زندان‌های متحرک در شهر

گرافیک محیطی در ایجاد فضایی مطلوب و دلنشین برای افراد جامعه نقش موثر دارد. تبلیغات و آگهی روی اتوبوس یکی از موثرترین و جذاب‌ترین نوع تبلیغات گرافیکی است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از تسنیم، اتوبوس بعد از کلی وقت تلف کردن و معطلی به ایستگاه می‌رسد و سوار می‌شوید، اگر ترتیب ایستگاه‌ها و مقصد را بلد باشید که هیچ اما اگر مسیر را بلد نباشید باید نام هر ایستگاه را از سایر مسافران سوال کنید یا اینکه از شیشه بیرون را نگاه کنید و نام ایستگاه را بخوانید؛ اما این سال‌ها با فراگیر شدن تبلیغات اتوبوسی، وقتی به داخل اتوبوس‌ها می‌روید دیگر راه برگشتی نیست و به دلیل محصور شدن شیشه‌ها به وسیله بنر یا استیکرهای تبلیغاتی، نمی‌توانید بیرون را حتی برای تفریح نگاه کنید، چه برسد به اینکه بخواهید نام ایستگاه را بخوانید.

تقلید از ایده‌ها راهی مناسب برای اجرای برخی طرح‌هاست اما اگر این تقلید کورکورانه باشد نه می‌توان اصل هدف آن ایده را به مخاطب انتقال داد و نه بر زیبایی شهر اضافه کرد.

 چرا تبلیغات اتوبوسی؟

گرافیک محیطی یکی از راه‌هایی است که انسان با محیط پیرامون خود سخن می‌گوید و با دیگران ارتباط برقرار می‌کند. گرافیک محیطی در ایجاد فضایی مطلوب و دلنشین برای افراد جامعه نقش موثر دارد. تبلیغات و آگهی روی اتوبوس یکی از موثرترین و جذاب‌ترین نوع تبلیغات گرافیکی است.

اتوبوس‌ها به خاطر ویژگی ذاتی خود یعنی قرارگیری در معرض میلیون‌ها چشم جایگاه مناسبی است برای تبلیغات محیطی یا می‌توان آنها را به نوعی بیلبوردهای متحرک نامید. در این شیوه به دلیل اینکه اتوبوس مدام در سطح شهر در حال تردد است، محدوده وسیعی از شهر و میلیون‌ها بیننده را تحت پوشش تبلیغات محیطی قرار می‌دهد و طیف وسیعی از مخاطبان از شمال شهر تا جنوب شهر و از شرق تا غرب را در بر می‌گیرد.

در گذشته این نوع تبلیغات به دلیل هزینه پایین نسبت به سایر تبلیغات و تاثیرگذاری بالا، همچنین به دلیل نزدیکی زیاد تبلیغات به مخاطب از لحاظ ارتفاع اتوبوس، از جمله محبوب‌ترین‌ها در میان صاحبان برندها و محصولات بود، اما باید ببینیم آیا در این زمان و با در نظر گرفتن هزینه‌های بالای تبلیغات روی اتوبوس‌ها، همچنان مانند گذشته این نحوه تبلیغات برای فردی که می‌خواهد محصولی را تبلیغ کند درآمدزایی دارد یا خیر؟

 اجازه مصاحبه نداریم

در سال‌های گذشته آگهی تبلیغاتی روی اتوبوس مستقیما زیر نظر شرکت واحد اتوبوسرانی قرار داشت و مشتریان برای عقد قرارداد باید مستقیما با اتوبوسرانی وارد مذاکره می‌شدند اما این امر به شرکت‌های خصوصی واگذار شد، روال کار هم به این صورت است که صاحبان کالاهایی که نیاز به تبلیغات محیطی دارند بعد از اینکه مسیر و نوع اتوبوس‌ها را مشخص کردند، اقدام به طراحی کار خود می‌کنند که قرار است روی بدنه اتوبوس چسبانده شود و بعد از گرفتن مجوزهای لازم از سازمان زیباسازی اقدام به عقد قرارداد با یکی از شرکت‌های مجری تبلیغات اتوبوس می‌کنند.

