتر می‌دهد. این کاغذ همه نیاز ما را تأمین نمی‌کند اما آنقدر هست که چرخ نشر از حرکت نیفتد. من از میزان کاغذ موجود اطلاعی ندارم، اما طبیعتا اگر مقام مسئولی گفته که ناشران نگران وضعیت کاغذ نباشند، طبیعتا از ورود کاغذ و میزان موجودی باخبر است.»

از او درباره بالا‌رفتن قیمت کتاب‌های نشرشان و میزان استقبال مخاطبان می‌پرسیم؛ «کل این ماجرا یک چرخه است. وقتی‌ قیمت کاغذ بالا می‌رود، به تبع آن قیمت چاپ و صحافی هم بالا می‌رود و هزینه حق‌التألیف مترجم و مؤلف هم بالا می‌رود. برای همین نمی‌توان فقط قیمت کاغذ را ملاک قرار داد و گفت مثلا قیمت کاغذ اینقدر بالا رفته، پس کتاب هم باید اینقدر بالا برود. اما قیمت کتاب‌های ما در یک سال گذشته تقریبا 50درصد بیشتر شده و فروش کتاب هم دست‌کم بین 30تا 40درصد کمتر از گذشته است.»

 

همه کاغذهای واردشده در سامانه توزیع نمی‌شود

محمدعلی جعفریه، مدیر نشر ثالث می‌گوید: «شرایط بازار کاغذ شرایط نرمالی نیست. طبیعتا باید حرف‌های ما درباره بازار هم ناظر به این شرایط ویژه باشد. ما کاغذ مورد نیازمان را چندبار درخواست داده‌ایم و دریافت کرده‌ایم. اما الان ورودی بازار کاغذ مشکل دارد. مشکل اینجاست که همه کاغذی که وارد می‌شود، در سیستم توزیع نمی‌شود و بخشی از آن به بازار آزاد می‌رود.»

از او درباره تأثیر این نوسانات در قیمت کتاب می‌پرسیم؛ «نمی‌شود قیمت کتاب را رها کرد. نمی‌توانیم بگوییم حالا که قیمت کاغذ مثلا 10برابر شده، قیمت کتاب هم 10برابر شود. بازار کتاب ظرفیت مشخصی دارد و ناشر باید قیمت‌ها را کنترل کند. یا باید از سود خودش کم کند، یا ‌هزینه‌های دیگر مثل حق پخش و حق تألیف را مدیریت کند و کتاب را به قیمت مناسبی عرضه کند، چون در غیراین‌صورت، مخاطبان کتاب را نمی‌خرند.

«ما تا حالا کتاب‌هایمان را با کاغذ دولتی منتشر کرده‌ایم. هنوز از بازار آزاد کاغذ نخریده‌ایم. الان تقاضا برای نشر زیاد است اما وضعیت به‌گونه‌ای نیست که ناشران بتوانند به همه تقاضاها پاسخ بدهند.»

 

ادامه پیدا کند به ورشکستگی صنعت نشر منجر خواهد شد

 با این همه نمی‌توان منکر شد که چندبرابر شدن قیمت کاغذ قدرت ناشران را برای انتشار کمتر کرده است. علیرضا اسدی مدیر نشر نیماژ از ناشرانی است که در سال‌های اخیر آثار بسیاری را در حوزه ادبیات منتشر کرده. او درباره تأثیر نوسانات قیمت کاغذ در بازار کتاب می‌گوید: «چندبار درخواست کاغذ داده‌ایم اما یک‌سوم تا یک‌چهارم کاغذ درخواستی‌مان را دریافت کرده‌ایم. تا حالا سعی کرده‌ایم با کاغذ دولتی کارمان را بگذرانیم اما مثلا از 150عنوانی که قرار بود برای نمایشگاه کتاب منتشر کنیم بیشتر از 40عنوان منتشر نمی‌کنیم. اگر این روند ادامه پیدا کند به ورشکستگی صنعت نشر منجر خواهد شد. به هر حال ظرفیت بازار کتاب را باید درنظر گرفت. چاپ کتاب با کاغذ آزاد نه برای ناشر صرفه اقتصادی دارد و نه دیگر مخاطب توان خرید چنین کتاب‌هایی را دارد.»

