صاحب‌امتیاز و مدیرمسؤول روزنامه‌ی عصر مردم با ابراز نگرانی از وضعیت نشریه‌های مکتوب در کشور و استان فارس، تصریح کرد که هفت روزنامه‌ی فعال استان فارس، به دلیل ناتوانی در رفع مشکلات مالی، در آستانه‌ی تعطیلی قرار گرفته است.

محمد عسلی سه‌شنبه (چهارم اردیبهشت) در جمع خبرنگاران با اشاره به معضلات تداوم فعالیت رسانه‌های مکتوب و تبعات تداوم این مشکلات، گفت: گرانی مستمر کاغذ روزنامه و مواد اولیه چاپ از یک سو و کاهش شدید یارانه‌های کاغذ، افزایش ۲۰ درصدی دستمزدها، عدم وصول مطالبات به موقع اشتراک ادارات و نهایتاً پرهزینه شدن هر نسخه روزنامه در شرایط فعلی موجب شده تمامی روزنامه‌های فارس به جز یکی از آنها که از تمکن مالی افزون بر نیاز برخوردار است، به چاپخانه‌ها و کاغذفروش‌ها بدهکار شوند و ادامه کار برایشان جز ضرر حاصلی نداشته باشد.

او در پاسخ به این سوال که آیا مشکلات را با مسؤولان استان خصوصا مدیران فرهنگ و ارشاد فارس، مطرح کرده‌اند یا خیر؟ گفت: اخیراً هفت نفر از مدیران مسؤول روزنامه‌ها در نشستی با استاندار فارس کاملاً مشکلات مالی و موانع موجود را بررسی و به اطلاع ایشان رساندیم. ایشان گفتند در جلسه شورای اداری موضوع را به مدیران انعکاس می‌دهم تا پرداخت هزینه اشتراک روزنامه‌ها تسهیل شود.

این روزنامه‌نگار باسابقه تصریح کرد: البته این تصمیم آقای استاندار ممکن است تا حد جزیی تأثیرگذار باشد اما مشکل اساسی گرانی بی‌رویه کاغذ که خوراک اولیه روزنامه‌ها است و تدارکات مواد چاپ که آنها هم به شدت گران شده‌اند مانند زینگ، مرکب، داروی آب و مواد دیگر از اهم مشکلات مالی است.

او در پاسخ به این سوال که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چه اقداماتی باید انجام دهد تا رسانه‌های مکتوب امکان ادامه‌ حیات داشته باشند، گفت: وقتی در سال ۷۴ اولین نسخه روزنامه عصرمردم را منتشر کردم هر بند کاغذ ۷۰ گرمی ۱۰۰×۷۰ را ۱۴ هزار تومان از بازار آزاد خریداری می‌کردیم و اداره حمایت وزارت ارشاد در حد تیراژ، کاغذ کاهی و زینگ و فیلم را سهمیه‌بندی کرده بود و رایگان می‌داد، یا نسبت به نرخ بازار آزاد ۵۰ درصد ارزان‌تر حساب می‌کرد و به بعضی روزنامه‌ها هم برای خرید کاغذ از خارج ارز دولتی اختصاص می‌داد که معمولاً بین ۱۰۰ تا ۱۱۰ تومان نسبت به بازار آزاد ارزان‌تر بود اما به مرور سهیمه ارزی و حواله‌های کاغذ خارجی و داخلی هم قطع شدند و ارشاد خرید کاغذ از خارج را هم که توسط شرکت تعاونی یا مؤسسات فرهنگی مانند نشرآوران و یا شرکت فار انجام می‌شد، قطع کرد و نهایتاً برای چند سالی یارانه‌ها نقدی بود که چون میزان آن نسبت به فعالیت ناشران بد نبود، تا حدودی هزینه کاغذ را جبران می‌کرد.

نوسانات بازار کاغذ پس از تعطیلات نوروزی اوج گرفت و افزایش قیمت ارز، بر روند خرید و فروش کاغذ در حوزه نشر تاثیر گذاشت. بسیاری از ناشران دل‌نگران از وضعیت بازار با بنگاه‌هایی روبرو شدند که از فروش کاغذ خودداری مي‌کردند یا قیمت نمی‌دادند و برخی کاغذفروش‌ها از واردکنندگانی گلایه داشتند که با وجود ترخیص کاغذ از گمرک، فروش نداشتند.

کاغذ به عنوان یکی از اصلی‌ترین و استراتژي‌ترین کالاهای مورد نیاز صنعت نشر همواره با چالش‌های مختلف روبرو است و این موضوع موجب شده که این کالا در طول سال با نوسانات قیمت مواجه شود و بازار این حوزه کمتر دارای ثبات و آرامش نسبی باشد. موضوعی

زمانی که دلار چند نرخی بود، افراد جنسی را به بازار می‌آورد که دلار مبادله‌ای به آن کالا تعلق نمی‌گرفت اما با رابطه‌ها و اقدامات پنهانی به گونه‌ای عمل می‌کردند که دلار مبادله‌ای به آن کالا تعلق بگیرد و در این میان می‌توان گفت که چند نرخی بودن ارز از جمله دلایلی بود که ایجاد فساد می‌کرد

که نه تنها دغدغه اصحاب نشر بلکه دغدغه جدی مسئولان فرهنگی و اقتصادی کشور شده است.

تک نرخی بودن ارز به نفع کاغذ

در این زمینه حسین میرباقری؛ رییس اتحادیه کاغذ و مقوا با ارایه تحلیلی از وضعیت بازار کاغذ در روزهای اخیر گفت: اگر با تصمیم دولت تک نرخی شدن دلار ادامه پیدا کند بسیاری از مشکلات و مسایل حاشیه‌ای در حوزه کاغذ حل می‌شود، زیرا در این میان برخی افراد سودجو از چند نرخی بودن دلار سود و منفعت زیادی بردند.

وی ادامه داد: زمانی که دلار چند نرخی بود، افراد جنسی را به بازار می‌آورد که دلار مبادله‌ای به آن کالا تعلق نمی‌گرفت اما با رابطه‌ها و اقدامات پنهانی به گونه‌ای عمل می‌کردند که دلار مبادله‌ای به آن کالا تعلق بگیرد و در این میان می‌توان گفت که چند نرخی بودن ارز از جمله دلایلی بود که ایجاد فساد می‌کرد.

میرباقری با ارایه توضیحی درباره وضعیت ثبات قیمت بازار کاغذ نیز عنوان کرد: در کنار همه این موضوعات ما کالاهایی داشتیم که دلار مبادله‌ای به آن‌ها اختصاص پیدا می‌کرد و در مقابل کالاهایی بودند که دلار مبادله‌ای به آن تعلق نمی‌گرفت. پیش‌بینی می‌کنم اکنون نرخ کالاهایی که دلار مبادله‌ای می‌گیرند افزایش نسبی قیمت خواهند داشت و کالاهایی که دلار مبادله‌ای نمی‌گیرند، با کاهش قیمت روبرو می‌شوند و این موضوع برای ثبات قیمت در آینده نزدیک خیلی مهم است.

