کاغذ در سال جاری وضعیت نابسامانی را تجربه کرد. هر چند وزارت ارشاد تلاش کرد تا اوضاع را بهبود بخشد،‌ اما به نظر می‌رسد در سال آینده با مشکلات بیشتری روبرو خواهیم بود،‌ زیرا هم واردات محدودتر شد و هم خط تولید داخلی کوچک‌تر.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران،‌ آذر ماه که به پایان برسد،‌ 9 ما از سال 97 می‌گذرد،‌ 9 ماهی که برای بسیاری از صنایع  پر از چالش و مشکلات اقتصادی بود،‌ در این میان بازار متلاطم سال‌های اخیر چاپ و نشر درگیر مشکلات متعدد دیگری از جمله گرانی بیش از اندازه کاغذ و مقوا و در مواقعی کمبود کاغذ در کشور شد. موضوعی که سید‌عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارتخانه متبوع‌اش تلاش کردند با ورود به آن، مشکلات بدنه نشر را مرتفع سازند که البته بحق هم باید گفت‌، این ورود اگرچه مخالفانی به ویژه در حوزه ورود کاغذ به فهرست کالاهای اساسی بهره‌مند از ارز 4200 تومانی داشت‌، اما تا اندازه‌ای برخی از مشکلات ناشران را در دسترسی به  کاغذ برطرف کرد، سامانی هر چند اندک به بازار کاغذ داد و وضعیت واردات را بهبود بخشید.

اما این بهبود نسبی نتوانست مشکلات دسترسی به کاغذ را برطرف کند،‌ از طرف دیگر بی‌سامانی بازار ارز در ماه‌های اخیر و درگیر بودن صنایع دیگر موجب شده تا واردات کاغذ نیز دچار مشکل شود. هر چند وزارت ارشاد و وزارت صنایع همکاری خوبی با واردکنندگان مورد تأیید خود برای انجام مراحل مقدماتی اقدام به واردات کاغذ کرده‌اند‌، اما انتظار چند ماهه این واردکنندگان در صف تخصیص‌های ارزی بانک مرکزی مشکل آفرین شده است.

علی‌اکبر تورانیان، یکی از ناشرانی است که در فهرست نخست واردات کاغذ برای واردات دو  هزار تن کاغذ به ارزش بیش از یک میلیون دلار تأیید شده است‌، اما تاکنون موفق به دریافت ارز تخصیص یافته از بانک مرکزی نشده است.

 شرکت تعاونی ناشران استان قم نیز که اخیراً موفق به واردات 250 تن کاغذ چاپ و تحریر به کشور شد‌ه است، برای واردات شش هزار تن کاغذ ثبت شده در فهرست نخست نتوانست ارز بانک مرکزی را دریافت کند.

البته برخی دیگر از افراد این فهرست توانسته‌اند بخشی از کاغذهای ثبت شده را وارد کنند،‌ برای نمونه محمد متولی توانست از بانک مرکزی برای واردات 300 تن کاغذ چاپ و تحریر ارز دریافت کند. این محموله به زودی به ایران می‌رسد و در اختیار اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران برای توزیع قرار می‌گیرد. مابقی کاغذهایی که متولی متعهد شده وارد کند، 500 تن است که هنوز موفق به دریافت ارز آن نشده است.

با این اوصاف می‌توان انتظار داشت که با توزیع کاغذهای کشف شده از انبارهای محتکران و کاغذهایی که واردکنندگان پیشین داوطلبانه در اختیار وزارت ارشاد برای توزیع قرار داده‌اند‌، تا پایان سال موجودی کاغذهای توزیعی نیز به اتمام رسد؛ بنابراین سال 98 سال چندان خوبی برای کاغذ چاپ و تحریر کشور نخواهد بود. طبیعی است در شرایطی که واردات نابسامان است،‌ تولید داخلی می‌تواند گره‌گشا باشد،‌ اما تولید داخلی کاغذ نیز در یکی دو سال اخیر دچار مشکلاتی از جمله نبود مواد اولیه شده است. با اجرایی شدن قانون منع برداشت چوب از جنگل‌های شمال، کارخانه چوب و کاغذ مازندران بزرگترین تولیدکننده کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه در کشور نیز خط تولید خود  را برای یک سال متوقف کرد و اکنون بعد از گذشت چند ماه از آغاز فعالیت خط تولید چاپ و تحریر تنها بخشی از ظرفیت تولید را پاسخگوست.

علیرضا آهی، مدیرعامل کارخانه چوب و کاغذ مازندران، در این زمینه می‌گوید:  ما امسال 34 درصد ظرفیت خود تولید داشتیم و تقریباً 20 هزار تن تولید کردیم.

وی درباره افق پیش رو برای سال آتی گفت:‌ با این شرایطی که در کشور است و وضعیت واردات چوب و خمیر کاغذ، برای سال آینده توسعه‌ای نخواهیم داشت‌. ما ازابتدای سال تاکنون نتوانستیم هیچ واردات چوبی داشته باشیم،‌ بهره‌برداری از جنگل‌ها ممنوع شده و ما با مشکل نقدینگی و کمبود مواد اولیه روبرو هستیم.

آهی در خصوص مشکلات موجود برای واردات چوب به کشور گفت:‌ چوب ابتدا در گروه کالایی یک قرار داشت،‌ اما بعد به گروه دو که از ارز نیمایی بهره‌مندند‌، اضافه شد و خوب ما نتوانسته‌ایم هنوز ارز نیمایی را دریافت کنیم.