یحیی ساسانی مدیر نشر افکار نیز می‌گوید: «اخیرا برای نخستین‌بار در طول سال‌جاری 100بند کاغذ با ارز دولتی دریافت کرده‌ایم. کاغذ دولتی با قیمت بندی نزدیک به 100هزارتومان توزیع می‌شود اما توجه داشته باشید که این کاغذ در سال گذشته بین 60 تا 80هزار تومان بوده. بالا رفتن هزینه‌های فنی دیگر در نشر سبب شده که قدرت ناشران بسیار کمتر شود. در مقایسه با سال گذشته ما باید 3کتاب بفروشیم و بعد بتوانیم یک کتاب چاپ کنیم. مهم‌ترین مسئله در بازار کتاب این است که پول کتاب‌هایی که ناشران چاپ می‌کنند در بهترین حالت 8 تا 10‌ماه بعد به دستشان می‌رسد و فرایند توزیع کتاب همچنان به رویه گذشته است.»

مجموعه گفت‌و‌گوهای ما با ناشران نشان می‌دهد که کاغذ توزیع‌شده همه نیازهای ناشران را تأمین نمی‌کند و ناگزیر باید برای انتشار کتاب اولویت‌هایی را درنظر بگیرند یا شمارگان کتاب‌ها را از این نیز کمتر کنند و صرفا براساس نیاز مخاطبان کتاب چاپ کنند؛ هرچند بیشتر ناشران از توزیع کاغذ دولتی در ماه‌های گذشته مجموعا راضی بوده‌اند.

 

برگی از این کاغذها وارد بازار آزاد نشده

اما آیا همه کاغذ واردشده با ارز دولتی میان ناشران توزیع می‌شود؟ پس کاغذهایی که در بازار هستند و بیش از 3برابر قیمت دولتی به فروش می‌رسند از کجا آمده‌اند؟ امیرزاده می‌گوید: «کاغذهای دیگری نیز هست که از ابتدای سال با ارز دولتی از طریق وزارت صنعت و معدن و تجارت وارد کشور شده است. بیش از 200هزار تن کاغذ که بیشتر از مصرف یک‌سال کشور است وارد کرده‌اند اما این کاغذها بیشتر وارد بازار آزاد شده است. قیمت کاغذ دولتی و بازار آزاد تفاوت وحشتناکی دارد. وزارت صمت باید درباره این کاغذها توضیح بدهد اما کاغذهایی که از طریق کارگروه وارد شده در همه مراحل ورود و توزیع و چاپ رصد می‌شوند. به شما اطمینان می‌دهم که برگی از این کاغذها وارد بازار آزاد نشده است.»

 

تلاش می‌کنیم تا زمان نمایشگاه کاغذ بیشتری به ناشران برسد

از همایون امیرزاده، مدیر کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که در ماه‌های اخیر اصلی‌ترین متولی بازار کاغذ برای ناشران بوده است درباره تأخیر در توزیع کاغذ دولتی می‌پرسیم: «مراحل ثبت سفارش، تخصیص ارز، عقد قرارداد، گشایش اعتبار و حمل‌ونقل کاغذ، هرکدام مستلزم صرف زمانی است و بخشی از این تأخیر با توجه به مشکلات موجود طبیعی است. ما تلاش می‌کنیم که در ماه‌های منتهی به نمایشگاه کاغذ بیشتری به ناشران برسد تا بتوانند کتاب‌های مورد نیازشان را به نمایشگاه برسانند. اما در نظر داشته باشید که ما در شرایط فعلی کشور می‌توانیم نیازهای ناشران را به‌صورت حداقلی تأمین کنیم نه به شکل حداکثری.» 