وی همچنین درباره افزایش قیمت کاغذ بعد از تعطیلات نوروز، گفت: به دلیل تعطیلات نوروز بازار کاغذ دچار نوعی رکود شده بود که کاملا طبیعی است زیرا بعد از تعطیلی 15 روزه مدتی طول کشید تا بازار خود را پیدا کند و چنین روندی همه ساله وجود دارد.

رییس اتحادیه کاغذ و مقوا درباره افزایش قیمت کاغذ نیز توضیح داد: این افزایش قیمت تابع عوامل مختلفی بوده است که شامل افزایش قیمت جهانی کاغذ، افزایش نرخ دلار، افزایش هزینه‌های انبار و افزایش نرخ حمل و نقل بوده که همگی در تعیین نرخ نهایی تاثیرگذار هستند و به همین دلیل معتقدم که این تغییر قیمت نسبی طبیعی است.

وی همچنین در این زمینه مساله مهم این است که مسوولان کشور بتوانند موضوع نرخ ارز را تثبیت کند تا بخش زیادی از مشکلات این حوزه برطرف شود و به نظر من بدترین موضوع بحث بلاتکلیفی است و تنها امید ما این است که با سیاستی که دولت اعلام کرده است بتوانیم شاهد ثبات در بازار باشیم

پیش‌بینی کرد: این پروسه مدت زمان کوتاهی ادامه خواهد داشت و به زودی بازار شفاف روشن و آرامی را پیش رو خواهیم داشت، اما این موضوع زمانی قطعیت پیدا می‌کند که تک نرخی بودن دلار ادامه باشد. زیرا افراد سودجو و ناکارآمد به دنبال سودجویی از این فرصت‌ها هستند که البته پس از مدتی طبیعتا از این چرخه کنار گذاشته می‌شوند و افرادی  ماندگار می‌شوند که رشته کاری آن‌ها کاغذ و مقوا است و سال‌ها در این حوزه تجربه دارند.

بلاتکلیف شده‌ایم

یدالله سعدی؛ مدیر انتشارات «دلیل ما» با اشاره به برخی از مشکلات تهیه کاغذ با آغاز روز کاری پس از تعطیلات گفت: بعد از عید نوروز هیچ بنگاهی کاغذ نمی‌فروخت و زمانی که تماس می‌گرفتیم تا کاغذ تهیه کنیم یا به ما قیمت نمی‌دادند یا می‌گفتند که کاغذ نداریم و ما دچار بلاتکلیفی شده بودیم و نمی‌دانستیم برای چاپ کتاب‌های خود چه اقدامی باید انجام بدهیم.

وی ادامه داد: در این زمینه بلاتکلیفی ناشران در حوزه نشر و کتاب که خود دارای مشکلات زیربنایی بسیار زیادی است به وضوح دیده می‌شود و ما شاهد این موضوع بودیم که بسیاری از فروشندگان کاغذ به طور رسمی می‌گفتند که کاغذ نداریم و این مشکل نه فقط برای ما بلکه برای ناشران دیگر نیز وجود داشت.

سعدی با اشاره به تجربه‌ای در این زمینه گفت: ما برای چاپ کتابی با موضوع امام زمان (عج) نیاز به کاغذ کرم 70 گرمی داشتیم و با واسطه‌های مختلف و زحمت‌های زیاد با مراجعه به بنگاه‌های مختلف در حالی که بنگاه‌ها کاغذ نمی‌فروختند، بالاخره توانستیم کاغذ تهیه کنیم تا به نمایشگاه کتاب تهران برسانیم.

به گفته وی، در این زمینه مساله مهم این است که مسوولان کشور بتوانند موضوع نرخ ارز را تثبیت کند تا بخش زیادی از مشکلات این حوزه برطرف شود و به نظر من بدترین موضوع بحث بلاتکلیفی است و تنها امید ما این است که با سیاستی که دولت اعلام کرده است بتوانیم

اکنون که دولت به همه تضمین داده است که به فعالان اقتصادی ارز اختصاص می‌دهد آن‌ها به دنبال فروش کالاهای خود و ورود کالاهای جدید برای فروش هستند. تاجر حرفه‌ای تاجری است که در انبارش کالا نگهداری نکند نه اینکه آن‌ها را در انبار خود ذخیره کند

شاهد ثبات در بازار باشیم.

ثبات به زودی در بازار کاغذ

حسن میرباقری؛ رییس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا اما در این زمینه به ایبنا گفت: بازار کاغذ در حوزه چاپ و تحریر الان از ثبات نسبی برخوردار است و اگرچه نسبت به قبل از سال جدید افزایش قیمت داشته است اما این موضوع به دلیل افزایش قیمت جهانی کاغذ است و ربطی به افزایش نرخ ارز ندارد و کاغذهایی که گران‌تر خریداری کرده‌اند نیز گران‌تر می‌فروشند.

وی در پاسخ به این سوال که چرا برخی واردکنندگان به بنگاه‌های کاغذ، کالا نمی‌فروشند توضیح داد: این موضوع اصلا صحت ندارد و همکاران ما در انجمن به بنگاه‌ها کاغذ مورد نیاز آن‌ها را می‌فروشند. اگرچه ممکن است در زمینه فروش کاغذ گلاسه به دلیل عدم اجازه ترخیص بار گلاسه توسط گمرک بازار با کمبود مواجه باشند اما در حوزه کاغذ چاپ و تحریر مشکل خاصی برای فروش و عرضه وجود ندارد.

میرباقری با بیان اینکه کاغذ مورد نیاز حوزه نشر به میزان درخواست ناشران در بازار وجود دارد، عنوان کرد: اکنون که دولت به همه تضمین داده است تا به فعالان اقتصادی ارز اختصاص بدهد، آن‌ها به دنبال فروش کالاهای خود و ورود کالاهای جدید برای فروش هستند. تاجر حرفه‌ای تاجری است که در انبارش کالا نگهداری نکند نه اینکه آن‌ها را در انبار خود ذخیره کند.

به گفته وی، به دنبال تک‌نرخی شدن ارز بسیاری از مشکلات حاشیه‌ای موجود در این حوزه کاهش پیدا کرده است و به زودی بازار به ثبات خواهد رسید و موجی که در هفته‌های اخیر وجود داشت به زودی آرام می‌شود و بخشی از این گرانی به دلیل افزایش ده درصدی قیمت جهانی کاغذ بوده است.

بروکراسی‌ اداری؛ مانع اصلی

اما حسین بنایی که بیش از 25 سال است در حوزه فروش کاغذ فعالیت می‌کند، درباره وضعیت بازار کاغذ در روزهای اخیر توضیح داد: شروع روز کاری ما

نگاهی به بهای کاغذ در یکی ـ دو روز گذشته در مقایسه با آخرین هفته‌های سال 96 نشان می‌دهد که قیمت کاغذ شاهد افزایش 12 تا 15 درصدی بوده است. به عنوان مثال کاغذ 70 * 100 اندونزی که تا قبل از عید هر بند آن 108 هزار تومان خرید و فروش می‌شد امروز به قیمت 121 هزار تومان فروخته می شود.

در سال 97، از 14 فروردین بوده است و از آن روز به بعد مشکل خاصی در زمینه تامین و فروش کاغذ وجود نداشت و به ناشران و فعالان عرصه‌های مختلف کاغذ به میزان نیازشان فروخته‌ایم.

