حسین انتظامی دستیار ارشد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس کارگروه کاغذ پس از جلسه امروز با معاون اول رئیس جمهور در مورد ساماندهی وضعیت کاغذ گفت: ارز تخصیصی به کاغذ نشر و مطبوعات ٤٢٠٠ تومانی باقی می‌ماند.

به گزارش  چاپ و نشر به نقل از ایبنا به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حسین انتظامی، رئیس کارگروه ساماندهی کاغذ با اشاره به جلسه امروز با معاون اول رئیس جمهور گفت: ارز تخصیصی به کاغذ نشر و مطبوعات ٤٢٠٠ تومانی باقی می‌ماند.

وی ادامه داد: در جلسه‌ای که امروز با حضور معاون اول رئیس جمهور و مسئولان همه دستگاه‌های مرتبط با کاغذ ازجمله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس بانک مرکزی و نمایندگان حوزه‌های نشر و مطبوعات تشکیل شد، پیشنهاد مشترک وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن، تجارت بررسی شد و با توجه به تاکیدات رهبر معظم انقلاب مبنی بر حل مساله کاغذ حوزه فرهنگ مقرر شد ارز تخصیصی برای مصرف کاغذ نشر و مطبوعات، همچنان ٤٢٠٠ تومانی باقی بماند.

رئیس کارگروه ساماندهی کاغذ در باره  سایر مصوبات این جلسه که به ریاست اسحاق جهانگیری تشکیل شد، توضیح داد: در این جلسه بر وظیفه نظارتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نحوه توزیع این کاغذها تاکید و مقرر شد کاغذهای موجود در گمرک، ظرف دو هفته ترخیص و توزیع شوند.

انتظامی خاطرنشان کرد: رفع موانع و افزایش میزان تولید کاغذ توسط کارخانجات داخلی به‌عنوان یک سیاست مبنایی در اولویت قرار دارد.

وی در جمع‌بندی مباحث جلسه با اشاره به ماموریت ویژه دستگاه‌های نظارتی، افزود: مقرر شد با افرادی که با ارز دولتی کاغذ وارد کرده‌اند و آن‌را خارج از نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا با نرخ‌ آزاد توزیع و یا انبار کرده‌اند با جدیت برخورد شود.

 دستیار ارشد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان ضمن قدردانی از نگاه راهبردی معاون اول رئیس جمهور و مساعدت رئیس بانک مرکزی اظهار امیدواری کرد که با این تصمیمات فوری، التهاب بازار کاغذ فروکش خواهد کرد.

اسدالله امرایی می‌گوید: نمایشگاه کتاب، نمایشگاه نیست و یک فروشگاه است که این موضوع باعث آسیب به کتاب‌فروشی‌های محله‌ها می‌شود.

این مترجم در گفت‌وگو با ایسنا، درباره ارزیابی‌اش از نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران اظهار کرد: نگاه من به نماشگاه بین‌المللی کتاب تهران همیشه نگاه مثبتی بوده است. نمایشگاه بالا و پایین داشته و دارد. به نظرم ایرادی که نمایشگاه کتاب دارد این است که نمایشگاه نیست، بیشتر فروشگاه است و این فروشگاه بودنش به کتاب‌فروشی‌ها به‌ویژه کتاب‌فروشی‌هایی که در محله‌ها هستند آسیب می‌زند؛ کسانی که کتاب نیاز دارند با تخفیف ناشران از نمایشگاه کتاب می‌خرند، پس تا یکی دو ماه فروش کتاب‌فروشی‌ها پایین می‌آید و این موضوع به مرور باعث از بین رفتن کتاب‌فروشی‌های محله‌ها می‌شود.

او درباره پیش‌بینی‌اش از نمایشگاه با توجه به افزایش قیمت کاغذ، گفت: گرانی کاغذ وجود دارد و نمی‌توان برای آن کاری کرد. مسئولان باید فکری به حال آن کنند. بسیاری از ناشران کتاب‌های زیادی دارند و کتاب‌های‌شان نیز آماده عرضه است اما برای چاپ آن‌ها کاغذ ندارند. مسئولان باید فکری به حال کاغذ کنند.