وی همچنین از دوبرابر شدن قیمت جهانی چوب خبر داد و گفت: هر تن چوب که 57 دلار قیمت داشته به 127 دلار رسیده است،‌ بنابراین تولید داخلی کاغذ نیز چندان مقرون به صرفه نیست. پس ما در کارخانه مازندران به سفارشاتی که داشتیم پایبند هستیم نه افزایش تولید. برای نمونه امسال قرار است 10 هزار تن به آموزش و پرورش کاغذ دهیم که تاکنون بخشی از این تعهد انجام شده است.

با توجه به مشکلات پیش آمده در تخصیص ارز برای واردات چوب و کاهش چشمگیر تولید داخلی، می‌توان گفت سال 98 سال خوبی برای صنعت چاپ و نشر کشور نخواهد بود و مشکلات دسترسی به کاغذ دوچندان خواهد شد. باید دید کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چاره‌ای در این زمینه خواهد اندیشید یا خیر؟

 

رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ از کاهش قیمت ۴۰ تا ۵۰ هزار تومانی کاغذ در راستای توزیع کاغذ از سوی وزارت ارشاد و راه‌اندازی سامانه توزیع خبر داد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به نقل از تسنیم، سید‌حسن میرباقری رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران پویا‌،‌ از کاهش قیمت کاغذ در هفته‌های اخیر خبر داد و گفت: بدنیال توزیع کاغذ از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و راه‌اندازی سامانه توزیع قیمت کاغذ تحریر در بازار هر بند ٤٠ تا ٥٠ هزار تومان با کاهش مواجه شده است.

وی ادامه داد:‌ کاغذهایی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اخیراً‌ توزیع کرد،‌ به صورت داوطلبانه از سوی واردکنندگان کاغذ تامین شده بود و با ورود پارتی‌های جدید کاغذ که بر اساس فهرست مورد تایید کارگروه کاغذ ارشاد تهیه شده است‌، قیمت‌ها کاهش قابل توجه دیگری را نیز تجربه خواهند کرد.

 میرباقری در پاسخ  به انتقادات درباره مشخص نبودن سرنوشت ٩٨ درصد کاغذهای وارداتی یکسال گذشته گفت:  کاغذهایی که طی یکسال گذشته در بازار توزیع شده است‌، پس چگونه تامین شده؟ از سوی دیگر برخی نیز ارز گرفتند،‌ اما کاغذ وارد نکردند‌، ما همان ابتدا گفتیم که بسیاری از این افراد عضو انجمن نیستند،‌ مراجع دولتی و قضایی بسیاری از این‌ها را تحت تعقیف قرار داده‌اند.

 

چاپ کتاب‌هایی با کیفیت عالی و قیمت‌های نجومی جز ایجاد فضایی لوکس و برندسازی در حوزه نشر و کتاب تاثیر دیگری نخواهد داشت.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، در سال‌های اخیر شاهد تاثیر مسائل اقتصادی بر حوزه چاپ و نشر بوده‌ایم؛ به طوری که نویسندگان و ناشران، کتاب‌ها را با تعداد نسخه‌های بسیار پایین به چاپ می‌رسانند و حتی بسیاری از تازه‌کار‌ها روز‌ها و ماه‌ها در پی کسب اعتماد ناشران، برای چاپ کتاب‌هایشان تلاش می‌کنند؛ اما سلبریتی‌هایی که به نویسندگی روآورده اند، کاملا از این موضوع جدا هستند.

استعداد و توانایی در استفاده و جذب مخاطب با کلمات کتاب رکن اصلی در نویسندگی است. نویسندگان مطرح با استفاده از واژه‌های مفهوم مردم را به کتاب‌های خود جذب و پیام خود را به آن‌ها می‌رسانند، درنتیجه کتاب‌های بی محتوا و پوچ به مردم جامعه عرضه نمی‌کنند. این گامی موثر در مسیرمسائل فرهنگی جامعه است.

داشتن دغدغه فرهنگی و دعوت مردم به کتاب و انتشار کتاب از سوی سلبریتی‌ها عملی شایسته است، اما امکان افزایش سرانه مطالعه در کشور را بالا نمی‌برد. چاپ کتاب‌هایی با کیفیت عالی و قیمت‌های نجومی جز ایجاد فضایی لوکس و برند سازی در حوزه نشر و کتاب تاثیری نخواهد داشت. این کتاب‌ها خود را پشت نام نویسنده پنهان کرده و فقط به پشتوانه نام نویسنده سلبریتی و صفحه اینستاگرامش فروش زیادی کسب می‌کنند.

این گونه کتاب‌ها اگر به پای میز نقد و بررسی کشانده شوند، قطعا به چاپ دوم نخواهند رسید و می‌توان گفت اعتبار خود را از دست خواهند داد. زیرا فقط برای فالوور‌های اینستاگرام نوشته و تبلیغ می‌شود. در نهایت هم با چند سلفی و امضای کتاب در مراسم رونمایی مدتی شاهد آن در صفحات مجازی خواهیم بود. البته در این میان هنرمندان موفقی در حوزه کتاب مانند ترانه علیدوستی، عادل فردوسی پور، فلامک جنیدی داشته ایم که ورودشان به ادبیات حرفه‌ای بوده است.

