اساس مصوبه جدید مرکز ملی فضای مجازی، به شرکت ارتباطات زیرساخت به خروج سرورهای تلگرام از مدار زیرساخت اقدام کرده که می‌تواند کاهش کیفیت استفاده از این پیام‌رسان را در پی داشته باشد.

در حالی که سال گذشته موضوع انتقال و استقرار سرورهای تلگرام به ایران در مقطعی از زمان ابتدا به صورت شایعه و اخبار پراکنده مطرح شده بود، در نهایت محمود واعظی -وزیر سابق ارتباطات و فناوری اطلاعات- اعلام کرددر نتیجه برگزاری جلساتی با مدیران تلگرام، برخی از سرورهای این شبکه اجتماعی به کشور منتقل شده و قرار است در آینده نزدیک این شرکت، شبکه توزیع یا انتقال محتوا یا CDNهای خود را نیز به ایران منتقل کند.

پس از آن پاول دوروف -مدیرعامل تلگرام- در پیامی اعلام کرد سرورهای تحویل محتوای این شبکه پیام‌رسان به ایران و تعدادی از کشورهای خاورمیانه منتقل شده است. دوروف همچنین درباره مسائل فنی این انتقال اظهار کرده بود: ما می‌توانیم روی‌CDN ها تکیه کنیم که با آنها از نقطه‌نظر فنی مانند سرویس‌دهنده‌های اینترنت (ISP) رفتار می‌کنیم که فقط داده‌های رمزنگاری شده‌ای را که قادر به کشف رمز آن نیستند، دریافت می‌کنند. به لطف این فناوری، سرعت دانلود عکس‌ها و فیلم‌هایی که به صورت عمومی منتشر می‌شوند، در مناطقی مانند ترکیه، اندونزی، عربستان سعودی، هند، ایران و عراق به مراتب افزایش می‌یابد، بدون اینکه کمترین خدشه‌ای به امنیت وارد شود.

از طرفی اخیرا موضوع حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی بسیار داغ شده و در جهت شکستن انحصاری که پیام‌رسان تلگرام در کشور ایجاد کرده و همچنین تشویق کاربران به استفاده از ابزارهای بومی، اقدامات بسیاری از جمله کاهش هزینه ترافیک این پیام‌رسان‌ها انجام شده و جدیدترین خبر نیز از طرف شرکت ارتباطات زیرساخت و لغواستقرار سرورهای شبکه توزیع محتوای پیام‌رسان تلگرام(CDN) در ایران است.

در این راستا شرکت ارتباطات زیرساخت درراستای شفافیت ساختارمند که آن را راهبردی اساسی در وزارت ارتباطات می‌دانددر اطلاعیه‌ای اعلام کرد: عصر روز گذشته ابلاغیه‌ای توسط دبیر محترم شورایعالی فضای مجازی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی واصل شد که بر اساس آن، مجوز قانونی صادره‌ی آن مرکز در سال ۱۳۹۵ در خصوصاستقرارسرورهایشبکهتوزیعمحتوایپیام‌رسان تلگرام(CDN) در ایران لغو و باطل اعلام شده است.

بر اساس روال‌های قانونی، شرکت ارتباطات زیرساخت موظف است نسبت به خروج این سرورها از مدار اقدام کند و از این پس، ترافیک این پیام‌رسان تنها از طریق ارتباطات بین‌الملل کشور راهیابی خواهد شد، ضمن آنکه، اجرای این ابلاغیه مرکز ملی فضای مجازی، ممکن است کاهش کیفیت استفاده از این پیام‌رسان را در پی داشته باشد.

عضو کمیته راهبری مرکز نوآوری ICT دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به ویژگی‌های منحصر به فرد فناوری بلاکچین گفت که غیرقابل فیلتر شدن تلگرام به لحاظ عملی ممکن است.

جعفر محمدی با اشاره به ادعای غیرقابل فیلتر بودن تلگرام بعد از رفتن برروی بستر بلاک‌چین، اظهار کرد: این موضوع به لحاظ عملی ممکن است اما برای این‌که بتواند به حداکثر کارایی خود برسد به صرف مدت زمانی مشخص نیاز است. ضمن اینکه انتقال تلگرام از بستر فعلی به بستر بلاک‌چین هم مدت زمانی طول می‌کشد.