 

 

 

 

 

 

 

پس از اینکه واردکنندگان عمده کاغذ زیر ذره بین رسانه‌ها قرار گرفتند، محمد سلطانی فر معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد در گفت و گویی اعلام کرد "برای آن دو نفری که حدود ۲۴ میلیون یورو برای واردات گرفته‌اند، دو پرونده قضایی تشکیل شده که هنوز به جایی نرسیده است، چون اصلا این افراد وجود خارجی نداشتند! "

فرارو- روز گذشته باز هم رییس پلیس تهران از یک سلطان جدید پرده برداری کرد، "سلطان کاغذ". به گفته سردار رحیمی "پلیس پایتخت گروهی ۱۶ نفره که بالغ بر ۳۰ هزار تن کاغذ را با ارز دولتی وارد کشور کرده و آن را احتکار کرده بودند دستگیر کردند."

به گزارش چاپ ونشر به نقل از فرارو، رییس پلیس تهران درباره جزییات این پرونده گفت: "این افراد بخشی از این کاغذ‌ها را با قیمت آزاد به فروش رسانده بودند و همچنین بخشی دیگر از ارز دولتی که برای واردات کاغذ دریافت کرده بودند صرف امور دیگر کرده یا قیمت ارز آزاد در بازار به فروش رسانده بودند."

به گفته سردار رحیمی ارزش اولیه این پرونده بالغ بر هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان است و تحقیقات درباره آن همچنان ادامه دارد. رییس پلیس تهران هویت سرکرده این گروه و در واقع سلطان این پرونده را افشا نکرده است.

آخرین بار که رییس پلیس تهران از یک سلطان رونمایی کرد سرنوشت آن سلطان به اعدام ختم شد. او کسی نبود جز وحید مظلومین، مشهور به سلطان سکه که تابستان سال جاری همراه با اعضای باندش بازداشت شد و چندی پیش به همراه شریکش اعدام شد. باید دید سلطان تازه مفاسد اقتصادی در ادامه چه وضعیت پیدا خواهد کرد.

 

سلطان کاغذ و ماجرای ادامه دار ارز دولتی

براساس توضیحات رییس پلیس بازداشت سلطان کاغذ به ماجرای دنباله دار تخصیص ارز دولتی برای واردات باز می‌گردد. ماجرایی که تابستان امسال تبدیل به یک جنجال بزرگ در کشور شد. از همان زمان نیز در رسانه‌ها بحث فساد در اختصاص ارز دولتی برای واردات کاغذ را مطرح کردند.

پس از آنکه در تیر ماه بانک مرکزی با درخواست رییس جمهور فهرست هزارو ۴۸۲ شرکت دریافت‌کننده ارز دولتی را منتشر کرد، رسانه‌های تلاش کردند با بررسی جزییات این فهرست موارد مشکوک و بحث برانگیز آن را افشا نمایند. در این بین روزنامه‌ها روی واردات کاغذ حساس شدند چرا که بحران کاغذ تابستان سختی را برای ادامه حیات جراید کشور رقم زده بود.

کمبود و گرانی کاغذ باعث شد بسیاری از روزنامه تعداد صفحات خود را کاهش دهند و برخی مانند روزنامه همبستگی به طور کامل تعطیل شد. افزایش قیمت‌ها حوزه نشر را هم به شدت تحت تاثیر قرار داد و باعث افزایش قیمت کتاب شد.

هرچند لیست اعلام شده از سوی بانک مرکزی ناقص بود، اما همین لیست ناقص هم برای انتشار با مقاومت وزارت صنعت و تجارت روبه رو گردید. با این وجود نهایتا با اصرار رییس جمهور لیست منتشر شد. در لیست اولیه روشن گردید در مجموع ۳۴ میلیون یورو ارز دولتی برای واردات کاغذ روزنامه به ۲۳ شرکت تخصیص داده شده که حدود ۶۷ درصد آن را دو شرکت هانا تجارت ترولیت و صنعت ساحل پرشیا دریافت کرده‌اند.

اختصاص این مقدار ارز دولتی به این دو شرکت برای واردات کاغذ بحث برانگیز شد. حساسیت‌ها زمانی افزایش یافت که مشخص گردید هر دو شرکت مذکور به دو برادر تعلق دارند که هیچ کدام تا پیش از این در واردات کاغذ ورود پیدا نکرده بودند. از همان زمان رسانه‌های به این دو برادر عنوان "سلطان کاغذ" دادند.