از طرفی در همین شرایط شاهد پیشنهاد و دعوت ناشران از سلبریتی‌ها برای چاپ کتاب پست‌های اینستاگرامی خود هستیم که تعجب بسیاری از هنر دوستان اهل قلم را برانگیخته است که آیا واقعا نیاز جدی به این عمل در حوزه نشر و کتاب وجود دارد؟

مهدی رضایی نویسنده، محقق و مدرس حوزه ادبیات داستانی گفت: نوشتن کتاب توسط سلبریتی‌ها فقط برای ناشران آن‌ها مفید است؛ زیرا تعداد نسخه‌های بیشتری از کتاب را در مدت زمان کوتاه به فروش می‌رسانند و سلبریتی‌ها اصلا به این مسئله فکر نمی‌کنند که تا چه اندازه به ضررشان تمام می‌شود. در این میان هم ناشرانی سودجو که به فکر منفعت خود هستند، شخص سلبریتی را وادار به انتشار کتاب می‌کنند؛ بنابراین این گونه آثار در ادبیات ما شاخص نمی‌شود و مخاطبی که این کتاب‌ها را می‌خواند قطعا به شخصی دیگر پیشنهاد نمی‌دهد و همین موجی از نارضایتی عمومی را در پی دارد و اثری منفی خلق خواهد کرد.

وی در خصوص قیمت هنگفت کتاب‌های سلبریتی‌ها گفت: این موضوع در تئاتر هم مشهود است. برای مثال نمایشی که هرشب با بازیگری مشهور روی صحنه می‌رود با بهای بلیت ۱۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد و شب دیگر بازیگری که شهرت ندارد به ایفای نقش پرداخته و آن نمایش به بهای بلیت ۵۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. در واقع شهرت است که سبب پیدایش عرف رقم در برخی مواقع می‌شود.

وی افزود: به هرحال زمانی که کتاب منتشر می‌شود آن را به وزارت ارشاد ارجاع می‌دهیم و در وزارت ارشاد به بررسی کتاب از دیدگاه‌های مختلف پرداخته می‌شود.  باید به این موضوع پرداخته شود که واقعا این قیمت برای کتاب مناسب است؟ و درصورت نامناسب بودن قیمت باید به ناشر اخطار داده شود که متاسفانه این کار صورت نمی‌گیرد. به دلیل گرانی کاغذ و مسائل اقتصادی هر شخصی بالاترین سودی که ممکن است به دست آورد را در نظر می‌گیرد.

رضایی در خصوص توانایی نوشتن ادامه داد: هر هنرمندی دارای دیدگاه و تفکری است؛ اما هنر نویسندگی این است که شما بتوانید دیدگاه و تفکر خودتان را به زیباترین شکل ارائه دهید. این موضوع شامل ادبیات داستانی و شعر هم می‌شود؛ اما زمانی که شخصی ناگهانی از یک حرفه وارد حرفه دیگر می‌شود، دیگر این گونه نیست. بنابراین نمی‌توان گفت که بازیگر فوق العاده توانایی نوشتن فوق العاده هم دارد. در حوزه داستان نویسی هم همین گونه است؛ اگر شخصی داستان نویس خوبی است و جوایزی هم در این زمینه برده، نمی‌تواند داوری کند. زیرا داوری یک حرفه مجزاست.

وی افزود: نمی‌توان گفت هر انسانی که شهرت دارد به هیچ عنوان نباید در حوزه ادبیات فعالیت داشته باشد. در میان ۱۰ الی ۲۰ نفر از سلبریتی‌های نویسنده که من می‌شناسم، ۱ یا ۲ نفراز آن‌ها بسیار خوب هستند و بسیار خوب می‌نویسند. حتی موفق به دریافت جایزه هم شده‌اند. به هرحال من نگران این موضوع که اشخاصی به صورت ناگهانی و با تبلیغات زیاد وارد حرفه ادبیات شده و در خبرگزاری‌ها پررنگ می‌شوند، نیستم. زیرا این‌ها مانند یک طوفان چند دقیقه‌ای هستند که سریع تمام شده و از یاد می‌روند.

 

 

تغییرات و تحولات ارزی تاثیرات بسیاری را بر کالاهای تولیدی در کشورداشته و مشکلاتی را برای تولیدات چاپی، کاغذ، زینک و مواد اولیه ایجاد کرده و موجب نارضایتی نشریات و چاپخانه ها شده در همین راستا در خواست های متعدد برای کاهش مشکلات این حوزه به وزارت صنعت، معدن تجارت ارسال شده است.

به گزارش چاپ ونشر، سید محمود واعظی نماینده ولی فقیه و مدیر مسئول موسسه اطلاعات و شرکت ایران چاپ طی درخواستی از وزارت صمت اعلام کرد: به دلیل افزایش تصاعدی و غیر منتظره بهای کاغذ و همچنین مرکب چاپ مشکلاتی ایجاد شده کتاب و نشریات در وضعیت بدی قرار گرفته اند و نگرانی بسیاری در جامعه مطبوعات کشور ایجاد شده است.

 وی ادامه داد: با توجه به  قرار گرفتن کاغذ در ردیف اول و دریافت ارز دولتی نمی توان انتظار داشت که نیاز حوزه چاپ برطرف شده زیرا زینک که یکی از مواد اولیه و اساسی در چاپخانه ها است در همین ردیف قرار ندارد و چالش ساز شده لذا حضور این دو کالا در کنار هم می‌تواند بستر تولید در چاپخانه ها را فراهم کند.

 واعظی افزود: زینک به عنوان یکی از ملزومات اساسی و تفکیک ناپذیر انتشار و چاپ نشریات محسوب شده و ادامه این روند از بحران ایجاد شده در حوزه چاپ و نشر نمی‌کاهد.

مدیر مسئول موسسه اطلاعات ضمن اشاره به اعلام نارضایتی‏ها اعلام کرد: مکاتبات متعدد، مسئولان در وزارت ارشاد و نشریات همچنین تشکل های صنعت چاپ با وزارت صمت جهت تخصیص ارز حمایتی زینک تا اکنون بی نتیجه بوده و نیازمند توجه بیشتر از سوی مسئولان امر است.