امرایی سپس درباره انتظار خود از نمایشگاه کتاب، بیان کرد: من انتظار خاصی از نمایشگاه ندارم و به عنوان بازدیدکننده طبق روال هر سال به نمایشگاه خواهم رفت. نمایشگاه فرصتی برای دیدن دوستان و برخی از مخاطبان و در جریان کار قرار گرفتن است. البته برخی هم هستند که در نمایشگاه خلاف می‌کنند و کتاب قاچاق و تقلبی می‌آورند که باید با آن‌ها برخورد جدی‌ای در حد ابطال پروانه نشر صورت بگیرد. این‌ها در واقع به ناشر حرفه‌ای ضربه می‌زنند؛ سال گذشته ناشری کتاب‌های پرفروش ناشران دیگر را چاپ کرده بود و می‌فروخت، حتی یک واو را هم جا نینداخته و به خودش زحمت حرف‌چینی نداده بود. به نظرم باید برای صدور پروانه نشر دقت بیشتری شود.

او درباره وضعیت عرضه کتاب‌هایش در نمایشگاه نیز گفت: چاپ جدید «ظلمت در نیمروز» نوشته آرتور کستلر را نشر نیماژ در نمایشگاه عرضه می‌کند، چاپ قبلی این کتاب با نشر نقش و نگار منتشر شده بود. همچنین ترجمه مجموعه شعری از شاعران جهان با ویراست جدید و با عنوان «درناها غریب می‌آیند و غریب می‌روند» در نشر نفیر عرضه خواهد شد. این مجموعه شعر نیز پیش‌تر با عنوان «حریر مهتاب» چاپ شده بود. بیشتر کارهایم تجدید چاپ است؛ مثلاً رمان «کوری» و «بینایی» از ژوزه ساراماگو را نشر مروارید عرضه خواهد کرد.

سی‌و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از ۴ تا ۱۴ اردیبهشت‌ماه در مصلای تهران برگزار می‌شود.

 

برندسازی در حوزه چاپ و نشر کتاب مثل کالاهای دیگر نوعی جلب اعتماد مشتری و مخاطب است که بخش مهمی از پازل تولید و فروش در بازار کتاب است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از (ایبنا) برندسازی در حوزه بازرگانی مساوی بالا بردن اعتبار و کیفیت یک کالا یا جنس برای مشتری‌هاست ولی در حوزه چاپ و نشر کتاب معنی بهتری می‌دهد که شامل تبلیغات مناسب، توزیع و ارتباط موثر با مخاطب و ترغیب آنها برای تهیه و خرید محصولات و خدمات است. همانقدر که محتوای کتاب مهم است برندسازی نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. در اینجا روش‌های موثر برای برندسازی کتاب‌ها توضیح داده شده است که به نظر می‌رسد در دنیای امروزی با این حجم مطالب منتشر شده یکی از ضروریات فروش کتاب باشد:

 

1. اعتماد

نوشتن یک کتاب خود بخشی از پازلی پیچیده در روند تولید و فروش آن است. در حقیقت در دنیای امروزی نوشتن کتاب ساده‌ترین بخش این پازل است که از همان ابتدا محل قرارگیری آن مشخص شده است ولی باید اولین بخش برندسازی برای موفقیت احتمالی کتاب پیش‌بینی شود. باید مخاطب را نسبت به محتوا، نویسنده و ژانر کتاب آشنا کرد و اعتمادش را نسبت به کیفیت آن جلب کرد. همگان استیون کینگ را به عنوان نویسنده داستان‌های تریلر می‌شناسند یعنی اولین مرحله برندسازی برای کتاب‌های کینگ به طور خودکار تامین شده است.

 

2. خارج از گود بایستید

در آمریکا و سایر کشورهای جهان سالانه میلیون‌ها کتاب با موضوعات مختلف چاپ می‌شود. طبق گزارش سایت بوکر در سال 2017 بیش از یک میلیون کتاب تنها از سوی نویسندگان خودنشر وارد بازار کتاب شد که این رقم نسبت به کتاب‌های دارای شابک در سال 2012 نزدیک به 156درصد افزایش نشان می‌دهد. با این حجم انبوهی از کتاب‌ها بهتر است وارد گود نشوید و سعی نکنید با شبکه‌های اجتماعی با دیگر ناشران رقابت کنید. تجربه نشان می‌دهد نویسندگان با کیفیت به تدریج شناخته می‌شوند و تنها کافی است که در سایت یا وبلاگ خود بخش‌هایی از کتاب را برای مخاطب منتشر کنید.

 

3. چشم انداز در حال تغییر طبع و نشر

هرچند امروز با وجود فرمت‌های فراوان کتاب مثل نسخه‌های دیجیتال و صوتی بسیاری از نویسندگان خودنشر به این حوزه‌ها روی می‌آورند ولی چاپ سنتی کتاب را فراموش نکنید. این مقوله آنقدر مهم است که بعضی از نویسندگان بزرگ کتاب‌های خود را تنها با فرمت کاغذی یا چاپی منتشر می‌کنند. ناشران به نویسندگان خوب اهمیت می‌دهند و کار ارزشمند را می‌شناسند. جف بزوس صاحب آمازون می‌گوید یک برند به مشتری در حقیقت شما را یادآوری می‌کند.

