در حالی که آمار وزارت ارشاد خبر از افزایش واردات کاغذ مطبوعات به کشور می‌دهد در اتفاقی عجیب واردات کاغذ چاپ و تحریر به روایت این آمار با کاهش روبرو شده است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از مهر: اتفاقات عجیب در کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و آمار منتشر شده در این نهاد که در حال حاضر مهمترین مرجع تأیید و تخصیص کاغذ دولتی میان ناشران و روزنامه‌نگاران است تمامی ندارد.

در هفته گذشته با وجود آغاز توزیع کاغذ دولتی در میان ناشران که مهر در گزارش درباره آن اطلاعاتی منتشر کرد (اینجا بخوانید)، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در حاشیه جلسه هیئت دولت با اشاره به اینکه ۳۰۰۰ تن کاغذی که در حال حاضر در گمرکات موجود است در هفته آینده ترخیص خواهد شد.، در اظهاراتی با تأیید گزارش‌های مهر در این زمینه عنوان داشت: با توجه به اینکه کاغذ فرهنگی (نشر و مطبوعات) از غیرفرهنگی جدا شد، خود این موضوع اختلالی را در روند سامانه و مسیرهای اداری وزارت صمت و بانک مرکزی ایجاد کرد. که خوشبختانه سامانه‌های اداری، مرتب و منظم شدند و بانک مرکزی هم مسیر را در هفته جاری تسریع کرد.

با این همه در آخرین روز کاری هفته گذشته کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جدول تازه و به روز شده خود از وضعیت پرونده‌های واردات کاغذ را منتشر کرد که در آن اتفاقات جالب توجهی رخ داده است.

از سویی تعداد پرونده‌های تأیید شده واردات کاغذ روزنامه در باز زمانی یک هفته از ۱۹ پرونده تأیید شده به ۳۹ پرونده افزایش یافته است که این به معنی تأیید واردات بیش از ۸ هزار تن کاغذ مطبوعات در هفته گذشته است. با این همه در اتفاق عجیب تعداد پرونده‌های تأیید شده برای واردات کاغذ چاپ و تحریر کاهش پیدا کرده و نزدیک به هزار تن از کاغذهایی که در هفته قبل عنوان شده بود از سوی این وزارتخانه تأیید شده از پروسه واردات خارج شده است.

همچنین پرونده‌های موجود در زمینه واردات کاغذ بالکی و چاپ و تحریر رول نیز ثابت باقی مانده است.

 

در جدول دوم (اینجا ببینید) که درباره وضعیت شرکت‌های وارد کننده است و در زمینه شرکت‌های وارد کننده کاغذ چاپ و تحریر تنها سه شرکت موفق به ترخیص کالای خود شده‌اند باقی شرکت‌ها که شامل دو شرکت عمده می‌شود که درباره یکی از آنها پیش از این گزارشی در مهر منتشر شد (اینجا بخوانید) کماکان آماری از وضعیت ترخیص کالای آنها که برخی از آنها دو سال پیش تأمین ارز شده است منتشر نشده است.

نکته دیگر اینکه ۵۳ پرونده تأمین کاغذ مصوب در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سمت کماکان موفق به تأمین ارز برای واردات این محصول نشده‌اند که ارزش کالای هر پرونده به صورت متغیر بین ۲۰ تا ۵۰ هزار یورو عنوان شده است و البته برخی از این پرونده‌ها نیز با وجود اینکه با ارزهایی نظیر روپیه، یوان و لیر هم ثبت شده است کماکان تأمین ارز نشده است.

نکته جالب دیگر اینکه مؤسسات بزرگ مطبوعاتی مانند کیهان، اطلاعات، خراسان و جام جم به صورت شخصی اقدام به ثبت پرونده برای واردات کاغذ مطبوعاتی کرده‌اند که البته برای این تقاضاها تاکنون تأمین ارز نشده است.

از ۷۵ پرونده ثبت شده در جدول تازه ۳۸ پرونده اختصاص به تأمین کاغذ چاپ و تحریر و ۴۰ پرونده به کاغذ مطبوعات اختصاص پیدا کرده است.

جدای از این آمار در میان بسیاری از شرکت‌های مطبوعاتی وضعیت کاغذ روی خط قرمز قرار گرفته است و تأمین ارز نشده و ترخیص نشدن بسیاری از کاغذهای موجود در گمرک منجر به وضعیت حادی چون عدم انتشار در برخی روزنامه‌ها و کاهش شدید شمارگان و حذف انتشار در شهرستان‌ها نیز شده است.

در همین رابطه هفته گذشته محمد خدادی معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در یک گفتگوی مطبوعاتی با تأیید اینکه نقل و انتقال پول و همچنین خرید و انتقال کالا به کشور دچار اختلال شده است عنوان داشت که توزیع کاغذ در میان مطبوعات در سه مرحله انجام شده است که در مرحله اول و با فوریتی ١٣٥٠ تن کاغذ میان مطبوعات توزیع شده و حدود ١٠ هزار تن کاغذ نیز در مسیر واردات به داخل کشور قرار گرفته است. حتی پیش‌بینی می‌شود اگر مشکلی ایجاد نشود ٢٠٠٠ تن کاغذ طی دو هفته آینده وارد کشور شده و بسرعت توزیع آن آغاز شود.

 

 

«داستان کاغذ مثل داستان مردی شده است که پیش صدراعظم قاجار رفت و شروع به نالیدن از امیر ولایت کرد. به دنبال او صدراعظم هم شروع به آه و ناله و نفرین کرد. مرد از جایش بلند شد و رفت. صدراعظم از او پرسید کجا می‌روی؟ گفت: مادربزرگ من خیلی بهتر از تو نفرین می‌کند! من آمده‌ام تو یک کاری بکنی نفرین به چه درد من می‌خورد. مسئولان ما هم وقتی برایشان از گرانی کاغذ می‌گوییم انگار برایشان ذکر مصیبت می‌خوانیم که آه و ناله می‌کنند. آه و ناله که خودمان بلدیم، شما کاری کنید!»