در این راستا، غلامرضا شجاعی؛ مدیرعامل شرکت تعاونی لیتوگرافان ایران و نماینده تشکل های صنعت چاپ و بسته بندی مصرف کنندگان کاغذ استان‌های کشور نیز با اشاره به مشکلات ایجاد شده در صنعت چاپ و نشر گفت: درخواست های متعددی برای در اولویت قرار دادن زینک در گروه یک کالاهای اساسی اعلام و به وزارت صمت ارسال شده اما با بی توجهی روبرو گردیده است.

 وی ادامه داد: نامه های متعدد از ابتدای سال از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی معاونت امور فرهنگی و تشکل ها و تعاونی های حوزه فرهنگی آموزش مطبوعات ناشران و صنایع بسته بندی به وزارت صمت ارسال شده است.

 شجاعی افزود: زینک به عنوان یک کالای استراتژیک در صنعت چاپ با کمبود بسیار مواجه است و در داخل نیز تولید نمی‌شود پس قرار دادن این کالا در ردیف گروه اول لازم و ضروریست این در حالی است که هر زینگ توانایی چاپ چندین تن کاغذ را دارد و در یک کشور مصرف بالایی را به خود اختصاص داده است.

مدیرعامل شرکت تعاونی لیتوگرافان ایران به میزان مصرف زینک در کشور اشاره کرد و گفت: هم اکنون در سال حدود سه میلیون مترمربع زینک مصرف می شود و هزینه ی اضافی را برای واردات به خود تخصیص می‌دهد بهترین نوع این کالا که عموما از کشور چین وارد می شود که حدود ۱۰ میلیون یورو قیمت دارد و در مقایسه با حجم کاغذ وارداتی رقم بالایی ندارد.

 علی اکبر بهبهانی مدیر عامل تعاونی مطبوعات کشور نیز در این زمینه طی نامه ای درخواست پیگیری زینک را توسط شرکت تعاونی سازندگان کلیشه و لیتوگرافی و مهر او پلاک اسکرین خواستار شد و اعلام کرد: زینک به عنوان کالای مهم و مواد اولیه در صنعت چاپ نیازمند توجه بیشتر است این کالا نقشی تاثیرگذار بر امور فرهنگی دارد لذا حمایت از این کالا در صنعت چاپ و بسته بندی امری مهم تلقی می‌شود.

وی افزود: تامین ارز مورد نیاز زینک کمک فراوانی به تعالی و رشد چاپ دارد و پیگیری این درخواست امری ضروری است.

 

 

‌به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایسنا، مدیرعامل خانه مطبوعات استان همدان گفت: نشریات استان در تأمین کاغذ با مشکل مواجه هستند و با وجود وعده‌های داده شده، حتی یک کیلو کاغذ دولتی هم به نشریات تعلق نگرفته است.

‌مهرداد حمزه گفت: هر ساله وزارت ارشاد برای یارانه کاغذ معیارهایی تعیین می‌کند اما متأسفانه استان همدان همیشه در انتهای این لیست دریافتی قرار دارد و این موضوع هیچ علت مشخصی ندارد.

وی با اشاره به اینکه هیچ نشریه‌ای تعطیل نشده است، عنوان کرد: به علت مشکلات مالی و مسائل موجود، نشریات تیراژ چاپ خود را کم کرده‌اند و نشریات 8 صفحه‌ای چاپ خود را به 4 صفحه کاهش داده‌اند.

حمزه تصریح کرد: خوشبختانه در استان همدان مشکل چاپ نداریم و یکی از بزرگترین چاپخانه‌های غرب کشور در استان قرار دارد، تنها مشکل موجود مسائل مالی نشریات است.

مدیرعامل خانه مطبوعات همدان در پایان اظهار کرد: رایزنی‌های بسیاری در زمینه رفع مشکلات نشریات با استانداری، نمایندگان مجلس و معاون مطبوعاتی استان صورت گرفته اما متأسفانه تا به امروز هیچ نتیجه‌ای نداشته است

 

 

مصوبات کارگروه ساماندهی کاغذ به همراه فهرست متقاضیان مورد تأیید وزارت ارشاد که به وزارت صنعت، معدن و تجارت معرفی شده‌اند، منتشر شد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران پویا،‌ اهم مباحث مطرح شده و این مصوبات  به تفکیک تاریخ برگزاری جلسات به شرح زیر است:

اولین جلسه کارگروه ساماندهی کاغذ/ تاریخ برگزاری: 11 شهریور

در راستای اجرای بندهای 1 و 6 کارگروه تنظیم بازار (موضوع ابلاغیه 138228/60 مورخ 97/5/25 )،به منظور نظارت بر فرآیند ثبت سفارش و بررسی در خواست های متقاضیان واردات کاغذ ،کارگروه ساماندهی کاغذ در تاریخ 97/6/11 اولین جلسه را با حضور اعضا برگزار نمود.

اهم مباحث مطروحه و مصوبات:

اولویت بندی درخصوص تخصیص ارز حمایتی به واردکنندگان کاغذ براساس صلاحیت و تخصص باشد. 5 تعرفه گمرکی (48026100،48102200،48025500،48025700،48010000) در این کارگروه بحث می‌شود و سایر تعرفه‌ها براساس مصوبه تنظیم بازار قابل طرح نیست.

با توجه به اینکه در تاریخ 97/5/17 ،اولین لیست متقاضیان مورد تایید واردات کاغذ به تعداد17 مورد  از وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی به وزارت صنعت ،معدن و تجارت ارسال شده و بنا بر گزارش‌های  واصله از برخی متقاضیان در خصوص بروز مشکلاتی، مقرر شد در جلسه آتی این موضوع  تعیین و تکلیف و در صورت عدم دریافت ارز مجددا مورد بررسی و در لیست نوبت دوم اضافه شوند.

