عضو کمیسیون فرهنگی گفت: یکی از دلایل گرانی کاغذ، افزایش نرخ دلار است اما پای دلال‌ها هم به بازار کاغذ باز شده است.

 به گزارش چاپ و نشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان نصرالله پژمانفر عضو کمیسیون فرهنگی  در مورد علت گرانی کاغذ، اظهار کرد: این موضوع تا حدود زیادی به افزایش نرخ دلار برمی‌گردد.

 

وی با اشاره به اینکه موضوع گرانی کاغذ در کمیسیون فرهنگی مورد بررسی قرار گرفته است، گفت: متاسفانه پای دلال‌ها هم به این موضوع باز شده است و آنان نقش مهمی در افزایش قیمت کاغذ داشتند.

 

عضو کمیسیون فرهنگی با بیان اینکه در این زمینه با مسئولان وزارت ارشاد هم صحبت کردیم، متذکر شد: وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هم اقدامات مناسبی در این باره انجام داده است از جمله آنکه بحث خرید کاغذ خارجی با ارز 4200 را پیگیری می‌کند.

 

پژمانفر تاکید کرد: در این شرایط نکته حائز اهمیت آن است که هم باید از کاغذ داخلی‌مان حمایت شود و هم کاغذ‌هایی که وارد می‌شود نباید گران باشد چرا که در غیر این صورت مشکلاتی در زمینه محصولات فرهنگی و از همه مهم‌تر کتاب برای ما ایجاد می‌شود.

 

وی با بیان اینکه برای حل مشکل کاغذ باید تصمیماتی هم در حوزه چاپ و نشر اتخاذ شود، تصریح کرد: بازیافت کاغذ یکی از مسائل بسیار مهم است و ما نباید به دنبال روش‌های قدیمی باشیم و با قطع درخت کاغذ تولید کنیم.

 

عضو کمیسیون فرهنگی خاطرنشان کرد: ما برای حل مشکل کاغذ باید از تجربه‌های دنیا به خوبی بهره بگیریم و می‌توانیم با احیای بسیاری از ظرفیت‌های داخلی‌مان، کاغذ مرغوب داشته باشیم.

 

بازار کاغذ پس از افزایش 100درصدی قیمت‌ها هنوز به تعادل نرسیده و خبری هم از کاغذهای وارداتی با ارز دولتی نیست. بالا رفتن قیمت ارز بازارها را آشفته کرده و در این میان حتی حال و هوای بازار کالایی مانند کاغذ که از بخت بلندش در زمره کالاهای اساسی قرار دارد و برای وارداتش ارز دولتی تخصیص داده می‌شود نیز خط‌خطی است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از همشهری، بانک مرکزی از ابتدای سال تا اوایل تیرماه بیش از 211میلیون یورو یا معادل آن ارز دولتی به واردات انواع کاغذ و مواداولیه تولید آن تخصیص داده اما در بهترین حالت از ابتدای سال فقط 114میلیون یورو از این تخصیص‌ها به واردات منجر شده است.

در این میان کاغذ روزنامه، کاغذ تحریر A4  و خمیرکاغذ(مواداولیه تولید) بیشترین سهم را از تخصیص ارز داشته‌اند و اتفاقاً کمترین میزان واردات نیز برای همین اقلام انجام شده است؛ به‌گونه‌ای که هنوز تکلیف 81درصد ارز تخصیص‌یافته به واردات کاغذ روزنامه بلاتکلیف مانده و واردات کاغذ تحریر A4 نیز معادل 66.3درصد کل ارز تخصیص‌یافته انجام شده است. برخی معتقدند مقادیری از ارز تخصیص داده شده به واردات کاغذ از ابتدا نیز قرار نبوده که صرف این کار شود و ثبت سفارش آن فقط برای استفاده از رانت شیرین ارز دولتی انجام شده است.

در این میان خبرساز شدن تخصیص حدود 66درصد از کل ارز واردات کاغذ روزنامه به 2شرکت فامیلی بی‌نام‌ونشان باعث شد فرضیه رانت‌خواری ارزی تقویت شود و با سکوت مراجع مطلع که حتی زحمت پاسخگویی به شائبه‌های ایجاد‌شده در این مورد را نیز به‌خود ندادند این موضوع عینیت پیدا کرد تا جایی که چشم بازار هم ترسید و فروشندگان عمده کاغذ از ترس متوقف شدن واردات، ترجیح دادند عجله‌ای برای فروش محموله‌های خود نداشته باشند.

نتیجه این اتفاقات به راه افتادن بازار سیاه برای کاغذ تحریر بود آن‌هم در نزدیکی بازگشایی مدارس که حتی مدارس را نیز برای تأمین کتب درسی سال آینده به تکاپو انداخته است. از سوی دیگر کاغذ روزنامه نیز در بازار کمیاب شده و این مسئله در کم‌حجم شدن اغلب مطبوعات کشور خود را نشان داده است.

برخی از رسانه‌های کاغذی چنان در تنگنا قرار گرفته‌اند که بالاجبار چاپ روزانه خود را تعطیل کرده و به انتشار نسخه دیجیتال بسنده کرده‌اند. نکته قابل‌تأمل اینجاست که سوءاستفاده‌های ارزی مستقیماً رسانه‌های مکتوب را در مضیقه قرار داده است و انتقاد آنها را برانگیخته اما حتی رسانه‌ها نیز نتوانسته‌اند نطق متولیان امر واردات را برای بازگو کردن حقایق این حوزه باز کنند.

این در حالی است که طبق مقررات ذکر‌شده در دستورالعمل تخصیص ارز بانک مرکزی، تخصیص‌دهنده ارز باید نسبت به اخذ تعهد ورود کالا از واردکننده اقدام کند تا واردکننده راهی جز واردات همان کالا نداشته باشد اما حالا گفته می‌شود 66درصد ارز واردات کاغذ روزنامه را 2شرکت فامیلی گرفته‌اند که جز یک آدرس کاغذی هیچ نشانی از آنها در دست نیست.

تب قیمتی در راسته کاغذفروشان

گرانی کاغذ، فعالان حوزه چاپ و نشر را نیز داغ کرده به‌گونه‌ای که عملاً جرأت نمی‌کنند پیش از تأمین کاغذ، سفارشات چاپ مشتریان را نهایی کنند و مشتریان‌ هم با قیمت‌های روز بازار دل‌ودماغ قرارداد بستن ندارند. سیدموسوی، یکی از فعالان حوزه چاپ در میدان بهارستان به همشهری می‌گوید: حال‌وروز بازار کاغذ خراب است و اعصاب کاسبانش خط‌خطی شده؛ آخر نه مشتری تمایلی دارد با این قیمت‌ها کار سفارش بدهد، نه کسانی که کاغذ دارند قادرند بدون روشن شدن دورنمای بازار جنسشان را بفروشند یا موجودی خود را تکمیل کنند و نه چاپخانه‌دار می‌تواند مثل سابق کاغذ مورد نیازش را بدون حاشیه بخرد.

به گفته او، عرضه کاغذ تحریر در بازار روال مشخصی ندارد و بخت یار کسانی است که قبل از بالا گرفتن تنش‌های ارزی انبارهایشان را پر کردند و دقیقه‌به‌دقیقه پولدارتر شدند. به گفته او، کاغذ گلاسه پس از رشد نجومی حدود 2.5برابری فعلاً عرضه بیشتری نسبت به کاغذ تحریر دارد که البته آن‌هم به‌دلیل افزایش قیمت قابل‌توجه، خریدار چندانی ندارد.

پرواز قیمت‌های کاغذی

 طبق اظهارنظر فعالان بازار کاغذ، قیمت انواع کاغذ نسبت به قبل از نوسانات ارزی در زمستان سال گذشته بیش از 100درصد رشد کرده و در یک‌ماه اخیر گرچه افزایش قابل‌ملاحظه‌ای در این بازار رخ نداده اما قیمت‌ها بدون اینکه معامله چندانی انجام شود روی کاغذ بالا مانده‌اند و خیال پایین آمدن ندارند.