در آن زمان هویت این دو برادر  به نام های "میم ج" و "ح ج" اعلام شد. روزنامه شرق در گزارشی درباره آن‌ها نوشت: "در سال ۸۹ شرکت هانا تجارت با صد هزار تومان سرمایه و با هدف فعالیت عمرانی و راه‌سازی تأسیس و در سال ۹۵ به برادران جانمحمدی  واگذار می‌شود؛ در‌حالی‌که سرمایه شرکت هانا تجارت ترولیت ۲۰ میلیون تومان ثبت شده است، این شرکت با این دارایی توانسته است ۱۴ میلیون یورو ارز دولتی برای واردات کاغذ روزنامه دریافت کند. در جست‌وجوی اینترنتی این شرکت‌ها به آدرس‌ها در خیابان میرداماد و شریعتی می‌رسیم؛ اما با مراجعه حضوری به این آدرس متوجه می‌شویم شرکت‌هایی به این نام در این آدرس‌ها وجود ندارد."

در این ماجرا نام "ف_ب_خ" به عنوان عضو هیات مدیره هر دو شرکت نیز مطرح شده بود. روزنامه شرق آن زمان در این باره نوشت که هرچند کسی در بازار کاغذ، "ح_ج_م" و "ف_ب_خ" را نمی‌شناسد، اما آن‌ها در بانک مرکزی چندان غریبه نبوده‌اند، در برخی جلسات بانک مرکزی شرکت می‌کردند و روابطی با مسئولان بانک مرکزی داشتند. بانک مرکزی ایران اما هرگونه ارتباط با این اشخاص را تکذیب کرده است. ‌

البته مشخص نیست که سلطان کاغذی که به تازگی بازداشت شده است، ارتباطی با این دو فرد داشته باشد. برای روشن شدن هویت "سلطان کاغذ" باید منتظر اراده توضیحات بیشتر از سوی پلیس و مقامات قضایی باشیم. با این حال برخی گمانه زنی ها حاکی از آن است که این سلطان همان سلطان تابستان است.

پس از اینکه واردکنندگان عمده کاغذ زیر ذره بین رسانه‌ها قرار گرفتند، محمد سلطانی فر معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد در گفت و گویی اعلام کرد "برای آن دو نفری که حدود ۲۴ میلیون یورو برای واردات گرفته‌اند، دو پرونده قضایی تشکیل شده که هنوز به جایی نرسیده است، چون اصلا این افراد وجود خارجی نداشتند! "

او افزود: «دو قلم ارز مجموعا حدود ۲۴ میلیون یورو به اشخاصی داده شده که وجود خارجی ندارند. متاسفانه این مشکلات در وزارت صنعت، معدن و تجارت بود. ما مکاتبه کردیم بدون مجوز ما این کاغذ‌ها وارد نشود. آقای شریعتمداری نامه نوشت که خودمان داریم وارد می‌کنیم و مسئولیت با خودمان است و شما دخالت نکنید. این نامه موجود است.»

این اظهار نظر با واکنش وزارت صنعت روبه رو شد. روابط عمومی این وزارتخانه اطلاعیه‌ای صادر و تصریح کرد: "ادعای تخصیص ارز به افرادی که وجود خارجی ندارند، با توجه به نظارت‌ها و سازوکار بانکی باورپذیر نیست. " وزارت صمت همچنین تأکید کرد که پس از گروه‌بندی جدید کالایی، طبق ابلاغ وزارت صمت، ثبت سفارش کاغذ پس از تأیید وزیر ارشاد انجام می‌شود. در این اطلاعیه البته باز هم تأکید شده بود که برخی امور در فرایند ثبت سفارش و واردات کاغذ، همچون سایر کالاها، در حیطه تخصصی وزارت صمت است و این وظایف قابل واگذاری به دیگران نیست.

اعلام بازداشت سلطان کاغذ بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشته است. بسیاری از این چرخه سلطان پروری در اقتصاد ایران انتقاد کرده اند، برخی با طنز انتقادی به ماجرا پرداخته اند و برخی دیگر هم از مقامات اقتصادی کشور انتقاد کرده اند.