تعهد نامه وارد کنندگان مبنی بر رعایت مقررات واردات،عرضه، نحوه،شبکه توزیع ،شیوه قیمت گذاری و نحوه نیز فروش توسط سازمان حمایت مصرف کنندگان تهیه شده و وارد کنندگان کاغذ پس از تایید این کارگروه  و معرفی به وزارت صمت ، این تعهد نامه را در سامانه جامع تجارت بارگذاری کنند.

درخصوص کشفیات کاغذ که توسط مراجع ذیربط انجام می شود، ترتیبی اتحاذ گردد که سازمان تعزیرات حکومت پس از طی مراحل قانونی، با قید فوریت مکشوفات مذکور را به وزارت فرهنگ اعلام تا بلافاصله به شبکه توزیع، تزریق شود.

دومین جلسه کارگروه ساماندهی کاغذ/  تاریخ برگزاری:97/6/18

اهم مباحث  مطروحه و مصوبات:

موضوع درخواست نیاز ناشران آموزشی مطرح و تصمیم گیری نهایی به جلسه بعدی موکول شد. مقرر شد دبیرخانه با کمک دستگاه های عضو جلسه، جدول ثبت سفارش های چند ماهه اخیر و وضعیت فعلی هر یک از آنان را در کارگروه مطرح کند.

با توجه به عدم ارسال لیست موجودی انبارهای توسط انجمن واردکنندگان کاغذ، ضرورت دارد این انجمن در اسرع وقت نسبت به همکاری با وزارت صمت اقدام و لیست درخواستی در اختیار وزات صمت و کارگروه ساماندهی کاغذ قرار گیرد.

مقرر شد دبیرخانه کلیه مصوبات و مقررات مربوط به کاغذ طی چند ماه اخیر را جمع آوری و به جلسه ارائه نماید.

با توجه به پیش نویس شیوه نامه اجرایی کارگروه، مقرر شد اعضا پیشنهادهای خود را برای تنظیم متن نهایی به کارگروه ارائه نمایند.

سومین جلسه کارگروه ساماندهی کاغذ/ تاریخ برگزاری:97/6/26

اهم مباحث  مطروحه و مصوبات:

از تاریخ این مصوبه تمامی درخواست های براساس شماره پرونده 9 رقمی ثبت سفارش مورد بررسی قرار خواهد گرفت و درخواست های فاقد شماره پرونده از دستور کار خارج می شود.

به منظور سامان دهی شبکه توزیع مقرر شد معاونت های امور مطبوعاتی و فرهنگی با استفاده از ظرفیت انجمن ها و اتحادیه های مرتبط نسبت به  ارائه شیوه نامه اجرایی شبکه توزیع کاغذهای چاپ و تحریر و روزنامه اقدام نمایند.

به منظور ایجاد تعادل در بازار و جلوگیری از کمبود کاغذ ناشی از مصرف ناشران و روزنامه ها پرمصرف مقرر شد کارگروه نسبت به قبول درخواست نامبردگان مشروط به اخذ تعهد مبنی  عدم فروش به غیر و صرفاً مصرف  انتشارات یا نشریه خود و همچنین وفق ضوابط و مقررات مربوط اقدم نماید.

درخواست واردات کاغذ بعد از تایید در کارگروه غیر قابل ویرایش بوده و هرگونه ویرایش نیازمند تایید مجدد در کارگروه است. مقرر شد نسبت به دعوت از نماینده وزارت آموزش و پرورش در جلسه کارگروه اقدام شود.

با توجه به تغییرات مستمر در قیمت تمام شده کاغذ وارداتی مقرر شد کمیته تخصصی تعیین قیمت پایه متشکل از انجمن واردکنندگان، نمایندگان حوزه مصرف و سازمان حمایت ذیل کارگروه کاغذ، شکل گرفته و نسبت به تعیین قیمت جدید اقدام نماید.

اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، میزان نیاز کاغذهای گرماژهای مختلف کشور را برآورد و گزارش مربوطه را جهت اخذ تصمیم لازم به کارگروه ارائه نماید. درخواست های اتحادیه ها، تشکل ها و تعاونی هایی که از طریق واسطه های بازرگانی به کارگروه ارسال می شود مورد بررسی قرار نخواهد گرفت.

 نظر به ضرورت معرفی وارد کنندگان  جدید دارای صلاحیت و لزوم تامین ذخایر استراتژیک مطمئن، مقرر شد طی مکاتبه ای با وزیر محترم صمت ، مراتب رفع محدودیت سقف واردات توسط واردکنندگان مورد تایید کارگروه به ایشان اعلام و پس از اخذ موافقت لازم در این زمینه اقدام شود.

مقرر شد دفتر برنامه ریزی، تامین، توزیع و تنظیم بازار ، جدول ثبت سفارش های مربوط به 5 تعرفه مرتبط کاغذ از تاریخ 96/11/1تاکنون را ارائه نماید.

 

 

مجمع ناشران انقلاب اسلامی در خصوص بحران کاغذ در نامه‌ای به کمیسیون فرهنگی مجلس عنوان کرد: سؤال ما این است که چرا وزارت ارشاد، رأساً با شرکت‌های خوب و ارزان‌قیمت نمی‌کند.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از مهر، مجمع ناشران انقلاب اسلامی در راستای حمایت از ناشران ایران و دربارۀ مشکلات پیش‌آمده در بازار کاغذ، بحران قیمت و احتکار این کالای اساسی، نامه‌ای خطاب به کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نوشت.

