داستان گران شدن کاغذ دیگر به یک ماجرای تکراری تبدیل شده و تبعاتش دامن بسیاری از حوزه‌های فرهنگی را گرفته است. به دنبال بالا رفتن قیمت کاغذ، بهای انواع کتاب هم افزایش پیدا کرد اما در این میان کتاب‌هایی با چاپ با کیفیت‌تر دچار سرنوشت بدتری شدند. کتاب‌های عکس یکی از این قربانیان است.

به گزارش چاپ ونشر به ابتکار، این روزها انتشار عکس دیگر کار چندان مشکلی نیست. کافی است اینستاگرام را باز کرده و عکس را بارگذاری کنید، بلافاصله ده‌ها نفر از سراسر دنیا از عکس‌ها دیدن می‌کنند. اما عکاسان حرفه‌ای راه‌های دیگری را هم برای انتشار عکس‌ها انتخاب می‌کنند، بعضی عکس‌های خود را در وب‌سایت‌ها به اشتراک می‌گذارند و برخی هم آن‌ها را به صورت کتاب عکس منتشر می‌کنند اما این روزها با گران شدن کاغذ و مواد اولیه چاپ، انتشار کتاب عکس آن هم با کاغذ گلاسه و رنگی دچار مشکلات بسیار شده است.

اینستاگرام رقیب کتاب عکس

ساعد نیک‌ذات، عکاس، با بیان پیشینه‌ای از چاپ کتاب‌های عکاسی و میزان استقبال از آن پیش از گران شدن کاغذ می‌گوید: فشار اقتصادی، تحریم و بی‌تدبیری‌ها با ترکیب شدن دیجیتالی شدن صنعت، چاپ کتاب عکس را دچار مشکل کرد. همیشه خرید کتاب عکس نسبت به کتاب‌های دیگر کمتر بود اما موازنه‌ای در این میان وجود داشت. کتاب‌های خاص با دیدگاه هنری یا عکاسی ویژه‌ای بودند که توسط عکاسان خریداری می‌شد. بسیاری از عکاسان البته این کتاب‌ها را هدیه می‌دادند چون خیلی فروش نمی‌رفت و پخش خوبی نداشت و خوب معرفی نمی‌شد.

او ادامه می‌دهد: امروز با راه‌اندازی اینستاگرام همه عکس‌هایشان را در این شبکه اجتماعی به اشتراک می‌گذارند و تمام جهان می‌توانند از عکس‌ها دیدن کنند در حالی که از نمایشگاه عکس آن هم در یک گالری مطرح شاید کلا 500 نفر بیشتر بازدید نکنند. همین اتفاق در فروش نرفتن کتاب‌های عکاسی هم تاثیرگذار است.

اینترنت قابل اعتماد نیست

نیک‌ذات درباره دلایل اهمیت چاپ کتاب عکس می‌گوید: همه عکاسان علاقه دارند عکس‌هایشان را در قالب کتاب چاپ کنند تا به صورت سندی ماندگار باقی بماند. به هر حال همه در اینترنت وابسته به یک اپلیکیشن یا وبسایت و پشتیبانی از آن‌ها هستیم ولی ممکن است این پشتیبانی از بین برود یا اپلیکیشن دیگر فعالیت نکند. ما نمی‌دانیم اینستاگرام تا کی فعالیت خواهد کرد. ما نمی‌دانیم تا چه زمان می‌توانیم هزینه خرید دامنه سایت را بپردازیم. وب‌سایت‌ها بیشتر فردی اداره می‌شوند و ممکن است با مشکلاتی وب‌سایت بسته شود و نامش هم به حراج گذاشته شود.