وی افزود‌: اگرچه قیمت‌ها با افزایش روبرو بوده اما دلیل این افزایش این بود که ارز مبادله‌ای قیمت‌ها بالا رفته است، به نظر من در این زمینه بروکراسی اداری از جمله عواملی بود که به پررنگ‌تر شدن این موضوع دامن زد و طولانی شدن این روند موجب شد که مسوولان دولتی نتوانند به موقع قیمت نهایی ارز مبادله‌ای را اعلام کنند.

بنایی با تشریح این موضوع گفت: اگر از اواسط بهمن ماه سال گذشته اعلام می‌شد که به عنوان مثال ارز مبادله‌ای از 3800 با 4200 تومان رسیده است بازار آماده می‌شد و قیمت نهایی کاغذ تا این حد بالا نمی‌رفت و بازار دچار شوک ناگهانی نمی‌شد.

وی یادآور شد: اما گاهی اخباری منتشر می‌شود که کاغذفروشان به متقاضیان کالایی نمی‌فروشند در حالی که کاملا اشتباه است و چنین موضوعی صحت ندارد و ما به افرادی که به کاغذهای مختلف نیاز داشته باشند انواع کاغذهای موجود در بازار را عرضه می‌کنیم و بسیاری از همکارانم نیز این کار را انجام می‌دهند و امتناع از فروش درباره بنگاه‌هایی صدق می‌کند که عمر کوتاهی در این حرفه دارند و از تلاطم بازار و وضعیت موجود بی‌اطلاع هستند.

نگاهی به بازار

نگاهی به بهای کاغذ در یکی ـ دو روز گذشته در مقایسه با آخرین هفته‌های سال 96 نشان می‌دهد که قیمت کاغذ شاهد افزایش 12 تا 15 درصدی بوده است. به عنوان مثال کاغذ 70 * 100 اندونزی که تا قبل از عید هر بند آن 108 هزار تومان خرید و فروش می‌شد امروز به قیمت 121 هزار تومان فروخته می شود.

کاغذ چینی در 70 * 100 موجود در بازار ایران نیز به قیمت بندی 120 هزار تومان در بنگاه‌های کاغذ و مقوا به فروش می‌رسد. همچنین هر بند کاغذ 60 * 90 اندونزی به قیمت 90 هزار تومان خرید و فروش می‌شود و جنس چینی کاغذ 60* 90 هر بند 89 هزار تومان است.

 عوامل گوناگون تایین کننده قیمت کاغذ است از آنجا که ایران یک وارد کننده کاغذ است فرازو فرود قیمت کاغذ در بازار جهانی تاثیر فراوانی بر قیمت این کالای ارزشمند در ایران دارد.

 به گزارش چاپ ونشر به نقل قانون مدیر کل پیشین مطبوعات داخلی (سعید تقی‌پور، )گفت: دلایل ایجاد بحران در قیمت کاغذ را عوامل گوناگون است وقتی عرضه بازار کاهش پیدا کرده است بحران در ابتدای راه قرار میگیرد.

وی با اشاره به بحران کاغذ در سال 83 تا 92 ادامه داد: در بحران اکاغذ عوامل موثر بسیاری وجود دارد که بخشی از آن مربوط به عوامل خارجی می‌شود. از جمله عوامل خارجی، این است که بزرگ ‌ترین شرکت چینی تولیدکننده کاغذ روزنامه به دلایل محیط‌ زیستی تولید خود را متوقف کرده است و زمان بازگشت آن به چرخه تولید مشخص نیست؛ زیرا آلایندگی‌هایی داشته و ملاحظات زیست ‌محیطی باعث شده که این کارخانه تعطیل شود.

تقی پور افزود: از آنجا که روس‌ها که یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان به شمار می‌روند، تعهد دادند که به چین کاغذ وارد کنند؛ بنابراین عرضه کاغذ در جهان کاهش پیدا کرده است. ابه همین منظور مجموع سبد واردکنندگان کاغذ به بازار جهان، چین سهم عمده ‌ای داشت و زمانی که این سهم از بازار خارج می‌شود، این خود به ‌خود بر قیمت کاغذ نیز تاثیر می‌گذارد.

این فرد آگاه بیان کرد: عوامل دیگری نیز همچون نزدیک شدن به جام جهانی فوتبال، تقاضا را افزایش می‌دهد زیرا روزنامه‌ های ورزشی در این مواقع مصرف بیشتری دارند. کاغذ 525 دلار در هر تن بوده که با قطع واردات شرکت چینی و عوامل دیگر، این هزینه به 575 دلار می‌رسد؛ بنابراین تا اینجا حدود 10درصد افزایش قیمت داشته است.

وی اظهار کرد: در کنار این موضوع افزایش قیمت دلار هم وجود دارد این قیمت را در ارزش دلار ضرب کنیم، بیش از 12درصد افزایش را شاهدیم که با 10درصد افزایش قیمت کاغذ، به 22درصد افزایش می‌رسیم. در شرایط بحرانی اگرچه باید قیمت 25درصد افزایش پیدا می‌کرد اما نه‌تنها قیمت افزایش پیدا نکرده است بلکه شاهد کمبود کاغذ نیز هستیم. در داخل کشور مصرف افزایش پیدا نکرده و سوالی که مطرح می‌شود، این است که دلیل بحران کاغذ چیست؟‌ با محاسبه‌ای می‌توان به برخی مسائل پی برد؛ با افزایش 25درصدی روی 2400 تومان (800 تومان افزایش قیمت) قیمت کاغذ به 3200 تومان خواهد رسید. یعنی کاغذ وارداتی اگر جایگزین شود، با قیمت 3200 به فروش می‌رسد. در این میان افرادی که از این موضوع اطلاع دارند، سعی می‌کنند کاغذ ارزان‌تر راکه حاصل سفارش‌های قبلی و در زمان فراوانی وارد بازار شده با قیمت 525 دلار خریداری کنند. این موضوع البته سوداگری و احتکار در بازار کاغذ را به همراه دارد.

 

 

قیمت کاغذ بار دیگر در بازار افزایش یافت این امر در حالی است که کاغذ هایی که در گمرک وجود دارد، برای دریافت مجوزهای گمرک با مشکل مواجه شده اند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان جلیل غفاری رئیس اتحادیه صحافان،  در خصوص قیمت کاغذ گفت: متاسفانه در مدت اخیر قيمت كاغذ افزايش داشته است. کاغذ هایی که در گمرک مانده‌اند، برای دریافت مجوزهای گمرک با مشکل مواجه شده اند و این مسئله سبب شده است، قیمت کاغذ افزایش پیدا کند.

وی افزود: در صورتی که مشکل کاغذهایی که در گمرک مانده و ترخیص نشده است، هرچه زودتر حل شود قیمت کاغذ بیش از اين افزایش پیدا نمی‌کند. وزارت بازرگانی می‌خواهد تسهیلاتی را در اختیار واحدهای صنفی برای نوسازی ماشین آلات قرار دهد. این مسئله را با اعضای اتحادیه صحافان در میان گذاشتیم تا برای آن اقدام کنند.

