مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی ضمن تبیین سیر آماده سازی کتب درسی، دلایل بدون کتاب ماندن برخی دانش آموزان را با وجود گذشت ۲۰ روز از سال تحصیلی توضیح داد و به خانواده‌ها توصیه کرد که برای دریافت کتاب به بازار آزاد مراجعه نکنند. سامانه ثبت سفارش کتب درسی تا زمان تکمیل ثبت‌نام‌ها باز است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایسنا احمدرضا امینی، به تبیین سیر آماده سازی تا توزیع کتب درسی پرداخت و گفت: شروع کار از زمانی آغاز می شود که پیش نویس متن کتب درسی در اختیار اداره کل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی قرار بگیرد.

وی افزود: چهار وضعیت برای کتب درسی داریم؛ کتبی که بدون تغییر هستند، کتبی که تغییرات جزئی دارند، کتبی با تغییرات کلی و کتب جدید التالیف؛ اکنون مراحل آماده سازی و چاپ یک کتاب جدیدالتالیف را تشریح می‌کنیم.

امینی مبنی بر اینکه کتاب ها با تالیف جدید؛ از جنبه‌های مختلف بررسی و بارها در چرخه بررسی و اصلاح مجدد قرار می‌گیرد گفت: نخست اینکه ترتیب محتوا باید کامل باشد و دوم اگر به تصاویری ارجاع شده یا توضیحی برای تصویرسازی داده شده و کامل نیست، بخش آماده سازی با کارشناسان تالیف ارتباط برقرار و نسبت به تکمیل اقدام می‌کند.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش با بیان اینکه قطع کتاب درسی طی هماهنگی با چاپخانه و سیاست‌های سازمان مشخص و نهایی می‌شود افزود: سپس تعیین قلم و سایز تیتر و بدنه متن انجام و حتی فاصله بین خطوط و بین پاراگراف‌ها طبق استانداردهای گرافیکی مشخص می‌شوند و در نهایت پیش‌نویس در اختیار واحد هنری قرار می‌گیرد تا حروفچینی آغاز شود.

وی ادامه داد: در حین حروفچینی، کارشناسان گرافیک درباره قالب کتاب تصمیم‌گیری می‌کنند و کارشناسان یونیفرم کتاب را طراحی می‌کنند که کار سختی است. با آماده شدن المان‌های اولیه، ویراستاری مجدد انجام می‌شود و اگر خطایی وجود داشت مورد اصلاح قرار می‌گیرد و سپس ادامه کار به واحد صفحه آرایی سپرده می‌شود. مدیر هنری با صفحه آراء هماهنگ می‌شود که بر چه اساسی صفحه آرایی را جلو ببرد.

امینی افزود: با آماده شدن فصل اول کتاب، نمونه در اختیار مدیران هنری قرار می‌گیرد. نظر و نگاه مولف و تایید دفتر تالیف در اینجا لازم است. در ادامه کار پرینت اولیه از سوی بخش صفحه‌آرایی وارد بخش تصحیح می‌شود و دوباره نمونه با پیش نویس اولیه خبر چک و از هر نظر کنترل می شود و اگر پیشنهاداتی وجود داشت مورد توجه قرار می گیرد. همچنین پرینت اولیه با رسم الخط زبان ادب فارسی فرهنگستان نیز باید مطابقت پیدا کرده و کنترل شود.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با بیان اینکه فرایند ارجاع کتب به مولف، معاونین و روسا، گرافیست، صفحه آراء و مصحح بعضا تا هفت مرتبه هم تکرار می‌شود تا اشکالات احصاء شوند گفت: در حین کار، کتاب در فرایند اعتبار سنجی نیز قرار می‌گیرد تا صاحبنظران و افراد خبره نیز درباره آن اعلام نظر کنند.

وی اضافه کرد: در نهایت کارت خبر صادر می‌شود که باید به تایید مولف، مدیران مربوط و رئیس سازمان برسد. در مراحل آخر فایل چاپی تهیه شده و کنترل کیفیت، رنگ و متریال کاغذ انجام و به چاپخانه ارسال می‌شود. چاپخانه پروف کتاب را برای سازمان ارسال می‌کند که ما آن را مجدد با نمونه اصلی تطبیق می‌دهیم تا اگر چیزی جا افتاده باشد توسط واحد تصحیح اعمال شود. خروجی اصلاحی دوباره برای چاپخانه ارسال می شود و بعد از تایید پروف نهایی عملیات چاپ آغاز خواهد شد.