او ادامه می‌دهد: همه عکاسان به دلیل ماندگار نبودن صنعت دیجیتال علاقه دارند عکس‌هایشان به صورت کتاب چاپ شود و مولف شناخته شویم. در شبکه‌های اجتماعی عکس‌ها بیشتر به شکل فان نمایش داده می‌شوند اما وقتی کتاب چاپ می‌شود در پشت آن مانیفست وجود دارد، برایش مقدمه نوشته و دلایل عکاسی برای این کتاب بیان می‌شود. اما در مجموع تحریم‌ها، عدم توجه مدیران به بخش فرهنگ با وجود شعارها و صنعت دیجیتال باعث شده تولید کتاب در نسخه‌های بسیار پایین منتشر شود. ما در ایران چند شهر داریم؟ اگر در هر شهر یک نسخه به فروش برسد در مجموع باید تیراژ بالاتر از این ارقام باشد. امروز کتاب عکس بیشتر جنبه تزئینی پیدا کرده است.

ناشران خصوصی وارد شوند

قیمت کاغذ و چاپ به نسبت سال گذشته افزایش بسیار زیادی داشته است. در چنین شرایطی قاعدتا قیمت کتاب‌های عکس باید بسیار بالاتر از قیمت سال پیش باشد. در چنین شرایطی چه سرنوشتی پیش روی کتاب‌های عکس خواهد بود؟ نیک‌ذات می‌گوید: به نظر من باید این موضوع تخصصی اداره شود. نباید هر ناشری وارد چاپ کتاب عکس شود. چند ناشر وجود دارند که کتاب عکس چاپ می‌کنند. البته بخش خصوصی باید به شکل جدی‌تر به این عرصه ورود کند. دولت چندان به این اتفاقات توجهی ندارد بنابراین باید سازمان‌های خصوصی به صورت تخصصی‌تر این روند را ادامه دهند تا چاپ کتاب عکس ادامه پیدا کند. حالا بستگی به شرایط ممکن است کتاب‌ها دیگر به صورت سیصد برگی منتشر نشوند و در قطع کوچک‌تر یا با کاغذ کم کیفیت‌تر چاپ شود که این روند ادامه پیدا کند.

او ادامه می‌دهد: ما دچار پراکندگی نشر هستیم. جایی که تخصصش چاپ کتاب‌های شعر و ادبیات است، ناگهان کتابی را چاپ می‌کند که تا پیش از آن سابقه‌ای در چاپش نداشته است. در نتیجه قیمت‌ها با هم متفاوت هستند. کتاب عکاسی باید از این حالت خارج شود و تنها راه هم فعالیت ناشران تخصصی است. ناشر تخصصی عکاسی را می‌شناسد، با صنعت چاپ هم آشنا است و می‌داند چطور با یک عکاس وارد گفت‌وگو شود که کتاب کسی را چاپ کند تا هم عکاس منتفع شود و هم ناشر. اما متاسفانه ناشرانی هستند که به دلیل چاپ کتاب‌ها به صورت نفیس عکاسان را بسیار تحت فشار قرار دادند. عکاس چندین سال روی موضوع کار می‌کند اما مبالغ کمی برای هر اسلاید به او پرداخت می‌کنند به صورتی که حتی هزینه سفر‌های او برای عکاسی هم تامین نمی‌شود. این همان نقطه اشتباه است.

نیک‌ذات می‌گوید: در خارج کشور ناشران به صورت کاملا تخصصی کار می‌کنند، یکی فقط در زمینه رمان فعال است و دیگری تنها کتاب‌های پزشکی را چاپ می‌کند. کتاب‌های عکاسی به دلیل تهاجم صنعت و فناوری دیجیتال دچار مشکل شده‌اند.

دردسر عکاس و هزینه‌های نشر

نیک‏ذات درباره روش‌های پیش روی یک عکاس برای چاپ کتابش در دنیای امروز می‌گوید: امروز عکاس باید یک ماکت از کتابش را تهیه کند و بعد به دنبال ناشر بگردد، البته امروز در همه دنیا حتی عکاسان مطرح هم همین راه را پیش می‌گیرند. اما راه دیگر این است که عکاس به دنبال اسپانسر برود و شکل کتاب از یک محصول فرهنگی خارج شود و یک بنگاه اقتصادی از عکاس حمایت کند. ممکن است در حوزه کار عکاسی چنین شرکت‌هایی پیدا شود که با قرار دادن لوگویشان در کتاب هزینه چاپ را متحمل شوند. این‌ها راه‌های عبور از این بحران است. بحران در چاپ کتاب‌های عکس بحرانی مقطعی نیست. زمانی که وضعیت اقتصادی مناسب نباشد، کسی که توانایی تامین نیازهای اولیه خود را ندارد، به کالای فرهنگی اهمیتی نمی‌دهد.