رئیس اتحادیه صحافان با اشاره به آخرین خبرها از ساخت شهرک صنعتی برای اين اتحادیه بیان کرد: با یک شرکت سازنده شهرک های صنعتی درباره احداث شهرک صنعتی، صحبت کردیم. قرار است شرکت سازنده شهرک های صنعتی برای ما، طرح خود را برای احداث شهرک صنعتی اتحادیه صحافان بیاورد تا ما بتوانیم درباره همکاری با این شرکت  تصمیم گیری کنیم.

 

 

یک عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی گفت: مهم‌ترین علت پایین بودن کیفیت کاغذ داخلی، قدیمی بودن دستگاه‌های تولید کاغذ است که سال‌ها نوسازی نشده‌اند و برای حل این مشکل باید سرمایه‌گذاری اصولی به منظور وارد کردن دستگاه‌های جدید انجام شود.

 

صادق طباطبایی نژاد در خصوص گران شدن قیمت کاغذ، اظهار کرد: در خصوص گران شدن قیمت کاغذ علت‌های مختلفی وجود دارد. گران شدن جهانی قیمت کاغذ، نرخ ارز، نوسانات بازار و احتکار کاغذ از دلایل گران شدن قیمت کاغذ است.

 وی افزود: برای حل این مشکل کمیته‌ای در وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شده است. روز گذشته در کمیسیون فرهنگی، وزرای اقتصاد، ارشاد و صنایع را دعوت کردیم و توضیحشان این بود که برای تعدیل قیمت کاغذ کمیته‌ای تشکیل شده است و قیمت کاغذ از 3600 تومان به 3400 تومان کاهش یافته است.

 نماینده مردم اردستان در مجلس شورای اسلامی، تصریح کرد: آخرین تصمیمی که گرفته شد این بود که از کمیسیون فرهنگی مجلس هم دو نفر در این کمیته‌ای که در وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شده است حضور پیدا کنند تا پیگیر مطالبات مردم و مطبوعات باشند.

 طباطبایی نژاد در خصوص دلیل پایین بودن کیفیت کاغذ داخلی، خاطرنشان کرد: مهم‌ترین علت این نقیصه قدیمی بودن دستگاه‌های تولید کاغذ است که سال‌ها نوسازی نشده‌اند و برای حل این مشکل باید سرمایه‌گذاری اصولی به منظور وارد کردن دستگاه‌های جدید انجام شود.

 

منبع: ایسنا

دبیر انجمن مدیران رسانه‌ به افزایش قیمت کاغذ در بازار اشاره کرد و گفت: در ابتدای امسال قیمت کاغذ ۲۸ درصد بالا رفته است؛ یعنی اولین تلنگرها به بازار خورده بود اما متاسفانه در کشور ما بحث تنظیم بازار بخصوص در حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دیده نمی‌شود.

 

محمد حیدری با اشاره به کمبود کاغذ در بازار بیان کرد:‌ بحث کاغذ عمیق است و باید بدانیم سال‌ گذشته حدود صد هزار تن کاغذ وارد کردیم اما امسال تا این لحظه ۳۸ هزار تن کاغذ وارد کشور شده است. این آمار نشان می‌دهد که ۶۲ درصد میزان کاغذهای وارد شده کاهش پیدا کرده است. در ابتدای امسال قیمت کاغذ ۲۸ درصد در جهان بالا رفته است؛ یعنی اولین تلنگرها به بازار خورده بود اما متاسفانه در کشور ما بحث تنظیم بازار بخصوص در حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دیده نمی‌شود؛ البته در بسیاری از وزارتخانه‌های دیگر هم این مساله وجود دارد. مسوولی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در آن دوره حضور نداشت که ستاد بحران تشکیل دهد.

 دبیر انجمن مدیران رسانه‌ ادامه داد:‌ دو کارخانه بزرگ‌ تولیدکننده کاغذ چین، به دلیل مباحث محیط‌ زیستی تولید خود را تعطیل کرده‌اند. همچنین دنیا به این سمت رفته است که از محصولات دیگر بتوانند کاغذ تولید کنند. حتی در ایران طرحی برای تولید کاغذ از پودر سنگ مطرح شد. اما این تولید، هزینه بیشتری دارد و به راه‌حل سیستماتیک در کلان اقتصاد نیازمند است.

 او به دلایل افزایش قمیت کاغذ در کشور اشاره کرد و گفت: اولین دلیل افزایش قیمت کاغذ به عدم درایت مسوولان برمی‌گردد به این دلیل که عدم پیش‌بینی بازار و کمبود ستاد تنظیم بازار وجود دارد. همچنین بحث افزایش قمیت جهانی کاغذ در گرانی آن موثر بود، اما بسیاری از افراد این مساله را ندیدند. تعطیلی دو کارخانه در چین هم عامل دیگر افزایش قیمت بود.

 حیدری اضافه کرد: دلیل دیگر گرانی کاغذ به اقداماتی که در حوزه وزارت دارایی و گمرک انجام می‌شود، مربوط است. متاسفانه مجلس ابتدای مهر هر سال موضوع افزایش گمرکی کاغذ را مطرح می‌کند. این امر باعث می‌شود تا تمام صنوف حوزه چاپ مانند چاپ‌خانه‌ها، کاغذ فروش‌ها و روزنامه‌ها جمع شوند و نامه‌های متعددی را بنویسند. در نهایت بعد از مدتی یکی از مسوولان اعلام می‌کند که به دلیل اینکه این حوزه مورد قبول ماست، تعرفه گمرک بالا نخواهد رفت. ما باید بدانیم این کالای استراتژیک، فرهنگی محسوب می‌شود و تفکیک آن از انواع کاغذ سخت نیست. مسوولان می‌توانند مقوا را گران کنند اما کاغذ تحریر و رول که در حوزه کتاب و روزنامه مصرف می‌شود طبیعتا بخش یارانه پذیر و با تهدیدهای زیادی مواجه است. زمانی که خبر افزایش تعرفه گمرکی منتشر شد، برخی واردکنندگان ترسیدند و برخی نیز کاغذها را در انبار نگه داشتند. تمام این موارد باعث شد که شوک فراوانی به بازار وارد شود بنابراین تاجر هم با خود می‌گوید که چرا کاغذ را ارزان بفروشد و آن را سخت‌تر وارد بازار می‌کند.

 دبیر انجمن مدیران رسانه‌ به موسسه همشهری اشاره و اظهار کرد: موسسه همشهری پیش‌بینی کرده بود که قیمت کاغذ بالا خواهد رفت بر همین اساس با کارخانه صنعتی چوب و کاغذ مازنداران قرارداد بست تا شش هزار تن کاغذ را پیش‌خرید کند. اما متاسفانه این کارخانه به دلیل بدهی نیمه تعطیل شده و این خرید اتفاق نیفتاد. اخباری که در این حوزه وجود دارد خیلی صحیح نیست.