وی با بیان این‌که در حال حاضر برخی از پیام‌رسان‌های خارجی سرویس‌های خود را برروی فناوری بلاک‌چین قرار داده‌اند، گفت: بلاک‌چین یک سامانه غیرمتمرکز است که در آن می‌توان داده‌های مربوط به حساب‌های مالی، بانکی یا اطلاعات پیام‌رسان‌ها را در سامانه‌های غیر متمرکز ذخیره کرد. چون این اطلاعات در سامانه‌ای مرکزی ذخیره نمی‌شود، امکان مسدود کردن دسترسی به این اطلاعات به شیوه‌های فعلی نیز وجود ندارد.

قائم مقام کمیسیون تجارت الکترونیکی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در تشریح این‌که آیا بعد از این‌که پیام‌رسان‌ها برروی فناوری بلاک‌چین بروند، دیگر هیچ دسترسی به آن‌ها از طرف ارائه‌دهندگانشان نیز نخواهد شد، اظهار کرد: فناوری بلاک‌چین در هر حوزه‌ای اعم از پیام‌رسان‌ها یکبار توسط سیاست‌های کلان طراحان آن حوزه طراحی می‌شود و آن‌ها تعیین می‌کنند که این سیستم چگونه و به چه شکلی فعالیت کند، اما بعد از این‌که سیستم طراحی شد، این امکان وجود دارد که صاحب اصلی آن نیز نتواند کنترلی برروی آن داشته باشد.

عضو کمیته راهبری مرکز نوآوری ICT دانشگاه صنعتی شریف اضافه کرد: چنین سامانه‌های تنها درصورتی قابل تغییر خواهند بود که یک شاخه جدید از سامانه اصلی منشعب شده، ‌ تغییرات برروی آن اعمال شود و اکثر کاربران نیز تمایل داشته باشند که به شاخه جدید کوچ کنند.

شدت گرفتن حساسیت‌ها به فعالیت تلگرام در کشور و همچنین فیلتر شدن آن در روسیه باعث شد تا موسس تلگرام با انتشار توئیتی به این مسائل واکنش نشان دهد و خبر از غیرقابل فیلتر شدن تلگرام با استفاده از فناوری بلاک چین دهد. امری که حالا و با گذشت چند روز از آن، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفته است که تغییری در ساختار نرم افزار تلگرام در مدت اخیر دیده نشده است.

طرح این بحث‌ها و اظهارنظرها درباره مسدود شدن تلگرام در ایران و همزمانی آن با فیلتر شدن این پیام‌رسان در روسیه باعث شد تا مسئولان تلگرام از رفتن خدمات این پیام‌رسان برروی بستر بلاک چین در آینده‌ای نزدیک خبر دهند؛ نوعی فناوری‌ که به گفته موسس تلگرام باعث می‌شود این پیام‌رسان همیشه از دسترس فیلترینگ دور بماند؛ موضوعی که البته پاول دوورف در اواخر دی‌ماه وعده آن را داده بود، اما عملی نشد.

بالا گرفتن مباحث و برخی نگرانی‌ها در فضای مجازی درباره فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی خارجی و مخصوصا تلگرام از صحبت‌های رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی آغاز شد که تاکید کرد ممکن است تعداد مشترکین سروش ۳ میلیون باشد و تعداد مشترکین تلگرام ۴۰ میلیون نفر؛ اما این تعداد سرریز می‌شوند و وقتی تلگرام از مدار خارج شد، مردم به یک سامانه ملی روی می‌آورند. او این را هم گفت که در رابطه با نگرانی‌هایی که رسانه‌های بیگانه بیشتر به آن دامن می‌زنند که سامانه‌های داخلی ایمن نیست یا مسائلی از این دست، به لحاظ بسترسازی فنی و سالم بودن محیط آن، کار گسترده‌ای دارد، صورت می‌گیرد.

با این حال دبیر شورای عالی فضای مجازی در آخرین اظهار نظر خود با بیان اینکه شهروندان حق دارند از هر پیام‌رسانی استفاده کنند، به شرط اینکه تابع قوانین کشور باشد، گفت: فعلا تصمیمی در رابطه با انسداد تلگرام اتخاذ نشده، اما هرآن ممکن است شرایطی برای انسداد تلگرام پیش بیاید.