یکی از فروشندگان عمده کاغذ می‌گوید: فعلاً قیمت هر بند کاغذ تحریر 70گرمی اندونزی سایز 70در 100حدود 132هزار تومان است که اگر قرار باشد به‌صورت خرده‌فروشی خریده شود قیمت آن بالاتر هم می‌رود. به گفته او، قیمت کاغذ روزنامه نیز در کمتر از یک سال اخیر رشد 100درصدی داشته و فعلاً کمیاب شده است. این فعال بازار کاغذ نظر مثبتی درباره تأثیر تخصیص ارز دولتی به واردات کاغذ و مواداولیه این صنعت ندارد و معتقد است گرانی ارز اثر خود را در بازار کاغذ گذاشته و ارزی که به نام کاغذ و با قیمت مفت به اشخاص خاص دادند فقط برای پرکردن جیب این افراد بوده نه کنترل بازار.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از روزنامه خراسان کاغذ که نباشد روزنامه هم نیست و این روزها این درد، روز به روز در حال وخیمتر شدن است. این روزها مسئولان چاپ روزنامهها، در بنگاههای فروش کاغذ در به در به دنبال چندصد کیلو کاغذ رول برای چاپ روزنامههایشان میگردند تا بتوانند کلمات را روی آن بریزند و آنها را تبدیل به خبر و گزارشهایی کنند و به دکهها  برسانند. قیمت کاغذ در طول یک سال اخیر دو برابر شده و همین دو برابری چراغ برخی نشریات را خاموش کرده و چند نشریه را هم مجبور بهکم کردن صفحاتشان کرده است.

به تازگی هم فهرستی از خریداران کاغذ روزنامه به نرخ دولتی منتشر شد که با اما و اگرهایی همراه بود.

آمار تولید جهانی کاغذ

در بین کشورهای تولیدکننده کاغذ، کشورهای چین، آمریکا، ژاپن، آلمان، کره جنوبی و روسیه سهم به سزایی در تولید این کالای مهم و راهبردی در سالهای اخیر داشتهاند. البته سال گذشته، تعدادی از کارخانههای چین به دلیل استاندارد نبودن و ایجاد آلودگی تعطیل شدند و شاهدکم شدن تولید 27 درصدی کاغذ این کشور بودیم.

 

سرانه مصرف کاغذ

در مطالعهای که سال 2014 انجام شد، میانگین مصرف کاغذ در دنیا 58 کیلو گرم و در ایران به ازای هر نفر در طول یک سال، حدود 22 کیلوگرم کاغذ بود. این عدد در آمریکا 222، فرانسه 141، چین 76، کره جنوبی 186، بنگلادش 4/3، ترکیه 70 و مصر22 کیلوگرم بود. انتظار میرود تولید کاغذ تا سال 2020 در مقایسه با سال 1995، 77 درصد افزایش داشته باشد. هم اکنون 20 درصد جمعیت کل دنیا مصرفکننده 87 درصد کاغذی هستند که هر ساله تولید میشود .

 

وضعیت کاغذ روزنامه

هرچند تعطیلشدن کارخانههای کاغذسازی چین و هند به دلیل آلایندگی و افزایش قیمت جهانی خمیر کاغذ در قیمت کاغذ تاثیرگذار است اما دلایل کافی برای پیدا نشدن آن در بازار نیست. تولید نشدن کاغذ روزنامه در کشور طی امسال و نبود سفارش و واردات به موقع کاغذ توسط بازرگانان، میتواند از دلایل نبود کاغذ روزنامه در روزهای اخیر باشد.

طبق آمارهای رسمی گمرک، واردات کاغذ روزنامه در سال گذشته تنها در چهار ماه ابتدایی سال صورت گرفته که عمده آن در اردیبهشت بوده است و پساز آن، در هشت ماه دیگر، واردات کاغذ روزنامه انجام نشده است. نکته جالب دیگر این که ثبت سفارش واردات کاغذ تا تحویل آن در تهران، دو تا شش ماه زمان میبرد.

 

با وجود این، شاهدیم فروردین امسال در مجموع سههزار تن کاغذ (عمدتا از روسیه) وارد کشور شده که حتی در مقایسه با مدت مشابه مقدار آن کمتر از سال قبل است. نکته جالبتر این که اگر ادعای واردکنندگان کاغذ را مبنی برنقش مهم تعطیلی کارخانههای کاغذسازی چین در این بحران بپذیریم، با توجه به سهم 4درصدی کاغذ چینی از واردات سال گذشته، این موضوع تأثیر مستقیمی برواردات کاغذ روزنامه در ایران نداشته و تنها میتوانسته با افزایش واردات کاغذ توسط چین، تأثیری غیرمستقیم بربازار ایران داشته باشد.

 

طبق آمارهای وزارت صنعت، معدن و تجارت در اردیبهشت ماه امسال 27 هزار تن کاغذ روزنامه به ارزش 23 میلیون دلار ثبت سفارش شده است که با توجه به این که معمولا تنها نیمی از ثبت سفارشها به واردات منجر میشود، میتوان حدس زد که به احتمال فراوان وضعیت بحرانی کاغذ روزنامههمچنان ادامه دارد.

 

مقدار مورد نیاز کاغذ روزنامه در کشور

در کشور ما با توجه به شمارگان روزنامههای موجود و همچنین با در نظر گرفتن مقدار تولید داخل و واردات صورت گرفته در سال گذشته، به چیزی حدود 65 هزار تن کاغذ روزنامه نیاز است. هرچند این مقدار به احتمال فراوان امسال به دلیلکم شدن شمارگان و حذف بعضی از نشریات که قادر به ادامه حیات با این وضع کاغذ نیستند، به رقم کمتری خواهد رسید.

 

شرکتهایی که ارز دولتی گرفتهاند

طبق این جدول، بیش از 34 میلیون و 254 هزار و 353 یورو ارز دولتی برای واردات کاغذ تخصیص داده شده است. حالا در نظر بگیرید قیمت هر تُن کاغذ با کیفیت خوب روزنامه 730 یورو است. یعنی با این رقم در عمل باید حدود 47 هزار تن کاغذ وارد کشور شده باشد. اما واقعیت موجود در بازار نشان میدهد این میزان کاغذ روزنامه اصلا وارد کشور نشده چرا که اگر شده بود روزنامهها با بحران فعلی مواجه نبودند. این میزان کاغذ اصلا قابل احتکار کردن هم نیست. تصور کنید کل نیاز سالانه روزنامههای کشور در مجموع 65 هزار تن است. شما حدس میزنید این همه کاغذ کجا رفته است؟

 

 

 

 

اولی 14 میلیون یورو ارز گرفته است و دومی 8.8‌ میلیون یورو. این 22.8‌میلیون یورو، دریافتی دو شرکت واردکننده کاغذ، دو برابر مجموع ارز دریافتی 20 شرکت دیگر واردکننده کاغذ است و البته یک تفاوت اساسی با آنها دارد؛ هیچ‌کس در بازار کاغذ کسانی را که دو برابر همه بازار، ارز برای واردات کاغذ روزنامه گرفته‌اند، نمی‌شناسد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل ازروز نو 22‌ میلیون یورو ارز دولتی برای واردات بیش از 30 هزار تُن کاغذ؛ کاغذی که خبری از آن نیست، مطبوعاتی که دنبال کاغذ له‌له می‌زند و واردکننده‌ای که هرچه بیشتر به دنبالش گشتیم، بیشتر تعجب کردیم.

نه‌تنها برخی از این شرکت‌ها هیچ ردپایی در بازار کاغذ ندارند، بلکه بر اساس برخی شنیده‌ها، از تعرفه پایین واردات کاغذ به‌عنوان کالای حیاتی، سوءاستفاده‌هایی نیز شده است و حتی شنیده می‌شود برخی به اسم کاغذ تحریر و روزنامه، اجناسی مانند کاغذدیواری وارد کشور کرده‌اند؛ ادعایی که جز با ورود جدی دستگاه‌های نظارتی به بحث واردات کاغذ، نمی‌توان آن را صحت‌سنجی کرد.

هنگامی که چند شخص گمنام موفق می‌شوند ده‌هابرابر شناخته‌شده‌ترین شرکت‌های واردکننده کاغذ، ارز دولتی بگیرند، این سؤال مهم پیش می‌آید که آیا به‌راستی همه آنچه در بحث واردات کاغذ اتفاق افتاده، نتیجه بی‌توجهی یا سهل‌انگاری برخی بوده و همای سعادت کاملا اتفاقی بر دوش مستأجران چندماهه یکی از خاص‌ترین کوچه‌های تهران نشسته یا ماجرا چیز دیگری است.

