بیش از ۶۵ درصد از فضای اولین نمایشگاه تخصصی کاغذ، مقوا و فراورده‌های سلولزی و ماشین‌‌آلات وابسته واگذار شد، این نمایشگاه دهم تا سیزدهم مرداد ماه در محل دایمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار خواهد شد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایبنا، رضا امیدی؛ رییس اولین نمایشگاه تخصصی کاغذ، مقوا و فراورده‌های سلولزی و ماشین‌‌آلات وابسته با اشاره به اهداف برگزاری این نمایشگاه گفت: این نمایشگاه با هدف ایجاد بستر مناسب برای ایجاد فضای مناسب تولید و رقابت، عرضه جدیدترین ماشین آلات مربوط، ورود تکنولوژی‌های نوین و بهره‌مندی از این فناوری‌ها و ایجاد فضای رقابتی در این حوزه برگزار خواهد شد.

وی افزود: برای سال اول با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری که امسال را به نام حمایت از کالای کالای ایرانی نام‌گذاری کردند، رویکرد اصلی نمایشگاه حمایت از کالا و تولیدکنندگان داخلی در عرصه کاغذ و مقوا و فراورده‌های سلولزی است.

امیدی با بیان اینکه تلاش داریم همه فعالان این حوزه را در این نمایشگاه ببینیم، عنوان کرد:  امیدواریم صفر تا صد دست‌اندرکاران حوزه کاغذ و مقوا و صنایع وابسته به آن را در این نمایشگاه ببینیم زیرا حضور این شرکت‌ها به نوعی باعث می‌شود بتوانیم پتانسیل تولید داخلی در این حوزه را شناسایی کنیم.

وی یادآور شد: همچنین در گام بعدی می‌توانیم در زمینه تولید نیاز داخلی، افزایش توان تولید در کشور و سپس در بحث هدف‌گذاری بالاتر از آن یعنی صادرات به کشورهای منطقه را در عرصه بین‌المللی دنبال کنیم.

فضایی تخصصی برای حرفه‌ای‌ها

امیدی با بیان اینکه دو سالن برای اولین سال برگزاری نمایشگاه در نظر گرفته‌ایم، افزود:  فضایی در حدود ۲۵۰۰ متر در سالن‌های ۳۵ و ۳۷ برای نمایشگاه پیش‌بینی شده است که برای نخستین نمایشگاه فضای قابل قبولی است و در این زمینه تاکنون سالن ۳۵ به طور کامل با ثبت‌نام شرکت‌ها پر شده است.

 

وی ادامه داد: نکته دیگر نمایشگاه این است که در چهار روز برگزاری این رویداد، فقط این نمایشگاه در محل دایمی نمایشگاه‌ها برگزار می‌شود و به همین دلیل تلاش داریم این فضا به صورت حرفه‌ای به موضوع کاغذ و مقوا بپردازد تا رویکردی کاملا تخصصی به این عرصه داشته باشیم.

رییس نخستین نمایشگاه کاغذ و مقوا با بیان اینکه حضور افراد تخصصی و حرفه‌ای به این ارتقای اهداف نمایشگاه کمک می‌کند، عنوان کرد: انتظار داریم بازدیدکننده‌های نمایشگاه افرادی تخصصی باشند تا شاهد فضایی حرفه‌ای در این حوزه باشیم و بتوانیم در محیطی با حضور کارشناسان خبره و دست‌اندرکاران نمایندگی‌ها و فعالان زمینه رشد و ارتقای فعالیت در زمینه کاغذ را ارتقا دهیم.

بازاری برای صادرات

وی در بخش دیگر سخنان خود از حضور میهمانان و شرکت‌کنندگان خارجی در این نمایشگاه هم خبر داد و گفت: شرکت‌کنندگانی نیز از کشورهای روسیه، ترکیه، هند و چین برای حضور در این نمایشگاه ثبت‌نام کرده‌اند و در نمایشگاه غرفه خواهند داشت.

امیدی افزود: در این زمینه از آنجایی که بحث تامین مواد شیمیایی برای تولید کاغذ نکته مهمی برای ما به شمار می‌آيد قرار است شرکت‌های معتبری از کشورهای مختلف در این نمایشگاه حضور داشته باشد.

وی با بیان اینکه ما بر حضور سرمایه‌گذار و خریدار خارجی در نماشگاه تمرکز کرده‌ایم، عنوان کرد: شرکت‌های خارجی فقط محصولات خود را معرفی می‌کنند و ماغیر از این رنامه فروش، تمرکز خود را بر روی بازدیدکننده‌ها قرار داده ایم تا برای تولیدکنندگان داخلی بازار صادراتی ایجاد کنیم.

به گفته امیدی، رویکرد ما در این نمایشگاه بیشتر بین‌المللی است و بحث معرفی توان داخلی و بازدیدکننده خارجی را به صورت جدی دنبال می کنیم تا بتوانیم به اهداف صادراتی خود دست پیدا کنیم که خوشبختانه تاکنون بازخوردهای مثبتی در عرصه بین‌المللی داشته‌ایم.

 

وی افزود: تولیدکندگان نیز باید برنامه‌ریزی داشته باشد تا در این نمایشگاه توانمندی‌های خود را به خوبی به بازدیدکنندگان معرفی کنند و به نمایش بگذارند زیرا این موجب می‌شود جایگاه ما تغییر کند و بگوییم که در حوزه صادرات حرف‌های زیادی برای گفتن داریم.

 

امیدی با اشاره به حضور شرکت‌های داخلی در نمایشگاه نیز گفت: از میان فعالان داخلی نیز شرکت‌های به‌نام و مشهور حوزه کاغذ و مقوا در بخش خصوصی، نیمه‌خصوصی ثبت‌نام کرده‌اند و امیدواریم به زودی سالن دوم هم تکیمل شود و با عزم جدی برای برگزاری و معرفی توان کشور در حوزه کاغذ و مقوا برویم.