یک عضو هیئت رئیسه فراکسیون ولایی با بیان اینکه تلگرام از اوایل اردیبهشت ماه بسته می‌شود، گفت: اگر پیام‌رسان‌های خارجی همچون اینستاگرام و واتس آپ نیز قوانین کشورمان را نپذیرند به مرور بسته خواهند شد؛ کما اینکه حدود چهار پیام‌رسان خارجی با پذیرش قوانین ایران اعلام آمادگی کرده‌اند.

ابوالفضل ابوترابی در توضیح جلسه امروز فراکسیون نمایندگان ولایی با حضور فیروزآبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: در دنیا، فضای مجازی براساس قوانین کشورها اداره می‌شود و حتما باید مجوز بگیرند. بسیاری از کشورها همچون کره جنوبی، مالزی، روسیه، انگلیس و فرانسه با فضای مجازی مخرب برخورد کرده‌اند.

وی با اشاره به احضار مدیر فیس بوک به کنگره آمریکا گفت: دنیا اجازه نمی دهد که فضای مجازی یله و رها باشد. ما نیز طبق تجربه دنیا بر این موضوع تاکید داریم که باید فضای مجازی در کشورمان حساب شده با مجوز و تحت قوانین جمهوری اسلامی باشد.

ابوترابی تاکید کرد: براین اساس اگر پیام رسان‌های داخلی و خارجی حاضر به رعایت قوانین ایران باشند، می توانند فعالیت داشته باشند بر همین اساس حدود چهار پیام رسان خارجی برای فعالیت منطبق با قوانین کشورمان اعلام آمادگی کرده‌اند.

وی یادآور شد: بارها به تلگرام پیشنهاد دادیم که فعالیتش را ذیل قوانین ایران ادامه دهد ولی تلگرام این موضوع را نپذیرفت. اگر در ادامه راه، تلگرام یا بقیه پیام رسانهای خارجی حاضر به پایبیندی به قوانین ما باشند می توانند فعالیتشان را ادامه دهند.

ابوترابی اضافه کرد: بر این اساس طبق شنیده‌ها در آینده نزدیک و احتمالا اوایل اردیبهشت تمامی پیام رسان‌های خارجی و در وهله اول تلگرام در صورت عدم پذیرش قوانین کشورمان بسته می شوند.

این عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس با تاکید بر این که بنایی بر فیلتر وجود ندارد، اظهار کرد: ما نمی خواهیم پیام رسانی را فیلتر کنیم بلکه شرطمان رعایت قوانین کشورمان است. به همین دلیل برنامه زمان بندی وجود دارد تا بعد از تلگرام سایر پیام رسانها همچون اینستاگرام و واتس آپ در صورت عدم پایبندی به قوانین ایران به مرور زمان بسته شوند.

ابوترابی در عین حال با اشاره به افزایش ظرفیت پیام رسانهای داخلی گفت: از دی ماه تاکنون ظرفیت پیام رسانهای داخلی ۱۰ برابر افزایش پیدا کرده. پنج پیام رسان داخلی یعنی گپ، بله، ایتا، سروش و ویسپی از جمله پیام رسانهای داخلی هستند که با بیشترین ظرفیت در اختیار مردم بوده و می توانند تا مرز ۸۵ میلیون نفر را پوشش دهند. قطعا در آینده نه چندان دور کیفیت آنها با کیفیت پیام رسانهای خارجی همسان می شود.

به گفته وی این پیام رسان‌ها زیر نظر بانک ملی، صداوسیما و بخش خصوصی است.

ابوترابی درباره فعالیت نسخه‌های تلگرام داخلی گفت: موبوگرام و تلگرام طلایی که تحت لیسانس تلگرام فعالیت می کنند فعلا در فاز بسته شدن قرار ندارند چون آنها داخلی تر بوده و بک‌آپ داخلی دارند. به همین دلیل تصمیمی برای بسته شدن آنها وجود ندارد.

این عضو فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس در پایان گفت: توصیه ما به مردم آن است که از همین الان پیام رسان داخلی مورد نظرشان را انتخاب و نصب کنند و اعضای کانال‌های تلگرامی‌ شان را برای حضور در پیام رسانهای داخلی تشویق کنند. چون برنامه ریزی برای کوچ از پیام رسان خارجی به داخلی وجود دارد.