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایسنا، بحران کمبود کاغذ از اواسط پاییز سال ۹۶ آغاز و باعث ایجاد نگرانی‌هایی در میان مطبوعاتی‌ها و همچنین اعتراض‌هایی از سوی مدیران مسئول رسانه‌ها شد؛ اعتراض‌هایی که از رسانه‌های خصوصی شروع شد و به هم‌صدایی روزنامه‌های دولتی انجامید.

در این مدت، به نظر می‌رسد حل بحران کاغذ یکی از دغدغه‌های اصلی وزارت ارشاد و معاونت مطبوعاتی بوده است. جلسات متعددی در این خصوص برگزار شد و در نهایت اواخر اردیبهشت ماه امسال پس از جلسه‌ای که بین حسین انتظامی (رئیس کارگروه ساماندهی کاغذ) و اسحاق جهانگیری (معاون اول رئیس جمهور) برگزار شد، اعلام کردند که «ارز تخصیصی به کاغذ نشر و مطبوعات ۴۲۰۰ تومانی باقی می‌ماند.»؛ ضمن اینکه یکی از تصمیمات مهم این جلسه هم ترخیص فوری محموله‌هایی که در گمرک هستند، عنوان شد.

حالا دو ماه از این خبرهای خوب برای حل مشکل کاغذ گذشته و خبرنگار ایسنا گفت‌وگویی با چند تن از مدیران مسئول روزنامه‌ها داشته است تا وضعیت این روزهای کاغذ را جویا شود.

 

گیر کار کجاست؟ هیچکس نمی‌داند!

مهدی رحمانیان ـ مدیرمسئول روزنامه شرق ـ درباره وضعیت کاغذ به ایسنا گفت: وضعیت کاغذ به مراتب بدتر شده است. به دلیل اینکه شخص معاون اول رئیس جمهور جلسه‌ای را با حضور مثلث بانک مرکزی، وزارت سمت، وزارت ارشاد و به اضافه ذی‌نفعان یعنی ناشران و مطبوعات داشت. در آنجا مصوب شده است که کاغذ روزنامه مانند سابق با ارز ۴۲۰۰ تومانی ترخیص شود. ایشان هر سه دستگاه را مأمور کرده است که پیگیر این موضوع باشند اما متأسفانه تاکنون که قریب به دو ماه از آن جلسه می‌گذرد، هنوز هیچ اتفاق قابل توجهی رخ نداده است و من تقریباً به لحاظ اینکه هر روز باید نیاز روزانه‌مان را پیگیری کنم تا بتوانم کاغذ پیدا کنم، با مجموعه وزارت ارشاد در ارتباط هستم و فعلاً گفتاردرمانی صورت می‌گیرد؛ یعنی مجموعه وزارت ارشاد فقط به ما امیدواری می‌دهد که امروز، فردا و پس فردا مشکل رفع می‌شود.

وی در ادامه این گفت‌وگو با اشاره به وضعیت بد بحران کاغذ یادآور شد با این روندی که پیش می‌رود امشب آخرین شبی است که بتوانیم روزنامه منتشر کنیم و اگر به ما کاغذ ندهند فردا شب نمی‌توانیم روزنامه منتشر کنیم و این مسائل نشان از این دارد که هیچ اتفاقی نیفتاده است. وقتی روزنامه شرق نمی‌تواند کاغذ خود را تأمین کند بقیه روزنامه‌ها هم وضع‌شان باید بدتر از ما باشد. ما اصلاً نمی‌دانیم کاغذی وجود دارد یا نه؟ ترخیص می‌شود یا نمی‌شود. هیچکس متأسفانه پاسخگو نیست و این نگران‌کننده است. ما نباید اجازه بدهیم حتی یک روزنامه با تیراژ پایین حتی یک روز هم جریان انتشارش قطع شود اگر یک روز جریان انتشار قطع شود این در حقیقت پالس مثبتی است به سیاست‌های تحریمی ترامپ و به آن سیاست‌ها کمک می‌کند.

مدیرمسئول روزنامه شرق ادامه داد: متأسفانه گوش شنوایی نیست و هنوز درک درستی از این مسئله وجود ندارد. چطور می‌شود شما به روزنامه‌ای که به جریان اطلاع‌رسانی کشور کمک می‌کند توجهی نمی‌کنید. یعنی متوجه نشوید که اگر یک روز جریان انتشار قطع شود، چه اتفاقات ناگواری می‌تواند در پی داشته باشد.

این مدیر مسئول سپس با روایت داستانی از دوران قاجار در این زمینه، خاطرنشان کرد: داستان ما شبیه به داستان مردی است که پیش صدراعظم رفت و شروع به نالیدن از امیر ولایت کرد. صدراعظم هم شروع به آه و ناله و نفرین کرد. آن مرد از جایش بلند شد و رفت. صدراعظم از او پرسید کجا می‌روی؟ او گفت: مادربزرگ من خیلی بهتر از تو نفرین می‌کند! من آمده‌ام تو یک کاری بکنی، نفرین تو به چه درد من می‌خورد. مسئولان ما هم وقتی از مشکل گرانی می‌گوییم انگار برایشان ذکر مصیبت می‌خوانیم که آه و ناله می‌کنند. آه و ناله را که خودمان بلدیم شما کاری بکنید! کاری که متأسفانه در دستگاه‌های دولتی ما صورت نمی‌گیرد؛ بنابراین اینکه گیر این مشکل از کجاست، آیا از وزارت سمت است، بانک مرکزی یا وزارت ارشاد، هیچکدام این را نمی‌دانند اما آن چیزی که خروجی کار است، این است که باید کاغذ به دست ما برسد که هیچ اتفاقی نمی‌افتد.