امینی درباره شمارگان کتاب درسی نیز عنوان کرد: اینکه چه تعداد کتاب درسی باید چاپ شود به تعداد دانش آموزان ثبت نام شده بستگی دارد. البته ما در ابتدا یک شمارگان موقت صادر می کنیم و این عدد به تدریج کامل می‌شود تا بتوانیم بر اساس آمار واقعی و دقیق، باقیمانده مورد نیاز را نیز تولید کنیم. ضمن اینکه ما هزار عنوان کتاب درسی داریم و هر کتاب شمارگان خاص خود را دارد.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در پاسخ به اینکه عملیات چاپ کتاب درسی معمولاً چه زمانی از سال آغاز می‌شود؟ گفت: آماده سازی و چاپ کتب حددو یک سال زودتر شروع می شود. به عنوان مثال از اول آذر ماه جاری عملیات چاپ کتاب‌های درسی سال ۱۴۰۰-۱۳۹۹ را بر اساس ۷۰ درصد شمارگان موقت آغاز می‌کنیم و به تدریج کتب چاپ شده به استان‌ها ارسال می‌شوند. همینطور که به مرور آمارها قطعی شدند ما به شرکت چاپ اعلام و رقم چاپ را قطعی می‌کنیم.

وی با بیان اینکه استان‌ها نیز از اردیبهشت ماه هر سال عملیات توزیع کتب را انجام می‌دهند و کتاب‌های درسی را به مرور به  مناطق ارسال می‌کنند گفت: در آنجا کتاب‌ها دسته‌بندی می‌شوند و مناطق از هفته اول و دوم شهریور کتب درسی را در اختیار مدارس قرار می دهند و مدارس نیز مکلف هستند در اولین روز سال تحصیلی کتاب را به دانش آموزان تحویل دهند.

علت بدون کتاب ماندن تعدادی از دانش آموزان با گذشت ۲۰ روز از آغاز سال چه بود؟

امینی درباره علت مشکلات به وجود آمده بود کمبود کتاب در سال جاری و بدون کتاب ماندن تعدادی از دانش آموزان با گذشت ۲۰ روز از آغاز سال تحصیلی گفت: تعدادی که مشکل داشتند ثبت نام در سامانه را انجام نداده بودند. 

وی ادامه داد: از طریق سامانه، روند ثبت‌نام را کنترل می‌کنیم و می‌دانیم که کدام دانش‌آموزان هنوز ثبت نام نکردند. 

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی به اطلاع رسانی‌های مکرر از طریق رسانه‌ها و ابلاغ بخشنامه به مدارس و مناطق جهت ثبت نام به موقع کتاب‌های درسی اشاره و عنوان کرد: سامانه ثبت سفارش اینترنتی از ۲۰ فروردین ماه جاری فعال شد و ما به شیوه های مختلف به مناطق و استان‌ها اطلاع رسانی کردیم.

هنوز ۵۰ هزار نفر در کل کشور برای دریافت کتاب ثبت نام نکرده‌اند

امینی با بیان اینکه ثبت سفارش کتاب هنوز در حال انجام و تکمیل است گفت: طبق اطلاعات ما هنوز ۵۰ هزار نفر در کل کشور برای دریافت کتاب ثبت نام نکرده‌اند. از این تعداد، برخی مردود شده بودند، برخی تغییر رشته داده‌اند، برخی از خواهر و برادر یا نزدیکان سال بالایی خود کتاب گرفته اند و برخی نیز اصلا ثبت نام نکرده‌اند.

وی افزود: یکی دیگر از اشکالاتی که وجود داشت این بود که مدرسه بر اساس لیست ثبت نام شده‌ها، کتاب توزیع نکرده است. هرچند حواله ها مشخص بوده اما برخی مدارس در این زمینه دقت لازم را نکرده‌اند.

کم‌کاری و تخلف برخی مسئولان توزیع مناطق

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی همچنین به کم‌کاری و تخلف برخی مسئولان توزیع مناطق اشاره کرد و گفت: ما در حال بررسی موضوع هستیم که چرا کتب درسی به موقع و به درستی تحویل داده نشده‌اند؟. متاسفانه شماری از کتاب‌های درسی به بازار آزاد رفته‌اند، البته ما از همکارانمان که شبانه روز تلاش کردند باید قدردانی کنیم، اما تعدادی هم مرتکب تخلف شده‌اند. آمار ثبت‌نام‌ها و روند دریافت کتب درسی در سامانه مشخص است. برخی متخلفین را شناسایی کردیم و با آنها برخورد جدی صورت خواهد پذیرفت.

