در تازه‌ترین تغییرات اعمال شده در ضوابط ورود و خروج ارز مسافری مجموع خروج ارز، اسناد بانکی و اوراق بهادار بی‌نام همراه مسافر تا سقف ۵۰۰۰ یورو تعیین می‌شود. این رقم نسبت به ۱۰ هزار یوروی قابل خروج قبلی نصف شده است.

بانک مرکزی در جریان تغییراتی که در سیاست‌های ارزی خود در فروردین ماه امسال اعمال کرده است، شرایط تازه‌ای برای ارز مسافری ایجاد کرد. از تغییراتی در میزان ارز اختصاص یافته به مسافران تا حجمی که آنها می‌توانند از کشور خارج کنند.

در سال گذشته بود که با اصلاح دستورالعمل اجرایی «ضوابط ناظر بر ارز، اسناد بانکی و اوراق بهادار بی‌نام همراه مسافر»، مبلغ قابل حمل برای خروج از کشور تعریف شد به طوری که در راستای اجرای قوانین و مقررات مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم اعلام شد که سقف خروجی و ورودی ارز ۱۰ هزار یورو و یا معادل آن به سایر ارزها است و بیش از این مبلغ ممنوع بوده و پولشویی محسوب می‌شود.

اما در تازه‌ترین بازنگری که در روابط ورود و خروج ارز مسافری انجام شده، مبلغ قابل حمل تا ۵۰ درصد کاهش یافته است و بر این اساس خروج ارز، اسناد بانکی و اوراق بهادار بی نام همراه مسافر مجموعا تا سقف۵۰۰۰  یورو یا معادل آن به سایر ارزها از مرزهای هوایی و تا سقف مبلغ ۲۰۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها از مرزهای زمینی، ریلی و دریایی مجاز است.

این در حالی است که خروج ارز، اسناد بانکی و اوراق بهادار بی‌نام مازاد بر۵۰۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها برای مرزهای هوایی و مبلغ ۲۰۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها برای مرزهای زمینی، ریلی و دریایی توسط هر مسافر به خارج از کشور، منوط به اظهار آن در زمان ورود  و مشروط به ارائه رسید چاپی حاوی کد رهگیری صادره از سوی باجه بانک ملی ایران و تا سقف مبلغ مندرج در رسید  در مبادی خروجی به گمرک خواهد بود.

همچنین بر اساس ضوابط جدید، ورود ارز به صورت اسکناس به کشور مجاز بوده و برای مبالغ تا۵۰۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها الزامی به اظهار آن به گمرک وجود ندارد. در صورت ورود ارز به صورت اسکناس بیش از این مبلغ، بانکها مجاز به پذیرش آن به صورت سپرده بوده و در صورت درخواست سپرده‌گذار، عین آن به همراه سود مربوطه به صورت ارزی به وی پرداخت خواهد شد.

در کنار تغییراتی که در ضوابط ورود و خروج ارز همراه مسافر اعمال شده است از چندی پیش و در جریان سیاست تک نرخی شدن ارز، یکی از سیاست‌های اجرایی شده به تغییر در حجم ارز اختصاص یافته به مسافران بر می‌گردد به طوری که ارز مسافرتی برای یکبار سفر در سال تا حدود ۱۰۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها به مسافران در مرزهای خروجی هوایی پرداخت می‌شود. ارز مسافرتی پرداختی به مسافران هوایی به کشورهای هم‌مرز و مشترک‌المنافع به غیر از عراق نیز ۵۰۰ یورو و یا معادل آن به سایر ارزها است.

تا پیش از سیاست دولت برای تک نرخی شدن ارز و اعلام نرخ ۴۲۰۰ تومان برای دلار، هر چند که تخصیص ارز مبادله‌ای به مسافر متوقف شده بود، ولی می‌توانستند با ارائه پاسپورت، کارت ملی و بلیت به صرافی بانک‌ها تا سقف ۵۰۰۰ دلار ارز دریافت کنند نرخ آن تفاوت چندانی با بازار نداشت و حدود ۱۵ تا ۲۰ تومان روی هر دلار ارزان‌تر عرضه می‌شد.