وی تاکید کرد: در این میان ورود تکنولوژي در حوزه کاغذ اهمیت دارد زیرا علاوه بر توانمندسازی شرکت‌ها امیدواریم نمایشگاه بستری برای سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت‌های خارجی باشد تا بتواند به ورود تکنولوژي‌های نوین به کشور منجر شود، اتفاقی که قطعا در سایه این نمایشگاه رخ می‌دهد.

 

حضور تشکل‌ها و کارگاه‌های تخصصی

امیدی همچنین از حضور تشکل‌های تخصصی حوزه کاغذ در این نمایشگاه خبر داد و گفت: در برگزاری این نمایشگاه برای مجموعه‌های تخصصی فعال در حوزه کاغذ و مقوا مانند انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا، تعاونی انجمن مدیران صنایع کارتن و ورق، اتحادیه صنف فروشندگان کاغذ و مقوا، سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوای ایران و سازمان صنایع کوچک و شرکت‌های صنعتی ایران فضایی برای معرفی تشکل‌های آن‌ها پیش‌بینی شده است.

وی ادامه داد: نمایشگاه فضای خوبی برای ارتباط رودررو و تعامل دست‌اندرکاران و کارشناسان حوزه کاغذ و مقوا فراهم می‌کند تا بتوانند درباره مسایل تخصصی این حوزه با هم بحث و تبادل‌نظر داشته باشند.

وی همچنین درباره برگزاری کارگاه‌های آموزشی نیز توضیح داد: در حاشیه نمایشگاه روزانه کارگاه‌های آموزشی با حضور استادان دانشگاه و فعالان نوآور این حوزه دعوت کرده‌ایم تا مباحث تخصصی در این حوزه را در قالب موضوعات آموزشی بیان کنند.

امیدی افزود: همچنین نشست‌های تخصصی و حرفه‌ای با حضور کارشناسان و دست‌اندرکاران این حوزه در روزهای برگزاری نمایشگاه پیش‌بینی شده است تا افراد بتوانند فضای خوبی را تجربه کنند.

اولین نمایشگاه تخصصی کاغذ، مقوا و فراورده‌های سلولزی و ماشین‌‌آلات وابسته دهم تا سیزدهم مرداد سال 97 در محل دایمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار خواهد شد.

 

بازديد معاون اول رييس جمهور از کارخانه ساخت و بازیافت کاغذ در سفر به استان گلستان

شاید دیگر تکراری شده باشد که بگوییم برای هر برگ کاغذی که مصرف می‌کنیم، از جمله همین برگه‌های روزنامه‌ای که در دست شماست، چند درخت روی زمین افتاده است. با این حال کیست که انکار کند بشر هنوز هم برای بسیاری از کارهای خود نیاز به کاغذ دارد و نمی‌توان به‌صورت افراطی و یک شبه، کاغذ را از مناسبات انسانی حذف کرد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایسنا، زمانی که یک برگ کاغذ را بدون توجه به اینکه از کجا آمده است و به کجا خواهد رفت با لذت مچاله می‌کنیم، شاید ندانیم که همین یک برگ کاغذ زمانی موجودی جاندار بوده که روزگاری جان‌بخش زندگی ما انسان‌ها محسوب می‌شده است.

سالانه ۲۳۰ میلیون تن کاغذ در دنیا مصرف می‌شود و ایران که یک درصد جمعیت دنیا را دارد، یک درصد کاغذ دنیا را هم مصرف می‌کنیم.

بر اساس آمارهای اعلام شده هر ایرانی سالانه 13 کیلوگرم کاغذ مصرف می‌کند که در کل رقمی برابر 910 میلیون کیلوگرم می‌شود و از آنجا که برای تولید هر تن کاغذ باید 17 درخت تنومند قطع شود، در یک سال بیش از 15 میلیون درخت برای این میزان مصرف باید قطع ‌شود.

به‌طور میانگین هر درخت می‌تواند 67/16 بند کاغذ با اندازه A4 تولید کند که هر بند نیز 500 برگه کاغذ را شامل می‌شود. با توجه به اینکه کاغذ و مقوا، از اقلام اساسی مورد استفاده در تولید کالاهای فرهنگی از قبیل کتاب و روزنامه است، اهمیت آن و لزوم توجه همیشگی مسئولان به این حوزه به وضوح قابل درک و لمس است.

اما نکته قابل تامل درباره کاغذ و بازار آن این است که با وجود تاکید همه مسئولان به اهمیت این حوزه و لزوم وجود ثبات در آن، کمتر دوره‌ای را در سالیان اخیر سراغ داریم که این بازار بااهمیت دچار مشکل و نوسان نشده باشد؛ تا آنجایی که همواره یکی از دلایل مشکلات فرهنگی جامعه از جمله سرانه پایین مطالعه در کشور، قیمت روزافزون کتاب و محصولات فرهنگی برشمرده می‌شود.

نوسانات ارز و عدم نظارت بازار کاغذ را ملتهب کرده است

رئیس اتحادیه چاپ‌خانه داران خراسان رضوی در گفت‌وگو با ایسنا، بیان کرد: وضعیت بازار کاغذ بسیار بد است و علت آن نابسامانی ارز و بازار و همچنین عدم نظارت کافی دولت است.

علی مغانی گفت: تاکنون که ارز گران شده است هیچ کالایی از جمله کاغذ و مقوا با این ارز گران وارد کشور نشده است و هر کالایی هم که در گذشته وارد شده با ارز 3800 تومانی وارد شده است و اکنون انبارها پر از کاغذ و مقوا است و توزیع کنندگان از فروش آن‌ها جلوگیری می‌کنند و دولت هیچ نظارتی ندارد.

وی اظهار کرد: همه وارد کننده‌های کاغذ، مقوا و رول روزنامه در تهران هستند، مشهد نیز از تهران تغذیه می‌شود و خود مشهد واردکننده ندارد.