‌2 شرکت که انگار یکی هستند

هانا تجارت پرلیت و خدمات پشتیبانی صنعت ساحل پرشیا، دو شرکتی هستند که بیشترین ارز را برای واردات کاغذ روزنامه دریافت کرده‌اند. مجموع دریافتی آنها 60 درصد کل ارز تخصیص‌داده‌شده به واردکنندگان کاغذ است و با یک محاسبه سرانگشتی می‌توان نشان داد اگر این ارز به کاغذ روزنامه تبدیل می‌شد، نه‌تنها بحران فعلی کاغذ روزنامه در کشور حل می‌شد، بلکه حداقل مصرف سه ماه مطبوعات کشور از این طریق تأمین می‌شد. این دو شرکت، اما هرچه هستند در دنیای واقعی چیزی جز دو نام نیستند.

در اولی فردی به نام حمیدرضا جان‌محمدی، رئیس و عضو هیئت‌مدیره است و فردی به نام فرهاد بی‌طمع‌خمیران نایب‌رئیس و در دومی فرهاد بی‌طمع رئیس هیئت‌مدیره است و حمیدرضا جان‌محمدی، نایب مدیرعامل و نایب‌رئیس هیئت‌مدیره.  هیچ‌کدام از این دو شرکت نه‌تنها عضو انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوای کشور نیستند، بلکه اهالی بازار هم نشانی از آنها ندارند.

با یکی از فروشندگان عمده بازار که صحبت می‌کنیم، در جواب سؤال ما به‌سرعت می‌گوید: «دیگران هم همین سؤال را پرسیده‌اند. نه، اسم این شرکت‌ها را نشنیده بودم». وقتی نام اعضای هیئت‌مدیره شرکت‌ها را نیز برایش می‌خوانیم، باز هم می‌گوید تا‌به‌حال این اسامی به گوشش نخورده و تأکید می‌کند 30‌ هزار تُن کاغذ این‌قدر زیاد است که امکان ندارد وارد کشور شده باشد و فروشندگان از آن بی‌خبر باشند.

 نکته جالب درباره شرکت هانا تجارت پرلیت، این است که این شرکت تا آذر سال93 نام دیگری داشته و در این زمان نامش از شرکت عمران راه پرلیت به هانا تجارت پرلیت تغییر کرده است. پرلیت نوعی سنگ آتشفشانی است که در صنعت و کشاورزی استفاده می‌شود و این تغییر نام، اگرچه در نوع خود جالب است، اما همه ماجرا نیست.

حتی در آخرین آگهی تغییرات این شرکت در بهمن 95، هنگامی که حمیدرضا جان‌محمدی و فرهاد بی‌طمع دو سمت مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره را بین خود تقسیم کرده و حق امضای همه اسناد و اوراق بهادار شرکت را با امضای هریک به تنهایی معتبر کرده‌اند، نیز کدملی این دو درج نشده و این موضوع یعنی درج‌نشدن کدملی در آگهی تغییرات یک شرکت تجاری، پدیده‌ای نادر است. از این دو شرکت دو آدرس در آگهی‌ها وجود دارد؛ دو آدرسی که به معمای ما رنگ‌وبوی تازه‌ای می‌دهد.

‌کوچه سعادت

در آدرس اولی که از این شرکت‌ها وجود دارد، نه ردپایی از آنها وجود دارد نه همسایه‌ها خبری از وجود چنین شرکتی در این مکان دارند. آدرس دوم، اما از همان روی کاغذ وسوسه‌کننده است؛ واحدی در نزدیکی بلوار میرداماد که البته حالا خالی از سکنه است. جست‌وجوی ما برای یافتن صاحب ساختمان بالاخره به نتیجه می‌رسد. پیرمردی که صاحب ساختمان است، ابتدا با نگرانی تلاش می‌کند خودش را از همه‌چیز بی‌اطلاع نشان دهد. او تأکید می‌کند هیچ اطلاعی از شغل و پیشه مستأجران سابقش ندارد و تنها هنگامی که مطمئن می‌شود به او به چشم متهم نگاه نمی‌کنیم، راضی می‌شود اطلاعات بیشتری در اختیارمان بگذارد. او می‌گوید: «مستأجرانم دو مرد جوان و عادی بودند. چیز عجیبی هم در آنها ندیدم. برای شش ماه اینجا را اجاره کردند».  از او می‌پرسیم در این مدت رفتار خاصی از آنها سر نزده بود؟ پاسخ صاحبخانه جالب است. او می‌گوید: «سند اینجا مسکونی است. یک ‌بار به دلیل استفاده تجاری آمدند درِ شرکتشان را پلمب کردند؛ ولی آنها بدون نگرانی آمدند پلمب را باز کردند و رفتند داخل. به‌جز این رفتار عجیبی از آنها ندیدم. اصلا مدت خیلی کوتاهی اینجا بودند. قراردادشان شش‌ماهه بود، اما سه، چهار ماه بیشتر نماندند و جمع کردند و رفتند». در این بین پیرمرد یک جمله طلایی می‌گوید که اگرچه خودش از اهمیتش آگاه نیست، اما ما را شگفت‌زده می‌کند. او می‌گوید: «موقعی که می‌خواستیم قرارداد ببندیم، سر قیمت چانه می‌زدند و می‌گفتند اینجا برای ما کوچک است. گفتم سه، چهار خیابان بالاتر یک واحد دیگر دارم که اگر بخواهند می‌توانند آن را از من اجاره کنند. اما آنها گفتند: همین واحد خوب است، ما هر روز قرارهای کاری در بانک مرکزی داریم و باید نزدیکش باشیم». این جمله شگفت‌انگیز مستأجران تازه همان چیزی است که هم توضیح می‌دهد چرا این شرکت دقیقا در کوچه بانک مرکزی و دیواربه‌دیوار آن قرار دارد و هم آشکار می‌کند که این افراد، اگرچه در بازار کاغذ ناشناس هستند، اما به نظر می‌رسد در بانک مرکزی چندان غریبه نبوده‌اند.

انکار‌کنندگان

اگرچه آن‌طورکه از سخنان این مستأجران سابق برمی‌آید، آنها روابطی در بانک مرکزی داشته‌اند و در جلساتی حاضر بوده‌اند، اما بانک مرکزی منکر ارتباط این افراد با بانک است.  تلاش ما برای یافتن کسی که هویت این افراد را در بانک مرکزی شناسایی کند ناکام ماند و این بانک تأکید دارد تخصیص ارز فقط با اراده و دستور وزارت صنعت به واردکنندگان ممکن است و بانک مرکزی هیچ نقشی در تعیین ارزبگیران نداشته است.

در مقابل، علی علی‌آبادی، مدیر کل مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت، دراین‌باره به «شرق» می‌گوید: «ما به کسی دستور نمی‌دهیم. ما تنها گروه‌های کالایی را بررسی می‌کنیم و به‌جز مواردی که طبق قانون ممنوع شده‌اند در باقی موارد اطلاعات ثبت سفارش را در اختیار بانک مرکزی قرار می‌دهیم، بنابراین بانک مرکزی می‌تواند دراین‌باره بیشتر توضیح بدهد».

هیچ‌کس اینها را نمی‌شناسد

همایون امیرزاده، مشاور اجرائی معاونت فرهنگی وزارت ارشاد، یکی از کسانی است که در یک سال گذشته در اکثر جلسات مربوط به بحث کاغذ حاضر بوده و از چهره‌های شناخته‌شده وزارت ارشاد در پیگیری وضعیت بازار کاغذ است.  امیرزاده در گفت‌وگو با «شرق» در‌این‌باره می‌گوید: کاغذ در کشور ما واردات‌محور است و چشم‌انداز روشنی از تولید داخلی آن نداریم و ظرفیت‌های اسمی و رسمی تولید داخلی با نیاز کشور هم‌خوانی ندارد، بنابراین این کالا به‌عنوان کالایی استراتژیک تعریف شده و در گروه اول کالاهای وارداتی، در کنار غذا، دارو و کالاهایی ازاین‌دست به‌عنوان کالاهای حیاتی دسته‌بندی شده که نشان‌دهنده اهمیت کاغذ است.