بانک مرکزی در بخشنامه‌ای نحوه تخصیص ارز به مسافران را اعلام کرد. طبق تصمیم جدید بانک مرکزی، تعداد بانک‌های ارائه‌دهنده ارز مسافری افزایش یافته و بانک‌های تجارت، پارسیان و ملت به فهرست بانک‌های ارائه‌دهنده خدمات ارز مسافرتی به مسافران خارج کشور افزوده شدند. همچنین برای سفر به عتبات عالیات نیز، دو بانک تجارت و پارسیان با هماهنگی سازمان حج و زیارت نسبت به تامین و پرداخت ارز مسافرتی به زائران اقدام خواهند کرد. بر اساس تصمیم سیاست‌گذار ارزی، پرداخت ارز به مسافران ایرانی مقیم خارج از کشور ممکن نیست. برای مسافران مقیم داخل نیز تحویل اسکناس در مبادی فرودگاه ممکن خواهد بود.

بانک‌های ارائه دهنده ارز مسافری: بر اساس تصمیم بانک مرکزی تعداد بانک‌های ارائه دهنده ارز مسافری(به‌صورت اسکناس) به ۵ عدد رسید. در حال حاضر پنج بانک ملی ایران، ملت، سامان، تجارت و پارسیان، نسبت به ارائه این خدمت فعال هستند و تامین ارز مسافری از دیگر بانک‌ها ممکن نیست. اما تامین ارز مسافرتی به زائران عتبات عالیات صرفا از طریق دو بانک تجارت و پارسیان انجام می‌شود. محدودیت‌ها: مسافران به خارج از کشور باید توجه داشته باشند که تامین و پرداخت ارز مسافرتی (به‌صورت اسکناس) تنها یک بار در سال از شبکه بانکی کشور ممکن خواهد بود و برای سفرهای بیشتر فعلا  امکان تامین ارز وجود ندارد. همچنین بر اساس بخشنامه بانک مرکزی، تامین و پرداخت ارز مسافرتی به مسافران با سن قانونی کمتر از ۱۲سال امکان‌پذیر نیست. یک نکته محدودکننده دیگر اینکه تامین و پرداخت ارز مسافرتی به ایرانیان مقیم خارج از کشور مجاز نیست. در رابطه با مصادیق ایرانیان مقیم خارج از کشور، بانک‌ها باید از وزارت امور خارجه استعلام کنند.

میزان پرداخت ارز: بر اساس تصمیم سیاست‌گذار ارزی، میزان پرداخت ارز به مسافران، بستگی به کشور مقصد دارد. از این رو کشورها به دو دسته تقسیم شده‌اند؛ برای کشورهای همسایه و اطراف سقف ارز تخصیصی ۵۰۰ یورو و برای سایر کشورها هزار یورو خواهد بود. به‌طور دقیق‌تر برای مسافران هوایی به مقصد کشورهای ارمنستان، آذربایجان، بلاروس، استونی، لتونی، لیتوانی، گرجستان، قزاقستان، قرقیزستان، مولداوی، روسیه، تاجیکستان، ترکمنستان، اوکراین، ازبکستان، ترکیه، افغانستان، بحرین، قطر، کویت، پاکستان، عمان، امارات متحده عربی و قبرس مبلغ ۵۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزها و برای سایر کشورها (به جز عراق) مبلغ هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها به نرخ روز اعلامی از سوی بانک مرکزی و با احتساب کارمزدهای متعلقه در ارتباط با پرداخت ارز مورد اشاره خواهد بود.

مسافران عتبات عالیات: در مورد مسافران به عتبات عالیات، سقف ارز تامینی ۲۵۰ هزار دینار عراق تعیین شده است که از تمامی شعب ارزی منتخب بانک‌های تجارت و پارسیان قابل تامین است. تامین ارز برای این مسافران بدون ارائه بلیت و گذرنامه ممکن خواهد بود، البته در صورتی که نام آنها در فهرست مشخصات زائران که توسط دفاتر سازمان حج و زیارت(اعم از زمینی یا هوایی) ارائه می‌شود، موجود باشد. مدارک مورد نیاز: متقاضیان هنگام ارائه درخواست خرید ارز به بانک، باید گذرنامه‌ معتبر جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌، بلیت‌ مسافرت هوایی اعم از یکسره‌ یا دو سره‌ (کاغذی یا الکترونیکی‌)، ویزای کشور مقصد (در مورد کشورهایی که نیاز به ویزا دارند) را در اختیار داشته باشند.