 

4. برندسازی به فروش کمک می‌کند

اگر در کار و شغل نویسندگی جدی هستید و می‌خواهید از این طریق امرار معاش کنید و پول درآورید نیاز به تمرکز روی برند خودتان کنید. برندسازی خوب به شما اجازه می‌دهد قبل از کتاب خودتان را به مخاطب معرفی کنید و بتوانید در جهت فروش بیشتر کتاب امکانات لازم را فراهم کنید. برندسازی یعنی تهیه گزارش خوب و قوی از خودتان و نوشته‌هایتان است.

 

مدیرعامل خانه کتاب ایران گفت: از مجموع ۱۷ هزار پروانه نشر که در کشور صادر شده تنها کمتر از ۵۰۰ ناشر به مفهوم حرفه ای در این حوزه فعالیت می کنند.مدیرعامل خانه کتاب ایران بیان کرد: با توجه به شرایط اقتصادی کشور در برخی حوزه ها، کتاب های تجدیدچاپ کمتر شده و کتاب های چاپ نخست رو به افزایش است که خود آسیب تلقی می شود.

 وی گفت: در کنار این مساله باید برای افزایش ترجمه در حوزه کتاب نیز فکر اساسی کرد زیرا که اکنون بیشتر ترجمه ها به سمت کتاب های کودک و نوجوان رفته است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از شعار امسال، نیکنام حسینی پور اظهار کرد: آمار ۱۷ هزار پروانه نشر صادر شده نشان دهنده تعداد ناشران نیست زیرا که بسیاری از آنها پروانه فعالیت گرفته اند اما، فعالیتی در این حوزه ندارند.

وی افزود: از مجموع پروانه های صادر شده شاید حدود پنج هزار ناشر داشته باشیم که باز هم بخشی از آنها فعال هستند و اکنون تنها کمتر از ۵۰۰ ناشر به صورت حرفه ای کار می کنند. حسینی پور گفت: نشر در کشور ما چاره ای جز حرکت به سمت حرفه ای شدن برای حضور در بازارهای خارجی و ادامه حیات در بازار داخلی ندارد.

وی با اشاره به چاپ و تولید افزون بر یک هزار جلد کتاب در سال گذشته، افزود: امسال نیز تا کنون این میزان با پارسال برابری می کند که امیدواریم تا پایان سال تغییر کند.

مدیرعامل خانه کتاب ایران بیان کرد: با وجود این و با توجه به شرایط اقتصادی کشور در برخی حوزه ها، کتاب های تجدیدچاپ کمتر شده و کتاب های چاپ نخست رو به افزایش است که خود آسیب تلقی می شود.

وی گفت: در کنار این مساله باید برای افزایش ترجمه در حوزه کتاب نیز فکر اساسی کرد زیرا که اکنون بیشتر ترجمه ها به سمت کتاب های کودک و نوجوان رفته است.

وی افزود: ترجمه خوب است ولی باید دو طرفه باشد و به سایر حوزه ها نیز گسترش داده شود. حسینی پور در ادامه یادآور شد: اکنون در کشور افزون بر یک هزار و ۵۰۰ کتابفروشی داریم که فقط بخشی از آنها کار صرف کتابفروشی می کنند و بخش دیگر ترکیبی از کتابفروشی و فروش نوشت افزار و دیگر اقلام فرهنگی است.

 وی با اشاره به محدود بودن عرضه کتاب به معنای واقعی، اظهار کرد: شرایط اقتصادی کشور به نوعی اقتضا کرده که در کنار فروش کتاب سایر لوازم و محصولات فرهنگی نیز در کتابفروشی ها ارایه شود. حسینی پور با تاکید بر اینکه فرهنگ در کشور ما وضعیت خوبی ندارد، گفت: باید بیشتر از این به این مقوله مهم در کشور توجه شود.

 

قیمت هر بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی در بازار آزاد امروز به ۴۱۰ هزار تومان رسید. ناشران می‌گویند در هیچ سالی این‌اندازه وضعیت ناامیدکننده نشر را مشاهده نکرده‌اند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران پویا، بازار کاغذ افسار گسیخته است، این جمله ورد زبان این روز‌های ناشران است؛ ناشرانی که می‌گویند در طول سال‌های گذشته با وجود اینکه بار‌ها و بار‌ها دوستانشان این حرفه را رها کرده و یا ورشکسته شده‌اند، اوضاع نشر هیچ‌گاه این چنین ناامیدکننده نبوده است.