رحمانیان در پایان یادآور شد که روزنامه‌های دولتی هم شرایط خوبی ندارند.

 

مشکل کاغذ را بزرگ کرده‌ایم؛ روزنامه‌ها را درست کنیم

بهروز بهزادی ـ عضو شورای سیاستگذاری روزنامه اعتماد ـ نیز درباره وضعیت این روزهای کاغذ برای اهالی مطبوعات، در پاسخ به اینکه آیا وضعیت بهتر شده است، اظهار کرد: بخشی از رسانه‌های ما متکی به کاغذ هستند و باید کاغذشان تهیه شود؛ یعنی شما کل رسانه‌ها مانند رادیو، تلویزیون و برخی سایت‌ها و خبرگزاری‌ها نیاز به کاغذ ندارند. اما من می‌خواهم بگویم در بحث مطبوعات ما به ویژه همین روزنامه‌ها که متکی به کاغذ هستند، مشکل اصلی کاغذ نیست. مشکل اصلی استقبال مردم است. مردم اگر از مطبوعات استقبال کنند و روزنامه‌ها هم خوراک مورد علاقه مردم را آن‌طور که می‌خواهند بدهند و به هر قیمتی کاغذ روزنامه را بخرند، مردم روزنامه را می‌خوانند.

وی ادامه داد: روزنامه هم مثل کالاهای دیگر یک مواد اولیه دارد که کاغذ شامل آن می‌شود و در نهایت محصول کلی به شکل روزنامه عرضه می‌شود. به عقیده من ما مشکل کاغذ را خیلی بزرگ کرده‌ایم. خود کاغذ مثل سایر محصولات دیگر مملکت گران شده است و آن کسی که کالای دیگری را می‌فروشد فریاد نمی‌زند که محصولش گران شده است اما بر اساس گران شدن مواد اولیه‌اش محصولش را گران می‌کند وقتی محصول خودش را گران کرد مردم چون نیاز دارند، آن کالا را می‌خرند.

بهزادی سپس با بیان اینکه روزنامه‌ها را باید به کیفیتی برسانیم که مردم به آن نیاز پیدا کنند، اظهار کرد: مشکل ما اینجاست که مردم به روزنامه‌ها احساس نیاز پیدا نمی‌کنند و چون احساس نیاز ندارند از این طرف سر و صدا بلند می‌شود که کاغذ گران شده است. چون تا قبل از آن هم عادت داشتیم کاغذ ارزان و یارانه‌ای بگیریم و مقدار زیادی هم برگردد و آن را مقوا کنیم.

عضو شورای سیاستگذاری روزنامه اعتماد در ادامه تصریح کرد: همه حرف‌ها را زدم که به اینجا برسم؛ اگر شما در هر زمینه‌ای محصول خوب و با کیفیت تولید کنید، خریدار یا مخاطب دنبالش می‌آید. این محصول می‌تواند یک روزنامه باشد می‌تواند یک ماشین و یا بستنی باشد. نمی‌توانیم بگوییم همه مشکلات‌مان از کاغذ است. کاغذ بخشی از مواد اولیه روزنامه است که مواد اولیه را اگر گران می‌خریم، می‌توانیم روزنامه را هم گران‌تر کنیم.

بهزادی در پایان اظهارات خود با بیان اینکه کاغذ هم مثل سایر کالاها با مشکل مواجه است، یادآور شد: در گذشته کاغذ در بازار زیاد بود و یک قیمت مشخصی داشت؛ حال این قیمت به دلایل واقعی یا غیر واقعی بالا رفته است. بالا رفتن قیمت برای کسانی که روزنامه منتشر می‌کنند دشوار است؛ چرا که کاغذ را گران می‌خرند و اینجاست که سر و صداها بلند می‌شود و همچنان ادامه دارد.

 

هنوز گشایش جدی حاصل نشده

محمد پیرعلی ـ مدیرمسئول روزنامه سیاست روز ـ‌ نیز درباره وضعیت کاغذ و بحران آن که دامن‌گیر مطبوعات شده است، اظهار کرد: اگرچه وعده‌هایی از سوی متولیان امر در وزارت ارشاد و معاونت مطبوعاتی اعلام شده است و آقای خدادی (معاون مطبوعاتی) عزمش را جزم کرده است که بتواند مشکل کاغذ را مرتفع کند اما در حال حاضر می‌توانیم بگوییم که هنوز گشایشی جدی حاصل نشده است. تا اندازه‌ای می‌توانیم این وضعیت را به موضوع کلی اقتصاد کشور ربط دهیم، اما آنچه مسلم است این است که ما هنوز گشایش قابل لمسی را ملاحظه نمی‌کنیم.

وی ادامه داد: ما هنوز با موضوع کاغذ به عنوان یک کالای دست‌نیافتنی بسیار دشوار مواجهیم که هم کاغذ تحریر و هم کاغذ رُل را شامل می‌شود.

مدیرمسئول روزنامه سیاست روز با بیان اینکه گفتاردرمانی سقفی دارد، متذکر شد: شما تا مقطعی می‌توانید فعالان عرصه را با وعده‌های مختلف آرام کنید اما بعد از مقطعی تحمل اهالی مطبوعات طاق می‌شود و دیگر تحمل فشار کاغذ به گونه‌ای می‌شود که اعتماد نسبت به متولیان امر کاغذ از بین می‌رود. باید مراقب باشند که به این اعتماد بیش از حد خدشه وارد نشود.

