در حالی سالانه مقدار زیادی کاغذ بدون بازیافت مناسب در ایران دور ریخته می‌شود که بازیافت کاغذ باطله و بازگرداندن آن به چرخه مصرف می‌تواند به ایجاد منابع مالی کمک کند که یکی از مصارف این منابع مالی کمک به تحصیل دانش‌آموزان بی‌بضاعت در استان کرمانشاه است.

 

مقدار زیادی از زباله‌های تولید شده توسط ایرانیان زباله خشک است که در این میان «کاغذ» که امروزه به آن زباله سبز گفته می‌شود، جزو بیشترین مواد دور ریختنی شده است این در حالی است که برای تولید یک تن کاغذ 17 درخت قطع می‌شود.

با توجه به بالا بودن سرانه مصرف کاغذ در ایران و ضعف فرهنگ تفکیک زباله باید گفت طی سال‌های آینده محیط زیست ایران با خطر جدی مواجه خواهد شد این در حالی است که می‌توان با مصرف بهینه کاغذ، تفکیک زباله از مبدا و بازیافت مجدد کاغذهای باطلع از وقوع این خطر پیشگیری کرد.

چندی است کمپین‌هایی با موضوع «کاغذ زباله نیست» در برخی از شهرهای ایران با هدف ارتقای فرهنگ بازیافت و جلوگیری از قطع درختان تشکیل می‌شود اما اخیر در جوانرود استان کرمانشاهی کمپینی تشکیل شده که علاوه بر تلاش برای حفظ محیط زیست به یاری کودکان بی‌بضاعت نیز پرداخته است.

«سردار صدیقی» یکی از فعالان حوزه محیط زیست استان کرمانشاه در خصوص اهداف کمیپن «کاغذ زباله نیست»، می‌گوید: کمپین کاغذ زباله نیست با هدف حفظ محیط زیست و فرهنگ سازی بازیافت کاغذ باطله تشکیل شد. پس از اخذ مجوزهای قانونی برای تشکیل این کمپین مردمی قرار شد، درآمد حاصل از فروش کاغذ‌های باطله صرف خرید لوازم التحریر برای دانش آموزان بی‌بضاعت شود.

این کارشناس ارشد مدیریت و برنامه‌ریزی می‌افزاید: خوشبختانه با تشکیل کمپین از 1 تا 6 تیرماه مردم همکاری بسیار خوبی داشتند به گونه‌ای که در نهایت 5 تن و 128 کیلوگرم کاغذ باطله جمع آوری شد.

وی می‌گوید: از فروش این اوراق به بازیافت تهران مبلغی حدود 3 میلیون و 30 هزار به دست آوردیم که قرار شد با این مبلغ برای 164 دانش آموز دوره ابتدایی لوازم التحریر تهیه کنیم. که در شناسایی این دانش آموزان اداره آموزش و پرورش و بهزیستی منطقه کمک‌ بسیاری ما کردند.

این ایده پرداز و حامی محیط زیست هم‌چنین درباره تحویل لوزام التحریر تهیه شده، یادآور شد: قرار شده برای حفظ شان و روحیه دانش آموزان مسابقه نقاشی با موضوع «کاغذ زباله نیست» طراحی و این 164 نفر در این مسابقه شرکت داده شوند که در پایان به رسم تقدیر این هدایا به آنها تعلق بگیرد.

فعالیت کمپین‌های مردمی به دلیل نبود حمایت‌های کافی از سوی مسئولان همیشه گذرا بوده است و پاسخگو نیست به همین دلیل مسئولان محیط زیست و شهرداری باید با همکاری یکدیگر هشدار‌ها و آموزش‌های لازم در خصوص سرانه مصرف کاغذ، عدم تفکیک زباله از مبدا و بازیافت زباله به مردم بیاموزند و علاوه بر آن سطل‌های مخصوصی در اختیار مردم قرار دهند تا این فرهنگ در کشور نهادینه شود.