امینی با تاکید بر اینکه اگر دانش آموز به موقع کتاب درسی اش را ثبت نام می‌کرد چنین اتفاقاتی رخ نمی‌داد؛ درباره تغییر رشته و تغییر محل جابجایی محل سکونت و اشکالاتی که امسال در دریافت کتب درسی به علت اشکالات سامانه به وجود آمد نیز گفت: نزدیک به ۸۶۵ هزار جابجایی رشته، پایه و محل تحصیل داشتیم. ما محل سکونت ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار نفر را به صورت سیستمی تغییر دادیم. اگر محل تحصیل تغییر کند ما خودمان می‌توانیم در سامانه مدرسه دریافت کننده را جابجا کنیم اما اگر تغییر رشته صورت گرفته باشد خود دانش آموز باید آن را تایید کرده و حتما در سامانه اصلاح می‌کرد.

وی با بیان اینکه از ۲۶ شهریور تا کنون ۲۳۱ هزار و  ۵۳۸ سفارش ثبت شده است، درباره کسانی که هنوز موفق به ثبت نام و دریافت کتب درسی نشده و اعلام کرده‌اند که در کتابفروشی‌های سطح شهر نیز کتاب وجود ندارد گفت: لازم نیست خانواده‌ها برای دریافت کتب درسی به بازار آزاد مراجعه کنند، به خانواده‌ها توصیه می‌کنم حتما باید مکانیزم را رعایت کنند. فعلاً سامانه باز است تا بتوانیم آمار ثبت نام نشده‌ها را تکمیل کنیم. سامانه فروش تک جلدی نیز باز است تا در هرمقطعی بتوانند کتب خود را سفارش دهند و از طریق پست دریافت کنند.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با بیان اینکه آگاهی رسانی انجام شده و کتاب به اندازه کافی موجود است و در اختیار اداره پست نیز قرار گرفته است اظهار کرد: تا کنون ۴۰ هزار سفارش از طریق پست تحویل داده شده است. اگر کتاب در منطقه موجود باشد یک تا دو روز کاری و اگر از سوی پست تحویل شود، حداکثر هفت روز کاری به طول می انجامد تا کتاب به دست دانش‌آموزان برسد.

امینی با تأکید دوباره بر ثبت به موقع سفارش‌ها گفت: ما به مدیران مدارس و مناطق هشدارهای لازم را داده بودیم که هنوز آمار ثبت نامشان کامل نشده؛ اما گاهی اوقات خانواده هم همکاری نکرده است. برای جلوگیری از بروز دوباره چنین اشکالاتی باید ثبت نام ها را سرعت بدهیم.

وی افزود: بهینه کردن مصرف، صفر کردن هزینه‌های مرجوعی و شفافیت مالی از جمله مزیت‌های ثبت سفارش اینترنتی است.

بیشتر بخوانید: بررسی مشکل زنجیره چاپ تا توزیع کتب درسی

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در پایان درباره کاغذ مورد نیاز چاپ کتب درسی برای سال آینده که قرار بود با ارز دولتی وارد شود نیز گفت: کارهای اداری تهیه کاغذ با ارز دولتی برای سال آینده در حال انجام است و تلاش می‌کنیم تا کتاب ارزان و با کیفیت در زمان و مکان مناسب توزیع شود.

 

معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی اظهار کرد: با شرکت پست قراردادی امضا کردیم که هر فردی در هرجایی کتاب دستش نرسیده یا ثبت‌نام نکرده است می‌تواند در سامانه به‌عنوان خرید تک‌جلدی ثبت‌نام کند و شرکت پست هم بلافاصله کتاب را می‌فرستد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایسنا، علی باقرزاده با اشاره به گلایه برخی خانواده‌ها از کمبود کتاب درسی، اظهار کرد: کتاب‌های متوسطه اول از طریق نمایندگی‌های فروش کتاب توزیع می‌شود و خیلی مسئله‌ای نداریم.

وی افزود: در دوره ابتدایی هم تقریباً در هیچ استان و شهرستانی با مشکل مواجه نیستیم چون تمام افرادی که در سامانه سناد ثبت‌نام کردند برایشان ثبت سفارش شده است و روزبه‌روز هم فرایند ثبت‌نام و ارسال کتاب را کنترل می‌کردیم.

 

۲درصد بیشتر از تعداد دانش‌آموزان کتاب درسی چاپ کردیم

معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی خاطرنشان کرد: مشکل اصلی برای کتاب‌های پایه دهم اتفاق افتاده است که بعضاً در انتخاب رشته با مسئله مواجه بودند و قاعدتاً تا در سناد ثبت‌نام نکنند، نمی‌دانیم که چقدر کتاب باید به مدارس بفرستیم.

وی با تأکید بر اینکه مشکل کسری کتاب نداریم، گفت: در بعضی از مناطق، ثبت‌نام دانش‌آموزان دیر اتفاق افتاد و در روزهای اول و دوم مهر هم ثبت‌نام داشتیم که آنجا ممکن است کتاب با تأخیر رسیده باشد اما مشکلی از بابت کسری چاپ نیست و تقریباً ۲ درصد بیش از تعداد دانش‌آموزان کتاب چاپ کردیم.