پیرعلی در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره دغدغه‌های روزنامه‌های دولتی در مقایسه با روزنامه‌های خصوصی اظهار کرد: دغدغه‌ای که ما داریم با دغدغه‌ای که روزنامه‌های دولتی دارند متفاوت است. به هر حال آنها به بودجه‌ها و اعتبارات دولتی وصل هستند و ممکن است از یک جایی بتوانند نیازشان را برطرف کنند ولی ما اینجا اگر بخواهیم بد عمل کنیم ناگزیریم به حقوق خبرنگاران دست بزنیم؛ یعنی ما حوزه دیگری نداریم که دست‌اندازی کنیم. و البته در این شرایط، دست زدن به حقوق خبرنگاری که آب باریکه‌ی ناچیزی است و زندگی روزمره‌اش را هم کفاف نمی‌دهد، به دور از انصاف است.

پیرعلی با یادآوری اینکه روزهایی روزنامه سیاست روز به دلیل نبود کاغذ منتشر نشده است، اظهار کرد: روزهایی برای ما پیش آمد که امکان چاپ نداشتیم؛ یعنی روزنامه ما فقط روی سایت رفت چرا که اصلاً کاغذ نداشتیم. حتی به صورت آزاد به هر قیمتی هم امکان خرید نداشتیم.

او در پایان گفت: ما خیلی به وضعیت آتی امیدوار نیستیم که درخصوص وضعیت و بحران روزنامه گشایشی ایجاد شود اما مطمئنم که آقای خدادی تلاش می‌کنند تا اتفاقاتی بیفتد.

 

کاغذها در گمرک در حال خراب شدن هستند!

حسین عبدالهی ـ مدیرمسئول روزنامه آرمان امروز ـ نیز با بیان اینکه در عمل اقدامی برای تأمین کاغذ مطبوعات صورت نگرفته است، یادآور شد: در اینجا صرفاً وزارت ارشاد مقصر نیست که بگوییم نمی‌تواند راهگشا باشد؛ چرا که ارشاد واردکننده و توزیع‌کننده نیست. ارز دولتی ۴۲۰۰ تومانی را به کاغذ تخصیص دادند و این کاغذ وارد شد اما متأسفانه هنوز بخشی از این کاغذ در بازار با قیمت آزاد فروخته می‌شود و تا کیلویی ۱۸ هزار تومان کاغذ مطبوعات بالا رفته است. اینها نشان می‌دهد که نظارتی برای توزیع وجود نداشته است.

وی ادامه داد: این عدم نظارت در واردکنندگان طوری شده است که الان برخی از روزنامه‌هایی که به هر حال مخاطب دارند و تاثیرگذارند، دغدغه انتشار دارند و در آستانه تعطیلی قرار گرفته‌اند؛ این در حالیست که برخی مطبوعات شاید از طریق رانت از وضعیت کاغذ باخبر بودند و با ارتباطاتی که داشتند کاغذشان را تأمین کردند.

عبدالهی در ادامه با اشاره به تأثیرات سوء تعطیلی مطبوعات، اظهار کرد: اگر ما به عنوان یک روزنامه تعطیل شویم و دیگر چاپ نشویم، فردا روزی به ما این انگ را می‌زنند که ما می‌خواستیم به رسانه‌های بیگانه خوراک بدهیم، متهم هم می‌شویم اما از آن طرف مشمول بی‌تدبیری مسئولان شده‌ایم. در کنار این به هر حال معاونت مطبوعاتی در دوره اخیر و جدید تلاش خود را می‌کند اما اثر این مدیریت زمان‌بر است.

مدیرمسئول روزنامه آرمان امروز با بیان اینکه وضعیت کاغذ برای مطبوعات بهتر نشده است، یادآور شد: وقتی که گرانی کاغذ چندین برابر افزایش می‌یابد بدون اینکه به نشریات اندوخته‌ای اضافه شود، باعث می‌شود اثرگذاری مطبوعات از بین برود. به هر حال برخی‌ها دوست دارند بگویند دوران کاغذی رسانه‌ها به سر آمده است. اما باید بپذیریم که مشکل کاغذ برای مطبوعات تابی نگذاشته است.

عبدالهی با طرح پرسشی درباره وضعیت کاغذهایی که در گمرک در حال نابودی هستند و بلاتکلیف مانده‌اند، گفت: به چه دلیل معاون دادستان تهران می‌گوید ما هشت نفر درخصوص کاغذ گرفته‌ایم و برای پنج نفر کیفر خواست صادر کرده‌ایم. ما در گمرک کاغذ داریم که بلاتکلیف و در حال خراب شدن است. از وزارت سمت خواستیم که یک نماینده به گمرک بفرستد که کاغذها را تعیین تکلیف کنند. متأسفانه نشان می‌دهد که در این میان مسائلی وجود دارد و از این فضایی که ما در تحریم و فشار هستیم سوءاستفاده‌هایی صورت می‌گیرد و این کاملاً مشخص است.

مدیرمسئول روزنامه آرمان امروز با بیان اینکه چیزی از پیکره نحیف رسانه‌های مکتوب باقی نمانده است، تصریح کرد: از آن طرف هم مدام از ما خواسته می‌شود در جامعه امید تزریق کنیم. وقتی خود ما امید به آینده نداریم، چگونه شعار بدهیم. باید اقدام عاجل‌تری صورت بگیرد. فقط نگاه‌ها نباید به سمت وزارت ارشاد و معاونت مطبوعاتی باشد؛ چرا که کار وزارت ارشاد چیز دیگری است. این بیمار به حالت اورژانسی درآمده است و اگر به آن نرسیم می‌میرد. نوشدارو بعد از مرگ سهراب نمی‌تواند حداقل معضل اساسی را حل کند. متأسفانه مشکل کاغذ خیلی دست‌کم گرفته شده است. یک بار باید بنشینند و این مسئله را حل کنند؛ چرا مشکل را تبدیل به بحران می‌کنند. راه این است که دنبال راهکار باشند نه اینکه همدیگر را متهم کنند.

 

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا ایران گفت: نیاز کشور به کاغذ تحریر ۳۸۰ هزار تن در سال است.