رئیس اتحادیه چاپ‌خانه داران خراسان رضوی خاطرنشان کرد: هر بند کاغذ 70 گرمی بین 112 تا 115هزار تومان است و اکنون 132 تا 135 هزار تومان در بازار به فروش می‌رسد، قیمت کاغذ و مقوا حداقل دو برابر گران‌تر شده است و گفته می‌شود باید اول هزینه‌ها به‌صورت نقدی پرداخت شود.

وی می‌گوید: سازمان‌های نظارتی باید در هر زمینه‌ای ورود پیدا کنند و نظارت داشته باشند و پیشنهاد بنده این است که  کمیته‌ای به‌صورت اختصاصی از مصرف کنندگان تشکیل شود و بر اساس آن ضوابط قانونی به فاکتور و نحوه فروش نظارت شود.

صنعت چاپ وابسته به تمام صنایع است

نایب رئیس اتحادیه صنعت چاپ خراسان رضوی در گفت‌وگو با ایسنا، عنوان کرد: اغلب انبارها و واردکننده‌ها در تهران هستند و مشهد برای نیازهای روزمره و هفتگی خود اقدام به ورود کاغذ از تهران می‌کند.

عباس سرابیان تبریزی اظهار کرد: با توجه به شرایط بحرانی که اکنون پیش آمده است و قیمت‌ها به‌صورت تصاعدی بالا رفته است، در نتیجه هیئت مدیره می‌خواهد شرایطی را فراهم کند که اگر دولت ارزی را تخصیص داد شرکت تعاونی خود مستقیما وارد عمل شود و ما بتوانیم بحران کاغذ را حداقل در خراسان با وارد کردن آن تاحدودی کنترل کنیم .

وی می‌گوید: بند کاغذ در مشهد قیمتی حدود 140 هزار تومان دارد، درصورتی که اگر این ارز تخصیص داده شود قیمت آن حدود 110 هزار تومان خواهد شد مگر اینکه قیمت‌های جهانی هم رشد پیدا کنند که این مسئله قابل پیش‌بینی نیست.

نائب رئیس اتحادیه صنعت چاپ خراسان رضوی خاطرنشان کرد: اکنون بسیاری از کارها و چاپ کتاب‌ها کنسل شده است و پیش نمی‌رود، تولیدکنندگان تنها به کارهای ضروری خود از جمله تولید دفاتر مشق، دانشگاهی و کلاسورهایی که روزانه مصرف می‌شود، می‌پردازند.

سرابیان تبریزی بیان کرد: تعاونی‌های صنعت چاپ نیاز به حمایت و توجه بیشتر دولت دارند تا بتوانند وارد عمل شوند و بازار را کنترل کنند.

وی اظهار کرد: اگر برنامه‌ریزی صحیحی برای بخش صنعت چاپ صورت نگیرد در بخش لوازم‌های یدکی و تهیه مواد اولیه برای چاپ دچار مشکل خواهیم شد و البته در بحث بسته‌بندی محصولات نیز به مشکلات جدی برخواهیم خورد.

نایب رئیس اتحادیه صنعت چاپ خراسان رضوی عنوان کرد: با بالا رفتن هزینه‌ها رقابت بین تولیدکنندگان گرفته می‌شود و نمی‌توان با کالاهای خارجی رقابت کرد و باید متذکر شد که تولید باعث رشد اقتصاد کشور می‌شود.

نگرانی‌های نرخ ارز

از نیمه دوم فروردین ماه سال جاری نگرانی‌هایی در خصوص نرخ ارز در بین مردم بوجود آمده است که این ماجرا بی ربط به کاغذ نخواهد بود، در همین خصوص وزیر فرهنگ و ارشاد با بیان اینکه مشکلی برای تامین ارز کاغذ مورد نیاز مطبوعات وجود ندارد، اظهار کرد: کاغذ را با ارز چهار هزار و 200 تومان  تصویب شده است خریداری خواهیم کرد.

سید عباس صالحی در حاشیه جلسه هیات دولت در جمع خبرنگاران، بیان کرد: مشکلی برای خرید کاغذ مطبوعات و تامین ارز در این رابطه نداریم و با همان قیمت 4200 تومان مصوب کاغذها را خریداری خواهیم کرد. انتظار می رود جریان توزیع کننده کاغذ با دقت بیشتری در رابطه با توزیع کاغذ برخورد کند؛ چراکه نابسامانی‌هایی در زمینه توزیع کاغذ وجود دارد و سازمان تعزیرات حکومتی نسبت به آن برخورد لازم را خواهد کرد.

وی گفت: برای تامین ارز خرید کاغذ مشکلی نداریم، اما در توزیع آن مشکلاتی وجود دارد.

آیا تولید داخلی کاغذ پاسخ‌گوی نیاز بازار است؟

بر اساس اعلام وزرات ارشاد در حال حاضر در حدود 96 کارخانه‌ی تولید کاغذ و مقوا در کشور مشغول به فعالیت هستند، اگر تمام تولیدات این کارخانه‌ها را باهم جمع کنیم حجم تولید کاغذ در کشور به اندازه‌ یک سیستم مدرن امروزی در چین یا آلمان هم نمی‌شود. 

این مسئله باعث تسخیر بازار توسط کاغذهای وارداتی شده است، به علت پایین بودن توان تولید و همچنین عدم حمایت از کارخانجات، بسیاری از آن‌ها از کار افتاده شده اند.

در ادامه به سراغ یکی از ناشران عرصه  نشر در مشهد رفتیم تا نظر او را پیرامون وضعیت چاپ، نشر و کاغذ مورد استفاده در این حوزه جویا شویم.

هیچ کشوری تمام کاغذ خود را تولید نمی‌کند

مهدی نصیرزاده در گفت‌وگو با ایسنا، عنوان کرد: کاغذهایی که ناشران برای چاپ کتاب از آن‌ها استفاده می‌کنند تاثیر پذیر از بازار کلی با چند درصد اختلاف قیمت به علت حمل و نقل به مشهد است.