 

امکان خرید تک جلدی کتاب درسی تا ۱۵ مهر

باقرزاده گفت: با شرکت پست قراردادی امضا کردیم که هر فردی در هرجایی کتاب دستش نرسیده یا ثبت‌نام نکرده است می‌تواند در سامانه به‌عنوان خرید تک‌جلدی ثبت‌نام کند و شرکت پست هم بلافاصله کتاب را می‌فرستد.

وی بابیان اینکه سامانه برای ثبت‌نام تک‌جلدی کتاب‌ها فعلاً باز است، افزود: بنا داریم تا ۱۵ مهر سامانه باز باشد حتی تا آخر مهر هم در بعضی از نقاط سامانه را باز می‌گذاریم.

 

کتاب مدیریت خانواده و سبک زندگی در دست چاپ است

به گزارش معاونت روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت آموزش‌وپرورش، باقر زاده با اشاره به کتاب مدیریت خانواده و سبک زندگی پسران و دختران، اظهار کرد: کتاب مدیریت خانواده و سبک زندگی پسران و دختران بازنگری کلی شد و اواخر شهریور برای چاپ رفت که این کتاب با تأخیر به دست دانش‌آموزان می‌رسد.

مدیر کل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی درباره بازار سیاه کتاب درسی گفت: این احتمال هم وجود دارد که شاید برخی از فروشندگان به صورت دیجیتالی کتاب‌ها را تکثیر می کنند.

به گزارش چاپ و نشر؛ احمدرضا امینی، مدیر کل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره بازار سیاه کتب درسی و فروش آنها با ۴ برابر  قیمت‌ گفت: این آخرین سالی است که کتب درسی از طریق کتابفروشی‌ها توزیع می‌شود، سال‌ دیگر عملا تمام کتاب‌ها از طریق آموزش و پرورش توزیع خواهد شد. متاسفانه برخی از فروشندگان این سوءاستفاده‌ها را می‌کنند، اما ما تلاش می‌کنیم این سودجویی‌ها به حداقل برسد.

وی در پاسخ به این سوال که کتب درسی از چه کانالی به بازار سیاه می‌رسد؟ گفت: ما در حال رصد این موضوع هستیم و این مسئله را با سیستم بررسی می‌کنیم، اما در پایان کار می‌توانیم بفهمیم که چطور کتاب‌ها به دست این افراد می‌رسد. این احتمال هم وجود دارد که شاید برخی از فروشندگان به صورت دیجیتالی کتاب‌ها را تکثیر می‌کنند.

امینی در واکنش به این پرسش که شاید رانت و رابطه‌ای از داخل آموزش و پرورش موجب شده کتا‌ب‌های درسی با قیمت‌های بالا به دست فروشنده‌ها برسد، گفت: چنین چیزی وجود ندارد، ما آمار کتاب‌های تولید شده، سفارش داده شده، آمار کتاب‌های ارسالی به استان‌ها به ازای هر دانش آموز را داریم و همه اینها قابل رصد است. در این میان شاید برخی از دانش آموزان که کتاب‌های اضافه دارند به فروشندگان فروخته‌اند. ما در این زمینه اطلاع رسانی‌های زیادی کردیم، از طریق مدرسه، رسانه‌های جمعی، صدا و سیما و... آگاهی های زیادی به والدین دادیم که در زمینه کتب درسی باید چه اقداماتی انجام دهند.

مدیر کل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی درباره تهیه کتاب برای آن دسته از دانش آموزانی که در طول سال تحصیلی کتاب‌های خود را گم کرده یا به نوعی دیگر به آن دسترسی ندارند، گفت: کتب درسی فقط از طریق آموزش و پرورش توزیع می‌شود و قطعا در بازار آزاد نباید کتابی وجود داشته باشد.  احتمالا کتاب‌هایی که وجود دارد مربوط به سنوات گذشته است. کتاب‌ درسی  به آن تعدادی که دانش آموز در سامانه سناد نام نویسی می‌کند به او تعلق خواهد گرفت و برای هر دانش‌آموز سهمیه یک سری کتاب درسی در نظر گرفته شده است.

وی ادامه داد: در حال حاضر سامانه تهیه کتاب درسی به صورت تک جلدی باز است و معلمان میتوانند از این فرصت استفاده کنند. از تاریخ ۱۵ مهر ماه به بعد سامانه تک جلدی برای دانش آموزان و افراد دیگری که به هر دلیلی به کتاب‌های درسی خود دسترسی ندارند باز خواهد شد و می‌توانند مجددا درخواست کتاب بدهند. ما تلاش کردیم به هر نحوی، روند تهیه کتب درسی به والدین را بگوییم تا اگر مشکلی پیش آمد چطور اقدام کنند از این رو سامانه فروش کتب درسی باز است تا وضعیت دانش آموزان به وضعیت ثابتی برسد.