متن نامه به این شرح است:

 

باسمه‌تعالی

رئیس و اعضای محترم کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی

با سلام و احترام؛

همان‌گونه که مستحضرید، فقدان نظارت جدی دولت در عرصه‌های مختلف، به‌طور بی‌سابقه‌ای حوزه‌های مهم و راهبردی نظام در اقتصاد، فرهنگ و سیاست ازجمله کتاب و نشر را به چالش کشانیده است. به‌جرئت می‌توان گفت مهم‌ترین عامل بیداری نسل‌ها و مؤثرترین رسانه در فرهنگ جوامع و تمدن‌ها کتاب است؛

اما این روزها صنعت نشر به دلیل افزایش بی‌رویۀ هزینه‌های تولید و کاهش قدرت خرید مخاطب، در حال کوچک شدن و روبه ورشکستگی است. نوسانات اقتصادی کار را به‌جایی کشانیده که اکثر ناشران پس از سال‌ها جهاد و ایستادگی در حوزۀ نشر، در حال تعطیلی‌اند و در این فضای آشفته تولید برایشان ناممکن و یا حداقل بسیار سخت شده است؛

 

بی‌توجهی به وضعیت نابسامان کاغذ در این روزها و به‌تبع آن، کاهش شدید تولید کتاب، بی‌شک منجر به کم انگیزه شدن و خشکیدن قلم بخشی از اهالی علم و فرهنگ و ادب و بی‌بهرگی جامعه از محتوای مفید آنان خواهد شد و این نگران‌کننده است.

قیمت کاغذ از اوایل دهۀ نود همواره یکی از مسائل مهم و همیشگی اهالی نشر بوده است. اما این بار مسئلۀ کاغذ، از سه‌ماهۀ پایانی سال۹۶ تا به امروز بیش از گذشته حیات ناشران را تهدید می‌کند؛ به‌طوری‌که در سه‌ماهۀ پایانی سال گذشته، قیمت کاغذ ۷۰گرمی از بندی ۷۵هزار تومان به بندی ۹۵هزار تومان افزایش یافت و در سال جاری نیز، قیمت کاغذ ۷۰گرمی از بندی ۱۰۵هزار تومان به بندی بیش از۱۶۰هزار تومان افزایش پیداکرده است. این به ‌معنای افزایش حدوداً ۸۰درصدی هزینه‌های تولید و نشر کتاب و به‌تبع افزایش آن قیمت تمام‌شدۀ کتاب است. این اتفاقات با توجه به وضعیت معیشتی مردم، منجر به کاهش شدید تقاضای کتاب، کوچک شدن بازار نشر و خسارت‌های مالی و معنوی فراوانی شده است.

تخصیص ارز دولتی به شرکت‌های حقیقی و حقوقی متعدد برای واردات کاغذ، تخصیص ارز بدون نظارت، خودداری کاغذ فروشان از فروش کاغذ، احتکار و انبار کاغذ توسط برخی شرکت‌ها و دلالان کاغذ، واردات کاغذ با ارز دولتی و فروش بر اساس نرخ دلار بازار، تعلل کمرگ در ترخیص محموله‌های کاغذ، بدقولی دولت برای تخصیص ارز ۳۸۰۰تومانی برای واردات کاغذ، فقدان نظارت، کنترل و برخورد از سوی نهادهای دولتی در بازار، همه نمایانگر ضعف تدبیر در مسئلۀ راهبردی کاغذ است.

باوجود دستور رهبر معظم انقلاب به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حاشیۀ بازدید از سی‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران مبنی بر لزوم تدبیر جدی و حل مسئلۀ قیمت و کیفیت کاغذ، هنوز اقدام مؤثری از سوی این وزارتخانه برای کنترل بازار کاغذ انجام‌نشده است. گرچه با کمک و همکاری برخی ناشران، محموله‌هایی وارد می‌شود، ولی عملاً این کار نیز چندین ماه به طول خواهد ‌انجامید؛ درحالی‌که نشر کشور نیازمند اقدامی فوری‌تر و مؤثرتر است. در این رابطه نکات و سؤالات بسیار قابل‌توجه و پیگیری است و می‌تواند شرایط را برای ناشران روشن‌تر و قابل‌تحمل‌تر نماید:

اولاً، برخلاف القای دلالان کاغذ و باور برخی مسئولان مبنی بر فقدان کاغذ در کشور، کاغذ در انبارها به‌وفور موجود است؛ اما عرضه نمی‌شود. لکن، سؤال این است که چرا دستگاه‌های‌ عریض و طویل دولتی در مقابله با احتکار و گران‌فروشی تا این حد ناکارایی از خود نشان می‌دهند؟ و چرا محتکران شناسایی و برای برخورد قانونی معرفی نمی‌شوند؟

ثانیاً، ما معتقدیم با آن دسته از دلالان کاغذ که با ارز دولتی مجوز واردات کاغذ را گرفته، ارز را دریافت کرده و آن را عملاً به قیمت چند برابری در بازار عرضه می‌کنند، می‌بایست برخورد جدی صورت گیرد. چرا فهرست گیرندگان ارز دولتی برای واردات کاغذ، شبیه آنچه دربارۀ واردکنندگان موبایل توسط دولت انجام شد، به‌صورت شفاف به رسانه‌ها و مراجع قضایی معرفی نمی‌شود؟

ثالثاً، سؤال ما این است که چرا وزارت ارشاد، رأساً با شرکت‌های وابستۀ خود اقدام به واردات کاغذ خوب و ارزان‌قیمت برای شکستن بازار و نجات ناشران مظلوم نمی‌کند؟