وی بیان کرد: در هیچ جای دنیا وضعیت به گونه‌ای نیست که کاغذ مورد نیاز توسط کارخانه‌های همان کشور تامین شود، حتی در کشورهای پیشرفته‌ای از جمله کشورهای اروپایی بخشی از کاغذ مورد نیاز خود را از کشورهای دیگر تامین می‌کنند.

این ناشر کتاب افزود: نابسامانی و خوب نبودن وضعیت نشر مسئله‌ای کلی است و آشفتگی شرایط در بحث فروش، کاهش تیراژ و نبود بازار واقعیتی کتمان ناپذیر است.

نصیرزاده اظهار کرد: امکان تولید هر نوع کاغذ مورد نیاز کل کشور در داخل کشور وجود ندارد و شاید حتی از لحاظ اقتصادی هم به صرفه نباشد اما بخشی از کاغذ مورد نیاز و مصرفی کشور در داخل کشور تولید می‌شود.

به هر ترتیب و با توجه به نظرات مسئولان و کارشناسان مختلف به نظر می‌رسد ما باید بتوانیم به ساز و کاری دست یابیم که این فرآیند را تغییر داده و صنعت دیگری را جایگزین کنیم؛ به عنوان مثال صنعت بازیافت کاغذ از اوایل قرن 20 به عنوان یکی از مهمترین راهکارهای کاهش بهره برداری بی رویه از منابع جنگلی در کشورهای توسعه یافته مدنظر قرار گرفته است.

 طی چند دهه اخیر استفاده از کاغذ باطله برای تولید انواع محصولات کاغذی حرکت رو به رشدی داشته و به عنوان یک ضرورت در جهان مطرح شده است به طوری که در اکثر کشورها به دلیل افزایش مصرف سرانه کاغذ، کمبود فزاینده چوب و منابع سلولزی جنگلی، نیاز به سرمایه گذاری برای ایجاد مجتمع های جدید چوب و کاغذ و مشکلات زیست‌محیطی ناشی از این گونه مجتمع‌ها توسعه صنعت بازیافت الیاف سلولزی از کاغذهای باطله امری اجتناب ناپذیر قلمداد می‌شود.

این صنعت علاوه بر اشتغال زایی و تأمین بخشی از نیاز فزاینده کشور به کاغذ و مقوا، روند تخریب نگران‌کننده جنگل‌ها به وسیله مجتمع‌های بزرگ چوب و کاغذ را نیز کند خواهد کرد و در صنعت خمیر و کاغذ کشور پویایی مطلوبی را به وجود خواهد آورد.

همچنین علاوه بر بازیافت می‌توان با توسعه استفاده از روش‌های الکترونیکی یا شبکه پیام‌رسان داخل ادارات بدون کاغذ و آموزش هوشمند با لپ تاپ بدون استفاده از کاغذ 100% پرداخت اینترنتی قبوض و... از مصرف بیش از حد کاغذ جلوگیری کرد.

اما نهایتا علاوه بر روش‌های ایجابی حتما نیاز به برخوردهای سلبی با سودجویان بازار کاغذ نیز کاملا حس می‌شود؛ خصوصا دستگاه‌های نظارتی کشور باید به نحوه واردات و فروش کاغذ در کشور بیش از پیش نظارت کرده و با برخورد واضح، قاطع و بدون تبعیض با تمام متخلفان این حوزه بازار کاغذ را به عنوان یکی از بازارهای استراتژیک و زیرساختی فرهنگی کشور، نظم و رونقی جدید و شفاف ببخشند؛ مسلما نگاه تمام فعالان فرهنگی و دلسوزان کشور در این وضعیت حساس به قاطعیت دستگاه‌های نظارتی و اجرایی کشور در مدیریت بحران کاغذ خواهد بود؛ نظارتی که یکی از مبانی تصمیم‌گیری‌های آینده مردم در خصوص نحوه کنش‌ها و فعالیت‌های اجتماعی به شمار می‌رود.

مهندسان کره‌ای موفق به ابداع یک صفحه کلید فوق منعطف شده‌اند که حتی می‌توان آن را مثل کاغذ مچاله کرد.

 

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایسنا، در حالی که امروزه صفحه کلیدهای قابل حملی وجود دارند که می‌توان آنها را رول کرد، اما باز هم کمی جاگیر هستند. گاهی اوقات شما فقط می‌خواهید یک چیز را مچاله کنید و آن را در جیب خود بگذارید. فناوری جدیدی که توسط دانشمندان کره جنوبی ابداع شده، به شما این امکان را می‌دهد که به راحتی این کار را انجام دهید، ضمن اینکه این صفحه کلید ارزان هم هست.

یک نمونه اولیه از این صفحه کلید فوق منعطف توسط یک تیم تحت رهبری کیمین سون از دانشگاه چانگ-انگ، جی سیک کیم از دانشگاه ملی کیونگ‌پوک و کی سان سون از دانشگاه سجونگ ساخته شد.

این صفحه کلید شامل یک ورق مسطح از لاستیک سیلیکون اکوفلکس(پلاستیک زیست‌تخریب‌پذیر) است که در آن، نانولوله‌های کربنی پیزومقاومتی تعبیه شده است.

اثر پیزومقاومتی تغییر مقاومت الکتریکی یک نیمه هادی یا فلز در هنگامی است که نیروی مکانیکی به آن اعمال می‌شود. در مقایسه با اثر پیزوالکتریکی، اثر پیزومقاومتی باعث تغییر در مقاومت الکتریکی، و نه پتانسیل الکتریکی می‌شود.

هنگامی که کاربر یکی از کلیدهای مربعی شکل صفحه کلید را فشار می‌دهد، فشار انگشتش مقاومت الکتریکی نانولوله‌ها را تغییر می‌دهد.

 

از یک شبکه عصبی مصنوعی برای آموزش صفحه کلید به منظور شناسایی حرف یا عدد مورد نظر بر اساس مکان تغییر مقاومت‌ها استفاده شده است.

طبق گفته دانشمندان، آزمایش‌ها نشان داده‌اند که این صفحه کلید از نظر عملکرد، انعطاف‌پذیری، قابلیت دسترسی و هزینه در مقایسه با سایر مدل‌های قابل حمل برتر است.