ابوالفضل روغنی گلپایگانی در برنامه «اقتصاد حوالی فرهنگ» رادیو اقتصاد با محوریت آسیب‌شناسی نظام توزیع کاغذ در ایران افزود: ظرفیتی که در کشور ایجاد و می‌تواند کاغذ تحریر را تولید کنند سالانه ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تن است.

وی همچنین اظهارداشت: معنا و مفهوم این حرف اینکه با احتساب امکان تولید ۲۰۰ هزار تن کاغذ در داخل ۱۸۰ هزار تن دیگر باید از محل واردات تامین شود.

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا ایران گفت: نیاز کشور به کاغذ مطبوعات در سال نیز بین ۶۰ تا ۷۰ هزار تن است.

وی در ادامه افزود: به طورکلی از یک نگاه امکان تولید کاغذ روزنامه ۱۰۰ درصد و از نگاه دیگر حداقل بین ۵۰ تا ۶۰ درصد این نیاز بصورت داخلی قابل تامین است.

روغنی گلپایگانی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چرا کاغذ امروز به عنوان یک دغدغه جدی برای اصحاب رسانه، مطبوعات و قلم در جامعه تبدیل شده است، اظهارداشت: یکی از دلائلی که موجب افزایش قیمت هر کالا می‌شود هزینه های «حمل و نقل» و «توزیع و فروش» است.

وی گفت: متاسفانه شبکه های توزیع کشور در همه زمینه ها به خصوص کاغذ دچار مشکلات اساسی است.

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا ایران افزود: شبکه های مویرگی دقیق، درست و مناسب برای توزیع کاغذ در کشور وجود ندارد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود اظهارداشت: «اسحاق جهانگیری» معاون اول رئیس جمهور در نمایشگاه کتاب تهران به صراحت نگفت که می خواهند ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی به حوزه کاغذ اختصاص دهند بلکه گفت این موضوع در حال بررسی است.

روغنی گلپایگانی ضمن اشاره به اینکه ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی ارز غلطی است، گفت: متاسفانه کشور در یک جنگ تمام عیار اقتصادی قرار دارد و خروج نفت و ورود منابع ارزی به مملکت به شدت محدود شده است.

وی در ادامه افزود: این کلمه قشنگی نیست که در چنین شرایطی گفته شود کاغذ در کنار کالاهای اساسی مانند غذا و دارو قرار گیرد.

رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا ایران اظهارداشت: بدون شک مردم فرهیخته و فهیم ایران این مسئله را به خوبی درک می کنند که کشور در مضیقه و مشکل است.

وی تصریح کرد: بزرگترین مشکل کاغذ از اختصاص ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی است.

روغنی گلپایگانی یادآورشد: دولت تاکنون ۲۵۰ هزار تن کاغذ با ارز دولتی ثبت سفارش و این کالا به کشور وارد شده است حال سئوال اینکه آیا مصرف کنندگان نهایی سودو منفعتی از این ارز برده اند بدون شک جواب به این پرسش منفی است.

چرا شناخت انواع کاغذ چاپی و خصوصیات آن‌ها اهمیت دارد؟ پاسخ این سوال در دو مرحله، به شرح زیر داده می‌شود: نخست به این علت که انتخاب کاغذ چاپی مناسب به طور مستقیم روی کیفیت نهایی چاپ اثر دارد؛ و دوم اینکه کاغذ چاپی متریالی تعیین کننده در قیمت نهایی محصول است.

انتخاب محصولی اشتباه می‌تواند به قیمت تحمیل هزینه‌های قابل توجه باشد. حال به تفکیک کاغذهای موجود در بازار ایران را معرفی کرده و سپس مشخصات هر کدام را زیر ذره‌بین قرار داد.

گام نخست شناخت، افزایش آگاهی نسبت به مشخصات ماده اولیه کاغذهای چاپی است. به طور عمومی، منبع کاغذ چاپی موجود در بازار ایران به شرح زیر است:

تنه درخت‌های برگ سوزنی و برگ پهن؛ ساقه گیاهانی نظیر گندم؛ شاقه پنبه، شاهدانه و کتان؛ بازیافت کاغذ، مقوا و غیره؛ الیاف بازیافتی از تفاله های نیشکر.

نیازی به تاکید نیست که ماده اولیه کاغذ روی کیفیت و قیمت نهایی اثرگذاری دارد و به طور مشخص، مولفه‌های مکانیکی زیر را تشکیل می‌دهد:

- ضخامت؛

- مقاومت در برابر رطوبت، سایش و سایر عوامل مخرب محیطی؛

- ظرفیت خمشی، کشش و فشاری؛

- لهیدگی؛

- مقاومت در برابر سوراخ شدن و تا خوردن؛

- مقاومت سطحی؛

- و نفوذ پذیری در برابر آب و هوا.

انواع کاغذ چاپی موجود در بازار ایران

به طور عمومی زمانی که به یک فروشگاه مراجعه می‌شود و درباره انواع کاغذهای چاپی و خصوصیات محصولات پرسیده می‌شود، فروشنده بر اساس سه مولفه نسبتا کیفی، جنس کاغذ؛ گرماژ کاغذ و یا برند و کشور تولیدکننده کاغذ پاسخ می‌دهد.

 

کاغذ تحریر

تقریبا تمامی مصارف اداری و امور مربوط به چاپ کتاب با اتکا به کاغذ تحریر پیش می‌رود. در نتیجه، برای چاپ کتاب، سررسید، پاکت نامه، سربرگ، دفتریادداشت و محصولاتی از این دست می‌توان روی کاغذ تحریر حساب کرد. گرماژ این کاغذ تحریر بین 70 تا 120 متغیر است.