بااین‌حال اگر واردات هوشمندانه و مدیریت‌شده انجام شود، امر مذمومی نیست و با توجه به ممنوعیت بهره‌برداری از جنگل‌ها در برنامه ششم توسعه، امری منطقی است. بااین‌حال اگر بناست محصولی به‌عنوان کالای استراتژیک و حیاتی وارد کشور شود، طبعا کسانی که در امر واردات آن مشغول هستند باید شناسنامه‌دار باشند، اما در فهرست منتشر‌شده بانک مرکزی از شرکت‌ها و افرادی که ارز دولتی برای واردات کاغذ دریافت کرده‌اند، نام شرکت‌ها و افرادی دیده می‌شود که اولین‌بار است به گوش ما می‌خورد.

امیرزاده ادامه می‌دهد: من به‌عنوان نماینده وزارت ارشاد در تمام جلسات مربوط به کاغذ در وزارت صنعت، اتاق بازرگانی و جلسات فرعی هیئت دولت حاضر بوده‌ام و علاوه بر بنده واردکنندگان و مصرف‌کنندگان کاغذ هم در این جلسات حاضر بوده‌اند و هیچ‌کدام از ما هرگز اسامی برخی از شرکت‌هایی که هفته گذشته منتشر شده‌اند و ارز کلانی هم برای واردات کاغذ دریافت کرده‌اند نه شنیده‌ایم و نه در جلسات دیده‌ایم. این افراد به‌هیچ‌وجه شناخته‌شده نیستند و در بازار کاغذ وجود خارجی ندارند. موضوع مهم برای ما این است که اگر این میزان واردات واقعا انجام شده است، الان این کاغذها کجا هستند و چرا کسی از آنها خبر ندارد.  تعرفه واردات کاغذ و ارز تخصیصی به آن به‌دلیل حیاتی‌بودن این کالا بسیار ویژه است و طبعا اگر کسی از آن سوءاستفاده کرده باشد، باعث نگرانی عمیق ما خواهد شد. امیرزاده درباره واکنش وزارت ارشاد به فهرست اعلامی نیز می‌گوید: تخصصی‌کردن واردات مورد تأکید جدی وزیر ارشاد در جلسه هیئت دولت قرار گرفته است و وزیر فرهنگ و ارشاد در نامه‌ای به وزارت صنعت که متولی دو امر مهم واردات و تنظیم قیمت‌هاست، خواستار ورود جدی نهادهای نظارتی به این امر شده است و ستاد تنظیم بازار نیز جلسه‌ای در روز 11 تیر برگزار کرد که در آن جلسه تعدادی از واردکنندگان هم حاضر بودند و از نگرانی‌هایشان درباره این شیوه تخصیص ارز و وضعیت بازار گفتند؛ بنابراین موضوع تخصصی‌کردن واردات و اصلاح مفاد قانونی مرتبط با آن در دستور کار است و ما نگرانیم که این مجموعه شرکت‌های ناشناخته که ارز گرفته‌اند و هیچ ردپایی از آنها در بازار وجود ندارد، در سایر بخش‌ها هم از خلأهای موجود استفاده کرده باشند.

 ما فعلا ادعای خاصی در این زمینه نداریم، اما به‌عنوان مدافع حقوق مصرف‌کنندگان یعنی مطبوعات و نشریات که سالانه 150 هزار تن از کاغذهای وارداتی را به خود اختصاص می‌دهند، این مطالبه جدی را داریم که مسئولان امر به موضوع وارد شوند و تکلیف این فهرست مشخص شود. ما وزارتخانه‌هایی مانند وزارت آموزش‌وپرورش و وزارت علوم را نیز داریم که مصرف‌کننده کاغذ هستند و وزارت آموزش‌وپرورش از همین حالا نگران مهرماه و انتشار کتب درسی در این وضعیت نابسامان بازار کاغذ است. نظام قیمت‌گذاری، نظام ارزی، نظام تأیید کالا و همچنین تنظیم بازار در اختیار این وزارتخانه‌های مصرف‌کننده نیست، اما قانون‌گذار جایگاه هر دستگاه را به‌خوبی مشخص کرده و وقتی کالایی وارد کشور می‌شود، گمرک و سازمان استاندارد وظیفه تطبیق کالا و سفارش‌ها را بر عهده دارند و پس از آن نیز مجموعه‌های نظارتی مانند تعزیرات باید سرنوشت این کالاها در بازار را پیگیری کنند و هیچ‌کس نمی‌تواند از بار مسئولیت خود شانه خالی کند.

 

 

 

 

 

 در گزارشی از سلطان کاغذ روزنامه پرده برداری کرد. کسی که بیشترین ارز دولتی را گرفته اما شرکتش وجود خارجی ندارد. 

به گزارش چاپ ونشر به نقل از روزنامه شرق،  بازار کاغذ بين واردکننده‌ها گرم است. در مجموع 34 ميليون يورو ارز دولتي براي واردات کاغذ روزنامه به 23 شرکت تخصيص داده شده که حدود 67 درصد آن را دو شرکت هانا تجارت تروليت و صنعت ساحل پرشيا دريافت کرده‌اند.

جالب است که هيئت‌مديره اين دو شرکت از يک خانواده هستند، محمدرضا جان‌محمدي مديرعامل شرکت هانا تجارت و حميدرضا جان‌محمدي مديرعامل شرکت صنعت پرشيا دو برادر هستند و فرهاد بي‌طمع‌خميران در هر دو شرکت عضو هيئت‌مديره است.

نکته درخور‌توجه اين است که هيچ‌کدام از اين اشخاص در حوزه کاغذ تاکنون فعاليتي نداشته و واردات کاغذ تا به امروز تقريبا به وسیله آن 21 شرکت باقي‌مانده انجام مي‌شده؛ اما اکنون اين دو برادر سلطان واردات کاغذ روزنامه هستند.

در سال 89 شرکت هانا تجارت با صد هزار تومان سرمايه و با هدف فعاليت عمراني و راه‌سازي تأسيس و در سال 95 به برادران جان‌محمدي واگذار مي‌شود؛ در‌حالي‌که سرمايه شرکت هانا تجارت تروليت 20 ميليون تومان ثبت شده است، اين شرکت با اين دارايي توانسته است 14 ميليون يورو ارز دولتي براي واردات کاغذ روزنامه دريافت کند.

در جست‌وجوي اينترنتي اين شرکت‌ها به آدرس‌ها در خيابان ميرداماد و شريعتي مي‌رسيم؛ اما با مراجعه حضوري به اين آدرس متوجه مي‌شويم شرکت‌هایی به اين نام‌ در اين آدرس‌ها وجود ندارد.

تولید پشم شیشه یا  واردات کاغذ روزنامه؟

یکی دیگر از شرکت هایی که ارز دولتی گرفته تا کاغذ روزنامه وارد کند، شرکت پشم شیشه پارس است

کار این شرکت چیست؟

در روزنامه رسمی آمده است که کار این شرکت تولید انواع عایق های حرارتی پشم شیشه ، کاغذ الومینیوم مسلح ساده و رنگی، کاغذ پلی اتیلن دار، و انواع توری های فلزی گالوانیزه، لاک کردن و تمپلات انواع فویل آلومینیوم ، وارادت و صادرات کلیه کالاهای مجاز بازرگانی و ترخیص کالا از کلیه گمرکات کشور اعم از لوازم تاسیسات و انواع محصولات فولادی اعم از ورق های رنگی ، گالوانیزه ، سیاه و روغنی و کلیه محصولات سرمایشی ئ گرمایشی از قبیل اسپیلت، چیلر و کولرهای گازی در ظرفیت ها و تناژهای مختلف...این شرکت برای وارادت کاغذ روزنامه ، 204 هزار و 890 یورو به قیمت دولتی گرفته است. واقعا معلوم نیست ناظر وزارت صنعت چه می کرده و چه می کند.

از راهسازی تا واردات کاغذ!

یکی دیگر از شرکت هایی که ارز دولتی گرفته تا کاغذ روزنامه وارد کند،  شرکت هیوا گستر آرتیمان است.