در مورد نحوه پیاده‌سازی این تبلیغات و چگونگی کار با سازمان زیباسازی شهرداری تهران تماس گرفتیم تا اطلاعاتی را کسب کنیم، اما به دلیل تغییر مدیریت هیچ‌یک از کارشناسان این سازمان حاضر به مصاحبه نشدند و گفتند تا زمانی که سیاست‌های جدید کاری از سوی رئیس جدید برای ما تعیین نشود، نمی‌توانیم در این زمینه نظر دهیم.

 زیبایی‌های شهر را قربانی درآمدها نکنیم

محمدجواد حق‌شناس، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران با اشاره به بی‌نظمی در منظر شهری تهران گفت: «شهر موجود زنده‌ای است که باید به بقای آن بپردازیم و در این راستا ارائه زیبایی‌های شهر مسئولیت ماست.»

وی ایجاد مدیریت متمرکز را یکی از راه‌های آرام‌سازی فضای شهر دانست و افزود: «باید یک چارچوب عملیاتی برای کل تابلوهای شهر اتخاذ شود و لازمه این اقدام سیاستگذاری مناسب و یکپارچه است.»

 بازده تبلیغات روی اتوبوس چقدر است؟

تبلیغات با این روش، کمترین هزینه پرداخت را نسبت به دیگر رسانه‌های محیطی دارد. از طرف دیگر تبلیغات اتوبوسی نیز مانند سایر متدهای تبلیغات محیطی پارامترهای مختلفی برای مشخص کردن قیمت دارد و نمی‌توان به قیمت دقیقی در این زمینه اشاره کرد. در این زمینه بد نیست به نتایج آمار به دست آمده از جانب یکی از مراکز آماری آمریکا نگاهی داشته باشیم. براساس تحقیقاتی که این موسسه انجام داده است، یک اتوبوس که بدنه آن کاملا از تبلیغ پوشیده شده است توانسته در روز حدود 70 هزار ‌انگیزه خرید ایجاد کند. برخی از افراد در طول روز برای ایاب ‌و ذهاب به محل کار و انجام امور منزل حدود دو ساعت را پشت فرمان سپری می‌کنند.

 تبلیغات روی شیشه اتوبوس‌ها حذف می‌شود

حسن خلیل‌آبادی، عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران در گفت‌وگو با «فرهیختگان» با اشاره به تذکرهایی که اعضای شورای شهر به معاونت حمل‌ونقل و ترافیک داده است، اظهار کرد: «براساس تذکرهایی که اعضای شورای شهر به معاونت حمل‌ونقل و ترافیک داده است، قرار بر این شد که از سال آینده دیگر تبلیغات اتوبوس‌ها به این شکل نباشد و هر شرکت هم تا پایان قراردادش اجازه این گونه تبلیغات را دارد.»

وی افزود: «به‌رغم اینکه درآمدهای شهرداری کاهش یافته است و مشکلات مالی داریم اما به دلیل آسایش و رفاه شهروندان تبلیغات را از تمام بدنه‌ فقط به قسمت پایین شیشه‌ها آوردیم و دیگر مانند سابق تمام بدنه اتوبوس را تبلیغ نمی‌چسبانیم.» این عضو شورای شهر با اشاره به نحوه تبلیغ در ایران گفت: «معمولا دنبال ساده‌ترین کار هستیم و خلاقیت نداریم، از نظر تبلیغاتی در پایین‌ترین سطح قرار داریم و کمتر اصول تبلیغاتی موثر در تبلیغات‌ها را پیاده می‌کنیم.»

 تبلیغات هدفمند وسایل حمل‌ونقل عمومی

مرتضی طلائی، نایب‌رئیس و عضو سابق شورای اسلامی شهر تهران در گفت‌وگو با «فرهیختگان» با اشاره به هدف شورای شهر سابق در اجرایی طرح تبلیغات اتوبوسی، اظهار کرد: «شرایط زمانی در انجام هر کاری مهم است و اقتضای آن زمان این بود که ما 30 درصد از تبلیغات را روی اتوبوس‌ها به‌منظور آموزش و تبلیغات اجرا کنیم.» وی افزود: «در آن زمان این تصمیم به این دلیل گرفته شد که بتوانیم به ظرفیت‌های محیطی اضافه کنیم اما در اجرا به آن چیزی که فکر می‌کردیم، نرسیدیم.»