قیمت کاغذ تحریر در بازار آزاد در روز‌های گذشته افزایش قابل توجهی داشته است، دلیل این افزایش چندان مشخص نیست،، زیرا کاغذی که با افزایش قابل توجه در ماه‌های گذشته به نرخ ۲۰۰ هزار تومان رسیده و چند ماهی ثابت مانده بود، در کمتر از دو ماه نرخ ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان و امروز ۴۱۰ هزار تومانی برای هر بند را تجربه کرده است.

هر بند کاغذ ۷۰ گرمی اندونزی امروز در بازار آزاد به نرخ ۴۱۰ هزار تومان معامله شد. همچنین کاغذ گلاسه براق نیز کیلویی ۲۳ هزار تومان بفروش رفته است؛ این در حالی است که ناشران کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را در ساماندهی بازار کاغذ ناتوان می‌بینند. از سوی دیگر، چاپخانه‌داران نیز معتقدند که اقدامات وزارت فرهنگ در نادیده گرفتن چاپخانه‌ها به عنوان مصرف‌کنندگان کاغذ موجب برهم خوردن نظم بازار و افزایش غیر قابل توجیه قیمت کاغذ در بازار شده است.

همچنین برخی از واردکنندگان کاغذ و اعضای کارگروه کاغذ معتقدند که اقدامات بانک مرکزی مسبب اصلی مشکلات پیش آمده برای کاغذ است،، زیرا یا برای واردات کاغذ ارز اختصاص نمی‌یابد یا اینکه ارز‌های دیگر غیر از یورو در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد. با توجه به اینکه واردکننده تمامی مراحل را با ارز یورو طی کرده است، نمی‌تواند با ارز دیگری مثل یوآن کار را ادامه دهد، بنابراین واردات متوقف می‌شود.

تأمین ارز مورد نیاز، تسهیل در واردات، فعالیت بیشتر واردکنندگان در حوزه کاغذ، نظارت جدی بر بازار و استفاده از عوامل بازدارنده در خصوص افزایش‌های غیرواقعی می‌تواند التهاب بازار کاغذ را تا اندازه‌ای کاهش دهد، از سوی دیگر حمایت از تولید داخلی کاغذ، اجازه برداشت چوب از جنگل‌های شمال همراه با نظارت می‌تواند بخشی از نیاز را پاسخگو باشد.

در چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی شاهد دستاوردهای فراوانی در حوزه "کتاب و نشر" هستیم که از جمله آنها افزایش 136 برابری شمارگان سالانه چاپ کتاب و افزایش 71 برابری تعداد عناوین کتاب است.

 

به گزارش ایسنا، مهمترین دستاوردهای حوزه "کتاب و نشر" در چهل سالگی انقلاب اسلامی به شرح زیر است:

انقلاب اسلامی نشر و اندیشه را از بند خفقان و سانسور پهلوی آزاد کرد.

پس از انقلاب شمارگان سالانه چاپ کتاب، 136 برابر شده و از یک میلیون نسخه در سال 57 به 136 میلیون در سال 95 رسیده است.

تعداد عناوین کتاب نسبت به قبل از انقلاب 71 برابر شده است. از 1.500 کتاب در سال 56 به 107.000 عنوان در سال 96 رسیده است.

قبل از انقلاب اصلاً نمایشگاه کتاب نداشتیم. بعد از انقلاب در سطح ملی و بین‌المللی و استانی نمایشگاه کتاب داریم.

اهمیت انقلاب اسلامی به کتاب، در تأسیس خبرگزاری کتاب، برگزاری نمایشگاه‌های کتاب، خانه کتاب و ... است. برگزاری نمایشگاه‌های کتاب، 12 عنوان جایزه ملی کتاب و راه‌اندازی خبرگزاری کتاب از پدیده‌های اختصاصی پس از انقلاب است.

کل عنوان کتاب‌های ثبت شده کشور از دوره پهلوی اول تا سال 57، تعداد 11.000 بوده که امروز 1.281.996 است. یعنی 117 برابر شده است.

ظهور نویسندگان زن، پدیده پس از انقلاب اسلامی است. قبل از انقلاب به اندازه انگشتان دست هم نبود. امروز 7.300 نویسنده و 70 ناشر زن از پدیده‌های انقلاب اسلامی است.