این شرکت در تاریخ 11 بهمن سال 94 تاسیس شده است. موضوع و کار شرکت در این زمینه است: انجام کلیه امور پیمانکاری و مشاوره نظیر طراحی و نظارت فنی و اجرا در زمینه راهسازی و ساختمان سازی و پل و تونل و محوطه سازی و الکتریکی و صنعتی و تاسیسات کشاورزی و فضای سبز و برج سازی و سدسازی وبند و شبکه وآبرسانی- تصفیه حانه و ژئوتکنیک و ابزار دقیق در تاسیسات سرچاهی و انبوه سازی و برق و تاسیساتی خط انتقال نفت و گار- ارتباطات و ای تی و خدمات آشپزخانه و کلیه خدمات امور کامپیوتری این شرکت 1 میلیون و 978 هزار و 200 یورو ارز دولتی گرفته تا کاغذ روزنامه وارد کند. //مرضیه امیری روزنامه نگار اقتصادی

 

وابستگی صنعت نشر به کاغذ وارداتی موجب شده هرازچندگاه با بالارفتن قیمت دلار، دست و دل ناشران و خریداران کتاب بلرزد؛ آنچنان‌که در ماه‌های اخیر این موضوع موجب نگرانی تولیدکنندگان و مخاطبان کتاب شده است و دولت را واداشته با در نظر گرفتن تسهیلاتی به واردات انواع کاغذ در چندین نوبت اقدام کند یا به احتکارکنندگان هشدار دهد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از دنیای اقتصاد،‌علاوه‌بر افزایش تولید کاغذ داخلی که متاسفانه تاکنون محقق نشده، راه‌های دیگری برای برون رفت از چالش‌های پیش‌روی صنعت نشر وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به گسترش کتاب الکترونیک اشاره کرد؛ رویکردی که در صورت حمایت و اجرایی شدن با حسابی سرانگشتی موجب خواهد شد میلیاردها تومان در صنعت نشر صرفه‌جویی شود. طبق آمارهای رسمی، در سال نزدیک به ۷۵ هزار عنوان کتاب به چاپ می‌رسد که با توجه به تنوع ژانر‌ها از مجموعه‌ شعر و آثار کودکان با تعداد صفحات معدود، تا رمان‌های چندصد صفحه‌ای را در برمی‌گیرد. از این‌رو اگر به صورت میانگین تعداد صفحات کتاب را ۲۰۰ و شمارگان آن را هزار نسخه درنظر بگیریم می‌توان محاسبه کرد که حدودا چند بند کاغذ در سال برای تولید کتاب مصرف می‌شود.

با توجه به اینکه هر کتاب با مشخصات فرض شده بدون در نظر گرفتن پرتی ۱۳ بند کاغذ مصرف می‌کند، می‌توان گفت در سال حدود ۹۷۵ هزار بند کاغذ برای تولید کتاب به‌کار گرفته می‌شود. بنا به قیمت روز کاغذ تحریر برای هر بند ۱۱۰ هزار تومان، مبلغ ۱۰۷ میلیارد تومان به دست می‌آید. با توجه به اینکه در کشورهای توسعه یافته هم‌اکنون نزدیک به نیمی از کتاب‌های تولیدی از جنس کتاب‌های الکترونیکی است می‌توان انتظار داشت در شرایط ایده‌آل در کشورمان نیز حدود نیمی از هزینه برآورد شده کاغذ یعنی حدود ۵۳ میلیارد تومان صرفه‌جویی شود. گذشته از این با توجه به اینکه قیمت تمام شده کتاب‌های الکترونیک به‌دلیل حذف عواملی چون چاپخانه، حمل‌و‌نقل و توزیع کاسته می‌شود انتظار می‌رود قیمت تمام شده کتاب کمتر و به تبع استقبال از این آثار زیادتر شود که سرانجام به افزایش سرانه مطالعه خواهد انجامید.

 

موانع اقتصادی

سیستم‌های اقتصادی به‌طور عام و بازار کتاب به صورت خاص، تابعی تک متغیری نیستند؛ از این‌رو برای درک و پیش‌بینی چنین فرآیندهایی نیازمند نگاهی همه‌جانبه‌ هستیم. اگرچه حذف کاغذ می‌تواند در کاهش هزینه تمام شده در فرآیند تولید کتاب نقش مثبتی ایفا کند ولی لازم است درنظر گرفته شود که با حذف این عامل چه شغل‌هایی تحت تاثیر قرار خواهند گرفت. با حذف کاغذ، چاپخانه‌ها با کار کمتری مواجه خواهند بود از این‌رو احتمال بیکار شدن تعدادی از کارگران وجود دارد. همچنین صنعت حمل‌و‌نقل که بخشی از فرآیند توزیع کتاب را به‌عهده دارند، متضرر شود. علاوه‌بر حذف بخش توزیع که وظیفه رساندن کتاب به کتابفروشان را دارد، خود کتابفروشان، بزرگ‌ترین بازندگان این بازی خواهند بود. با حذف نیمی از کتاب‌های فیزیکی و ارتباط مستقیم ناشر و مخاطب این بخش مهم با رکودی جدی مواجه خواهد شد مگر اینکه این تحولات به آرامی روی دهد و هرکدام از بخش‌های یادشده خود را با موقعیت جدید وفق دهند و درصدد بازنگری در شیوه کار خود برآیند یا شغل جدیدی با توجه به شرایط به وجود آمده برای خود تعریف کنند.

 

موانع تکنولوژیک

مشکلات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری از جمله معضلاتی بوده که در سال‌های اخیر موجب شده ناشران کمتر اشتیاق به سمت دیجیتالی شدن داشته باشند. کپی کردن آسان محتویات کتاب‌های الکترونیکی و خلأ و کم‌توجهی قانونی برای مقابله با سارقان آثار پرفروش که هم‌اکنون حتی نسخه‌های فیزیکی را شامل می‌شود و نبود دستگاه‌های کتابخوان بومی انگیزه ناشران و مولفان را برای گرویدن به این شیوه انتشار کمترمی‌کند؛ عواملی که خوشبختانه در سال‌های اخیر تا حد زیادی برطرف شده و با طراحی سامانه‌های مطمئن فروش و همچنین ساخته شدن برندهای وطنی بوک‌ریدرها با قیمت کمتر، بستر مناسب‌تری برای عرضه کتاب‌های الکترونیکی فراهم می‌شود. هرچند با وجود همه اینها هنوز به‌قدر کافی این نوع نشر میان مردم همه‌گیر نشده است که دلایل آن را باید در جنبه‌های فرهنگی جست‌وجو کرد.

 

موانع فرهنگی

بخش مهمی از جامعه فرهنگی در کشور ما متعلق به گروه سنی‌ است که دوران میانسالی را پشت‌سر گذاشته است. برای این‌ گروه استفاده از تکنولوژی‌های جدید گاه دشوار و در صورت فراگیری، عملی غیرصمیمانه و نامانوس به‌شمار می‌رود. آمیختگی بوی کاغذ با روح واژگان برای بسیاری حسی نوستالژی ایجاد می‌کند که صفحه نمایشگر کتابخوان‌های الکترونیکی فاقد این خصوصیت است. گذشته از این حس مالکیت و احساس تشخصی که خواننده کتاب کاغذی با قرار دادن اثر در کتابخانه شخصی‌اش ایجاد می‌کند با ابزار جدید ارضا نمی‌شود. این موضوع به اهل مطالعه ایرانی محدود نمی‌شود بلکه تقریبا در تمام جهان عمومیت دارد آنچنان‌که  طبق نتایج تحقیقی که اخیرا در مجله الکترونیک مارکت منتشر شده است، ظاهرا احساس بیشتر مالکیت به کتاب‌های چاپی یکی از موانع گسترش بازار کتاب‌های الکترونیکی محسوب می‌شود. شرکت‌کنندگان در این مطالعه حتی از خاطرات خود درباره کتاب‌های قدیمی و رنگ وبوی خاص آنها اظهار نظر کردند.