رابعاً، چرا از بانک مرکزی برای اعلان و اعلام شرکت‌ها و اشخاص متخلف حقیقی و حقوقی گیرندۀ ارز دولتی برای واردات کاغذ، استعلام و تحقیق و تفحص صورت نمی‌گیرد؟

خامساً، در شرایطی که دشمن با فشارهای مضاعف و تحریم‌های ظالمانه درصدد منع حداکثری ورود کاغذ به داخل کشور است، وزارت ارشاد و وزارت صنایع، معادن و تجارت چه علاجی برای تولید باکیفیت کاغذ داخلی در نظر گرفته است؟

مجمع ناشران انقلاب اسلامی به نمایندگی از بخش قابل‌توجهی از جامعۀ نشر ایران، از نمایندگان محترم مجلس شواری اسلامی، توقع و درخواست ورود جدی، پاسخ به سؤالات و حل اصولی معضل کاغذ را دارد. در صورت حل نشدن این مشکل، ضربات جبران‌ناپذیری به حوزۀ تولید و نشر علم، اندیشه و فرهنگ اسلامی وارد خواهد شد؛ این مباد.

 

 

با توجه به مشکلاتی که اهالی نشر و رسانه در تهیه کاغذ مورد نیاز خود با آن روبه‌رو هستدوزارت ارشاد به‌طورجدی پیگیر حل مسائلی است که منجر به ملتهب شدن بازار کاغذ شده؛ است

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایران آنلاین - از این رو، در تلاش هستیم تا ذینفعان این دو حوزه کمترین آسیب را متحمل شوند. مهم‌ترین هدف ما واردات و عرضه کاغذ با قیمتی است که مصرف کنندگان از پس آن برآیند. هماهنگی با وزارت صنعت، معدن و تجارت در بحث نظام قیمت‌گذاری یکی از این اقدامات است، از سوی دیگر درصدد ایجاد و تسهیل هر چه بیشتر فرآیند اختصاص ارز مورد نیاز به واردکنندگان دارای صلاحیت برای واردات کاغذ هستیم. یکی از مهم‌ترین وعده‌هایی که به دنبال تحقق آن هستیم، امکان ورود تشکل‌ها و نمایندگان هر دو گروه رسانه‌ها و ناشران به بحث واردات مستقیم کاغذ است تا قادر به تأمین بی‌واسطه کاغذ باشند.

سعیدی گفت: امیدواریم وزارت ارشاد در سال جدید به صورت جدی از این حوزه حمایت كند و یارانه كاغذ را بپردازد تا هزینه های كتاب كاهش یابد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مخبر در خصوصا مسئله، چرا کتاب فروشی ها به کباب فروشی ها تبدیل می شوند در ارتباط تلفنی با دکتر محمد اسماعیل سعیدی عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی به روی آنتن رفت.  

سعیدی در ابتدای مطلب اظهار داشت: تعطیلی کتابفروشی ها در ایران واقعیت تلخی است و دلایل متعددی در این موضوع دخالت دارند. 

وی در ادامه مطلب افزود: البته ما در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی بخشی از این موضوع را آسیب شناسی کرده ایم و جلساتی را با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مسئولان مربوطه برگزار کردیم. در این جلسات وعده هایی از سوی مسئولان مبنی بر حمایت های جدی از این حوزه ارائه شد.  

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: شکایت و نگرانی های زیادی از سوی ناشران و کتاب فروشی ها و نویسندگان کتاب ها در مورد گرانی بازار کاغذ وجود دارد که توانایی تولید و چاپ کتاب را از آنها گرفته است.  

این مقام مسئول یادآور شد: امیدواریم وزارت ارشاد اسلامی در سال جدید به صورت جدی از این حوزه حمایت کند و یارانه کاغذ را بپردازد. اگر یارانه کاغذ پرداخته شود هزینه های کتاب کاهش خواهد یافت و مردم هم استقبال می کنند. 

سعیدی در ادامه مطلب تصریح کرد: موضوع گرانی کاغذ یکی از مشکلاتی است که ناشران را با مشکلات زیادی مواجه کرده است. در حال حاضر تولید کاغذ در ایران بسیار محدود است و بخشی از مواد اولیه آن از خارج از کشور وارد ایران می شود.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی گفت: قیمت کاغذ به نرخ ارز و ظرفیت بازار وابسته است بنابراین باید یارانه به کاغذ اختصاص داده شود و از آن حمایت شود زیرا گرانی کتاب یکی از مسائلی است که اقبال به کتاب خوانی و خرید کتاب را در مردم کاهش داده است.  

سعیدی عنوان کرد: برای افزایش سرانه مطالعه وتوسعه رونق اقتصادی کتاب فروشی ها در ایران باید حمایت های لازم در این رابطه انجام شود.  

این نماینده مجلس افزود: در حال حاضر بیشتر کتاب فروشی ها رونق خود را از دست داده اند و آن دسته هم که فعالیت خود را ادامه می دهند به دلیل فروش کتاب های آموزشی و کمک آموزشی موسسات خصوصی است. 

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در خاتمه بیان داشت: متاسفانه روندی که در آموزش و پرورش وجود دارد این است که دانش آموزان را به کلاس های تقویتی و استفاده از کتاب های کمک آموزشی سوق می دهند و این در حالی است که نظام آموزشی دانش آموزان را به خواندن کتاب های غیر درسی تشویق نمی کند. ما از وزیر آموزش و پرورش درخواست کردیم که در این رابطه تجدید نظر اساسی کند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از روزنامه وقایع اتفاقیه، در همین ۱۰ روز گذشته بود که صحبت دوباره از واسپاری مجوز نشر به ناشران مطرح شد. صحبت از واگذاری مجوز و ممیزی آثار ادبی به ناشران در دهه‌های گذشته به صورت جسته وگریخته توسط برخی از مدیران دولتی مطرح شده است. در دولت یازدهم و هنگام سکانداری وزارت ارشاد توسط علی جنتی نیز این پیشنهاد یک‌بار دیگر مطرح شد. پیشنهادی که در همان سال ۹۳ به سبب عدم استقبال ناشران به بایگانی رفت.