تعداد 25.000 عنوان کتاب هویت ساز ملی و ایرانی چاپ شده است که قبل از انقلاب کتاب هویت ساز نداشتیم.

آزادی در حوزه نشر قبل و بعد از انقلاب قابل مقایسه نیست.

بزرگ‌ترین ناشر قبل از انقلاب ایران "مؤسسه آمریکایی فرانکلین" بود.

اغلب کتب قبل از انقلاب، ترجمه بود.

رهبران انقلاب اسلامی مولفان برجسته، ناقدان توانمند کتاب، کتابخوان های حرفه ای و مروجان اصلی کتاب در کشور بودند.

رشد کتابخانه های عمومی نسبت به گذشته 6 برابر شده است.

بعد از انقلاب در حوزه نظری هیچ کتابی سانسور نشد و در حالی که کمونیست ها با نظام جنگ مسلحانه می کردند، مبانی نظری و اعتقادی آنها با مجوز چاپ می شد.

افزایش شدید ارزش ارز بر بازار تاثیر جدی داشته و با وجود لحن آرام مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بازار نشر چندان آرام نیست و بحران کاغذ منجر به تدابیر ویژه در دفاتر نشر کتاب و مطبوعات شده است؛ تدابیری که بر تداوم فعالیت با حداقل تولید و حداقل هزینه استوار است اما با این وجود انتظار می‌رود نشریه‌های ضعیف‌تر در نیمه دوم سال با بازار خداحافظی کنند و تماشاچی جدال بزرگ‌ترها برای دوام در این دوران سخت خواهند بود.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تابناک؛ اگرچه ارز قابل توجهی برای واردات کاغذ و تعادل در این بازار تخصیص یافت و در این میان تخلفات عجیبی نظیر واردات 23 میلیون یورو توسط دو شرکت مجهول صورت پذیرفت اما کاغذ همچون دیگر کالاها معادل ارز 4200 تومانی که برای وارداتش تخصیص یافته، عرضه نمی‌شود و باید کاغذ را به قیمتی حتی بالاتر از ارزش دلاری آن در بازار آزاد تهیه کرد و با توجه به قیمت بسیار نجومی کاغذ در این مقطع، نفس بسیاری از نشریات به شماره افتاده و تدابیر خاصی از سوی رسانه‌های کاغذی در پیش گرفته شده است.

برخی هفته‌نامه و ماهنامه‌ها به صورت انتشار دوهفته‌نامه یا دوماهنامه رفته‌ و یا انتشار نامنظم را در دستور کار دارند و برخی دیگر انتشار را موقتاً متوقف کرده و می‌کنند. درباره روزنامه‌ها که باید به صورت روتین منتشر شوند، وضعیت پیچیده‌تر است و تعطیلی روزنامه‌ها که از سال گذشته آغاز شده، با شتاب بیشتری تداوم خواهد یافت و با توجه به آنکه اساساً خرید کاغذ با قیمت آزاد نیز به سادگی ممکن نیست، برخی صاحبان نشریات در پی تعطیلی تا بهبود فضا برآمده‌اند و بدین ترتیب انتظار می‌رود شمار قابل توجهی از روزنامه‌ها در نیمه دوم سال تعطیل شوند.

گروهی از نشریات دارای پشتوانه مالی بیشتر ضمن خرید کاغذ در حد توانشان، در پی حذف ویژه‌نامه‌ها، کاهش صفحات، کاهش تیراژ و تمرکز توزیع تیراژ باقی مانده در مناطقی که درصد فروش‌شان بیشتر است و رویکردهای اینچنینی هستند. همزمان با این اقدامات برای تداوم حیات نشریات، تقریباً همه نشریات به دنبال متاع نایاب کاغذ دولتی هستند که ظاهراً وجود خارجی ندارد و اگر وجود داشته باشد نیز بعید به نظر می‌رسد در حدی باشد که بتوان نیاز عظیم مطبوعات را برطرف نماید.

 

با همه این تدابیر پیش بینی می‌شود شماری از نشریات دارای پشتوانه برای تداوم انتشار در سال 1398 با مشکل جدی مواجه شوند و در نهایت در طول سال آینده رسانه‌های کاغذی به مراتب کمتری منتشر شود و در عین حال نشریات باقی مانده نیز تنها با افزایش شدید قیمت روی جلد توان بقاء را دارند؛ رویکردی که طبیعتاً به این نشریات نیز ضربه می‌زند، چرا که در شرایط کنونی نیز خرید رسانه کاغذی جزو اولویت‌‍‌های اغلب مردم ایران نیست و با گران‌تر شدن نشریات، مطبوعات از سبد اولویت‌های گروه دیگری از مردم نیز حذف خواهد شد.