حتی شرکت‌کنندگان در نظرسنجی‌های انجام شده ازسوی محققان اظهار داشتند که مجموعه کتاب‌های خریداری شده نشان‌دهنده شخصیت و هویت افراد است.  به عبارت دیگر مردم با سلیقه‌های مختلف سعی می‌کنند کتاب‌های خاصی را بخرند تا هویت و شخصیت خود را به دیگران نشان دهند. شرکت‌کنندگان به این نکته نیز اشاره کردند که کتاب‌های الکترونیک نسبت به انواع چاپی هویت ندارند. آنها می‌گویند وقتی یک کتاب الکترونیک خوانده می‌شود معمولا چیزی از آن نمی‌ماند و باید پاک شود ولی کتاب‌های چاپی تازه بعد از خوانده شدن ارزش پیدا کرده و حتی در خیلی موارد به عنوان تزئین خانه‌ها استفاده می‌شوند. به نظر می‌رسد اقتصاد نشر به‌رغم موانع یادشده، با توجه به مشکلات ارزی و وابسته بودن صنعت نشر به تکنولوژی و موادخام خارجی نیازمند آن است که به موضوع کتاب الکترونیک نه فقط به‌عنوان یک راهکار موازی که به مثابه عامل نجاتی در دریای مواج اقتصادی نگاه کند بلکه از این‌راه بازماندگان محدود اهل مطالعه را نیز در گرداب مالی از دست ندهد.

 

بازار کاغذ این روزها در شرایطی به سر می برد که صنعت نشر را با رکود مواجه کرده است. در این شرایط شاهد نامه نگاری های متعدد میان اصناف و وزراء هستیم.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از شبستان، این روزها نامه نگاری ها و نامه نویسی وزراء و مسئولین به یکدیگر نشان می دهد که بازار کاغذ بیش از آن چیزی که تصور می شود در شرایط بحرانی است.

براساس این گزارش شاهد هستیم متأسفانه وضعیت بازار کاغذ کماکان مناسب نیست،‌ قیمت‌ها مدت زمانی است که تغییر چندانی نکرده و‌ رکود همچنان ادامه دارد و تولید‌کننده‌ها دچار ضرر و زیان بسیار شده‌اند.

مشکلات و موانعی که برای واردات پوشال ایجاد شده نیز وضعیت تولید را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است،‌ این مشکلات بارها با وزارت صنعت در میان گذاشته شده است،‌ حتی پیش از رأی اعتماد وزیر صنعت و معدن‌، در جلسه‌ای این مشکلات با وی در میان گذاشته شد.

در این میان کمبود نقدینگی در حوزه تولید کاغذ نیز دشواری دیگر در این حوزه است، دولت باید در تأمین مواد اولیه‌، مدیریت واردات و مدیریت حجم سرمایه‌گذاری در صنعت کاغذ در کشور بیش از گذشته فعال شود،‌ ضمنا در این چندساله ولنگاری در بحث صدور مجوز برای تأسیس کارخانه‌های کاغذ مشکلات بسیار جدی به وجود آورده است،‌ چرا که عمده سرمایه‌گذاری‌ها به‌سمت کاغذ‌های سلولزی و بسته‌بندی رفته و در نتیجه ما با مازاد تولید در این زمینه مواجه شده‌ایم،‌ در حالی که در حوزه تولید کاغذ چاپ و بسته‌بندی ما نیازمندی‌هایی داریم که دیده نشده است.

همچنین یارانه 16هزار میلیارد تومانی برای بخش صنعت کاغذ هم متأسفانه مدیریت درستی ندارد،‌ چرا که 65 درصد این پرداختی‌ها با بدهی واحدها به بانک‌ها سربه‌سر شده است،‌ در حقیقت این پرداختی‌ها به‌نفع بانک‌ها انجام شد آن هم بانک‌هایی که در مواجهه با صنعت نشر بسیار بد عمل می‌کنند و کوچکترین نگاه حمایتی به صنعت ندارند.

یکی از بحران های امروز در حوزه صنعت کاغذ آسیب‌های بازار تقاضا در حوزه کاغذ نیز هست،‌ بازار کاغذ پس از بحران سال‌های گذشته،‌ چهار سال است که دچار رکود شده است‌، اما این رکود برطرف نشده و باید چاره‌ای اندیشید تا بازار تقاضا برای تولید ایجاد شود‌، البته می‌توان از این ایده که به مشتری نهایی پول تزریق شود بهره گرفت تا بازار کاغذ از نابه سامانی موجود رهایی یابد.

ضمنا بخشی از نبود بازار برای تولید داخلی نبود کیفیت لازم عنوان می شود در حالی که چنین موضوعی درست نیست،‌ اکنون واحدهای جدید داخلی با تکنولوژی‌ بالا مشغول فعالیت هستند،‌ کاغذ پارس تولیدات خوبی دارد که از کیفیت و استاندارد لازم برخوردار است اما مشکل اینجاست که بازار واردات داغ است و فرهنگ لازم برای استفاده از تولید داخل ایجاد نشده است.

در این میان شاید ارائه مشاوره صحیح از سوی وزارت صنعت برای سرمایه‌گذاری در حوزه تولید کاغذ راه گشا باشد، چندی پیش سرمایه‌گذاری‌های خوبی در حوزه کاغذ انجام شد اما با یک اشتباه بزرگ سرمایه گذاری بر حوزه کاغذ بسته‌بندی که ما مازاد بر مصرف تولید داشتیم صورت گرفت، نه در حوزه کاغذ چاپ و تحریر که ما نیازمند به واردات هستیم، این در نتیجه صدور مجوز بی‌حساب و کتاب از سوی وزارت صنعت است که موجب شده ما با اتلاف منابع مواجه شویم.

حال کار به جایی رسیده است که نمی توان بازار کاغذ را پیش بینی کرد و رکود این بازار باعث شد تا طی این روزها نامه هایی به وزیر صنعت، معدن و تجارت ارسال شود.

به همین منظور در پی افزایش بی‌رویه قیمت کاغذ در روزهای اخیر، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی روز دوشنبه(4تیرماه) در نامه‌ای به محمد شریعتمداری_وزیر صنعت، معدن و تجارت_ ورود مؤثر ارگان‌های نظارتی را به موضوع کاغذ ضروری خواند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به منظور رفع موانع موجود در اجرای مصوبه دولت در رابطه با تخصیص ارز حمایتی به کاغذ، در نامه‌ای به وزیر صنعت، معدن و تجارت، ضمن تاکید بر اهمیت حمایت از فعالان پرشمار صنعت نشر و مطبوعات، خواستار ورود مؤثر ارگان‌های نظارتی به موضوع کاغذ شد.

متن نامه صالحی به شرح زیر است:

«جناب آقای شریعتمداری

وزیر محترم صنعت، معدن و تجارت

با سلام و احترام

همانگونه که مستحضرید، با توجه به نیاز کشور به واردات کاغذ چاپ و تحریر و همچنین ضرورت حمایت از بخش مهم و اثر گذار صنعت نشر و مطبوعات، هیأت محترم دولت در اقدامی منطقی و هوشمندانه به منظور حمایت از فعالان پرشمار حوزه­های مذکور و رفع نیاز کشور و نیز ایجاد ثبات و تعادل در بازار،کاغذ را در زمره کالاهای اساسی کشور قرار داده، با تخصیص ارز حمایتی (٨٠٠‏/٣ تومان) موجبات آرامش بازار و بهره‌­برداری مناسب تولیدکنندگان و مصرف کنندگان حوزه فرهنگ را به نحو مطلوب فراهم آورد. ضمن قدردانی از تلاش ارزشمند جناب­عالی و همکاران محترمتان در ایجاد کارگروه کاغذ که با هدف رصد، پایش و کنترل مولفه‌­های مختلف و اثرگذار این حوزه، فعالیت و تلاش نموده است به اطلاع می­‌رساند، متأسفانه طی هفته­‌های اخیر با منفعت­‌طلبی سودجویان بی­‌مسئولیت، اقدامات چند لایه حمایتی دولت در این زمینه کم اثر شده و شاهد افزایش بی­‌رویه و غیر اصولی قیمت کاغذ چاپ، تحریر و روزنامه در بازار هستیم.