 

منبع: آنا

هدف اصلی در فرآوری کاغذ باطله، خارج کردن آلاینده ها به قدر کافی و ارتقای کیفیت الیاف بازیافتی حاصل تا حد مناسب برای تولید کاغذهای مرغوب است. مراحل اصلی فرآیند عبارت اند از الک کردن، تمیز کردن، شست وشو، رنگ بری، پراکنده سازی و جوهرزدایی. حتی هنگامی که برای کاغذ باطله ورودی به کارخانه استانداردهای سختی در نظر گرفته می شود، نمی توان از ورود آلاینده ها به سیستم جلوگیری کرد و آلاینده ها باید در سیستم گرفته و حذف شوند. همه مواد غیرلیفی، آلاینده به شمار می آیند؛ از قبیل انواع کثافات، خرده سنگ شن و ذرات فلزی. در عمل آلاینده هایی همچون انواع چسب، رزین و لاتکس در مجموع مواد چسبناک را تشکیل می دهند.

 

همانطور که قبلا اشاره شد، بیشتر سیستم های خمیرسازی اولیه و ثانویه و ریش ریش کننده ها می توانند آلاینده های درشت را بگیرند. بعضی از مواد آلاینده را با مجتمع و شناور کردن به آلاینده های سبک تبدیل می کنند. علاوه بر این، همه سیستم ها دارای الک های مناسبی هستند تا ذرات درشت را بگیرند. جداکننده های مرکزگریز (تمیزکننده های معمولی و معکوس) نیز آلاینده های ریز را از مخلوط دوغاب خمیر خارج می کنند. سازندگان و فروشندگان خمیرسازهای ثانوی، مجموعه های متفاوتی از غربال ها و تمیزکننده ها را عرضه می کنند که متناسب با سایر تجهیزات کارخانه و نوع کاغذ باطله مصرفی هستند.

جوهرزدایی

جوهرزدایی از خمیر کاغذ باطله، در واقع یک فرآیند شست وشو یا تمیز کردن است که در آن مرکب ماده کثیف تلقی می شود. در جریان خمیرسازی، از مواد شیمیایی به همراه گرما و انرژی مکانیکی استفاده می شود تا ذرات مرکب از الیاف جدا شده و در دوغاب خمیر پراکنده شوند. سپس با استفاده از چند مرحله عملیات شست  وشو و شناورسازی با یک فرآیند تلفیقی، شامل هر دو سیستم جداساز ذرات مرکب از دوغاب خاکستری جدا می شوند. مواد شیمیایی مورد استفاده در جوهرزدایی، مواد فعال سطحی هستند که بر کشش سطحی مایعات و جامدات تاثیر می گذارند. به طور معمول این مواد، شامل روغن های معدنی تغییریافته ای می شوند که دارای گروه های آب دوست در ساختار مولکولی خود هستند تا حدی که در آب انحلال پذیر شوند. در مرکب زدایی، سه دسته از مواد فعال سطحی دارای اهمیت هستند:

1- پاک کننده ها برای زدودن مرکب از سطح الیاف؛

2- پراکنده سازها برای نگه داشتن ذرات مرکب در حالت پراکنده و جلوگیری از نشست دوباره آنها روی الیاف؛

3- عوامل کف ساز برای کاهش سطحی آب و تسهیل تشکیل کف برای افزایش تاثیر مواد فعال سطحی، از مواد دیگری از قبیل سود سوزآور، سیلیکات سدیم و بوراکس نیز استفاده می شود.

فرآیند شست وشو

در فرآیند شست  وشو، مواد شیمیایی پاک کننده و پراکنده ساز، به صورت توأم در خمیرساز مصرف می شوند تا مرکب را از الیاف جدا کنند و به صورت ذرات بسیاری ریز پراکنده سازند. سپس ذرات پراکنده مرکب با چند مرحله شست  وشو به کمک رقیق و غلیظ کردن متوالی از مخلوط جدا می شوند.