 

کاغذ گلاسه

کاغذ گلاسه به دلیل سطح پرداخت شده در اکثریت قریب به اتفاق مواقع برای پوستر به کار گرفته می‌شود و در اولویت‌های بعد، برای چاپ کاتالوگ، بروشور، کارت ویزیت و روی جلد نشریه و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد. گرماژ کاغذهای گلاسه بالاست و از نود آغاز شده و تا سیصد گرم ادامه پیدا می‌کند.

 

کاغذ تحریر رنگی یا الوان

برگه‌های فاکتور از جنس کاغذ الوان هستند. به واقع، کاغذی که از خود رنگ دارد و روی آن چاپ سیاه و سفید (یا رنگی) انجام می‌شود، الوان نام دارد. این دست از کاغذها به دلیل قیمت ارزان معمولا استفاده‌های فراوانی دارند و نیازی به توضیح نیست که گرماژ پایینی ارائه می‌دهند.

 

کاغذهای چسبی (نمونه‌های پی وی سی)

این دست از کاغذها برای چاپ استیکر به کار گرفته می‌شوند و دو لایه هستند. به این صورت که یک قسمت چسب‌دار روی برگه‌ای سیلیکونی قرار می‌گیرد و پس از چاپ و قرار گرفتن در دست مشتری، قابلیت اتصال به سطوح مختلف را پیدا می‌کنند. گاهی جای کاغذ با پلیمرهای پی وی سی تعویض می‌شود و محصولی با کیفیت بیشتر به دست می‌آید.

 

کاربن لس

این نوع کاغذ به صورت خودکار نوشته خود را به کاغذ زیرین منتقل می‌سازد. روند تولید آن‌ها نسبت به کاغذهای تحریر و الوان یک پرداخت شیمیایی اضافه دارد و قابلیت کپی کردن نوشته از همین‌جا به دست می‌آید.

دبیر کل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات گفت: در حالی که نشریات مکتوب کشور به دلیل بالارفتن قیمت کاغذ رو به تعطیلی هستند، هزینه شدن ۱۵ میلیون دلار برای واردات کاغذ سیگار اولویت ندارد.

به گزارش چاپ و نشر دبیر کل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات در گفتگو با مهر گفت: در حالی که نشریات مکتوب کشور به دلیل بالا رفتن قیمت کاغذ رو به تعطیلی هستند، هزینه شدن ۱۵ میلیون دلار برای خرید و واردات کاغذ سیگار به کشور چه معنایی دارد؟

محمدرضا مسجدی با اشاره به هزینه ۳۰ هزار میلیارد تومانی درمان بیماری‌های ناشی از استعمال دخانیات افزود: در زمانی که کشور با تحریم انواع اقلام پزشکی و دارویی مواجه است، تخصیص این میزان ارز جهت رشد و توسعه صنعت دخانیات جای تأسف دارد.

وی ادامه داد: در همه کشورهای دنیا، سیگار را گران می‌کنند تا مصرف آن کاهش یابد اما در کشور ما، ۱۰ هزار میلیارد تومان در سال صرف خرید سیگار می‌شود.

این فوق تخصص ریه با اشاره به افزایش قیمت مواد غذایی و اقلام مورد نیاز خانوار، گفت: متأسفانه بالا رفتن قیمت مواد غذایی باعث شده خانواده‌ها از پس خرید برخی اقلام بر نیایند و سبد غذایی خانوار روز به روز کوچک‌تر شود. در این شرایط، خروج ۱۵ میلیون دلار ارز برای خرید کاغذ سیگار چه معنایی دارد؟

مسجدی افزود: صنعت دخانیات ما در حالی به صورت افسارگسیخته به سمت خودکفایی در تولید و بی نیاز کردن بازار داخل پیش می‌رود که این کالای آسیب رسان امروز بدون هیچ گونه نظارت، در دسترس همگان قرار دارد و کسی به این فکر نمی‌کند که این سیاستگذاری غلط، در آینده چه هزینه‌های هنگفتی را برای کشور به همراه خواهد داشت.

در حالی که ناشران در تأمین کاغذ‌ برای انتشار کتاب دچار مشکل هستند،‌ امروز قیمت کاغذ با افزایش ناگهانی مواجه شد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم،‌ کاغذ که در هفته‌های گذشته و بعد از تعطیلات نوروز قیمت ثابتی را تجربه می‌کرد،‌ امروز سه‌شنبه 27 فروردین ماه یکباره با افزایش چند 10 هزار تومانی مواجه شد. بر این اساس هر بند کاغذ تحریر 70 گرمی 70 در 100 اندونزی به 400 هزار تومان رسید؛ این در حالی است که روز گذشته قیمت هر بند این نوع کاغذ 350 تا 360 هزار تومان بود.

همچنین قیمت هر بند کاغذ 70 گرمی 60 در 90  اندنوزی نیز 350 هزار تومان معامله شده است.

بازار مقوا و گلاسه نیز دست کمی از بازار کاغذ ندارد‌، بر این اساس قیمت هر کیلو کاغذ گلاسه از 22 هزار و 500 تومان به 26 هزار تومان افزایش یافته است و قیمت هر کیلو مقوای پست طوسی  از 186 هزار تومان به 197 هزار تومان افزایش یافته است.

قیمت هر بند کاغذ تحریر در بازار آزاد در فروردین ماه سال جدید نسبت به سال گذشته با افزایش نسبی همراه شده است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم، قیمت کاغذ در سال جاری نسبت به اسفندماه سال گذشته با افزایش نسبی همراه بوده است،‌ بر این اساس قیمت هر بند کاغذ 70 در 100 اندونزی 70 گرمی 360 هزار تومان معامله شده است.

همچنین قیمت هر بند کاغذ 60 در 90 اندونزی با قیمت 320 هزار تومان در فروردین ماه معامله شده است.