البته صرفاً وضعیت مطبوعات پیچیده نشده بلکه در حوزه نشر کتب نیز وضعیت بسیار پیچیده است. انتشار کتب چاپ اول با وسواس فراوان صورت می‌پذیرد و در این دوران که زینک نیز به نایابی کاغذ است، تنها کتبی به لیتوگرافی فرستاده می‌شوند که اطمینان نزدیک به صد‌در‌صد از فروش‌شان وجود داشته باشد، چرا که با قیمت پشت جلد کتاب‌های تازه که متاثر از قیمت کاغذ رشد قابل تاملی داشته، کتاب مشاهیر نیز به سختی به فروش می‌رود. همچنین ناشران در تجدید چاپ نیز همین رویکرد را در پیش گرفته‌اند تا زمانِ خوابِ سرمایه به حداقل برسد.

این نخستین تبعات افزایش شدید قیمت ارز برای اهالی فرهنگ است که اگرچه ممکن است با تنفس‌مصنوعی‌های دولت برای دوره کوتاهی رفع شود اما فرجام کار در بلندمدت جز این نیست. باید رهاسازی اقتصاد فرهنگ مستمراً رخ می‌داد، تا حوزه نشر در چنین شرایطی بتواند روی پای خود بایستد اما متاسفانه مسئولان فرهنگی در هر دوره برای جلب رضایت بخشی از گروه‌های ذینفع از اخذ تصمیم‌های سخت پرهیز کرده و به توزیع تسهیلات می‌پرداختند؛ تسهیلاتی که دیگر پاسخگوی فعالان این حوزه نیست.

 

 به گزارش چاپ و نشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان محمد عزیزی مدیر مسئول انتشارات روزگار، در خصوص دانلود غیرقانونی کتاب گفت: دانلود غیر قانونی کتاب، ضرر زیادی به ناشران می زند؛ چراکه ناشران برای آماده سازی یک کتاب زحمت زیادی می‌کشند. ناشر کتاب را جستجو و  تهیه می‌کند و سپس آن را به مترجم یا مولفی می دهد که کتاب را بنویسد و در آخر اثر در انتشاراتی ویرایش و منتشر می شود. با وجود این مشقت ها عده ای به سادگی کتاب را  غیر قانونی، دانلود می کنند.

 

وی افزود: کسانی که کتاب را غیرقانونی دانلود می کنند، با دو انگیزه این کار را انجام می دهند؛ عده ای از این افراد نیت خیرخواهانه دارند و می خواهند خوراک مناسبی برای خوانندگان اثر تهیه کنند، اما عده ای دیگر با نگاهی غارتگرانه این کار را انجام می دهند. در هر دو صورت دانلود غیرقانونی کتاب، اشتباه است. این کار  زحمت گروهی را که اثر را آماده کرده اند، هدر می دهد. برفرض که زحمات معنوی ناشران برای انتشار کتاب با دانلود غیرقانونی آن از بین نرود، اما به طور قطع زحمات مادی آن ها هدر می رود. دانلود غیرقانونی کتاب به نوعی غارت اثر دیگری است.

 

مدیر مسئول انتشارات روزگار با اشاره به تاثیر دانلودهای غیرقانونی بر انگیزه ناشران، بیان کرد: دانلود غیرقانونی کتاب به میزان زیادی روی انگیزه ناشر برای انتشار کتاب تاثیر می گذارد. وقتی دانلود غیر قانونی صورت می گیرد ناشر احساس می کند، اگر کتاب از مجرای واقعی اش به دست خواننده آن می رسید، حاصل فروش آن هم نصیب ناشر، مترجم و نویسنده اثر می شد. دانلود غیرقانونی کتاب ناشران مترجمان و نویسندگان را از مالکیت اثرشان، محروم می كند.

 

عزیری در خصوص کتاب هایی که سر خیابان ها فروخته می شوند، اظهار کرد: کسانی که کتاب را سر خیابان می فروشند، از روی یک اثر موفق کپی می کنند و با آرم همان انتشارات، کتاب را می فروشند. وزارت فرهنگ و اشاد اسلامی و نیروی انتظامی در مقطعی با این افراد برخورد می کردند، اما دوباره برخی کتاب ها کنار خیابان فروخته می شود. فروش غیر قانونی کتاب، مانند دانلود غیرقانونی یأس ناشر، نویسنده، مترجم و پژوهشگر در نگارش و انتشار کتاب را به همراه دارد. با طی شدن  پروسه غیر قانونی فروش کتاب، در آمد حاصل از یک اثر یکباره به دست سود جویان می افتد.