جدا شدن مرکب در فرآیند شست وشو، مبتنی بر یک فرآیند تغلیظ است که با دستگاه شست  وشو یا با الک ها عملی می شود. اگر ذرات مرکب بسیار ریز باشند (کمتر از 15 میکرون)، مقدار خروج مرکب متناسب با مقدار آب گرفته شده از مخلوط است. در عمل، شبکه الیاف به عنوان یک صافی عمل می کند و از کارایی جداسازی می کاهد. با عمل در غلظت کم و استفاده از روش های تغلیظ که مستلزم تشکیل لایه نمدی الیاف نیست، از قبیل تغلیظ کننده سایدهیل یا اسلاشر یا غربال سلکو، این مشکل تا حدی رفع می شود. درصد خشکی در حدود 1 تا 5/1 درصد مطلوب است، اما در این صورت تاسیسات بزرگ فضای بیشتری را اشغال می کنند. در نتیجه درصد خشکی حدود سه درصد رواج بیشتری یافته است. به این منظور خمیر را با آب زلال حاصل از آخرین مرحله شست  وشو رقیق می کنند. به تازگی ماشین  های شست وشو از قبیل تغلیظ کننده دوشکافی ساخته شده اند که می توانند دوغاب رقیق پرحجم را در یک مرحله تا خشکی 8 تا 12 درصد تغلیظ  کنند. دستگاهی از این نوع، همچون پایانه ترکی ماشین کاغذ با ماندگاری کوتاه، عمل می کند. دوغاب رقیق از طریق یک هدباکس روی پارچه آبگیری طویلی ریخته می شود و در ضمن حرکت سریع پارچه به دور یک استوانه چرخان، عمل آب گیری انجام می شود.

فرآیند شناورسازی

در فرآیند شناورسازی، مواد شیمیایی در ضمن خمیرسازی به مخلوط افزوده می شوند تا تجمع ذرات مرکب و تشکیل کف را سبب شوند. سپس دوغاب خاکستری را در غلظت کم (در حدود 8/0 تا 2/1 درصد) در یک سری سلول های شناورسازی هوادهی می کنند. بر اثر این عمل، توده های کف آلود و سبک مرکب که در سطح دوغاب جمع شده، جمع آوری می شوند. قلب یک فرآیند شناورسازی، سلول شناورسازی است که طرح های مختلف آن ساخته شده است. در این سلول، حباب های کوچک هوا با دوغاب خاکستری مخلوط می شوند.

حباب های هوا به ذرات مرکب و کثافات می چسبند و آنها را در سطح مخلوط شناور می کنند. به طور معمول شش تا ده سلول، شناورسازی به صورت سری نصب می شوند. روی کف جمع آوری شده در مرحله دیگری (به طول معمول، در سلول های دیگر) کار می شود تا الیاف باقی مانده قابل قبول از آن گرفته شود.

به دلایلی معلوم نیست، در مواردی که کاغذ باطله مواد معدنی زیادی دارد، روش شناورسازی بهتر عمل  می کند. حداقل مقدار خاک قابل قبول 8 تا 10 درصد و حداکثر 12 تا 14 درصد است. برای رسیدن به این سطح خاک می توان کاغذ باطله پوشش دار و بدون پوشش را مخلوط کرد. حدود 25 تا 30 درصد خاک در هنگام عملیات شناورسازی به همراه پس زده ها خارج می شود.

در اروپا و ژاپن روش شناورسازی رواج بیشتری دارد، اما به دلیل سرمایه گذاری اولیه کمتر و نیاز به فضای کمتر، در آمریکای شمالی روش شست  وشو رایج است. از نظر خارج کردن ذرات مرکب، در مقایسه با روش شست  وشو، روش  شناورسازی گزینه ای بهتر و پربازده تر است. ضمن آنکه با روش شست وشو مقدار بیشتری از نرمه ها و پرکننده ها را می توان خارج کرد که این امر به کیفیت الیاف بازیابی شده می افزاید. خمیر تهیه شده به روش شناورسازی به شست وشوی کمتری نیاز دارد، چون مواد شیمیایی به همراه کف شناور خارج می شود. خنثی سازی و تصفیه  پساب های روش شناورسازی ساده تر از تصفیه  پساب روش شست وشو است.