اگر این محصول به تولید انبوه برسد، هر صفحه کلید تنها 1 دلار قیمت خواهد داشت.

شعله‌های بازار کاغذ، رفته رفته به بازار کتاب هم زبانه کشیده است و بهای خواندن کتاب را در سرزمین ما که تا پیش از این نیز به کتاب‌نخوانی شهره بود بالا برده است. اگر گذرتان این روزها به بازار کتاب افتاده باشد، کم نیستند آثاری که وقتی به دنبال قیمت آنها برای خرید می‌گردید، با برچسبی به روی محل درج قیمت آنها مواجه می‌شوید که نشان از درج قیمتی تازه به روی آنها دارد و این یعنی مصرف‌کننده به طور مستقیم با تبعات گرانی کاغذ و تاثیر شرایط ارزی کشور بر فروش کاغذ را بپذیرد تا شاید روزی روزگاری از دل جلسات مدیران برای ثبات قیمت کاغذ معجره‌ای بیرون بیاید که رنگ عمل و واقعیت را نیز به خود ببیند.

شوک نخست و یک تجربه تاریخی

قیمت کاغذ و تاثیرگذاری آن بر فروش کتاب و قیمت کتاب برای نخستین بار در سال ۹۰ بود که خود را به شکلی جدی به رخ بازار کتاب کشید. درست در نیمه تابستان سال ۹۰ بود که به همراه شعله‌های گرم تابستانی هوا، شعله‌های قیمت روز به روز بالا رونده کاغذ نیز به جان بازار کتاب افتاد کاغذ تحریر از بندی بندی سی‌هزارتومان ناگهان تا بندی نود هزار تومان افزایش قیمت داد و شوک ناشی از آن گریبان تمام بازار را گرفت.

ماجرا چه بود؟ تحریم. ناتوانی واردکنندگان برای واردات کاغذ و در نتیجه بالا رفتن قیمت کاغذ و گران‌شدن کتاب که ناشران ناچار از آن بودند. در آن زمان برای مساله کاغذ در وزارت ارشاد کارگروهی شکل گرفت و گفته شد که با همکاری وزارت وقت بازرگانی برای این مساله تدبیری اندیشیده می‌شود  و در نهایت این بازار بود که تعادل را با تنطیم عرضه و تقاضا به خود بازگرداند و قیمت حدود بندی ۶۰ هزار تومان برای کاغذ رقم خورد. با این همه پرش قیمت کتاب و بالا رفتن آن امر ناچاری بود که در آن زمان گریبان مخاطب نحیف کتاب را گرفت.

شاید به نوعی بتوان تلاش‌های صورت گرفته در هفت سال گذشته برای بازگرداندن کتاب به سبد خرید خانوار و نیز ارائه انواع یارانه‌های خرید اعم از برگزاری پویش کتابخوانی با ارائه کتاب‌هایی با قیمت ارزان، یا تخفیف‌های دولتی و ... برای فروش کتاب را برای رفع شک ناشی از این اتفاق قلمداد کرد؛ شوکی که این روزها دوباره در بازار کتاب دیده می‌شود و رفته رفته در حال گرفتن گریبان تمامی مخاطبان و قبل از آن تمامی ناشران است.

شوک دوم و عبرت نگرفتن از تجربه تاریخی

کاغذ به هر تقدیر در ایران به کالایی که با سرمایه‌گذاری داخلی بتوان بخش اعظم مصرفش را تامین کرد مبدل نشد. در این زمینه حرف‌های بسیاری می‌توان زد که از این مجال خارج است. عمده مصرف داخلی کاغذ در کشور حتی در نهادهای دولتی با واردات تامین می‌شود و در این میان ناشران نیز از خرید آن مستثنی نیستند. با وجود اینکه در روزهای گذشته اعلام شد که بانک مرکزی با تخصیص ارز دولتی برای واردات کاغذ موافقت کرده است اما بازار کتاب به این مساله واکنش منفی نشان داده است. قیمت هر بند کاغذ بالکی که این روزها برای انتشار کتاب طرفدار زیادی دارد به بالای نود هزار تومان رسیده است اما تجربه تاریخی قبل به ناشران می‌گوید که پیش از هر چیز باید خود به فکر سرمایه و فعالیت تجاری خود باشند و بر همین اساس نیز ناشران کم‌کم  و به ناچار در تدارک چاپ برچسب‌های جدید قیمت برای محصول خود افتاده‌اند  اما آیا این مساله از نظر قانونی خالی از ایراد است؟

تغییر قیمت کتاب و قانون

محمود آموزگار رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران درباره این پدیده می‌گوید که درج برچسب تغییر قیمت به روی کتاب غیرقانونی نیست اما غیر متعارف است.

وی در این زمینه اینطور توضیح می‌دهد: کتاب در زمره معدود کالاهایی است که قیمت آن در داخل محصول درج می‌شود و خدشه ناپذیر است. اگر قرار باشد قیمت کتاب تغییر کند به طبع آن باید حق‌الزحمه مولف و مترجم نیز تغییر و آنها نیز از مساله سود ببرند که این اتفاق نمی‌افتد و همین این تغییر قیمت را امری نامتعارف می‌کند.

 

وی ادامه داد: در زمینه تغییر قیمت کتاب باید مجموعه‌ای از عوامل را در نظر گرفت. نخست اینکه مخاطب با مشاهده تغییر نامتعارف کتاب آن را پس زده و از خرید آن منصرف می‌شود از سوی دیگر نمی‌توان به ناشر و تولید کننده گفت که به تغییرات بازار بی‌تفاوت بمان و برای آن کاری نکن. مساله ما الان این است که در مواجهه با این دست پدیده‌ها قاعده‌مندی و تعاریف دقیقی برای تغییر قیمت محصول نداریم و در بهترین حالت بازار و قانون عرضه و تقاضا است که وضعیت را مشخص کرده و محدوده‌ای را مشخص می‌کند.