امینی گفت: طبق آخرین آمارهای ما حدود یک درصد از دانش آموزان هنوز ثبت نام نشده‌اند، برخی از دانش‌آموزان نیز از دانش آموزان سال‌های بالاتر کتابشان را تهیه کرده‌اند، ما در حال پیگیری هستیم تا ثبت نام دانش آموزان تکمیل شود و همچنان سامانه دریافت کتاب‌های تک جلدی را باز می‌گذاریم. شاید در طول سال دانش آموزی بخواهد کتاب دیگری تهیه کند، اما باید قدری تامل کنند تا مرحله اول توزیع کتاب درسی را به پایان برسانیم.

 مدیر کل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی در پایان توضیح داد: دانش آموزان و والدین آنها هر مشکلی در زمینه تهیه کتب درسی دارند، می‌توانند با بخش پشتیبانی و با شماره ۸۸۳۰۱۴۸۱- ۸۸۸۲۳۱۴۰- ۸۸۴۹۰۲۲۰ تماس بگیرند و مشکل شان را مطرح کنند.

گزینه پیشنهادی رئیس‌جمهور برای تصدی‌گری وزارت آموزش و پرورش گفت: خوشبختانه با موافقت رئیس‌جمهور ارز مربوط به تامین کاغذ مورد نیاز کتب درسی که یکی از دغدغه‌های اصلی فرهنگیان و سازمان پژوهش کتب درسی بود، برطرف شد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایلنا، محسن حاجی‌میرزایی گزینه پیشنهادی رئیس‌جمهور برای تصدی‌گری وزارت آموزش و پرورش امروز در حاشیه جلسه هیات دولت در جمع خبرنگاران در معرفی سوابق و برنامه‌های خود گفت: دوستانی که با من آشنا هستند می‌دانند که سبقه اصلی من آموزشی و فرهنگی است. بنده بیش از ۲۰ سال است که سابقه فعالیت‌های من به کارهای آموزشی اختصاص داشته است .

وی تاکید کرد: سوادآموزی در دوره‌ای که با مسئولیت من در بخش‌های مختلف جریان داشت با کمک همه مدیران و مسئولان و آموزشیاران دوران درخشانی داشته است که نتایج آن از طریق آمارهای بین‌المللی و هم آمارهای داخلی مشخص است. جهشی که در آن دوره در سوادآموزی کشور ایجاد شده کاملا قابل مشاهده است.

حاجی‌میرزایی گفت: سوادآموزی به عنوان یک مسیری که کاستی‌های نظام در تعلیم و تربیت را در بخشی که افراد از تعلیم دور مانده بودند، تلاش داشت با خلاقیت و نوآوری تلفیقی بین آموزش و مهارت‌های واقعی زندگی ایجاد کند. گزارش‌هایی که در آن دوره هست حاکی از آن است که معنای زندگی و تلفیق عمیق آموزش با زندگی و آماده کردن افراد برای ایفای مسئولیت‌های مدنی و حفظ ارزش‌های خودشان بیشتر شد.

گزینه پیشنهادی رئیس‌جمهور برای وزارت آموزش و پرورش گفت: این موارد از طریق مراجعه به گزارشات رسمی داخلی و بین‌المللی در این دوره خدمت قابل مشاهده است.

وی با بیان اینکه می‌خواهم یک خبر خوب را برای آموزش و پرورش عرض کنم، عنوان کرد: خوشبختانه با موافقت رئیس‌جمهور ارز مربوط به تامین کاغذ مورد نیاز کتب درسی که یکی از دغدغه‌های اصلی فرهنگیان و سازمان پژوهش کتب درسی بود و نگرانی‌هایی داشتند که به موقع نتوانند نیازهایش را برای سال آینده تامین کنند، با ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومان تامین و برطرف شد. خوشبختانه مشکل کاغذ کتب درسی برطرف شد.

 

 مدیریت چاپخانه کاری استرس‌زا و حساس است، یک شغل با مسئولیت زیاد که تمرکز بالایی را طلب می‌کند. دراین‌بین مجموعه‌هایی هستند که علاوه بر رعایت تمامی مقتضیات کمی و کیفی در حوزه‌ی چاپ، لازم است تولید خود را در بازه زمانی مشخص و تمدیدناپذیر ارائه کنند و در قالب یک مجتمع‌ بزرگ چاپی، مسئولیت‌های دیگری نظیر توزیع محصول، برآورد دقیق و شفاف درآمدها و هزینه‌ها، تامین مواد و قطعات،  انبارداری،  نوسازی ماشین‌آلات و  مدیریت منابع انسانی را عهده‌دار شوند که این مسائل سختی کار آن‌ها را مضاعف می‌کند.