نوع و اندازه ذرات مرکب چاپ مبنای اصلی انتخاب روش مناسب مرکب زدایی است. مرکب هایی که در جریان خمیرسازی به آسانی به ذرات ریزتر تبدیل می شوند با روش شست  وشو بهتر جابه جا می شوند. البته روش های ترکیبی شست وشو-شناورسازی، توأما نیز وجود دارد که در بعضی از سیستم ها بسته به هدف های سیستم ابتدا مرحله شناورسازی و سپس شست وشو انجام می شود.

 ادامه دارد...

برگرفته از کتاب «مفاهیم نظری و کاربردی ساخت کاغذ و فرآیند چاپ»

 

ترجمه و تالیف دکتر مهدی منظورالاجداد

شهردار منطقه هفت تهران از اجرای طرح جمع آوری کاغذهای باطله و ارائه لوازم التحریر در ازای آن در این منطقه در راستای تحقق طرح آسمان آبی زمین پاک خبر داد.

 

به گزارش چاپ و نشر، سعید طلوعی با اعلام این مطلب افزود: با اجرای این طرح؛ کودکان به صورت عملی با مبحث تفکیک پسماند و مسایل بازیافت آشنا شده و مشارکت در مسایل شهری را تمرین می کنند.

وی افزود: طرح جمع آوری کاغذ و کتاب های غیرقابل استفاده به همت اداره بازیافت منطقه اجرا می شود و مقرر است این طرح از 10تا 14 تیرماه در تمامی 14 جایگاه بازیافت منطقه اجرا شود.

به گفته شهردار منطقه 7، اداره بازیافت منطقه در طی سال تحصیلی با اجرای برنامه های مختلف آموزشی و هنری بازیافت در مدارس؛ ضمن ارائه آموزشهای لازم و فرهنگسازی در این زمینه، کودکان و نوجوانان را برای مشارکت و همکاری با مدیریت شهری تشویق می کند.

وی در ادامه با اشاره به جمع آوری ماهانه بیش از هزار و 500 تن پسماند خشک در سطح این منطقه، خاطرنشان کرد: جلب مشارکت شهروندان برای اجرای طرح تفکیک پسماند در مبداء و لزوم تعیین اولویت گروه های هدف به منظور اجرای بهینه و پیشبرد امور و ارائه خدمات متقابل از جمله موارد ضروری است که باید در راس اقدامات قرار گیرد.

شهردار منطقه هفت تهران تصریح کرد: با مراجعه کارشناسان اداره مدیریت پسماند به درب منازل شهروندان سطح منطقه ، ضمن آموزش چهره به چهره توانستیم میزان جمع آوری پسماند خشک را در این منطقه به رقم قابل توجهی افزایش دهیم.

طلوعی در پایان با تاکید بر جمع آوری 50 تن پسماند خشک به طور روزانه از سطح محلات منطقه، گفت: طرحهای آموزشی و خدماتی جهت ترویج فرهنگ بازیافت و جلب مشارکت شهروندان در تفکیک پسماند و حفظ محیط زیست در سطح محلات در حال اجراست.

 

منبع: تسنیم

از آنجایی که بیشترین میزان پسماند خشک تولیدی در شهر کاغذ و مشتقات کاغذی است این سازمان کار جمع‌آوری کاغذ باطله ادارات دولتی و خصوصی را انجام می‌دهد.

 

به گزارش چاپ و نشر، از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی یکی از مشکلات مهمی که بر اثر توسعه شهری و صنعتی پدید آمده است، مسئله دفع مواد زائد جامد است. بسیاری از کشورها در زمینه مدیریت این مواد با مشکل مواجه و نیازمند راه‌حل‌های جامع و کاربردی هستند.