 او با اشاره به کارخانه چوب و کاغذ مازندران بیان کرد: مدیران نشریات به استفاده از کاغذ این کارخانه علاقه‌مند نیستند. ما می‌دانیم که در کشور ما تعداد جنگل کم است به همین دلیل نمی‌توانیم به تعداد کم کارخانه‌های تولید کاغذ ایراد بگیریم. به نظر من کاغذهای تولید شده در کارخانه مازنداران مناسب نشریات داخلی ما نیستند به دلیل این که بی‌کیفیت هستند، رنگ را پخش می‌کنند و پرز دارند. این موارد باعث می‌شود که دستگاه‌های چاپ چاپخانه‌ها خراب شود و آن‌ها نیز به استفاده از این کاغذها تمایلی نداشته باشند.

 حیدری ادامه داد: اگر ثبت سفارش کاغذ انجام شود، دو یا سه ماه طول می‌کشد که وارد ایران شود. اگر در حال حاضر ۴۰۰ یا ۵۰۰ تومان از قیمت پایین آمده است، به این دلیل است که برخی از روزنامه ‌ها تعداد صفحات خود را کم کرده‌اند.  ۳۴۲۷ رسانه مکتوب از فروردین ماه ۹۶ منتشر می‌شدند اما از مهرماه با توجه به آغاز بحران کاغذ، ۱۹۷۵ رسانه اعلام وصول کردند. در این دو ماه ۱۷۰۰ یا ۱۸۰۰ رسانه به دلیل موضوع کاغذ ریزش کرده‌اند.

 او به بودجه فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره کرد و گفت: به نظرم بودجه فرهنگی برای حمایت کم است. بودجه فرهنگی کشور برای ۴۷ موسسه در سال گذشته بود زمانی که مجموع این ۴۷ موسسه و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را مشاهد کردم و متوجه شدم که وزارت ارشاد که متولی تئاتر، سینما، کتاب، رسانه مکتوب و ... است تنها نزدیک به ۱۹ درصد بودجه کشور را می‌گیرد. ۸۱ درصد دیگر بودجه نیز به موسساتی با ردیف‌ بودجه خاص تعلق می‌گیرند. این موسسات کاغذ را با هر قیمت و شرایطی خریداری می‌کنند و دستشان در جیب دولت است اما تا امروز جوابگو نبوده‌اند و کاری نتوانسته‌اند انجام دهند.

 محمد حیدری در پایان بیان کرد: رسانه‌های حوزه خصوصی مظلوم‌ترین قشر هستند. زمانی که مدیر پول ندارد پرداخت کند، خبرنگار و سردبیر هم دچار مشکل مالی خواهند شد. در حال حاضر با این بحران برخی از نشریات خصوصی منتشر نمی‌شوند و به نظر من تا دو ماه آینده برخی نیز به پرسنل خود به دلیل وضع مالی حقوق نخواهند داد. همچنین تعداد صفحات خود را کمتر خواهند کرد و بسیاری از روزنامه‌ها که قرار بود منتشر شوند، نخواهند شد.

خبر افزایش تعرفه واردات کاغذ و تحریر روزنامه‌ در هفته‌های اخیر، واکنش برخی از روزنامه‌های خصوصی را به دنبال داشت و در این میان برخی روزنامه‌ها اعلام کردند که در اعتراض به گران شدن کاغذ برای مدتی فقط به صورت الکترونیکی منتشر خواهند شد یا تعداد صفحات خود را کم می‌کنند. البته در ادامه از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام شد که تعرفه انواع کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه تا پایان سال جاری کماکان مطابق روال قبل بوده و افزایش نخواهد یافت اما طبق گفته برخی مدیران مسوول روزنامه‌های خصوصی، اعلام صرف این خبر هم به افزایش قیمت کاغذ و کمبود آن منجر شده است.

 البته چهارشنبه، ۲۲ آذر ماه معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد، «یک محموله کاغذ در حال ترخیص از گمرک است.» حسین انتظامی همچنین گفت، «با مساعدت بانک مرکزی که ارز مبادله‌ای در اختیار واردکنندگان کاغذ قرار داد، یک محموله ١٠ هزار تنی کاغذ روزنامه و کاغذ تحریر در حال ترخیص از گمرک است و تا هفته آینده به انبارهای چاپخانه‌ها می‌رسد.»

 

منبع: ایسنا

قیمت کاغذ پایین آمد و کمبود آن در بازار به طور نسبی رفع شده است.

 غلامرضا شجاع رییس تعاونی لیتوگرافان که این روزها در جلساتی شرکت می‌کند که در رابطه با بحران کاغذ تشکیل می‌شود، در گفتگو با خبرنگار «صنعت چاپ» عنوان کرد: «پس از برگزاری جلسه کارگروه بحران کاغذ، مورخ 12 آذر که به ریاست آقای سینکی و با حضور معاونین وزیر برگزار شد و همچنین در جلساتی که پس‌ازآن در ادامه رهیافت به آرام شدن بازار کاغذ صورت گرفت، بازار کاغذ تحریر آرام شده و قیمت هر بند آن، از 110 هزار تومان به 95 هزار تومان کاهش یافت.» وی بابیان این مطلب، ضمن اشاره به افزایش جهانی قیمت کاغذ و افزایش نرخ ارز مبادله‌ای، قیمت 95 هزار تومان برای هر بند کاغذ را در بازار کنونی ایران منطقی و منصفانه برشمرد.

وی در خصوص کاغذ روزنامه با یادآور شدن ورود محموله کاغذ روزنامه از شمال غرب کشور که پیش‌تر خبر ورود آن به دنبال تصمیم معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد، از سوی رسانه‌ها منتشرشده بود، گفت:«  این محموله که بین 6 تا 10 هزار تُن وزن دارد، وارد کشور شده است که به بازار تزریق می‌شود. این اقدام قطعا تاثیر بسزایی در کاهش قیمت کاغذ دارد. همچنین کمبودهایی که درزمینهٔ کاغذ روزنامه وجود دارد رفع می‌شود» وی این را در حالی عنوان ‌کرد که در روزهای اخیر برخی از روزنامه‌ها به دلیل گرانی و کمبود کاغذ، تیراژ خود را پایین آورده و بعضی نیز به‌اجبار یا به نشان اعتراض، از ادامه انتشار شمارگان خود بازماندند.

 

شجاع که در جلسات مربوط به کاغذ به‌عنوان نماینده مصرف‌کنندگان کاغذ معرفی‌ شده، خاطرنشان کرد:« به‌زودی 1500 تُن کاغذ روزنامه از سمت جنوب به کشور وارد می‌شود که این هم در بهبود شرایط بازار کاغذ بی تاثیر نخواهد بود».

رئیس اتحادیه کتابفروشان، نوشت افزار و لوازم مهندسی اراک گفت: قیمت انواع کاغذ و مقوا به تازگی در کلانشهر اراک 35 درصد افزایش یافته است.

 

محمد امینی راد افزود: نوسان قیمت دلار، سیاست های اعمال شده در بازار و اختصاص نیافتن ارز مبادله ای برای خرید کاغذ از دلایل افزایش قیمت این محصول در بازار مصرف بوده است.

وی اظهار کرد: کاغذ به عنوان ماده اصلی بخش های تولیدی، معافیت واردات تا 100 درصد را دارد که حذف بخشی از این یارانه به افزایش قیمت کاغذ در بازار منجر شده است.