 

شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران یکی از شناخته‌شده‌ترین مراکز چاپ کشور است که محصول ارزنده‌اش، کتاب درسی، در خاطره‌ی چندین نسل‌ ماندگار است و شمیم کتاب‌های درسی با بوی ماه مهر و عطر مدرسه عجین شده.

 

خبردار شدیم که یک دستگاه مدرن آلمانی در رسته‌ی چاپ رول به ناوگان این مجموعه‌ی حرفه‌ای اضافه‌شده است و کنجکاوی‌مان ما را به کیلومتر 17 جاده مخصوص کشاند. به همین بهانه به دیدار مهندس سیدمحمد موسوی‌کیانی، مدیرعامل شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران رفتیم.

 

کمبود و گرانی کاغذ و دیگر ملزومات چاپی از مقولاتی هستند که بسیاری از افراد، چاپخانه‌های دولتی و یا چاپخانه‌هایی که سفارش تضمین‌شده دارند را از آن‌ها مبرا می‌دانند. تأثیر کمبودها بر کار این شرکت معظم، توضیح پیرامون تغییر روال عرضه و توزیع کتاب‌های درسی در کنار لزوم و مزیت‌های خرید دستگاه و تکمیل خط تولید، از مباحثی بودند که در گفت‌وگوی ما با این مدیر زبده و کار بلد مطرح شدند.

 

هنگام عکس‌برداری، تابلو خطاطی شده‌ای در ویترین کتابخانه‌ی اتاق مهندس موسوی کیانی توجه من را جلب کرد. در این تابلو قطعه شعری با خط خوش نقش بسته بود و جایی قرار داشت که نگاه هر بیننده‌ای را جذب می‌کرد. این دو بیت شعر سروده زنده‌یاد مجتبی کاشانی، راز موفقیت یک مدیر و یک مجموعه بود، کسانی که آموخته‌اند خوشی و ناخوشی، تلخی و شیرینی، فراز و فرود و موفقیت و شکست توأمان هستند و باید با قبول قدر، درایت‌مندانه از قضا گذشت.

 

علی باقر زاده گفت: ۹۵ درصد کاغذ کتب درسی ما از خارج تامین می‌شود. اگر نیمی از کتب فعلی در قطع رحلی، از این پس با قطع وزیر‌ی چاپ شوند، ۱۵۰۰ تا ۲۰۰ تن کاغذ ضایعاتی کمتر شود.

به گزارش چاپ و نشر؛ علی باقر زاده، معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در گفت‌وگو با میزان، درباره آخرین وضعیت کاغذ کتب درسی گفت: مشکل کاغذ کتب درسی سال ۹۸ حل شده و کتاب‌ها در حال چاپ هستند.

وی در ادامه درباره وضعیت کاغذ کتب درسی سال تحصیلی آینده گفت: مشکل کنونی ما تامین کاغذ کتب درسی سال تحصیلی آینده است که در تلاشیم بتوانیم نقدینگی لازم از طریق ارز دولتی را تامین کنیم تا بتوانیم به این وسیله مشکل کاغذ در سال تحصیلی سال آینده را حل کنیم اقدامات لازم جهت خرید کاغذ در حال انجام است.

وی در ادامه در پاسخ به این سوال چه مقدار از کاغذ کتب درسی ما از خارج تامین می‌شود بیان کرد: ۹۵ درصد کاغذ کتب درسی ما از خارج تامین می‌شود.

معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در ادامه بیان کرد: برای سال تحصیلی ۹۹-۹۸ اندازه چهار کتاب دوره ابتدایی کوچک‌تر شده و از قطع رحلی به قطع وزیری تغییر می‌کند.

معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی گفت: برای سال تحصیلی ۹۹ -۴۰۰ در حال مطالعه هستیم تا بخشی دیگر از کتب ابتدایی که امکان تغییر قطع دارند را به این فهرست اضافه کنند و شاید حدود نیمی از کتاب‌ها که قطع رحلی دارند به قطع کوچکتر تبدیل شوند.

وی در ادامه در پاسخ به این سوال که با تغییر قطع کتب درسی چه مقدار کاغذ صرفه جویی می‌شود بیان کرد: برآورد کردیم اگر نیمی از کتب فعلی در قطع رحلی، از این پس با قطع وزیر‌ی چاپ شوند، ۱۵۰۰ تا ۲۰۰ تن کاغذ ضایعاتی کمتر شود.