صبا آذر پیک از فعالان فضای مجازی در این باره به شدت به وزیر محمد شریعتمداری وزیر پیشین صنعت و وزیر کنونی کار انتقاد کرده و نوشته است: "می دونید سلطان کاغذ کیه؟ همون که سلطانی فر ارشاد افشا کرد و گفت شریعتمداری گفته بهشون ارز بدید و ما هم ٢ میلیون و ٥٠٠ ارز دولتی دادیم و بعد فهمیدیم همه چی صوریه. مونده دوستان تا عمق فسادی که شریعتمداری وارد اقتصاد ایران کرد رو لمس کنید."

فرشاد اسماعیلی کارشناس حقوق کارگری و فعال اجتماعی نگاه متفاوتی به موضوع دارد. او در توئیتی نوشته است: «بابت۳۰هزار تُن کاغذ، ارز دولتی گرفتند. بخشی رو اصلا وارد نکردند و ارز رو آزاد در بازار فروختند، بخشی رو وارد کردند، اما گِرمی از کاغذ‌ها رو وارد بازار نکردند، بخشی رو هم وارد بازار کردند، اما به صورت آزاد فروختند. ناشران، نشریات و روزنامه‌ها سندیکا نداشتد که بپرسد:"کو؟، چه شد؟، کجاس؟»

کاربری نیز با اشاره به سلاطین، سکه، قیر، پوشک و حتی شکر این سوال را مطرح کرده است که " چه کسی این همه سلطان را به سلطنت رساند؟"

کاربری دیگر گفته است "ما منتظر دستگیری سلطان مرغ بودیم که خبر رسید سلطان کاغذ دستگیر شد، احتمالا سلطان مرغ لای کاغذ‌ها قایم شده که اونم بزودی دستگیر میشه."

برخی هم با عنوان "سلطان کاغذ" خیالپردازی کردند و آن را نوعی "فانتزی" دانستند و از "ملکه مقوا" هم سخن گفتند.

عده‌ای هم نگاه آمیخته به توطئه به ماجرا دارند، کاربری به نام مهسا معتقد است: «اینام خوششون اومده هر چی می‌شه یه سلطان تهش می‌بندن ملت فک کنن کله گنده‌ها و اصل کاریا رو دارن می‌گیرن، اما در واقع اینا یه مشت دونه ریزن که معلوم نیست کجا باج سیبیلی رو که باید می‌دادن، ندادن و حالا وقت انتقامشون رسیده!»

 

 

رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران با اشاره به اینکه هزینه بسته بندی کالاهای اساسی فارغ از ارز دولتی است، تورم این کالاها را ناشی از هزینه بسته بندی آن دانست.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از راه مردم مهندس یدالله صادقی رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران با اشاره به آنکه ۲۵ سرفصل کالای اساسی که حدود ۸۳۰ قلم کالاست، که بر اساس ارز دولتی، ۴۲۰۰ تومان قیمت‌گذاری و عرضه می‌شود، گفت: سایر کالا ها با ارز نیما که حدود هشت هزار تومان است وارد کشور می شود.

رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران با تاکید بر اینکه درصورت تغییر در قیمت های جهانی، امکان ثبات قیمت در کشور نیست، گفت: تغییرات قیمت در مواردی مانند بسته بندی و غیره است که متغیر قیمت تمام شده است و با غیر از قیمت ارز دولتی تامین می شود و به قیمت تمام شده اضافه می شود. روغن نباتی بر مبنای قیمت تمام شده سازمان حمایت از مصرف کنندگان قرار گرفته و به وفور در بازار وجود دارد. فقط در مورد حلب ۱۶ کیلویی و ۵ کیلویی به دلیل مشکل تامین ورق، عرضه و تقاضا متناسب نیست که بزودی برطرف خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه کاهش قیمت ها ناگهانی نخواهد بود گفت: کالاها و موادی که در موجودی انبار وجود دارد یا در سطح شبکه با قیمت بالاتر عرضه شده بعد از اینکه تمام شود و موجودی های جدید تامین گردد، شاهد تغییر قیمتها خواهد بود.