نایب‌رئیس سابق شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به طرح تبلیغات روی تاکسی‌ها، گفت: «به تازگی شنیده‌ام که قرار است روی تاکسی‌ها هم تبلیغات را اجرا کنند اما به دلیل اینکه فضای تبلیغات نسبت به زمان شورای سوم بیشتر شده است دیگر این طرح فایده‌ای ندارد و بهتر است از فضاهای شهر استفاده شود.»

رئیس‌پلیس سابق تهران خاطرنشان کرد: «پلیس یک جایی به‌عنوان مجری قانون در حوزه‌های راهنمایی و رانندگی اختیارات خوبی دارد و اقدامات قابل قبولی هم ارائه داده است، مانند اینکه گفته است در جاده‌ها تبلیغات ممنوع است چراکه سبب حواس‌پرتی راننده‌ها می‌شود.»

طلایی ادامه داد: «این حق پلیس است که هرگونه علائمی که در سطح شهر سبب گمراهی و حواس‌پرتی راننده‌ها می‌شود را جمع‌آوری کند و در مورد تبلیغات روی اتوبوس‌ها اگر پلیس تشخیص دهد این تبلیغات سبب گمراهی رانندگان می‌شود، قطعا نسبت به سیاستگذاری‌ها و اصول مدیریتی که دارند برخورد می‌کند.» وی با اشاره به ادامه طرح تبلیغ اتوبوسی در این زمان گفت: «از الان به بعد هیچ‌یک از وسیله‌های عمومی نباید به‌منظور تبلیغات مورد استفاده قرار بگیرند و باید از فضای شهر برای تبلیغات استفاده شود.»

نایب‌رئیس سابق شورای اسلامی شهر تهران تصریح کرد: «بهتر است از فضای وسایل حمل‌ونقل عمومی در راستای آموزش‌های شهروندی استفاده شود و تبلیغات دیگر از روی آنها حذف شود.»

 بهبود تبلیغات اتوبوسی را تضمین می‌کنم

پیمان سنندجی، مدیرعامل اتوبوسرانی تهران در گفت‌وگو با «فرهیختگان» با اشاره به نظرسنجی که از مردم در راستای تبلیغات اتوبوسی انجام داده‌اند، اظهار کرد: «براساس نظرسنجی که از مردم انجام شد، متوجه شدیم برخی مردم از وضعیت فعلی تبلیغات روی اتوبوس‌ها ناراضی هستند و ما نیز در راستای رضایت شهروندان تصمیم به ترمیم این طرح گرفته‌ایم.»

وی افزود: «تصمیم داریم تبلیغات اتوبوس‌ها را در راستای آموزش شهروندان و مباحث شهروندی تغییر دهیم و دیگر صرفا به تبلیغات محصولات نپردازیم.»

سنندجی با اشاره به تفکیک تبلیغات و آموزش‌های شهروندی بر بدنه اتوبوس‌ها گفت: «می‌توان نسبت یک‌سوم را برای این تفکیک درنظرگرفت و از پایان قراردادهای شرکت‌های تبلیغاتی این درصد اجرایی می‌شود.» مدیرعامل اتوبوسرانی تهران خاطرنشان کرد: «تضمین می‌کنم که از سال آینده تبلیغات اتوبوسی به این نحوی که امسال مشاهده می‌کنید، نیست و سعی در بهبود این طرح داریم.»

 اما و اگرهایی که بی‌پاسخ ماند

براساس قوانین راهنمایی و رانندگی تبلیغات روی وسایل نقلیه چه عمومی و چه خصوصی جرم است و پلیس باید با آن برخورد کند اما چرا از زمان شورای شهر سوم تاکنون با این مهم از سوی پلیس برخورد نشده است، خود جای سوال دارد که در همین راستا با محمدرضا میهماندار رئیس‌پلیس راهور تهران بزرگ تماس گرفته شد اما متاسفانه جوابی دریافت نکردیم.

اگر قرار باشد تبلیغات اتوبوس‌ها محدود شود یا یک‌سوم آن به آموزش‌های شهروندی اختصاص داده شود، قطعا منبع درآمدی که در حال حاضر برای شهرداری هست محدود‌تر می‌شود، باید دید که این محدودیت شهرداری را مجبور به شکستن عهدشان نمی‌کند؟

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)