به نام ناشران، به کام نهادهای نظارتی

بااین‌حال، این روزها و در ماه‌های آغازین فعالیت دولت دوازدهم مجددا زمزمه‌هایی درباره این طرح به گوش می‌رسد. اعطای این مسئولیت به ناشران با هدف کاهش بوروکراسی مطرح شده اما ناشران نسب به این اتفاق رضایت ندارند زیرا نهادهای مختلفی به‌جز وزارت ارشاد در اعمال ممیزی و صدور مجوز نهایی نقش دارند، در نتیجه تغییر مجری صدور مجوزهای فرهنگی نیازمند تصویب قوانین و شرایط روشن و هماهنگی با یک نهاد ثابت و مشخص است. ناشران پیش‌بینی بدبینانه‌ای نسبت به اجرای این تصمیم جدید دارند.

محافظه‌کاری به وجود می‌آید

ناشران اجرای این طرح را مستلزم رعایت مواردی می‌دانند و در این صورت نسبت به کل طرح مسئله‌ای ندارند. فریاد ناصری مدیر انتشارات حکمت کلمه درباره این موضوع به وقایع‌اتفاقیه توضیح می‌دهد: «در صورتی که ناشران بعد از چاپ کتاب مجبور به پاسخ‌گویی به چندین نهاد مختلف نباشند، قطعا رضایت ناشران هم در کاهش مراحل لازم برای کسب مجوز و چاپ کتاب است. اگر ناشر با انجام این مسئولیت دچار مشکلات بیش‌تری نسبت به اکنون شود، محافظه‌کاری به وجود می‌آید و برای فرار از پاسخگویی به نهادهای مختلف مجبور به انتخاب‌های دست به عصا و محتاطانه خواهد شد که در نهایت این رویکرد به ضرر جامعه ادبی تمام می‌شود».

ناصری در ادامه می‌گوید: «اگر ما بعد از چاپ کتاب فقط با ارشاد در تعامل باشیم و در بهترین حالت مجبور به پاسخگویی به هیچ نهادی نباشیم، انجام این اتفاق خوب است. مراحل کسب مجوز در شرایط فعلی متعدد و دشوار است. ناشر در وضعیت فعلی کتاب را از مولف می‌گیرد و بعد از اخذ فیپا به ارشاد می‌فرستد، ممیزی‌ها اعمال می‌شود، مجوز صادر شده و سپس برای اعلام وصول، یعنی کتاب چاپ شده تا چه حد با نسخه مورد تایید برابری دارد، فرستاده می‌شود. حال اگر متولیان فرهنگی چاره‌ای برای کاهش مراحل پیش از انتشار اثر در نظر دارند، باید قوانین و شرایط پیش‌ازاین اجرا را به‌طور قانونی مشخص کنند».

بحث ممیزی همیشه از جمله سردرگمی‌های اهل ادب است و آنها در انتظار تعیین خط قرمزهای مشخص از سوی ارشاد هستند تا تکلیف‌شان نسبت به رعایت موارد، روشن شود. اکنون در صورتی که انجام ممیزی‌ها بر عهده ناشران قرار گیرد، وضعیت سخت‌تری برای ناشران ایجاد می‌شود. مجید ضرغامی مدیر انتشارات سرزمین اهورایی درباره واگذاری ممیزی از سوی ارشاد به ناشران به «وقایع‌اتفاقیه» توضیح می‌دهد: «اساسا ممیزی باید حذف شود و اگر اعمال ممیزی بر عهده ناشران قرارگیرد، وضعیت بسیار بدی ایجاد می‌شود زیرا توپ در زمین بخش فرهنگی می‌افتد. واگذاری ممیزی به ناشران مستلزم تعیین ۲۰ مورد واضح به‌عنوان ممیزی‌های مورد نظر وزارت فرهنگ‌وارشاد است».

این ناشر در ادامه تاکید می‌کند: «در هر حال ممیزی باید بسیار نرم باشد و قوانین سخت‌گیرانه از میان برداشته شود. اینکه مسئولیت به دوش ما باشد اما در نهایت همان نظارت‌ها باقی باشد، منصفانه نیست. امروز یکسری خطوط قرمز برای اکثریت جامعه آشکار است اما باز هم ارشاد ممیزی‌هایی را در نظر می‌گیرد که به فکر هیچ‌کس نمی‌رسد.

من اطمینان دارم که اجرای این تصمیم بدون اجحاف در حق ناشران عملی نیست زیرا درحال حاضر صدور مجوز علاوه بر تایید وزارت ارشاد به نظر نهادهای دیگری نیز بستگی دارد؛ بنابراین اگر ارشاد چنین اجازه‌ای به ناشران بدهد، همچنان نظارت نهادهای دیگر باقی است و این مسئله منجر به دردسرهای مضاعف برای ناشران می‌شود».

ناشران از اعطای این طرح با مسئولیت ناشران و با اجرای ارشاد و سایر نهادها نگران هستند و رضایت آنها نسبت به تصویب این طرح با شفافیت‌سازی نسبت به شرایط قانونی ایجاد می‌شود. همچنین خود ناشران نیز باید در تعیین شرایط ممیزی و مجوز نقش داشته باشند، در غیر‌این صورت چنین تغییری در مراحل صدور مجوز به نام ناشران و به کام نهادهای نظارتی خواهد بود.