هوشمندی از ابتدای زندگی بشر تا امروز یک امتیاز بوده و هست. آنچنان که بشر این مزیت را حتی به ابزار دیجیتالی همچون رایانه و تلفن همراه نیز منتقل کرده و هر روز به دنبال توسعه و رونق آن در ابعاد مختلف زندگی است.

 

تحولات شگرف ناشی از صنعت دیجیتال گویای این واقعیت است که اگر در ابعاد مختلف ازجمله کسب و کار نیز هوشمندی را این بار نه از منظر ابزارآلات فنی، بلکه دانش فنی وارد عمل نکنیم، نمی‌توان شاهد موفقیت و رونق یک کسب و کار بود. همان گونه که مسعود محمدی کارشناس ارشد بازاریابی در گفت‌وگو با جام‌جم تأکید می‌کند کسب و کارهای امروز به واسطه دیجیتالی شدن کمتر از هر زمان دیگری به انسان وابسته است. آنچنان که همزمان با افزایش تولید محصولات باکیفیت، قیمت‌ها در فضای رقابتی هم کمتر می‌شود.

خلق شغل، ضرورت اقتصاد آینده

اگر آمارها را بررسی کنیم، می‌بینیم هر چه اقتصاد جهان بزرگ‌تر می‌شود، در ازای آن مجموع دستمزدهای پرداخت شده به انسان‌ها نیز کاهش می‌یابد. به عبارت بهتر، پیشران‌های اقتصادی در جهان کسب و کار دیگر متکی به کار افراد یا حتی سرمایه‌های بزرگ مالی نیست؛ بلکه خلاقیت در تدوین راهبرد بازاریابی و فناوری، ستون‌های اصلی یک کسب و کار موفق محسوب می‌شوند.

اکنون در بخش‌های مختلف اقتصادی اگر ۲۰ درصد فعالان خود را با شرایط جدید تطبیق دهند، نسبت به ۸۰درصد فعالان که هنوز شرایط جدید را نپذیرفته‌اند، از امتیاز ویژه‌ای تحت عنوان «مزیت رقابتی» برخوردار هستند. این طیف ۲۰ درصدی را می‌توان تولیدکنندگان بدون کارخانه یا فروشندگان بدون فروشگاه نامید.

مسعود محمدی در ادامه اظهارات خود به نکته قابل تعمقی اشاره می کند و می‌گوید: در سال‌های آینده هر چه بیشتر پیش می‌رویم، خواهیم دید دیگر شغلی به ما پیشنهاد نمی‌شود. بلکه هر فرد خودش باید شغل خلق کند.

ما باید عمیقا درک کنیم که بار آینده اقتصاد، روی دوش هر فرد است، نه صرفا دولت‌ها و سیاستمداران. این کارشناس ارشد بازاریابی می‌افزاید: به همین دلیل ما باید بیاموزیم با رویکرد خلاقانه، نگاهی راهبردی به موضوع کسب و کار داشته باشیم. امروزه دیگر نمی‌توانیم هر محصول و خدمتی را که ایجاد کرده‌ایم، بفروشیم. زیرا مخاطب امروز بیش از هر زمان دیگری باهوش شده است. به همین دلیل پیش از هر کاری باید نیازهای اساسی مخاطب امروز شناسایی و خدمات براساس آنها طراحی و تولید و به بهترین شکل ممکن عرضه شود.