رئیس اتحادیه کتابفروشان، نوشت افزارو لوازم مهندسی اراک گفت: ماهانه 100 تن انواع کاغذ و مقوا در فتوکپی، نشریات، مجلات، کارتن سازی و جعبه سازی در اراک مصرف می شود.

امینی راد افزود: ادامه کمک دولت در پرداخت یارانه در واردات این محصول استراتژیک یکی از راه هایی است که از کسادی این صنوف جلوگیری و به رونق اقتصادی آن ها کمک می کند.

وی اظهار کرد: افزایش قیمت کاغذ به صنعت نشر آسیب وارد می کند و حمایت دولت در ثبات قیمت کاغذ لازم و ضروری است.

800 واحد صنفی در 26 رسته شامل چاپخانه، دفتر فنی، کتاب و نوشت افزار در اراک فعال هستند.

 

منبع: ایرنا

کاغذ نه‌تنها گران شده که کمیاب هم هست و همین مطبوعات چاپی را با مشکل جدی رو به رو کرده است. در این گفتار در کنار ۴ گزینه یک پیشنهاد کاربردی هم مطرح شده است.

 

مهرداد خدیر در عصر ایران نوشت: «گرانی و کمیابی کاغذ، مطبوعات چاپی را مستأصل کرده و بیم آن می‌رود که تتمه تیراژ را هم از دست بدهند. کار به جایی رسیده که برخی نشریات اعلام کرده‌اند، فعلا منتشر نمی‌شوند، چون بحث گرانیِ صِرف نیست تا از خوانندگان یا آگهی‌دهندگان یاری بخواهند.

کاغذ کیمیا شده و مدیران بنگاه‌های مطبوعاتی می‌گویند، پیدا نمی‌کنند. بعضی از جمله روزنامه‌های پُر سابقه و مشهور برای بقا و حفظ مخاطب به کاهش صفحات روی آورده‌اند و عجالتا در این وانفسای شمارگان این مشکل هم اضافه شده که تنها یک مشکل نیست و می‌تواند ام‌المعضلات باشد و به تنهایی برای از پا درآوردن یک مطبوعه کافی است.

در رویارویی با این بحران و نقش دولت چند گزینه محتمل است:

نخست این دیدگاه که کتاب و روزنامه با دیگر کالاهای اقتصادی تفاوت ندارند و بنگاه‌های تولید آنها از همان منطقی پیروی می‌کنند که دیگر بنگاه‌های اقتصادی اداره می‌شوند و کسی که در این زمینه فعالیت و مدیریت می‌کند منطق حاکم بر بازار را پذیرفته است. کمااین‌که در صنعت فولاد وقتی مواد اولیه مانند زغال سنگ و سنگ آهن گران می‌شود، هزینه تولید فولاد هم بالا می‌رود. با این نگاه مدیر یا بنگاه‌دار مطبوعاتی هم باید چاره‌اندیشی کند. یا قیمت کالای نهایی را بالا ببرد یا از ذخیره موجودی خود مصرف کند یا برای ماندن در بازار شکیبایی پیشه کند، یا عرصه را ترک کند یا زیان این روزها را به حساب سودهای احتمالی قبلی و بعدی بگذارد.

در این نگاه روزنامه و کتاب، کالای نهایی تولید شده در یک بنگاه اقتصادی‌اند مانند پفک نمکی با این تفاوت که پفک نمکی مشتری فراوان‌تری دارد و بابت تولید آن مالیات می‌گیرند و کتاب و نشریه متقاضیان بسیار کمتری دارند و از پرداخت مالیات هم باید معاف باشند.

نگاه دوم اما مغایر اولی است. درست است که کاغذ هم یک کالاست اما کالای فرهنگی است و نمی‌توان با منطق صرف اقتصادی و آدام اِسمیتی و اقتصاد آزادی به آن نگریست. کمااین‌که دارو هم یک کالاست ولی دولت تنها نظاره‌گر نیست. با این نگاه دولت باید بابت کاغذ یارانه بپردازد و در این مقطع خاص یارانه فوق‌العاده؛ چنان که برای دارو چنین می‌کند، زیرا نسبت به ارتقای فرهنگی متعهد است و بدون کتاب و نشریه نمی‌توان از توسعه فرهنگی سخن گفت.

نگاه سوم این است که مطبوعات چاپی محکوم به مرگ‌اند و کاغذ گران و ارزان و زودیاب و دیریاب تفاوتی ندارد. پس دولت تماشا کند تا بمیرند و این تتمه هم از بین برود. مردم هم نخوانند و سرشان در گوشی و تلگرام باشد و چشم‌شان به شبکه‌های ماهواره‌ای. همین که صداوسیما بابت تولید برنامه‌های کم‌بیننده سالی هزار میلیارد تومان پول بگیرد، کافی است. چرا مردم باید روزنامه بخوانند و فکر کنند؟ به این ترتیب بحث اعطای پروانه به روزنامه‌نگاران هم به خودی خود منتفی می‌شود، چون وقتی روزنامه‌ای نباشد، دغدغه پروانه و یارانه هم از میان می‌رود.

در رویکرد چهارم چون تفکر اقتصاد بازار بر این دولت حاکم است نمی‌تواند به صورت مستقیم یارانه بدهد. بنابراین به بانک‌ها یا خودروسازی‌ها دستور می‌دهند با آگهی‌های بیشتر پولی برسانند تا بازار متعادل شود.

هر یک از این راهکارها و گزینه‌ها قابل اجراست؛ هر چند به نظر می‌رسد در عمل سومی انتخاب شده است!

با این حال یک گزینه یا راهکار پنجم هم هست که نه تنها هزینه‌ای برای دولت ندارد که منفعت‌زا هم هست. این که رییس‌جمهور دستور دهد انتشار مطبوعات و نشریات دولتی به طور کامل متوقف شود. چه اتفاقی می‌افتد؟ از حجم تقاضای اینان که دغدغه قیمت ندارند و نگران مشتری نیستند و بودجه‌ای را باید صرف کنند و می‌کنند، کاسته می‌شود. با همان منطق اقتصاد بازار و قاعده عرضه و تقاضا وقتی از حجم تقاضا کاسته شود، قیمت پایین می‌آید و اگر راست باشد که برخی نهادهای عمومی به احتکار کاغذ روی آورده‌اند، آنان نیز ناگزیر از باز کردن درهای انبارها و عرضه بیشتر می‌شوند و همین هم به کاهش قیمت یاری می‌رساند.

اتفاق مثبت دیگر که بر این کار مترتب است، این است که این گروه از دولتی‌ها ناگزیر می‌شوند همان بودجه یا کمتر را در روند اقتصادی سالم‌تر و دور از رانت و فساد هزینه کنند و کار را به بخش خصوصی بسپارند و همین نیز بر درآمد نشریات می‌افزاید.

 

منبع: ایسنا

هیاهو بر سر افزایش حدود ٤٦ درصدی قیمت کاغذ در این روزها و تلاطم ایجاد‌شده در بازار، سبب شد تا پیشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر چگونگی کنترل بازار مورد پذیرش قرار گیرد و در مقابل با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، تا اطلاع ثانوی، افزایش تعرفه کاغذ وارداتی متوقف شده و ارز مبادلاتی نیز برای خرید کاغذ وارداتی تأمین شود.