 

دبیر شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه شهروندان حق دارند از هر پیام‌رسانی استفاده کنند، به شرط اینکه تابع قوانین کشور باشد، گفت: فعلا تصمیمی در رابطه با انسداد تلگرام اتخاذ نشده، اما هرآن ممکن است شرایطی برای انسداد تلگرام پیش بیاید.

به گزارش ایسنا، سیدابولحسن فیروزآبادی اظهار کرد: ما به دنبال پیام‌رسانی با کاربران بالا و قابلیت اشتغال‌زایی هستیم. تاریخی برای مسدود کردن تلگرام مطرح نشده، اما از کسب و کارها و موسساتی که کانال‌های زیادی دارند دعوت شده از پیام‌رسان‌های خارجی به پیام‌رسان‌های داخلی کوچ کنند.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر استفاده شخص خود از پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی خارجی اظهار کرد: من هم از تلگرام و اینستاگرام استفاده می‌کنم و بنا به تعهدی که به پیام‌رسانهای داخلی دارم از آن‌ها نیز استفاده می‌کنم.

رییس مرکز ملی فضای مجازی با بیان اینکه در حوزه پیام‌رسان‌ها نوعی نابسامانی در کشور وجود دارد، افزود: اقدامات وسیعی بنا به دستور رییس‌جمهور در دی ماه ۹۶ انجام شد که فرمودند کشور باید از پیام‌رسان غالب (تلگرام) خارج شود. به طور جدی در سال ۹۷ در حوزه پیام‌رسان‌ها باید اولین پیام‌رسان، داخلی باشد. پیام‌رسان‌های خارجی هم می‌توانند فعالیت کنند به شرطی که تابع قوانین جمهوری اسلامی باشند. وزارت آموزش و پرورش در حوزه کوچ پیام‌رسان‌های خارجی به داخلی بخشنامه صادر کرده است.

فیروزآبادی با بیان اینکه به پیام‌رسان داخلی انواع تهمت‌ها زده شده، گفت: در مقایسه با کاربرانی که از پیام‌رسان‌های خارجی استفاده می‌کنند، رقم کاربران استفاده‌کننده از پیام‌رسان‌های داخلی بسیار کم است. به کسانی که با کوچ پیام‌رسان‌های خارجی به داخلی کسب و کارشان دچار اختلال می‌شود، بیمه بیکاری تعلق می‌گیرد.

وی که در یک برنامه رادیویی سخن می‌گفت، با بیان اینکه شهروندان حق دارند از هر پیام‌رسانی استفاده کنند، به شرط اینکه تابع قوانین کشور باشد، درباره موضوع حریم خصوصی در پیام‌رسان‌ها نیز توضیح داد: به بحث حفاظت از حریم خصوصی مردم اهمیت می‌دهیم، کمیته‌ای تشکیل می‌دهیم تا محتوا نیز حفاظت شود. اطلاعات مردم دارایی‌های مردم هستند نهایت تلاش را داریم که حریم مردم در پیام‌رسانهای داخلی حفظ شود.

دبیر شورای عالی فضای مجازی همچنین درباره شرایط رفع فیلتر برای دانشگاهیان اظهار کرد: برای دارا بودن دانشگاه‌ها به اینترنت بدون فیلتر به دنبال فرمولی مناسب هستیم.

یک عضو اصلاح‌طلب کمیسیون صنایع مجلس با اشاره به تصمیم مسئولان برای فیلترینگ دائم تلگرام پس از ناآرامی‌های دی‌ماه، تاکید کرد که فیلترینگ تلگرام تاثیری در استفاده کاربران از آن نخواهد داشت و ضمن تشریح اثرات منفی فیلترینگ تلگرام، وابستگی شرکت‌های پشتیبان پیام‌رسان‌های داخلی به نهادهای حاکمیتی را از دلائل عدم اعتماد کاربران به این پیام‌رسان‌ها دانست.

سیده حمیده زرآبادی در واکنش به اظهارات اخیر دبیر شورای‌عالی فضای مجازی مبنی بر احتمال اعمال محدودیت‌هایی برای تلگرام در سال آینده اعلام کرد: بنابر اطلاعات موثقی که از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دارم، فیلترینگ دائم تلگرام در سال آینده به تصویب شورای‌عالی فضای مجازی رسیده و این اظهارات به‌نوعی زمینه‌سازی برای انجام این تصمیم در افکار عمومی است.