با این همه کم نیستند ناشرانی که تصمیم گرفته‌اند که در وضعیت خاص موجود مخاطبشان را تحت فشار قرار نداده و او را قربانی بازار نکنند. ناشرانی که اعلام می‌کنند آثار موجودشان را با قیمت فعلی مندرج در آن به فروش می‌رسانند و افایش قیمت را منوط به تجدید چاپ کتاب کرده‌اند. اما در نهایت و در وضعیت بی‌ثبات فعلی آنچه در نهایت متضرر می‌شود جریان فرهنگ عمومی در کشور و مخاطب تشنه‌ای است که آبشخور ارزان‌تری را در مقابل کتاب برای رفع عطش خود جستجو خواهد کرد. آبشخوری که به تناسب ارزانتر بودنش ممکن است او را با آسیب‌های جدی‌تری نیز در مواجهه با خودش روبرو کند.

 

ابوالفضل روغنی رئیس انجمن تولیدکنندگان کاغذ و مقوای کشور اظهار کرد: بهره بالای بانکی، مشکلات ارز، تامین مواد اولیه و بیمه مشکلات عمده بخش‌های تولیدی است که صنعت کاغذ را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

رئیس انجمن تولیدکنندگان کاغذ و مقوای کشور با اشاره افزایش واردات تصریح کرد:تامین ارز ارزان قیمت و ورود افراد غیر متخصص یه این صنعت رکود تولیدات داخلی در این حوزه را به همراه داشته است.

وی با اشاره به وضع برخی از قوانین در حوزه واردات کاغذ بیان کرد:برای حفظ بستر‌های فرهنگی و کمک به آن، گاهی در مجلس قوانینی تصویب می‌شود که ناخواسته تولیدات داخلی را نابود می‌کند.معافیت واردکنندگان کاغذ  از پرداخت  ۹ درصد ارزش افزوده از تولید کاغذ‌های داخلی مصداق بارز این امر است.

روغنی با اشاره به تامین کاغذ‌های بسته بندی در کشور ،ابراز کرد:در بخش کاغذ‌های بسته بندی، به دلیل کیفیت بالا و قیمت مناسب ،واردات صورت نمی‌گیرد.

به گفته وی؛ در کاغذ روزنامه و تحریر به دلیل نبود زیر ساخت و فضا برای سرمایه گذاری، تولید چندانی صورت نمی‌گیرد و نیاز بازار از طریق واردات تامین می شود. نیاز بازار به کاغذ روزنامه حدود ۳۵۰ هزار تن است که در صورت حمایت مسئولان، ظرف مدت  ۳ سال می‌توان به  تامین آن از طریق توان داخلی پرداخت.

رئیس انجمن تولیدکنندگان کاغذ و مقوای با بیان اینکه نیاز به کاغذ روزنامه در کشور کاهش یافته است، اذعان کرد: به دلیل گسترش رسانه‌های دیجیتالی، نیاز به کاغذ روزنامه حدود ۷۰ هزارتن کاهش داشته است.

روغنی در پایان با اشاره به اشتغالزایی در این حوزه گفت: به ازای تولید هر ۱۰ هزار تن کاغذ و محصولات سلولزی حدود ۲۵۰ نفر به طور مستقیم مشغول به کار هستند . لازمه افزایش میزان اشتغال در این حوزه  حمایت از تولید داخلی و ایجاد فضایی مناسب برای سرمایه گذاری است.

نمایشگاه کاغذ ویتنام با حضور شرکتها و برندهای مختلف جهانی اهمیتی دو چندان پیدا میکند. این نمایشگاه یکی از مهمترین وقایع در حوزهی کاغذسازی آسیا است از ۲۳ تا ۲۵ خرداد ماه در هوشی‎مین ویتنام برگزار می‎شود. در این نمایشگاه معتبر به موضوعاتی چون تولید کاغذ، محصولات کاغذی و موادشیمیایی تولید کاغذ پرداخته میشود و بر مواد شیمیایی، فناوری، ماشینآلات، محصولات کاغذی تمرکز دارد در همین راستا محصولات خود را ارائه میکند. در این رویداد ٢٠٠ شرکت از کشورهایی مانند ویتنام، هند، ژاپن، هلند، مالزی، چین، هنگکنگ، انگلستان، ایالات متحده، کره، اندونزی، سنگاپور، تایلند، سوئد، آلمان و فرانسه حضور دارند و محصولات خود را عرضه میکنند. در نمایشگاه کاغذ کنفرانسی نیز برگزار میشود تا محققین این حوزه مقالات خود را ارائه دهند و کارشناسان به تبادل نظر و اطلاعات بپردازند.

جلسه ۴ ساعته کارگروه کاغذ کشور برای مهار بحران در بازار این کالای استراتژیک حوزه چاپ و نشر با موافقت بانک مرکزی برای تخصیص ارز ۳۸۰۰ تومانی برای واردات کاغذهای چاپ و تحریر، پایان یافت.

به دنبال بالا گرفتن بحران در زمینه عرضه کاغذ چاپ و تحریر و همچنین افزایش کم‌سابقه قیمت برخی از انواع کاغذ و مقوا در بازار، کارگروه کاغذ کشور پیش از ظهر امروز یکشنبه ۲۰ خرداد جلسه‌ای اضطراری تشکیل داد.

این نشست در واقع پنجمین جلسه بررسی وضعیت تامین و عرضه انواع کاغذ بود که به پیشنهاد کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به صورت فوق‌العاده و با حضور تمامی اعضای این کارگروه (به جز نماینده معرفی شدز از مجلس شورای اسلامی) در محل معاونت امور اقتصادی و بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شد.

در جلسه امروز کارگروه کاغذ کشور، ابتدا گزارشی از وضعیت کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه در بازار از سوی انجمن واردکنندگان کاغذ، مقوا و فرآورده‌های سلولوزی، ارائه شد و سپس اعضای کارگروه، نظرات خود را پیرامون بسته حمایتی کاغذ، بیان کردند.