در کشور ما نیز افزایش روزافزون جمعیت و گسترش مداوم شهرها از یک سو و ازدیاد و توسعه فعالیت‌های صنعتی، تجاری و خدماتی از سوی دیگر منجر به تولید مقادیر زیادی مواد زائد در شهرها شده که در بیشتر مواقع مدیریت آن با توجه به کمبود امکانات و بودجه، مشکلات عدیده‌ای درپی داشته که از جمله این مشکلات آلودگی محیط زیست است.

بنابراین امروزه یکی از عوامل مهم آلودگی محیط زیست عدم مدیریت درست انواع مواد زائد است. تجربه شهرهای بزرگ جهان نشان می‌دهد که تنها راه برخورد با این مسئله طراحی یک سیستم علمی و صحیح در امر مدیریت مواد زائد است.

آمارهای رسمی نشان می‌دهد سه شهر تهران، مشهد و اصفهان تولیدکننده بیشترین میزان زباله روزانه در سطح کشور هستند و مشهد در این رابطه در جایگاه دوم کشور قرار دارد. تهران با 3 هزار تن، مشهد با 2 هزار تن و اصفهان با 1500 تن تولیدکننده بیشترین میزان زباله روزانه در سطح کشور هستند و مشهد در این رابطه در جایگاه دوم کشور قرار دارد.

از مجموع دو هزار تن زباله تولیدی روزانه مشهد 70 درصد آن مربوط به زباله تر و 30 درصد مابقی مربوط به زباله خشک بوده است. در واقع روزانه 2 هزار تن زباله تر در مشهد جمع‌آوری می‌شود که 750 تن آن تبدیل به کود کمپست شده و 1350 تن دیگر نیز مدفون می‌شود. از این مقدار, روزانه 200 تن زباله خشک در مشهد تولید می‌شود که بیشترین میزان زباله خشک مربوط به کاغذ بوده که شامل 53 درصد کل این نوع زباله است و مابقی مربوط شیشه، فلزات، پلی استایرن، لاستیک و غیره می‌شود.

از سوی دیگر روزانه 2 هزار تن زباله بیمارستانی در مشهد تولید می‌شود که متاسفانه مراکز درمانی اعم از بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها اقدام به تفکیک زباله‌های آلوده از غیرآلوده نمی‌کنند و تمامی زباله‌ها را در یکجا جمع می‌کنند و این کار سبب عدم بازیافت زباله‌های غیرآلوده می‌شود و به ناچار با زباله‌های آلوده دفن می‌شوند و از مجموع پزشکان مشهدی نیز طبق آمار مدیریت پسماند حدود 120  پزشک در بحث تفکیک زباله‌های آلوده از غیرآلوده همکاری دارند.

همچنین طبق گزارشات روابط عمومی سازمان مپ شهرداری مشهد زباله خشک و تر در مشهد در سال جدید افزایش داشته است‌. آمار ثبت شده زباله خانگی و سرجارو نشان می‌دهد میزان زباله تر سال 95 نسبت به سال 94 افزایش داشته که البته این آمار در زمینه زباله خشک جمع آوری شده نیز همین افزایش را نشان می‌دهد.

در مجموع  پسماند تر سال 95 نسبت به سال 94 افزایش 7 درصدی داشته است به طوری که میزان میانگین روزانه زباله در مشهد در سال 95 بیش از 2 هزار تن را نشان می‌دهد که در مجموع رشد 7 درصدی داشته است.

همچنین عبدالامیر بخشی‌‌زاده، مدیرعامل سازمان پسماند شهرداری مشهد با اشاره به اینکه یکی از دغدغه‌های شهرهای بزرگ رفع معضلات زیست محیطی است، ابراز داشت: روزانه 2000 تن زباله در شهر مشهد تولید می‌شود که این حجم زباله باید مدیریت شود.