سید جواد حسینی، سرپرست وزارت آموزش و پرورش گفت: ۱۴۲ میلیون جلد کتاب با بیش از هزار عنوان چاپ شده و در حال ارسال به انبار‌های استان هاست و تا ۱۵ شهریور نیز به شهرستان‌ها ارسال می‌شود و یک عنوان کتاب در بین این کتب نیست که نیاز دانش آموز باشد و تدوین نشده باشد.

معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش: همه کتاب‌های درسی دوره ابتدایی و متوسطه اول و دوم چاپ شده و در حال توزیع است

به گزارش چاپ و نشر؛ علی باقرزاده در مصاحبه با صداوسیما، با تکذیب مطالب منتشرشده در برخی سایت‌های خبری و فضای مجازی در خصوص کمبود کاغذ و آماده نشدن کتاب‌های درسی، گفت: تمام کتاب‌های درسی دوره ابتدایی و متوسطه اول و دوم چاپ شده و در حال توزیع است.

وی افزود: کسانی که کتاب‌های درسی را از طریق سامانه الکترونیکی خریداری کردند مهر امسال کتاب‌های درسی را از طریق مدرسه دریافت خواهند کرد.

باقرزاده گفت: آن‌هایی که کتاب‌های درسی را برای خرید در کتاب‌فروشی‌ها ثبت‌نام کردند، ۱۵ شهریور از طریق کتاب‌فروشی‌ها آن را دریافت خواهند کرد.

این مقام مسئول تأکید کرد: کتاب‌های تمام مقاطع تحصیلی قبل از شروع سال تحصیلی در اختیار دانش آموزان قرار خواهد گرفت و هیچ کمبود کاغذ و کتابی برای سال تحصیلی جدید نداریم.

وی گفت: دانش آموزان پایه اول و دهم که اسامی آن‌ها در سامانه ثبت‌نام ستاد ثبت شده است می‌توانند کتاب‌های درسی خود را از اول مهر از طریق مدرسه دریافت کنند.

رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس گفت: علاوه بر تبیین برنامه‌های کلان و سیاست‌گذاری‌های کلی جهت حل مشکل کاغذ، راه‌حل‌هایی مانند ایجاد و گسترش مراکز مبادله کتاب خصوصاً کتب درسی می‌تواند تأثیر بسزایی در حل معضل کمبود کاغذ داشته باشد.

به گزارش چاپ و نشر؛ جمشید جعفرپور در گفت‌وگو با خانه ملت عنوان کرد: در آستانه سال تحصیلی جدید، معضل قیمت کاغذ و کمبود آن در بازار بیش از پیش حس خواهد شد و ممکن است مشکلات بسیاری را برای دانش آموزان و دانشجویان و خانواده های آنها به وجود آورد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: علاوه بر تببین برنامه‌های کلان و سیاست گذاری‌های کلی جهت حل مشکل کاغذ، راه حل هایی مانند ایجاد و گسترش مراکز مبادله کتاب خصوصا کتب درسی می تواند تاثیر مهمی در حل معضل کمبود کاغذ داشته باشد.

نماینده لارستان خنج و گراش در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: وزارت آموزش و پرورش باید ترتیبی اتخاذ کند که کتاب‌های درسی در هر مقطع  برای استفاده حداقل 5 سال در نظر گرفته شود و ساز و کاری ایجاد کند که کتاب های مقاطع مختلف بین ورودی های جدید در گردش باشد و نیاز به چاپ مجدد کتب درسی برای هر سال تحصیلی به کم ترین میزان ممکن تقلیل یابد.

رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: البته این مهم مستلزم برنامه ریزی دقیق آموزشی و دقت لازم در تدوین کتب درسی است.

به گزارش چاپ و نشر؛ همشهری نوشت: بحران کمبود کاغذ به کتاب‌های درسی دانش‌آموزان هم رسید و باعث شد مسئولان آموزش و پرورش بالاخره موضع‌گیری مشخص و شفافی در این‌باره داشته باشند. ماجرایی که از آغاز تحریم‌ها مسئولان آموزش و پرورش نسبت به آن سکوت کرده بودند، در نهایت سر باز کرد و ماجرا را به ستاد هماهنگی اقتصادی دولت کشاند. آنطور که در خبرها آمده، سیدجواد حسینی، سرپرست وزارت آموزش و پرورش در این جلسه به نیاز 45هزار تنی کاغذ برای چاپ 142میلیون کتاب‌ درسی برای مهرماه اشاره کرده و گفته ۴٧میلیون دلار اعتبار در این بخش نیاز دارند. ظاهرا همان‌جا مقرر شده که در جلسه‌ای با حضور بانک مرکزی و رئیس سازمان برنامه و بودجه تامین اعتبار کاغذ مورد نیاز بررسی شود. کمبود کاغذ و هدر رفت آن در بخش کتاب‌های درسی مدارس حالا سال‌هاست که معضل بزرگ آموزش و پرورش است و حتی این وزارتخانه را در معرض نقد فعالان محیط‌زیست قرار داده؛ کتاب‌هایی که هر سال به تعداد آنها افزوده هم شده است؛ مانند کتاب بنویسیم، کتاب کار و کتب متعدد رشته‌های کارو دانش و فنی حرفه ای. حیدر تورانی، سرپرست پیشین سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی ایران، سال گذشته در این‌باره به همشهری گفت: «واقعیت این است که ما سالانه 140میلیون کتاب برای 13میلیون دانش‌آموز چاپ می‌کنیم که برای سال بعد به چرخه آموزش برنمی‌گردد و دانش‌آموزان آن را دور می‌ریزند و نابود می‌شوند؛ درحالی‌که هندوستان و چین با بیش از یک میلیارد جمعیت و با 260میلیون دانش‌آموز همین اندازه کتاب چاپ کرده و دانش‌آموزان‌شان از تبلت آموزشی استفاده می‌کنند.»