مکانیزم پرداخت ارز: سیاست‌گذار ارزی بانک‌های عامل را مکلف کرده است که پس از دریافت معادل ریالی مربوطه، به جای پرداخت ارز به متقاضی، نسبت به صدور سند‌ حسابداری یا رسید اقدام کنند. همچنین شعبه یا باجه‌ بانک عامل مستقر در مبادی خروجی (پس از باجه کنترل گذرنامه) نیز باید در مقابل دریافت سند حسابداری یا رسید مزبور نسبت به پرداخت ارز مسافرتی مربوطه اقدام کنند. در حقیقت به زبان ساده‌تر، مسافر باید با پرداخت ریالی ارز مورد نیاز یک رسید از شعبه بانک عامل در سطح شهر تحویل بگیرد و با ارائه آن رسید در فرودگاه یا در مرز زمینی به باجه بانک عامل، ارز مورد نیاز به شکل اسکناس دریافت کند. همچنین بانک مرکزی توصیه کرده است که در صورت امکان از سایر ابزارهای پرداخت (کارت، حواله و...) استفاده شود.

درپی دستورالعمل بانک مرکزی مبنی بر حذف ارز دولتی به مسافران از امروز (۲۰ شهریور)، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد که این اقدام در بازار تاثیرگذار است و باعث افزایش نرخ ارز می‌شود.

 

از امروز (۲۰ شهریور) طبق بخشنامه جدید بانک مرکزی فروش ارز مسافرتی با نرخ بازار (آزاد) انجام می‌شود. این بخشنامه به مفهوم آن است که از این پس ۳۰۰ دلار ارز دولتی که سالانه یک بار به هر مسافر خارجی از کشور پرداخت می شود حذف شده است.

در حال حاضر قیمت ارز دولتی (نرخ رسمی) ۳۳۳۲ تومان و قیمت ارز در بازار آزاد حدود ۳۹۰۰ تومان است؛ یعنی حدود ۵۶۰ تومان اختلاف قیمت بین ارز دولتی و آزاد وجود دارد که ضرب این عدد در ۳۰۰ دلار مسافرتی حدود ۱۷۰ هزار تومان خواهد شد که البته برای کسی که مسافر خارج از کشور است و می خواهد چندین میلیون تومان هزینه سفر کند، عدد قابل توجهی نیست ولی از سوی دیگر این عدد برای دولت می تواند مبلغ قابل توجهی باشد، زیرا ما سالانه با چندین میلیون مسافر خارج از کشور طرف هستیم.

دستورالعمل جدید احتمالا به دلیل ارزان شدن نفت و کاهش درآمد ارزی است

در این خصوص سید رضی حاجی آقا میری - عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران - در گفت‌وگو با ایسنا، ‌اظهار کرد: حذف ارز مسافرتی مطمئنا در جهت یکسان سازی نرخ ارز نیست و این دستورالعمل می‌تواند به دلیل پایین آمدن قیمت نفت و کم شدن درآمد ارزی صادر شده باشد.

 وی ادامه داد: بالاخره دولت به این فکر می‌کند که این ارزی که در اختیار دارد و در اقتصاد کشور توسط مسافر و وارکننده خرج می‌شود، محدود است؛ بنابراین تصمیم دارد در جاهایی مثل عرضه ارز مسافرتی جلوی آن را بگیرد. این دستورالعمل به هر دلیلی صادر شده باشد در بازار تاثیرگذار است و قیمت ارز بالا می‌رود.

تصمیم دولت برای افزایش نرخ ارز

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی اضافه کرد:‌ به نظر می‌رسد دولت تصمیم گرفته که اجازه دهد نرخ ارز مقداری بالا برود؛ همان طوری که در روزهای اخیر نرخ دلار در بازار بالا رفته است. البته دولت می‌تواند از طریق ورود دلارهای نفتی به بازار جلوی این افزایش قیمت را بگیرد اما فعلا این تصمیم را ندارد. 

میری درباره دلایل این تصمیم دولت عنوان کرد: این نرخ غیر واقعی ارز ممکن است یک روزی در اثر فشارهایی که وارد می‌شود مثل چند سال پیش به صورت ناگهانی جهش فوق العاده‌ای در بازار ارز ایجاد کند و باعث ایجاد یک بحران شود. به همین جهت دولت تصمیم گرفته است به تدریج به طرف واقعی شدن نرخ ارز حرکت کند تا بحران ایجاد نشود.