اگرچه قیمت بند کاغذ در هفته جاری با کاهش چند هزار تومانی مواجه بود، اما در فروردین ماه کاغذ با افزایش روبرو شد؛ این در حالی است که بسیاری از کارشناسان بازار کاغذ سال جدید را سال مناسبی برای بازار کاغذ ندانسته و از گرانی بیشتر در ماه‌های پیش رو خبر داده‌اند.

بازار مقوا و گلاسه نیز دست کمی از بازار کاغذ ندارد‌، بر این اساس قیمت هر کیلو کاغذ گلاسه 22هزار و 200 تومان و قیمت هر کیلو مقوای پست طوسی 186 هزار تومان است.

 

یک عضو کارگروه کاغذ از تعیین قیمت کاغذ برای توزیع در میان ناشران و مطبوعات خبر داد و گفت: هر کیلو کاغذ تحریر ۶۱۰۰ تومان فروخته خواهد شد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از تسنیم، کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که از اوایل سال جاری در حوزه سیاست‌گذاری و تسهیل در زمینه دسترسی ناشران و مطبوعات به کاغذ فعالیت کرده، چندی است که به دلیل عدم قیمت‌گذاری کاغذهایی که اخیراً به کشور وارد شده، از توزیع در میان ناشران خودداری کرده است.

هفته گذشته قرار بود که این کارگروه با تفویض اختیار از سوی سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کننده خود به تعیین قیمت بپردازد،‌ جلسه کارگروه هفته گذشته با مسئولان سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کننده و انجمن واردکنندگان کاغذ برگزار شده و جدولی برای تعیین قیمت کاغذها به تصویب رسیده است.

بنا به گفته یکی از اعضای کارگروه کاغذ این جدول و قیمت تعیین شده برای کاغذ تحریر به ازای هر کیلو 6100 تومان به تأیید سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کننده و ستاد تنظیم بازار رسیده است. همچنین ستاد تنظیم بازار اختیار تعیین قیمت برای کاغذ را به صورت کامل به کارگروه کاغذ واگذار کرده است.

قیمت تعیین شده برای کاغذهایی است که در اختیار کارگروه و آماده توزیع است،‌ قیمت نهایی تعیین شده برای کاغذ‌هایی که در حال حمل به ایران هستند،‌ با توجه به افزایش هزینه‌های مربوطه حدوداً 6300 تومان خواهد بود.

 

قیمت کاغذ با شروع اولین روز هفته در دهه دوم بهمن ماه حدود 100 هزار تومان نسبت به قیمت هفته گذشته افزایش داشته است. برخی کارشناسان بر این باورند که قیمت کنونی کاغذ یک قیمت کاذب است و واردات بیشتر می‌تواند قیمت‌های کنونی را بشکند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایبنا، گرانی کاغذ این‌روزها در صدر اخبار حوزه نشر قرار دارد و گویی به دردی بزرگ برای اصحاب چاپ و نشر مبدل شده است. بسیاری از قراردادهای چاپ کتاب در ماه‌های اخیر به دلیل نوسان قیمت کاغذ با تغییر همراه بوده، همچنین در انتشار بسیاری از کتاب‌ها تاخیر ایجاد شده است.

این نوسان‌ها در حالی بازار چاپ و نشر کشور را تحت تاثیر خود قرار داده است که رکود کاری در بنگاه‌های کاغذ، چاپخانه‌ها و موسسه‌های انتشاراتی بیش از هر زمان دیگری به فعالان این حوزه آسیب وارد کرده و موجب سردرگمی اصناف بخش‌های مختلف شده است.

 

آخرین قیمت‌ها در بازار کاغذ

از قیمت کاغذ در روز شنبه 13 بهمن‌ماه نشان می‌دهد، هر بند کاغذ تحریر سه ورقی اندونزی در بازار به قیمت 350 هزار تومان و هر بند کاغذ تحریر چهار و نیم ورقی 400 هزار تومان خرید و فروش می‌شود.

بخش عمده کاغذهای تحریر در بازار ساخت اندونزی است. قیمت هر بند کاغذ کره‌ای حدود 10 هزار تومان پایین‌تر از برند اندونزیایی آن است و قیمت برندهای چینی کاغذ تحریر با قیمت اندونزی تقریبا تفاوتی ندارد.

آمارها نشان می‌دهد هر بند کاغذ تحریر در یک هفته اخیر حدود 100 هزار تومان افزایش قیمت داشته است، قیمتی کاذب که به عقیده کارشناسان این حوزه غیرواقعی بوده و بازار کاغذ را پرالتهاب کرده؛ قیمت‌هایی که به نظر می‌رسد بیشتر به‌دلیل دلال‌بازی و سودجویی برخی افراد فرصت‌طلب سر به فلک گذاشته است.

همچنین کاغذ گلاسه اکنون در بازار کیلویی 21 تا 25 هزار تومان به تناسب تقاضا و موجود بودن در انبارها به فروش می‌رسد که بخش عمده این کاغذها کره‌ای هستند. قیمت این نوع کاغذ نسبت به دو هفته قبل کیلویی هفت تا 9 هزار تومان افزایش داشته است.

 

کاهش 50 درصدی سفارشات

برخلاف روند صعودی قیمت‌ها، بازار کاغذ در خیابان ظهیرالاسلام اما حال و روز خوبی ندارد و بسیاری از بنگاه‌های خرید و فروش کاغذ در رکود کاری به سر می‌برند. مهدی عسگری؛ مدیر کاغذفروشی عسگری در این زمینه می‌گوید: دلیل اصلی گرانی کاغذ در دو هفته اخیر کمبود جنس و نبود جنس در بازار است، تا جایی هم که ما خبر داریم واردات این کالا به کشور به‌دلایل مختلف کاهش داشته و این موضوع موجب شده که کاغذ کم شود.