در نشست ویژه امروز که به دعوت مدیرکل دفتر امور اقتصادی و سیاست‌های تجاری وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شد، اقدامات به عمل آمده در خصوص چگونگی تخصیص ارز برای واردات کاغذ هم از سوی دفتر صنایع شیمیایی و سلولوزی این وزارتخانه تشریح شد.

همایون امیرزاده مسئول کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ضممن مثبت ارزیابی کردن این جلسه ۴ ساعته، درباره تصمیمات اتخاذ شده در آن گفت: مهمترین دستاورد جلسه امروز این بود که بر اساس اعلام رسمی نماینده بانک مرکزی از این پس کاغذ چاپ و تحریر بدون واسطه مشمول دریافت ارز ۳۸۰۰ تومانی خواهد بود و دیگر واردکنندگان کاغذ هیچ الزامی به پرداخت ارز ۴۲۰۰ تومانی ندارند.

 

وی در عین حال اجرای این تصمیم را منوط به وجود سه شرط اساسی دانست و افزود: اول اینکه کاغذ مورد نظر می‌بایست در فهرست تعرفه‌های مصوب باشد، دوم اینکه دارای کد بخشنامه‌ای قیده در سامانه آماری بانک مرکزی باشد و سوم اینکه سامانه جامع تجارت به عنوان متولی تائید نهایی با واردات آن کاغذ موافقت داشته باشد.

به گفته این مقام مسئول در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بر این اساس تمامی کاغذهای مربوط به حوزه چاپ و نشر شامل کاغذهای چاپ و تحریر، کاغذهای گلاسه و همچنین کاغذهای بالکی (مکانیکال حجیم شده مورد مصرف در حوزه نشر) می‌توانند در صورت بهره‌مندی از شرایط اعلام شده، از ارز مصوب برای واردات استفاده کنند.

امیرزاده گفت: به این ترتیب و با توجه به اینکه دیگر نیازی به پرداخت مابه‌التفاوت ارز تخصیص یافته (مابه‌التفاوت نرخ ۴۲۰۰ تومان تا ۳۸۰۰ تومان) وجود ندارد، هم فرآیندهای بانکی مربوطه با سهولت بیشتری انجام خواهد گرفت و هم با این اقدام، به زودی شاهد تثبیت و کاهش قیمت کاغذ در بازار خواهیم بود.

مسئول کارگروه کاغذ همچنین تاکید کرد: همچنین مقرر شد که تخصیص ارز مذکور که قبلاً بعد از ترخیص کاغذها صورت می‌گرفت، از این پس در زمان خرید محموله‌های کاغذ انجام شود.

وی درباره سرنوشت محموله‌های کاغذ که پیشتر خریداری شده‌اند اما به دلیل عدم تخصیص ارز مورد نیاز از طرف بانک مرکزی، در گمرکات کشور مانده‌اند و ترخیص نشده‌اند، گفت: مقرر شد تمامی کاغذهایی که بعد از تاریخ ۱۳۹۷/۰۲/۰۱ به گمرکات کشور انتقال یافته‌اند، مشمول ارز حمایتی مورد اشاره (۳۸۰۰ تومانی) بانک مرکزی بشوند. در مورد کاغذهایی هم که قبل از این تاریخ وارد گمرکات کشور شده‌اند، مقرر شد از طریق وزارت اقتصاد و امور دارایی تمهیداتی اندیشیده شود تا مشمول ارز حمایتی مذکور بشوند.

امیرزاده گفت: موضوع دیگری که در جلسه امروز مطرح شد، رایزنی در خصوص کاهش قیمت کاغذ بود که بنا شد جلسه‌ای با واردکنندگان کاغذ چاپ و تحریر و با محوریت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شود که در این زمینه واردکنندگان کاغذ هم ضمن استقبال از این پیشنهاد، قول مساعد برای همکاری در این زمینه را دادند.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با اشاره به بحران‌ مجدد ایجاد شده در حوزه کاغذ، عنوان کرد: دولت برای کنترل بازار کاغذ و مدیریت آن برنامه‌ دارد ولی مقطعی؛ نه بلند مدت.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از خانه ملت، محمد اسماعیل سعیدی با اشاره به وضعیت نامطلوب تولید و عرضه کاغذ، عنوان کرد: در این زمینه کمیسیون فرهنگی مجلس حساسیت ویژه‌ای دارد و پیش از این نیز با وزرای اقتصاد و دارایی و فرهنگ و ارشاد اسلامی برای چاره‌ اندیشی در حوزه کاغذ و اخذ گزارش کار از مسئولان دو وزارتخانه جلسه‌ای داشت که مشخص شد دولت برای کنترل بازار کاغذ و مدیریت آن برنامه‌ دارد ولی این برنامه‌ها به صورت مقطعی است و نه بلند مدت.

نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه پس ثبات بازار کاغذ در ابتدای سال 97 بازار این کالا بار دیگر در ماه‌های اخیر دچار آشفتگی شده است، افزود: لازم است دولت برای تأمین و مدیریت بازار کاغذ، استراتژی بلندمدت داشته باشد و از راهکارهای جدیدی برای تأمین کاغذ مورد نیاز کشور استفاده کند.

وی ادامه داد: از سوی دیگر نوسانات بازار ارز نیز بر افزایش قیمت کاغذ و ایجاد بحران در بازار آن تأثیرگذار است و یکی از اصلی‌ترین دلایل مشکلات ایجاد شده برای بازار ارز، امروز همین مسئله است.

عضو فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس یادآور شد: در عین حال یکی از سیاست‌ها برای واردات کاغذ باید افزایش مذاکره و مراودات تجاری با کشورهایی که اقتصاد آن‌ها متأثر از سیاست‌ها و تکانه‌های آمریکا نیست، باشد تا رفتارهای خصمانه آمریکا نتواند بر بازار کاغذ کشور اثری بگذارد.