 

به گزارش چاپ و نشر به نقل از روابط عمومی موسسه نمایشگاه‌های فرهنگی ایران، نمایشگاه کتاب سئول از 20 تا 24 ژوئن(30 خرداد تا 2 تیر ماه) در محل نمایشگاهی «کوئکس» برگزار می‌شود. 32 کشور و 480 شرکت انتشاراتی در این دوره از نمایشگاه حضور دارند. با توجه به بهبود روابط بین کره جنوبی و کره شمالی، در این دوره سالنی برای نمایش کتاب‌ها و تصاویری از کره شمالی اختصاص داده شده است تا تصویر مناسبی از کره شمالی در این نمایشگاه معرفی شود. با توجه به موضوع مورد تاکید نمایشگاه، تمام فعالیت‌ها برای ایجاد فرهنگ جدیدی از کتاب خواندن برای مردم انجام می‌شود.

جمهوری اسلامی ایران براساس کلیات تفاهم‌نامه‌ای که به صورت شفاهی با نمایشگاه کتاب سئول در سی‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به توافق رسیده بود، در غرفه‌ای به مساحت 18 مترمربع در این نمایشگاه حضور دارد و کتاب‌هایی در حوزه ایرانشناسی، کودک و نوجوان، هنر، ادبیات معاصر و دین را در معرض دید قرار داده است.

رونمایی از دو عنوان کتاب به زبان کره‌ای با عناوین «تاریخ ایران و پرشیا» و «مجموعه آثار شعرای نامی ایران» از دو مولف ایرانی و کره‌ای، دعوت از ناشران خارجی برای حضور در نمایشگاه کتاب تهران، امضاء تفاهم‌نامه همکاری مشترک با نمایشگاه کتاب سئول، معرفی طرح بورسیه برای ناشران، نویسندگان و مترجمان فعال در حوزه کتاب‌های فارسی و معرفی کتاب‌های طرح «گرنت» از جمله برنامه‌هایی است که در غرفه ایران دنبال می‌شود.

یادآور می‌شود فعالیت‌های غرفه ایران در نمایشگاه کتاب سئول از امروز (30 خرداد) آغاز و تا 3 تیرماه ادامه دارد.

شعله‌های بازار کاغذ، رفته رفته به بازار کتاب هم زبانه کشیده است و بهای خواندن کتاب را در سرزمین ما که تا پیش از این نیز به کتاب‌نخوانی شهره بود بالا برده است. اگر گذرتان این روزها به بازار کتاب افتاده باشد، کم نیستند آثاری که وقتی به دنبال قیمت آنها برای خرید می‌گردید، با برچسبی به روی محل درج قیمت آنها مواجه می‌شوید که نشان از درج قیمتی تازه به روی آنها دارد و این یعنی مصرف‌کننده به طور مستقیم با تبعات گرانی کاغذ و تاثیر شرایط ارزی کشور بر فروش کاغذ را بپذیرد تا شاید روزی روزگاری از دل جلسات مدیران برای ثبات قیمت کاغذ معجره‌ای بیرون بیاید که رنگ عمل و واقعیت را نیز به خود ببیند.

شوک نخست و یک تجربه تاریخی

قیمت کاغذ و تاثیرگذاری آن بر فروش کتاب و قیمت کتاب برای نخستین بار در سال ۹۰ بود که خود را به شکلی جدی به رخ بازار کتاب کشید. درست در نیمه تابستان سال ۹۰ بود که به همراه شعله‌های گرم تابستانی هوا، شعله‌های قیمت روز به روز بالا رونده کاغذ نیز به جان بازار کتاب افتاد کاغذ تحریر از بندی بندی سی‌هزارتومان ناگهان تا بندی نود هزار تومان افزایش قیمت داد و شوک ناشی از آن گریبان تمام بازار را گرفت.

ماجرا چه بود؟ تحریم. ناتوانی واردکنندگان برای واردات کاغذ و در نتیجه بالا رفتن قیمت کاغذ و گران‌شدن کتاب که ناشران ناچار از آن بودند. در آن زمان برای مساله کاغذ در وزارت ارشاد کارگروهی شکل گرفت و گفته شد که با همکاری وزارت وقت بازرگانی برای این مساله تدبیری اندیشیده می‌شود  و در نهایت این بازار بود که تعادل را با تنطیم عرضه و تقاضا به خود بازگرداند و قیمت حدود بندی ۶۰ هزار تومان برای کاغذ رقم خورد. با این همه پرش قیمت کتاب و بالا رفتن آن امر ناچاری بود که در آن زمان گریبان مخاطب نحیف کتاب را گرفت.