با توجه به همکاری خوب بانک مرکزی در اختصاص ارز ویژه به انواع کاغذهای یادشده و ورود صدها تن کاغذ با نرخ مذکور، افزایش بی رویه قیمت کاغذ فاقد هرگونه توجیه منطقی است. از این رو موجب امتنان است، دستور فرمایید در اسرع وقت ارگان­‌های نظارتی مرتبط به ویژه سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تعزیرات حکومتی با ورود موثر به موضوع کاغذ، راه را بر منفعت طلبان سودجو بسته و آرامش مطلوب را به این بازار استراتژیک کاغذ برگردانند.

یادآور می‌شود پس از افزایش قیمت کاغذ در ماه‌های اخیر که موجب التهاب بازار صنعت نشر کشور شد و به تبع آن قیمت کتاب و روزنامه نیز افزایش یافت؛ بررسی موضوع در اولویت کار دولت قرار گرفت و به این منظور کارگروه ویژه‌ای تشکیل و پس از جلسات مشترک میان وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن و تجارت و رئیس بانک مرکزی، کاغذ در فهرست کالاهای اساسی قرار گرفت و ارز حمایتی ٣٨٠٠ تومان به آن تخصیص یافت که با وجود اختصاص ارز حمایتی، روند صعودی قیمت کاغذ همچنان ادامه داشته است».

همچنین امروز علی فاضلی رئیس اتاق اصناف ایران در نامه‌ای به محمد شریعتمداری_وزیر صنعت، معدن و تجارت_ با موضوع التهابات بازار کاغذ، با اذعان به اینکه «بازار کاغذ در ماه‌های اخیر به دنبال نوسانات نرخ ارز دچار نابسامانی شده است» در عین حال از پیگیری‌های شخص سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت امور اقتصادی و بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت و دیگر سازمان‌های ذیربط در کارگروه پایش و تنظیم بازار کاغذ، برای حل این مشکل قدردانی کرد.

وی در این نامه با بیان اینکه کلیه واردات کاغذ به عنوان کالای اساسی ارز ۳۸۰۰ تومانی دریافت کرده‌اند، در عین حال از اینکه «در چند روز اخیر شاهد برخی سوء استفاده‌ها هستیم که ناشران، چاپخانه داران و صنوف وابسته را به عنوان مصرف کنندگان کاغذ نگران کرده» اظهار تاسف داشت.

رئیس اتاق اصناف ایران در نامه خود به وزیر صنعت، معدن و تجارت، ضمن اشاره به حجم واردات کاغذ، از عدم کمبود کاغذ مورد نیاز در انبارهای داخلی (حداقل ۶ ماه آینده) خبر داده و عنوان کرده است:

«متاسفانه برخی واردکنندگان و دلالان با سوءاستفاده از وضع موجود کشور درصدد ایجاد بحران ساختگی و در نتیجه افزایش قیمت کاغذ هستند، به گونه‌ای که هر بند کاغذ چاپ و تحریر استاندارد ۷۰ گرمی ۷۰*۱۰۰ که با احتساب تمام ضرایب، قیمت تمام شده آن ۱۰۸ هزار تومان می‌شود، با بی‌انصافی حدود ۱۳۵ هزار تومان در بازار فروخته می‌شود».

در همین راستا فاضلی از شریعتمداری خواسته که برای بازگرداندن آرامش به بازار کاغذ «همانند گذشته نسبت به این موضوع تدابیر لازم صورت پذیرد»

اتفاقات به وجود آمده نیز باعث شد شریعتمداری_وزیر صنعت، معدن و تجارت_ نیز از شخص معاون اول ریییس جمهور در خواست رسیدگی به وضعیت موجود را داشته باشد که متن این نامه به شرح ذیل است:

«با سلام، آن‌گونه که مستحضرید باتوجه به شرایط اقلیمی کشور تأمین مواد اولی سلولزی صنایع کاغذسازی با محدودیت‌هایی مواجه است، برهمین‌اساس صنعت کاغذ و مقوای کشور حدوداً ۸۵ درصد با استفاده از کاغذ باطله شکل گرفته است. در همین راستا طی دو سال اخیر حدود ۶۰۰ هزار تن نیز به ظرفیت کاغذهای بسته‌بندی کشور افزوده شده است که این امر تأمین کاغذ باطله را برای صنعت کاغذسازی با مشکل مواجه کرده است، ضمن آنکه جهت ارتقای تولید کاغذهای داخل واردات کاغذ باطله امری ضروری است.

علی‌هذا جهت تسهیل در واردات این مواد اولیه مورد نیاز صنایع کاغذسازی، کمیسیون ماده یک آئین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات طی صورت‌جلسه مورخ ۹۶.۱۱.۲۹ تصویب نموده است که ۴ درصد حقوق گمرکی و یک درصد سود بازرگانی (مجموعاً ۵ درصد) کاغذهای باطله حذف شود.  با توجه به اهمیت موضوع خواهشمند است دستورات لازم در این زمینه صادر فرمایید.

ضمناً متن لایحه پیشنهادی برای صدور دستور طی مراحل تصویب به‌منظور ارائه به مجلس شورای اسلامی پیوست است».

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایلنا، غلامرضا شجاع (نماینده تشکل‌‎های چاپ سراسر کشور در حوزه کاغذ؛ به جز تهران) درباره آخرین وضعیت ارزی کاغذ گفت: به عنوان نماینده مصرف‌کنندگان کاغذ کشور تقاضای یک جلسه اضطراری ازسوی آقای سینکی (معاون اقتصاد و تجارت وزارت صنعت؛ معدن و تجارت) کرده‌ام و رونوشت را به وزیر ارشاد هم نوشتم. احتمالا جلسه بحران کاغذ روز شنبه یا یکشنبه هفته آینده در دفتر معاونت اقتصاد و تجارت این وزارتخانه برگزار می‌شود. نامه‌ای هم به رئیس اتاق اصناف ایران زدم و ایشان هم نامه‌ای که به آقای شریعت‌مداری زدند و نگرانی ما را به این وزاتخانه منعکس کرده‌اند.

 

او تاکید کرد: کاغذ در بازار به قیمت واقعی عرضه نمی‌شود و از نظر ما این گرانی غیرمنطقی‌ست. همه آقایان ارز ۳۸۰۰ تومانی گرفته‌اند و با توجه به اینکه قیمت کاغذ برای آنها ۱۰۸ هزار تومان است، سودی که گرفته می‌شود مصفانه نیست. در آخرین جلسه کارگروه پایش و تنظیم بازار کاغذ یکی از آقایان پیشنهاد کرد که با توجه به وضعیت بحرانی اتقصاد کشور و مشکل ارز و ... حاضریم فقط با ۳درصد سود کار کنیم. برخی از آقایان ازجمله رئیس انجمن واردکنندگان با این قضیه مخالف کردند و می‌گفت سود ناچیزی است. پاسخ ما این است خوب قبلا به هرحال فعالیت اقتصادی خوبی داشته‌اید و سود کرده‌اید، الان اجازه بدهید این بحران تمام شود. واقعا اگر عده‌ای کاغذ دارند و نمی‌فروشند اصلا کار درستی نمی‌کنند. ما هم قصد نداریم با واکنش و موضع‌گیری این وضعیت را بیشتر به آشوب بکشانیم و حتی حاضر نشدیم نام بنگاه‌هایی که به نوعی کاغذ در اختیار دارند ولی نمی‌فروشند را اعلام کنم و دلمان می‌خواهد تا جایی که می‌شود تعزیرات به گونه‌ای وارد ماجرا نشود که کار بدتر گره بخورد.

 

شجاع ادامه داد: به عنوان نماینده تشکل‌های صنعت چاپ استان‌ها به جز تهران و مصرف‌کنندگان کاغذ از تمامی فعالان حوزه کاغذ می‌خواهم تا در این بحران در کنار مردم و فرهنگ کشور باشند. موضوع برای آموزش و فرهنگ ما حیاتی‌ست و تمنا دارم با یک عقلانیتی سریعا تصمیم بگیرند و کاغذ را با حدالاقل سود به دست مصرف‌کننده برسانند. در حال حاضر علاوه بر اینکه این‌ها حداکثر سود را لحاظ کرده‌اند خیلی گران‌تر هم کاغذ را می‌فروشند یا اصلا نمی‌فروشند. از واردکنندگان بزرگ و باسابقه کاغذ که می‌دانم افرادی متعهد و مسئول هستند درخواست دارم به سرعت این موضوع را جمع کنند و کاغذها را باد قیمت منصفانه به بازار ارائه بدهند.