وی ادامه می‌دهد: ما هم مجبور هستیم از واردکننده و تاجر، کاغذ را گران بخریم و به مشتری گران بفروشیم و همین موضوع سبب شده است که نسبت به سه ماه اخیر کسب‌وکار ما کاهش 50 درصدی داشته باشد.

عسگری با اشاره به محدودیت‌ و کمبود کاغذ توضیح می‌دهد: اکنون کمبود کاغذ 70 گرمی و 80 گرمی تحریر در بازار وجود دارد و از آنجایی که کاغذ 70 گرمی بیشتر برای چاپ کتاب کاربرد دارد، ما با مشکلات جدی در این زمینه روبه‌رو هستیم.

وی تاکید می‌کند: این‌روزها برای ناشران هم به‌صرفه نیست که کتاب را با این قیمت کاغذ چاپ کنند، در نتیجه سفارش خود را معلق می‌گذارند تا تب کاغذ فروکش کند. در این میان فکر می‌کنم اگر واردات کاغذ سرعت بگیرد و جنس بیشتری به کشور بیاید، شاهد شکسته شدن قیمت‌ها در بازار خواهیم بود.

 

پیش‌بینی کاهش قیمت‌ها

در حالی که قیمت کاغذ‌ به صورت تصاعدی افزایش داشته است، حسن میرباقری؛ رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا اما می‌گوید: در هفته گذشته قیمت‌ کاغذ در بازار بسیار به‌هم‌ریخته بود و بازار آشفته‌ای را تجربه کردیم اما امیدوارم به دنبال هماهنگی وزارت فرهنگ ارشاد اسلامی و وزارت صنعت، معدن و تجارت با واردکنندگان کاغذ به زودی شاهد کاهش قیمت کاغذ در بازار باشیم.

او ادامه می‌دهد: بانک مرکزی در هفته‌های اخیر برای ورود کاغذ به واردکنندگان ارز اختصاص نمی‌داد و در نشست کارگروه ساماندهی کاغذ این موضوع مطرح شد که با تاکید رئیس کارگروه دستور داده شد مشکل تامین ارز برطرف شود و خوشبختانه بانک مرکزی مساعدت‌های لازم را انجام داده است.

میرباقری با بیان اینکه بسیاری از واردکنندگان مجوز واردات کاغذ داشتند اما نمی‌توانستند ارز دریافت کنند، توضیح داد: بعد از پیگیری مسئولان وزارت ارشاد بانک مرکزی ارز را تخصیص داد و معتقدم اگر این کاغذها به بازار بیاید قیمت کاغذ در بازار کاهش زیادی خواهد داشت.

وی همکاری کارگروه ساماندهی کاغذ با واردکننده‌های خوش‌نام بازار را یک اقدام مثبت می‌داند و می‌گوید: هماهنگی با واردکننده خوش‌نام به نفع مردم خواهد بود، این روزها واردات کاغذ به ایران با توجه به دور زدن تحریم‌ها خیلی مشکل شده است و افراد قدیمی به سختی این کار را انجام می‌دهند.

 

عضو کمیته حل بحران کاغذ معتقد است باید کمک دولتی و اختصاص ارز در کاغذ تحریر به کتب کمک آموزشی و کنکوری حذف شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از خانه ملت؛ سید احسان قاضی‌زاده‌هاشمی با اشاره به نامه وزیر آموزش و پرورش به وزیر صنعت، ضمن تایید این موضوع که ارز دولتی به کاغذ نباید به موسسات کمک آموزشی و کتب کنکوری تعلق گیرد، گفت: باید کمک دولتی و اختصاص ارز در کاغذ تحریری که به کتب کمک آموزشی و کنکوری تعلق می‌گیرد، حذف شود که حداقل زمینه‌ای شود تا یک امتیاز و رانت مضاعف در اختیار آنها قرار نگیرد.

نماینده مردم فریمان، سرخس، بخشهای احمدآباد ورضویه در مجلس شورای اسلامی افزود: کارگروه کاغذ که اخیرا زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رفته، باید قطعا این موضوع را پیگیری کند.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس درباره عملکرد این کارگروه توضیح داد: در کمییسیون فرهنگی درباره عملکرد این کارگروه بحث و بنا شد مجلس ورود جدی‌تری داشته باشد ضمن آنکه با وزیر صمت هم درباره این موضوع گفتگو خواهیم داشت.

چند روز پیش وزیر آموزش و پرورش گفته بود به وزیر صمت اعلام کرده که ازنظر وزارت آموزش‌وپرورش تخصیص ارز دولتی و حمایتی برای کاغذ کتب کمک‌درسی هیچ توجیهی ندارد و ارز مربوط صرف تأمین سایر اقلام شود.

انتقال کارگروه کاغذ از وزارت صمت به وزارت فرهنگ موجب اعتراضات جدی است قاضی‌زاده همچنین با انتقاد از اینکه کارگروه کاغذ از زیرمجموعه وزارت صمت به وزارت فرهنگ منتقل شده، گفت: وجود این کارگروه در وزارت فرهنگ مورد انتقادات گسترده از سوی صنوف حوزه چاپ و نشر و کاغذ قرار گرفته و باید ساماندهی شود.

وی با اشاره به اینکه اعتراضات در این باب گسترده است، گفت: کارگروه کاغذ در وزارت فرهنگ فعال است ولی مجلس نظارت کامل را بر رفتار و عملکرد این کمیته ندارد زیرا از نظار مجلس برای حضور در جلسات دعوت نمی‌شود و ما جمع‌بندی‌های خود را با واسطه در بیرون جلسات دریافت می‌کنیم.

عضو کمیته حل بحران کاغذ با اشاره به اینکه سه ماه است از ناظران مجلس برای حضور در این کمیته دعوت نمی‌شود، گفت: اگر این روند ادامه پیدا کند مداخله جدی‌تری خواهیم داشت.