 

کارشناسان حوزه نشر معتقدند اگر مسیر افزایش قیمت کاغذ کنترل نشود، احتمال افزایش سه‌برابری قیمت پشت جلد کتاب نیز وجود دارد و از سویی حدود صد هزار نفر در این صنعت و صنایع مربوطه، از این افزایش قیمت متأثر می‌شوند. با‌این‌حال به گفته مشاور اجرائی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، کلیات بسته پیشنهادی این وزارتخانه که مشروط به افزایش‌نیافتن تعرفه وارداتی کاغذ بود، مورد پذیرش قرار گرفته و قیمت کاغذ در بازار به‌زودی به تعادل می‌رسد.

‌به دنبال افزایش تعرفه کاغذ هستیم

ابوالفضل روغنی‌گلپایگانی، رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا درباره علل افزایش نرخ کاغذ در ماه‌های اخیر می‌گوید: یکی از دلایل مهمی که سبب شده تا کاغذ گران شود، افزایش نرخ ارز است. ارز از حدود سه‌هزارو ٧٠٠ تومان تا حدود چهار‌هزارو ٢٠٠ تومان در سه، ‌چهار ماه اخیر رسیده است. نکته دوم، افزایش نرخ جهانی پالپ و کاغذ است. قیمت جهانی خمیر کاغذ ابتدای سال ٩٦، تنی ٥٠٠ یورو و اکنون بالاتر از ٧٠٠ یورو قیمت‌گذاری شده که فقط افزایش این قیمت، افزایش ٢٠ تا ٣٠‌درصدی را برای کاغذ به همراه خواهد داشت. عامل سوم، مربوط به تولید کاغذ

از سوی تولیدکننده داخلی است. اکنون سه تولیدکننده در داخل وجود دارند که کاغذ تحریر تولید می‌کنند و یکی از اینها، کاغذ روزنامه نیز تولید می‌کند. شرکت چوب و کاغذ مازندران، شرکت تبریز، شرکت کاغذسازی پارس. این سه شرکت نیز به دلیل آنکه حمایت تعرفه‌ای از آنها نمی‌شود و میل و رغبتی به خرید کاغذ از آنها وجود ندارد، تولید خود را به جد کاهش داده‌اند؛ بنابراین عرضه کاغذ در کشور از سوی این سه کشور به ‌کل حذف شده است. عامل چهارم، برداشتن ارز تعادلی برای ورود کاغذ و بسته‌شدن ثبت ‌سفارش‌ها است. از طرفی، مدت زیادی است که واردکنندگان کاغذ نیز به سبب افزایش نرخ ارز، کاغذ چندانی وارد نکرده‌اند. این امر موجب شده تا عرضه کاغذ نیز در کشور کاهش یابد. این عوامل سبب شده تا قیمت کاغذ در سطح جهانی افزایش یابد.این فعال سندیکای کاغذ می‌افزاید: کاغذسازان داخلی چندین ‌سال است که بحثشان آن است که فضای رقابتی را برای هر دو سو فراهم کنید تا تولیدکننده داخلی هم کاغذ تولید کند. به‌عنوان نمونه ٩ درصد مالیات بر ارزش افزوده به واردکننده کاغذ تعلق نمی‌گیرد؛ اما تولیدکننده داخلی این ارزش افزوده به همه بخش‌های تولیدش تعلق می‌گیرد که رقمی بسیار بالاست.رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا در واکنش به وعده معاون وزیر صنعت، مبنی بر توقف افزایش تعرفه واردات و تأمین ارز مبادله‌ای، می‌گوید: ما به‌هیچ‌وجه موافق افزایش تعرفه روزنامه‌ها نیستیم و دولت باید در این زمینه برای حمایت از مطبوعات ورود کند؛ زیرا رکن اصلی دموکراسی در کشور، همین مطبوعات هستند.به گفته او، تولیدکنندگان داخلی کاغذ به دنبال افزایش تعرفه کاغذ برای بهبود وضعیت تولید هستند؛ اما اکنون که دولت با افزایش تعرفه مخالفت کرده است، حداقل شرایط را برای تولید کاغذ در داخل هموار کند و از طرف مقابل، بسته حمایتی برای مصرف‌کنندگان عمده کاغذ در بخش فرهنگی، فراهم بیاورد.در چنین شرایطی تولیدکنندگان حامی افزایش تعرفه واردات هستند؛ اما در بخش مصرف‌کنندگان، این اتفاق چندان مد نظر نیست. آنها معتقدند تولید داخلی کیفیت ندارد و منطقی نیست. به‌این‌دلیل تعرفه واردات افزایش یافته و مصرف‌کنندگان کاغذ وارداتی متضرر می‌شوند.

‌کاهش شمارگان کتاب با افزایش قیمت

در این رابطه محمود آموزگار، رئیس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران می‌گوید: در یک بازه زمانی دو ماهه، حدود ٢٠ درصد قیمت کاغذ افزایش یافته است که بلافاصله شوکی به بازار مصرف به‌ویژه در حوزه کتاب وارد کرد، به‌همین‌دلیل بسیاری از ناشران برای خرید کاغذ و نشر، تأمل کردند تا ببینند بازار به کدام سمت‌وسو می‌رود.آموزگار با اشاره به افزایش تعرفه واردات کاغذ از پنج درصد به ١٠ درصد و توقف اختصاص ارز مبادله‌ای به کاغذ تحریر، ادامه می‌دهد: این عوامل در کنار افزایش نرخ ارز و همچنین بازبینی سیستم تولید در پایان سال از سوی تولیدکنندگان کاغذ در سراسر جهان، سبب شد با کاهش عرضه و در نتیجه افزایش قیمت کاغذ روبه‌رو شویم.رئیس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران با اشاره به اینکه در عرضه کاغذ، وابستگی جدی به واردات وجود دارد، ادامه می‌دهد: به سبب تأثر صنعت نشر  از کاغذ وارداتی، با وزرای ارشاد و صنعت وارد گفت‌‌وگو شدیم و مشکل اصلی را طرح کردیم تا کاغذ از فهرست دریافت ارز مبادله‌ای خارج نشود و همین‌طور تعرفه نیز افزایش نیابد که در هر دو زمینه گفت‌وگوها به ثمر نشست و وزارت صنعت اعلام کرد اجازه افزایش تعرفه واردات کاغذ را نداده و نسبت به تأمین ارز مبادله‌ای نیز اقدام خواهد کرد.بااین‌حال او خبر می‌دهد کاغذی که در هر بند(٥٠٠ برگ کاغذ)، حدود ٧٨ هزار تومان بود، اکنون فقط به سبب افزایش نرخ ارز مبادله‌ای به حدود ١٠٥هزار تومان افزایش یافته که همین مسئله روی قیمت تمام‌شده کتاب و مطبوعات اثرگذار است. به‌همین‌دلیل برخی از فعالان این حوزه از بین هدررفت سرمایه، به کاهش شمارگان رو آورده‌اند.آموزگار ادامه می‌دهد: نزدیک به ٤٠٠ هزار تن مصرف کاغذ کشور است که از این میزان، ٢٠ درصد احتمالا قابل تأمین از سوی تولیدکنندگان داخلی است که متأسفانه این تولیدات نیز از کیفیت لازم برخوردار نیست.او با بیان اینکه بین ٥٠ تا صد هزار تن مربوط به مصرف بخش کتاب است، می‌افزاید: این بخش نیازمند کاغذ مرغوب تحریر است که از خارج از کشور تأمین می‌شود.او با اشاره به بسته پیشنهادی دولت برای کنترل بازار کاغذ می‌گوید: در این بسته پیشنهاد شده کاغذ با ارز مبادلاتی وارد شود و درعین‌حال، تعرفه را نیز ثابت نگه دارند و از سوی دیگر، مصرف‌کنندگان تضمین دهند متناسب با حوزه‌های مختلف از کاغذ تولید داخل استفاده کنند. این در حالی است که ما موافق افزایش تعرفه نیستیم، زیرا معتقدیم تولیدکنندگان داخلی باید کیفیت کالای خود را افزایش دهند.