خلأ بازار ایران

چرا کسب و کارها با راهبرد بازاریابی آشنا نیستند، سوال دیگری است که محمدی در پاسخ به آن می‌گوید: معمولا در ایران، بازاریابی در حد مراجعه مستقیم یک ویزیتور به بازار برای معرفی و تبلیغ محصول تعریف می شود. در صورتی که بازاریابی یک محصول از زمان قبل از تولید آغاز و فرآیند آن تا خدمات پس از فروش ادامه دارد. به این معنا که اگر مدیران کسب ‌و کارها به دنبال کسب موفقیت و دستیابی به سود پایدار هستند، باید مراحل ده گانه تدوین استراتژی بازاریابی را طی کنند. این مراحل شامل تدوین چشم‌انداز و ماموریت کسب‌وکار، تعیین اهداف، ممیزی بازاریابی، بررسی نقاط قوت و ضعف SWOT، فرضیات، تعیین اهداف و راهبردهای بازاریابی، برآورد نتایج قابل انتظار و برنامه جایگزین، بودجه‌بندی و برنامه اجرایی یک ساله است.

قبل از تولید تحقیق کنید

در ایران بازاریابی را بیش از آن که علم بدانند، تجربه می‌دانند. در صورتی که در دنیا رویکردهای بازاریابی به آمیخته‌ای از علم و تجربه تبدیل شده است. دکتر امین اسداللهی، دکترای مدیریت بازرگانی با گرایش تحقیقات بازاریابی نیز درباره نبود بازاریابی علمی و استاندارد در ایران به جام‌جم می‌گوید: چالشی که در بازاریابی ایران وجود دارد، ناشناخته بودن مشتریان، بازار هدف و رقبا برای مدیران کسب‌وکارهاست که علت اصلی این موضوع، ندانستن راهبرد کسب‌وکار خودشان است. خیلی وقت‌ها شاهد بوده‌ایم تولیدکننده‌ای به دلیل این ضعف و تقلید از رقیب، محصولی مثلا برای سنین ۱۵ تا ۴۰ساله تولید کرده است، در حالی که گروه سنی مورد نظر، کمترین استقبال را نسبت به آن محصول نشان داده‌اند.

به گفته این کارشناس بازاریابی، متاسفانه تحقیقات بازاریابی از جنس امکان‌سنجی برای ورود به بازار در ایران زیر ۱۰ درصد نسبت به محصولات عرضه شده در بازار هدف است. در صورتی که استاندارد دنیا، بالای ۶۰ درصد است. در دنیا هر محصولی که وارد بازار می‌شود از یک پشتوانه تحقیقاتی قوی برخوردار است.

دکتر اسداللهی تصریح می‌کند: ضعف بازار ایران در بحث تحقیقات بازاریابی موجب شده تا محصولاتی همچون چای یخ (Ice Tea)، ماست‌های میوه‌ای، بستنی فلفلی و محصولات متعدد دیگر به دلیل استقبال نکردن مردم موفق نباشند.

نقطه آغاز فعالیت کسب و کارها

بازاریابی به عنوان نقطه آغاز فعالیت هر نوع کسب و کاری آنقدر پیچیده و دارای ابعاد گوناگون است که تاکنون بیش از ۲۰۰نوع تعریف برای آن ارائه شده است. دکتر اسداللهی درباره جامع‌ترین تعریفی که تاکنون درباره یک بازاریابی علمی و استاندارد ارائه شده است، می‌گوید: بازاریابی فعالیتی انسانی در جهت برآوردن نیازها و خواسته‌ها از طریق فرآیند مبادله با بهره‌گیری از چهار عنصر محصول، قیمت، توزیع و ترفیع است.

وی می‌افزاید: بازاریابی به این دلیل فعالیتی انسانی تلقی می‌شود که محور فعالیت و توجه او نیازها و خواسته‌های انسانی است. به همین سبب است که مدیران کسب و کارها باید در گام اول مشتریان و مصرف‌کنندگان محصول خود را بشناسند.