وی با بیان اینکه مهمترین هدف در برنامه‌های این مجموعه افزایش تفکیک زباله و کاهش تولید زباله از سوی مردم بوده است، خاطرنشان کرد: با وجود فرهنگ‌سازی‌های صورت گرفته میزان همکاری‌های مردمی قابل توجه نبوده و تنها 64 درصد مردم در این رابطه همکاری دارند، همچنین 13 درصد زباله‌های خشک نیز توسط مردم تفکیک می‌شود که این عدد هم باید افزایش یابد.

بخشی‌زاده معتقد است از آنجایی که بیشترین میزان پسماند خشک تولیدی در شهر کاغذ و مشتقات کاغذی است این سازمان کار جمع آوری کاغذ باطله ادارات دولتی و خصوصی را انجام می‌دهد.

وی می‌افزاید: روزانه به طور میانگین 615 کیلوگرم کاغذ باطله از نهادها، ارگان‌ها، ادارات و موسسات خصوصی  و دکه‌های مطبوعاتی در مشهد جمع آوری می‌شود. همچنین با 59 دکه مطبوعاتی که با ما همکاری دارند روزانه بطور میانگین 615 کیلو کاغذ باطله جمع آوری می‌شود.

مدیرعامل سازمان پسماند شهرداری مشهد می‌افزاید: شهروندان نیز می‌توانند از طریق 59 دکه مطبوعاتی در سطح شهر کاغذ باطله خود را تحویل دهند و در این طرح مشارکت کنند که در حقیقت از مجموع این دو روش روزانه 615 کیلوگرم کاغذ باطله جمع آوری و در چرخه بازیافت کاغذ قرار می‌گیرد.

 

منبع: تسنیم

معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری شیراز با اشاره به هفته کتاب و کتابخوانی گفت: در این هفته نمایشگاه ویژه عرضه کتاب همراه با معاوضه کتاب و خرید کاغذ باطله در فرهنگسرای کتاب برپا شده است.


چاپ و نشر به نقل از فارس/ احمدهمتی در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه برنامه‌های هفته کتاب و کتابخوانی تا یک آبان ماه ادامه دارد اظهار داشت:در این هفته فعالیت‌های شاخصی توسط فرهنگسرای کتاب شهرداری شیراز برگزار و خدمات مختلفی به شهروندان شیرازی و علاقه‌مندان به کتاب ارائه می‌شود.

وی یکی از مهم‌ترین این برنامه‌ها را برپایی نمایشگاه کتاب در فرهنگسرای کتاب عنوان کرد و افزود: این نمایشگاه کتاب با سایر نمایشگاه‌های کتاب متفاوت است و نکته آن نیز اجرای طرح معاوضه کتاب، خرید کاغذباطله و همچنین اعطای کتاب با 30 درصد تخفیف است.

همتی بیان کرد: نمایشگاه فرهنگسرای کتاب تا سه آذر واقع در بلوار گلستان خیابان شهید معزی برپا بوده و هر روزاز 8 تا 17 عصر پذیرای عموم علاقه‌مندان است.

معاون فرهنگی و اجتماعی شهردار شیراز به دیگر برنامه‌های محوری هفته کتاب و کتابخوانی اشاره و از مهم‌ترین آن را برپایی نمایشگاه کتاب در مدارس نواحی چهارگانه شهر شیراز،اهدای کتاب به فرهنگسراها و کتابخانه‌ها،آموزش شهروندی با موضوع بازیافت کاغذ و برگزاری تورهای دانایی ویژه مدارس و دانشگاه‌ها عنوان کرد.

وی خاطرنشان کرد: بازدید از کتابخانه مرکز اسناد ملی، برگزاری کارگاه آموزشی مطالعه و تندخوانی در فرهنگسراهای سطح شهر و معرفی کتاب در شبکه‌های اجتماعی با عنوان یک قاچ کتاب و همچنین عضویت نیم بها در 15 کتابخانه تحت پوشش سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری شیراز از دیگر برنامه‌های معاونت فرهنگی و اجتماعی شهرداری شیراز در هفته کتاب است.

معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری شیراز گفت: در مجموع حدود 150 اجرا در قالب 34 برنامه به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی در شهر شیراز برگزار می‌شود.