سعیدی با تأکید بر اینکه ارز اختصاص داده شده برای تأمین مواد اولیه کاغذ نیز دارای ثبات مناسبی باشد چرا که تولید کاغذ و قیمت تمام شده آن وابسته به نحوه تأمین مواد اولیه آن است، گفت: وقتی تجار و بازرگانان ثبات اقتصادی را مشاهده نکنند، تأثیر بالایی در تشدید شرایط نامساعد بازار دارد.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر نظارت بر بازار ارز باید به صورت جدی تر انجام گیرد و دستگاه‌ها نظارتی در این زمینه مسئول هستند.

سعیدی یادآور شد: در شرایط ناآرامی بازار برخی افراد کالاهای مد نظر خود را به بازار ارائه نمی‌کنند و کاغذ احتکار می‌کنند تا تکلیف بازار مشخص شود و پس از آن کاغذهای احتکاری را با قیمتی بالاتر به بازار روانه کنند.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس درباره میزان کاغذ احتکار شده توضیحی ارائه نداد و در عین حال گفت: وقتی فروشنده می‌تواند با احتکار کالا کاغذ مد نظر خود را با چندین برابر قیمت به فروش برساند چرا باید جنس خود را در زمان ناآرامی بازار، توزیع کند لذا در چنین شرایطی نظارت بر بازار یک اولویت به شمار می‌آید

نمایشگاه صنعت کاغذ بانکوک از ۱۶ الی ۱۸ خرداد ۱۳۹۷ در شهر بانکوک کشور تایلند برگزار میگردد.

نمایشگاه صنعت کاغذ بانکوک بزرگترین رویداد منطقه آ سه آن برای صنایع جهانی کاغذ، خمیر کاغذ، بسته بندی، صنایع چاپ و کارتن به شمار می رود. این نمایشگاه ثابت کرده است که مطمئن ترین جایگاه برای رهبران صنعتی و متخصصین شبکه محسوب می شود و موجب تبادل ایده ها و معاملات تجاری می گردد. نمایشگاه صنعت کاغذ بانکوک چهره های مهم صنعتی را دور هم جمع می کند تا آخرین نوآوری ها، روندهای صنعتی و پیشنهاداتی از آخرین محصولات و خدمات مدرن را از طریق نمایشگاه و کنفرانس مورد بحث قرار دهند. نمایشگاه صنعت کاغذ بانکوک بر همه بخش های صنعت کاغذ متمرکز می شود و کل زنجیره ارزش از خمیر کاغذ، مواد شیمیایی، چسب، ماشین آلات، قطعات، مبدل های کاغذ، چاپ، بسته بندی و محصولات و خدمات را در این رویداد سه روزه تحت پوشش قرار می دهد

در جریان برگزاری بیست‌‍وششمین دوره نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، حجت الاسلام و المسلمین علی‌رضا سبحانی‌نسب مدیر انتشارات نشر جمال درباره‎ی وضعیت کاغذ داخلی اظهار کرد: تا هفته گذشته که من آمار گرفتم قیمت کاغذ ایرانی از کاغذ خارجی که کیفیت بهتری هم دارد بیشتر است. به نظرم دلیلش این است که مدیران ما چه بخش فرهنگی و چه بخش تجارت و صنعت داشتن کاغذ ایرانی را به عنوان یک کاغذ استراتژیست قبول ندارند به همین دلیل الان مشکلی به نام کاغذ ایرانی به‌وجود آمده است و اصلا اینگونه نیست که کاغذی به نام کاغذ ایرانی داشته باشیم که از آن استقبال شود بلکه اصلا کاغذ ایرانی وجود ندارد و سهم موجود آن سهم بسیار ناچیزی از سهم بازار است که اگر توسط شرکت‌های خصوصی و نه دولت تدبیر شود یک کالای ایرانی پا می‌گیرد که فکر می‌کنم همه ناشران استقبال کنند. تولید کاغذ ایرانی اراده مسئولان را می‌طلبد.

حجت‌الاسلام سبحانی‌نسب گفت: خرید باید معقول باشد یعنی اگر یک کاغذ ایرانی که از نظر کیفیت پایین‌تر از کاغذ خارجی است را با 20-30 درصد گران‌تر بخری صحیح نیست و مشخص است که یک جایی از چرخه اقتصاد مشکل دارد که مسئولان باید آن را حل کنند که نیاز به تدبیر و قابل برنامه‌ریزی دارد.

وی ادامه داد: البته اگر بدانیم قرار است کاغذ ایرانی با کیفیت برایمان تولید شود می‌توانیم دو-سه سال تحمل کنیم تا چرخه اقتصاد کاغذ ایرانی پا بگیرد که اگر همچین اتفاقی بیفتد من به عنوان ناشر با افتخار از آن کاغد استفاده می‌کنم، هرچند که تا اکنون هم چند جلد کتاب مختص بزرگ‌سالان و نوجوانان به نام‌های نهج‌البلاغه، چهل حدیث مرتضی و... را به صورت سیاه سفید و رنگی به صورت دو یا چهار رنگ منتشر کردم البته درست است که کیفیت خارجی را ندارد ولی می‌شود.

مدیر انتشارات نشر جمال اظهار کرد: اگر کاغذ ایرانی به بازار بیاید و هرفصل یک درصد کیفیت را افزایش دهند بعد از دو سال کارهای چهار رنگ را با کفیت عالی بر روی کاغذ ایرانی چاپ می‌کنیم اراده حل شدن مشکل کاغذ در ایران وجود ندارد چون سودجویان از واردات کاغذ بیشتر سود می‌برند. حجم بسیار سنگینی از سود واردات وجود دارد وگرنه مشکل کاغذ از موشک که سخت‌تر نیست اگر مسئولان اراده کنند یک شبه حل می‌شود و سه ماهه قابل مصرف است.

حجت‌الاسلام سبحانی‌نسب بیان کرد: همچنین باید برای تقویت و بهتر شدن وضعیت کاغذ ایرانی تلاش کرد و اینکه کاغذ الان با 10 سال پیش تغییری نکرده ضعف بزرگی برای این بخش است.