از سوی دیگر تغییرپذیر بودن نیازها در طول زمان این ضرورت را ایجاد می‌کند که کسب ‌و کارها نیز به صورت مستمر با رصد این تغییرات، همسو با سلایق و علایق مشتریان، محصولات خود را خلاقانه تولید و عرضه کنند. در غیر این صورت کسب‌وکار در مسیر شکست قرار می‌گیرد.

دکتر اسداللهی تصریح می‌کند: اغلب کسب ‌و کارها گمان می‌کنند اگر یک بار تحقیقات بازار را انجام دهند، کافی است. در صورتی که تحقیقات بازار فرآیندی مستمر است. در فرآیند بازاریابی باید «مثلث محصول، بازار و رقیب» حتما مورد توجه باشد و برنامه‌ریزی‌ها باید برای فرآیندی بلند مدت انجام گیرد.

برای مثال، مصرف غذاهای منجمد در تهران به علت کوچک شدن خانواده و شاغل بودن زوجین افزایش یافته است. در مثالی دیگر مصرف فست‌فود به علت افزایش وزن و ابتلا به بیماری‌های مختلف کاهش یافته است. اگر توجه کرده باشید در گذشته مراجعه به دندانپزشکی بیشتر جنبه درمانی داشت و اغلب نگاه‌ها نسبت به آن منفی بود، اما امروزه جنبه زیبایی مثبتی پیدا کرده است.

مترجم کتاب «مقیاس سازی در تحقیقات بازاریابی» تأکید می‌کند: در فرآیند مبادله باید چهار شرط وجود داشته باشد تا مبادله صورت گیرد: کالای مورد مبادله باید برای هر دو طرف ارزشمند باشد. مصرف‌کننده در ازای پرداخت پول، کالای با کیفیت دریافت کند. آزادی عمل مشتری برای خرید بدون آن که از سوی فروشنده القا یا اجباری شود وجود داشته باشد. شرط چهارم نیز آن است که بازار در حالت رقابت کامل با سایر محصولات مشابه باشد.

جعبه ابزار مدیران کسب و کار

چندی پیش مسافر خودرویی بودم که راننده آن از وضعیت بد اقتصادی بسیار گلایه داشت و می‌گفت بعد از ۱۵ سال فعالیت در کار فروش ابزارآلات، سطح درآمدش آنقدر پایین آمده که مجبور است بخشی از هزینه‌های خود را از طریق مسافرکشی تأمین کند.

وقتی این موضوع را با کارشناسان این گزارش مطرح کردم، هر دو معتقد بودند اگر صاحبان کسب و کارها با چنین شرایطی مواجه هستند، حتما باید یک یا چند مورد از چهار عامل محصول (Product)، مکان (Place)، قیمت (price)، توسعه (Promotion) را بررسی کنند. اگر یکی از این پایه‌ها محکم نباشد، ستون‌های کسب و کار می‌شکند.

این کارشناسان تأکید داشتند عوارضی که مدیران کسب و کارها با آن مواجه می‌شوند هیچ وقت در عرض یک شب اتفاق نمی‌افتد. بی‌توجهی نسبت به علائم و هشدارهای اولیه که در هر یک از بخش‌های مذکور نمایان می‌شود، در یک فرآیند زمانی، باعث بروز مشکلات جدی در کسب و کارها می‌شود.

 

برخلاف باور اغلب مدیران که همه مشکلات کسب و کارشان را ناشی از عوامل بیرونی و سیاست‌های اقتصادی دولتمردان می‌دانند، اتفاقا کسب وکارهایی وجود دارند که در شرایط بد اقتصادی از رشد و شکوفایی بسیار خوبی برخوردار بوده‌اند و مهم‌ترین دلیل آن توجه مستمر به «مثلث محصول، بازار و رقیب» بوده است. باید توجه داشته باشید هر زمان از این مثلث غفلت کنید، کسب و کار خود را در سراشیبی ورشکستگی قرار داده‌اید.

منبع: برترین ها