مسئولان سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی بیش از 15سال است که وعده می‌دهند معضل چاپ کتاب‌های درسی را حل می‌کنند؛ وعده‌هایی که 2 دسته‌اند ولی هیچ کدام از آنها حتی به‌صورت آزمایشی عملی نشده و در حد حرف باقی مانده است. نخستین ایده مدیران این سازمان -که مسئولیت تولید محتوا، چاپ و توزیع کتاب‌های درسی را دارند- این بود که فروش کتاب به دانش‌آموزان را متوقف کنند و به جای آن کل بسته آموزشی را به آنها امانت دهند و در پایان سال تحویل بگیرند. قرار بود کتاب‌ها با کیفیت بهتری چاپ و صحافی شوند و امکان استفاده دانش‌آموزان در چند سال تحصیلی پیاپی وجود داشته باشد. این اتفاق تا‌کنون رخ نداده و هر سال 140میلیون کتاب چاپ می‌شود. عده‌ای از کارشناسان می‌گویند علت تغییر مداوم مواد درسی و چاپ کتاب‌های جدید در هر سال تحصیلی به‌خاطر این است که مافیای بزرگی از این فرآیند تغذیه می‌کنند و نمی‌خواهند سود کلان آن را از دست بدهند.

دومین ایده آن بود که محتوای آموزشی الکترونیکی شود و معلمان از طریق تخته‌های هوشمند و دانش‌آموزان با تبلت آن را دریافت کنند. حتی در زمان وزارت حمیدرضا حاجی بابایی تخته‌های هوشمندی برای مدارس خریداری شد اما چون معلمان حاضر نبودند در تولید محتوا مشارکت کنند، عملا کار ابتر ماند و میلیاردها تومانی که صرف وارد شدن این تخته‌ها شد هم به هدر رفت. ایده تبلت دانش‌آموزی به جای کتاب هم هیچ‌گاه عملیاتی نشد. جایگزین شدن لپ‌تاپ و استفاده از شبکه داخلی آموزش و پرورش هم در همین ایده می‌گنجید.

نه مسئولان پیشین آموزش و پرورش و نه مسئولان فعلی آن به دنبال حل معضل جدی محتوای آموزشی نیستند. آنها حتی حالا که کاغذ گران شده و در بازار نیست هم به این فکر نیستند که یکی از این 2 ایده را اجرا کنند و فقط می‌خواهند با صرف هزینه گزاف، چاپ کتاب‌های درسی را ادامه دهند؛ کتاب‌هایی که تاریخ مصرفشان فقط 9‌ماه است و بعد از آن توسط دانش‌آموزان نیست و نابود می‌شوند.

سرپرست وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به اینکه رئیس‌جمهور در آینده‌ای نزدیک در یکی از جلسات شورای عالی آموزش و پرورش حضور می‌یابد، گفت: برای مهر ماه باید ۱۴۲ میلیون کتاب درسی با هزار عنوان چاپ شود و برای این تعداد کتاب ۴۵ هزار تن کاغذ نیاز داریم.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم؛ سیدجواد حسینی در جلسه شورای معاونان این وزارتخانه با گرامیداشت دهه مبارک کرامت با اشاره به جلسه ستاد هماهنگی اقتصادی دولت اظهار‌ کرد: در این جلسه به نیاز کاغذ چاپ کتاب‌های درسی برای مهر ماه با اعتبار 47 میلیون دلار اشاره شد و این که باید 142 میلیون کتاب درسی با هزار عنوان چاپ شود و برای این تعداد کتاب 45 هزار تن کاغذ نیاز داریم، مقرر شد در جلسه‌ای با حضور بانک مرکزی و رئیس سازمان برنامه و بودجه تامین اعتبار کاغذ مورد نیاز مورد بررسی قرار بگیرد.