‌جزئیات بسته پیشنهادی وزارت ارشاد

جزئیات بسته پیشنهادی را از همایون امیرزاده، مشاور اجرائی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جویا شدیم؛ امیرزاده در این زمینه  می‌گوید: از ابتدای امسال تا امروز پنج جلسه درباره افزایش تعرفه کاغذ از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نهاد ریاست‌جمهوری، اتاق بازرگانی ایران، وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار شد. استدلال نمایندگان وزارت ارشاد و تشکل‌های صنفی آن بود که در شرایط فعلی بنا به چند دلیل، افزایش تعرفه کاغذ معقول نیست.او با بیان استدلال‌های وزارت ارشاد، می‌گوید: کیفیت پایین کاغذ داخل و عدم توان رقابت‌پذیری با کاغذ وارداتی، نبود چشم‌انداز برای ارتقای کیفیت کاغذ داخل، همخوانی‌نداشتن ظرفیت اسمی کارخانه‌های تولید داخل با نیاز فعلی کشور از جمله دلایل مطرح‌شده بود که با استناد به آنها، طرح کردیم افزایش تعرفه گمرکی واردات کاغذ چاپ و تحریر و مطبوعات، منطق کارشناسی ندارد. امیرزاده با بیان اینکه بسته‌ای را به اتاق بازرگانی ایران ارائه دادیم، می‌افزاید: ٨٠ درصد این بسته معطوف به مسائل و مؤلفه‌های اثرگذار در تولید کاغذ داخلی مشروط به افزایش‌نیافتن تعرفه واردات کاغذ بود.مشاور اجرائی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اینکه سه سال تلاش برای افزایش تعرفه‌های گمرکی کاغذ داخلی، با مخالفت جدی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش‌وپرورش و سازمان محیط‌ زیست همراه بود، ادامه می‌دهد: اگر هدف حمایت از تولید داخلی است، راه درست آن افزایش تعرفه‌های گمرکی نیست، زیرا با این اهرم نمی‌توان کیفیت کاغذ داخلی را افزایش داد. از سویی  با توجه به مصادیق مطرح‌شده در این نشست‌ها، به نظر می‌رسد مطرح‌کنندگان افزایش تعرفه، درباره تلاطم‌ها و مشکلات بنیادین حوزه نشر، آگاهی کافی ندارند.به گفته او، در این جلسات از سوی نمایندگان تولیدکنندگان داخلی کاغذ مطرح می‌شد که اگر کاغذ تولید داخل مورد استفاده قرار نگیرد، نزدیک به دو‌ هزار کارگر کارخانه‌های تولید داخلی بی‌کار خواهند شد و در مقابل ما استدلال می‌کردیم که اگر توجه به زیرساخت‌های اصلی نشر صورت نپذیرد، نزدیک به صد هزار نفر از این افزایش نرخ، تأثیر می‌پذیرند.مشاور اجرائی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اینکه بسته پیشنهادی وزارت ارشاد شامل دو بخش است، می‌افزاید: احیای ظرفیت‌های فعلی که در قانون وجود دارد و می‌تواند به ‌نفع کاغذ تولید داخل شود، مانند تعمیم بخشی از تعرفه‌های حامل‌های انرژی مشابه تعرفه‌های حامل‌های انرژی بخش‌های فرهنگی یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده بود. همین‌طور، احیای ظرفیت تخفیف در عوارض، بیمه و نظایر آن هم در این بسته گنجانده شده است. بخش دوم، ناظر بر استفاده مشروط از کاغذ تولید داخل در صورت ارتقای کیفیت بود. این پیشنهاد مبنی بر آن بود که قیمت تمام‌شده تولید آنها نسبت به کاغذ خارجی یا برابر باشد یا افزایش چندانی نداشته باشد که در این صورت، وزارت ارشاد، ناشران را ترغیب به استفاده از این ‌گونه کاغذ خواهد کرد. همچنین الزام انتشارات مجموعه دولتی به استفاده از کاغذ تولید داخل در صورت افزایش کیفیت نیز از مسائل مطروحه بود.

‌تعادل‌بخشی به قیمت هر بند کاغذ

به گفته او، در این جلسات، ٨٠ درصد این بسته مورد پذیرش قرار گرفت و موضوع افزایش تعرفه کاغذ از دستور کار خارج شد و تأمین ارز مبادله‌ای در دستور کار قرار گرفت و تا حدودی آرامش را به بازار بازگرداند. همچنین در این جلسات توافق شد قیمت هر بند کاغذ که از ١٢٠ هزار تومان نیز عبور کرده بود، در محدوده ٩٠ تا ١٠٠ هزار به تعادل برسد.ارزیابی کارشناسان حوزه چاپ و نشر آن است که قیمت معقول برای هر بند کاغذ با توجه به افزایش نرخ جهانی کاغذ، در محدوده ٩٠ تا ٩٥ هزار تومان است که آن نیز روی چاپ و نشر اثرگذار خواهد بود، اما از افزایش بی‌رویه قیمت کاغذ در بازار جلوگیری می‌کند.

‌افزایش پنج‌ساله تعرفه واردات کاغذ

امیرزاده با بیان اینکه پیشنهاد دادیم افزایش تعرفه واردات کاغذ، پنج‌ساله باشد، ادامه می‌دهد: طرح اولیه طرح جامع کاغذ کشور، تصویب شد، اما چگونگی اجرای آن بنا شد در جلسات آتی مورد بررسی قرار گیرد.

‌هشدار: افزایش سه‌برابری قیمت پشت جلد کتاب

این مقام مسئول هشدار می‌دهد: در صورت عدم کنترل قیمت و مدیریت بازار، با توجه به وابستگی ٤٠درصدی قیمت چاپ به کاغذ، امکان افزایش سه‌برابری قیمت پشت جلد کتاب وجود دارد که این مسئله در رابطه با کتاب‌های درسی که طیف عظیمی از مردم را شامل می‌شود، بسیار نگران‌کننده خواهد بود و در مقابل، با توجه به محدودیت منابع وزارت ارشاد و وزارت آموزش‌وپرورش، تمهیداتی برای حمایت وجود ندارد.

 

منبع: اقتصادآنلاین