این فعال صنعت چاپ درباره ورود تعزیرات به مسئله عدم عرضه کاغذ یا گران‌فروشی این کالا نیز متذکر شد: مطمئنا اگر تعزیرات وارد شود ضرر خواهند کرد و اسناد نشان می‌دهد که تمامشان ارز ۳۸۰۰ تومان گرفته‌اند نه ارز ۴۲۰۰ تومان و فقط عده‌ای کاغذ بالکی آورده‌اند با ارز ۴۲۰۰ که همین تفاوت ۵۰۰-۴۰۰ تومانی هم قرار شده توسط معاونت ارزی بانک مرکزی به آن‌ها عودت داده شود. به هرحال کاری نکنند که با تعزیرات و با قهر با آن‌ها برخورد شود چون هم خودشان ضرر می‌کنند و هم موجب نگرانی‌هایی می‌شوند و احتمالا عده‌ای هم اقدام به واردات کاغذ نکنند و در آینده با کمبود کاغذ مواجه شویم. بهتر است این دوستان به سود کم قانع شوند و کاغذ وارد کنند و از آن طرف دولت هم در ارتباط با کالاهای اساسی واقعا همانطوری که گروه‌بندی شده و کاغذ هم ردیف غذا و دارو لحاظ شده، ارز تخصیص دهد.

 او در پایان گفت: زینک چاپ افست هم با توجه به اینکه در کشور تولید نداریم نیاز به چنین حمایتی داریم. در حال حاضر حتی ارز ۴۲۰۰ تومانی هم به زینک تخصیص نمی‌دهند و این کالا هم باید در گروه کاغذ قرار بگیرد چراکه از نظر اهمیت استراتژیک هیچ تفاوتی با خود کاغذ ندارد. اگر کاغذ باشد زینک نباشد اصلا چیزی چاپ نمی‌شود. ۸۵ درصد تمام کارهای چاپی نیازمند زینک افست هستند و امروز شاهد افزایش ۲۰ درصدی قیمت این کالای اولیه برای صنعت چاپ هستیم. نامه‌ای به وزیر ارشاد و وزیر صنعت نوشته‌ام و مجدد هم تمنا دارم دولت زینک را هم در گروه یک تخصیص ارز قرار دهد چراکه اصلا در کشور تولید نداریم و صد در صد وابسته به واردات هستیم.

 

فاضلی از شریعتمداری خواسته که برای بازگرداندن آرامش به بازار کاغذ «همانند گذشته نسبت به این موضوع تدابیر لازم صورت پذیرد».

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ‌ایلنا‌؛ رئیس‌اتاق اصناف ایران در نامه‌ای به وزیر صنعت، معدن و تجارت، با موضوع التهابات بازار کاغذ، با اذعان به اینکه‌«بازار کاغذ در ماه‌های اخیر به دنبال نوسانات نرخ ارز دچار نابسامانی شده است»‌در عین حال از پیگیری‌های شخص سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت امور اقتصادی و بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت و دیگر سازمان‌های ذیربط در کارگروه پایش و تنظیم بازار کاغذ، برای حل این مشکل قدردانی کرده است.

وی در این نامه با‌بیان‌اینکه کلیه واردات کاغذ به عنوان کالای اساسی ارز ۳۸۰۰ تومانی دریافت کرده‌اند، در عین حال‌از اینکه «در چند روز اخیر شاهد‌برخی‌سوءاستفاده‌ها هستیم که ناشران، چاپخانه داران و صنوف وابسته را به عنوان مصرف کنندگان کاغذ نگران کرده» اظهار تاسف کرده است.

رئیس اتاق اصناف ایران در نامه خود به وزیر صنعت، معدن و تجارت، ضمن اشاره به حجم واردات کاغذ، از عدم کمبود کاغذ مورد نیاز در انبارهای داخلی (حداقل ۶ ماه آینده) خبر داده و عنوان کرده است: متاسفانه برخی واردکنندگان و دلالان با سوءاستفاده از وضع موجود کشور درصدد ایجاد بحران ساختگی و در نتیجه افزایش قیمت کاغذ هستند، به گونه‌ای که هر بند کاغذ چاپ و تحریر استاندارد ۷۰ گرمی ۷۰*۱۰۰ که با احتساب تمام ضرایب، قیمت تمام شده آن ۱۰۸ هزار تومان می‌شود، با بی‌انصافی حدود ۱۳۵ هزار تومان در بازار فروخته می‌شود.

فاضلی‌از شریعتمداری خواست که برای بازگرداندن آرامش به بازار کاغذ «همانند گذشته نسبت به این موضوع تدابیر لازم صورت پذیرد».

 

رئیس اتحادیه واردکنندگان کاغذ و مقوا با اشارخه به مشکلات جدید در راه ترانسفر مالی در بازار کاغذ به مفسده‌هایی که ارز ۳۸۰۰ تومانی در بازار کاغذ ایجاد می‌کند، اشاره کرد.

 با اشاره به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سید‌حسن میرباقری، رئیس اتحادیه واردکنندگان کاغذ و مقوابا اشاره به وضعیت بازار کاغذ پس از ارائه ارز 3800 تومانی گفت:‌ قیمت کاغذ در بازار فعلا بر اساس ارز 3800 تومانی است،‌ بازار کاغذ چاپ و تحریر بازار متعادلی است و از ثبات نسبی برخوردار است.

وی در پاسخ به اینکه برخی ناشران و چاپخانه‌داران انتقاد دارند که شاهد فروش کاغذ به قیمتی بالاتر از ارز 3800 تومانی هستند،‌ گفت‌:  قیمت بالای کاغذ ربطی به قیمت دلار ندارد‌، چرا که رد ماه‌های اخیر قیمت جهانی این کالا افزایش یافته است،‌ از طرف دیگر ما در واردات کاغذ نیز با مشکلاتی مواجه شده‌ایم و برخی از کشورها یا از فروش امتناع می‌کنند و یا اینکه تا مدت زمانی کوتاه در آینده قرار است به ما کاغذ بفروشند،‌ این مسائل خواه ناخواه قیمت کاغذ را افزایش می‌دهد.

میرباقری با بیان این مطلب که هر چه جلوتر رویم،‌ قیمت کاغذ افزایش پیدا خواهد کرد‌، گفت:  اقدام دولت برای تخصیص ارز 3800 تومانی به کاغذ چاپ و تحریر اقدامی موثر بود و اگر انجام نمی‌شد‌، قیمت کاغذ بسیار گران‌تر می‌شد.

میرباقری در پاسخ به اینکه پیش از این گفته بودید،‌ اضافه شدن کاغذ به فهرست کالاهای اساسی برای دریافت ما به تفاوت ارزی مفسده برانگیز است‌، این مفسده‌ها در چه رده‌هایی ممکن است رخ دهد،‌ گفت: بالاخره مدیریت این چند نرخی بودن ارز برای دولت مشکل ساز خواهد بود،  دولت مدیریت کالایی که وارد می‌شود را باید به دقت انجام دهد‌، گروه تعرفه‌ها به هم بسیار نزدیک است. تشخیص دادن اینکه کالای وارد شده جزو کدام گروه تعرفه‌ای است به آسانی ممکن نیست.

وی گفت:‌ برخی از وارد کنندگان که حرفه‌ای نیستند،‌ از شرکت های غیرمعتبر و متفرقه کاغذ خریداری می‌کنند‌ یا اینکه شرکت‌های جعلی در خارج از کشور به ثبت می‌رسانند و فاکتورسازی می‌کنند‌، کاغذی غیر از چاپ و تحریر را با فاکتور چاپ و تحریر وارد کرده و ارز 3800 تومانی دریافت می‌کنند.

میرباقری با بیان این مطلب که دولت باید تمهدیدی بیاندیشد که به سمت ارز تک نرخی حرکت کنیم،‌ گفت:‌ اکنون در حوزه کاغذ مشکلی برای تخصیص ارز وجود ندارد،‌ بلکه  در ترانسفر پول مشکل داریم، البته جای خوشحالی دارد که بین وزارت ارشاد و وزرات صنعت و گروه‌های دیگر هماهنگی ایجاد شده و همدلی برای رفع موانع وجود دارد.