شاید به نوعی بتوان تلاش‌های صورت گرفته در هفت سال گذشته برای بازگرداندن کتاب به سبد خرید خانوار و نیز ارائه انواع یارانه‌های خرید اعم از برگزاری پویش کتابخوانی با ارائه کتاب‌هایی با قیمت ارزان، یا تخفیف‌های دولتی و ... برای فروش کتاب را برای رفع شک ناشی از این اتفاق قلمداد کرد؛ شوکی که این روزها دوباره در بازار کتاب دیده می‌شود و رفته رفته در حال گرفتن گریبان تمامی مخاطبان و قبل از آن تمامی ناشران است.

شوک دوم و عبرت نگرفتن از تجربه تاریخی

کاغذ به هر تقدیر در ایران به کالایی که با سرمایه‌گذاری داخلی بتوان بخش اعظم مصرفش را تامین کرد مبدل نشد. در این زمینه حرف‌های بسیاری می‌توان زد که از این مجال خارج است. عمده مصرف داخلی کاغذ در کشور حتی در نهادهای دولتی با واردات تامین می‌شود و در این میان ناشران نیز از خرید آن مستثنی نیستند. با وجود اینکه در روزهای گذشته اعلام شد که بانک مرکزی با تخصیص ارز دولتی برای واردات کاغذ موافقت کرده است اما بازار کتاب به این مساله واکنش منفی نشان داده است. قیمت هر بند کاغذ بالکی که این روزها برای انتشار کتاب طرفدار زیادی دارد به بالای نود هزار تومان رسیده است اما تجربه تاریخی قبل به ناشران می‌گوید که پیش از هر چیز باید خود به فکر سرمایه و فعالیت تجاری خود باشند و بر همین اساس نیز ناشران کم‌کم  و به ناچار در تدارک چاپ برچسب‌های جدید قیمت برای محصول خود افتاده‌اند  اما آیا این مساله از نظر قانونی خالی از ایراد است؟

تغییر قیمت کتاب و قانون

محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران درباره این پدیده می‌گوید که درج برچسب تغییر قیمت به روی کتاب غیرقانونی نیست اما غیر متعارف است.

وی در این زمینه اینطور توضیح می‌دهد: کتاب در زمره معدود کالاهایی است که قیمت آن در داخل محصول درج می‌شود و خدشه ناپذیر است. اگر قرار باشد قیمت کتاب تغییر کند به طبع آن باید حق‌الزحمه مولف و مترجم نیز تغییر و آنها نیز از مساله سود ببرند که این اتفاق نمی‌افتد و همین این تغییر قیمت را امری نامتعارف می‌کند.

 

وی ادامه داد: در زمینه تغییر قیمت کتاب باید مجموعه‌ای از عوامل را در نظر گرفت. نخست اینکه مخاطب با مشاهده تغییر نامتعارف کتاب آن را پس زده و از خرید آن منصرف می‌شود از سوی دیگر نمی‌توان به ناشر و تولید کننده گفت که به تغییرات بازار بی‌تفاوت بمان و برای آن کاری نکن. مساله ما الان این است که در مواجهه با این دست پدیده‌ها قاعده‌مندی و تعاریف دقیقی برای تغییر قیمت محصول نداریم و در بهترین حالت بازار و قانون عرضه و تقاضا است که وضعیت را مشخص کرده و محدوده‌ای را مشخص می‌کند.

با این همه کم نیستند ناشرانی که تصمیم گرفته‌اند که در وضعیت خاص موجود مخاطبشان را تحت فشار قرار نداده و او را قربانی بازار نکنند. ناشرانی که اعلام می‌کنند آثار موجودشان را با قیمت فعلی مندرج در آن به فروش می‌رسانند و افایش قیمت را منوط به تجدید چاپ کتاب کرده‌اند. اما در نهایت و در وضعیت بی‌ثبات فعلی آنچه در نهایت متضرر می‌شود جریان فرهنگ عمومی در کشور و مخاطب تشنه‌ای است که آبشخور ارزان‌تری را در مقابل کتاب برای رفع عطش خود جستجو خواهد کرد. آبشخوری که به تناسب ارزانتر بودنش ممکن است او را با آسیب‌های جدی‌تری نیز در مواجهه با خودش روبرو کند.