وی تصریح کرد: از طرف دیگر  صادرات غیر نفتی ما در چند ماهه اول امسال روند کاهشی داشته است و مسئولان اقتصادی نگران این موضوع هستند و می‌دانند یکی از عوامل این کاهش اشتباهی است که دولت انجام داد و زمانی که دلار به بیش از ۴۰۰۰ تومان رسید مجددا نرخ آن را پایین آورد. این اقدام اشتباه بود و اکنون دولت باید اجازه دهد که به تدریج نرخ ارز به طرف واقعی شدن پیش برود.

 

منبع: ایسنا

با تصمیم جدید بانک مرکزی پرداخت ارز مسافرتی از لیست دریافت کنندگان ارز دولتی حذف شد. از این پس مسافران باید تمامی ارز مورد نیاز خود را از طریق بازار آزاد و البته بانک‌ها تامین کنند.

 

به گزارش چاپ و نشر، در مجموع مقررات ارزی بانک مرکزی، چند بخش قابلیت دریافت ارز با نرخ دولتی را دارند. از جمله دانشجویان، واردات و صادرات، درمان و همچنین مسافران. بر این اساس مسافران می‌توانستند یک بار در سال چه از طریق زمینی، هوایی، ریلی و دریایی به میزان ۳۰۰ دلار با نرخ مبادله‌ای ارز از مرکز مبادلات ارزی تهیه کنند، اما با اصلاحی که در مقررات ارزی انجام شده، پرداخت ارز مبادله‌ای به مسافران ملغی شده است.

ظاهرا این اقدام بانک مرکزی بر اساس دو دلیل اصلی اتفاق افتاده است. اول اینکه ارزهای مسافرتی را معمولا افرادی دریافت می‌کردند که برای سفرهای خارجی و یا زیارتی استفاده کرده که در این حالت یک امتیاز نسبت به سایرین بود، یعنی جزو ارزهای ضروری محسوب نمی‌شد. آن هم در شرایطی که مسافران خارجی عمدتا توانایی تامین ارز لازم را نیز دارا بوده و نیاز چندانی به دریافت ارز مبادله‌ای نداشته‌اند.

این در شرایطی است که با حذف ارز مسافرتی نیز تفاوت قیمت خاصی برای دریافت‌کنندگان اتفاق نمی‌افتد. هر چند که در حال حاضر بین نرخ حدود ۳۸۷۰ تومان بازار و ۳۳۳۰ تومان مرکز مبادلات ارزی حدود ۵۴۰ تومان اختلاف قیمت وجود دارد، اما برای خرید ۳۰۰ دلار حدود ۱۶۰ هزار تومان هزینه در ازای خرید ارز آزاد به جای مبادله ای ایجاد می‌شود که برای مسافران خارجی قابل توجه نیست.

از سوی دیگر با توجه به اینکه از چندی پیش اختصاص ارز مبادله‌ای به برخی کالاها حذف شده بود، کنار گذاشتن ارزهای مسافرتی نیز خود گامی دیگر در راستای سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز به شمار می‌رود. چرا که بعد از تک‌نرخی شدن ارز به طور کلی مرکز مبادلات ارزی نیز به کار اختصاص ارز مبادله‌ای پایان خواهد داد و تمامی ارزها با یک نرخ در بازار آزاد توزیع می‌شود.

با حذف ارز مسافرتی مسافران می‌توانند ارز مورد نیاز خود را در کنار صرافی‌ها از بانک‌ها که در سال گذشته مجوز خرید و فروش ارز را دریافت کرده بودند، تهیه کنند که با نرخ آزاد انجام می‌شود.

در حالی این دستور از بیستم شهریورماه لازم الاجراست که تامین ارز برای زائران اربعین به طور استثنا برای سال جاری نیز انجام خواهد شد. بر این اساس ارز مسافرتی به میزان حداکثر ۲۰۰ دلار آمریکا به نرخ مبادله‌ای با ارائه گذرنامه معتبر جمهوری اسلامی ایران و بلیط مسافرت برای زائران اربعین از طریق بانک‌های ملی ایران، ملت و سامان تامین خواهد شد.

 

منبع: ایسنا