طبیعی است مردم فکر کنند مخالف فیلترینگ نیستند

وی در واکنش به این پرسش که واکنش دولت و وزارت ارتباطات نسبت به این تصمیم چه خواهد بود، گفت: انتظار این است که دولت یا وزارت ارتباطات اگر مخالف این تصمیم است، حداقل موضع خود را با شفافیت به مردم اطلاع دهد و با رسانه‌ها مصاحبه کند و بگوید که چنین اتفاقی باوجود مخالفت دولت، درشرف تحقق است.

این نماینده مجلس اضافه کرد: با این حال شاهدیم که وزارت ارتباطات حتی به همین میزان نیز شفافیت ندارد و طبیعی است که اگر مردم فکر کنند دولت مخالف این تصمیم نبوده است.

نماینده اصلاح‌طلب مردم قزوین در مجلس همچنین با اشاره به زمزمه‌هایی درمورد احتمال فیلترینگ تلگرام در سال آینده اعلام کرد: اکنون در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که عصر انقلاب تکنولوژی است و اپلیکیشن‌ها در فضای مجازی، لایه‌های بیرونی و ظاهری این انقلاب تکنولوژی هستند.

این عضو فراکسیون زنان مجلس دهم یادآور شد:‌ در چنین شرایطی، این‌که بخواهیم با این موارد برخورد سلبی داشته باشیم و به‌جای فرهنگ‌سازی برای استفاده به‌جا از این فناوری‌های نو، صورت مسئله را پاک کنیم، کمکی به حل مشکلات فرهنگی نمی‌کند.

تصمیم مسئولان برای فیلترینگ دائم تلگرام پس از ناآرامی‌های دی‌ماه

او خاطرنشان کرد: شنیده‌هایی در این زمینه وجود دارد که متاسفانه درپی مشکلاتی که درجریان اعتراض‌های دی‌ماه سال جاری داشتیم، مسئولان تصمیم گرفته‌اند تلگرام را به‌طور دائم فیلتر کنند که البته امیدواریم چنین اتفاقی نیفتد.

این عضو فراکسیون امید مجلس دهم اضافه کرد: درجریان آن اعتراض‌های دی‌ماه امسال در مقطعی، فیلترینگ تلگرام به‌طور موقت انجام شد و در آن مقطع تاکید شد در جلوگیری از گسترش ناآرامی‌ها موثر بوده است و به نظر می‌رسد مسئولان سعی دارند برای سال آینده تلگرام را به‌طور دائم فیلتر کنند.

زرآبادی با اشاره به تجربیات ناموفق در برخورد با برخی پدیده‌های نو در دهه‌های گذشته یادآور شد: هنگامی که ماهواره یا دستگاه‌های پخش ویدئوی خانگی وارد بازار شد، به‌جای تقویت دانش و تکنولوژی خودمان، با نگاهی سلبی صرفاً تصمیم به جلوگیری از استفاده از این تکنولوژی گرفته و استفاده از آن را غیرقانونی اعلام کردیم اما اکنون با سپری شدن یکی، دو دهه از آن مقطع زمانی، کارشناسان در حوزه‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی بسیاری از معضلات و آسیب‌های اجتماعی را به بعضی برنامه‌های ماهواره‌ای در خانواده‌ها مرتبط می‌دانند.

فیلترینگ تلگرام تاثیری در استفاده کاربران از آن نخواهد داشت

عضو فراکسیون زنان مجلس دهم تصریح کرد: باوجود آن‌که برخورد جدی انتظامی با ماهواره و استفاده‌کنندگان از این تکنولوژی‌ها صورت گرفت اما درعمل شاهد استفاده گسترده شهروندان از این تکنولوژی‌ها بودیم. این رویه قطعاً درمورد تکنولوژی‌هایی همچون تلگرام نیز تکرار خواهد شد و فیلترینگ تلگرام بی‌شک به‌معنی آن نخواهد بود که شهروندان و کاربران امکان استفاده از آن را از دست می‌دهند، بلکه صرفاً آنها به‌سمت استفاده از فیلترشکن رفته و با استفاده از این فیلترشکن‌ها از تلگرام استفاده خواهند کرد.

عواقب و اثرات منفی فیلترینگ تلگرام

او تاکید کرد: نکته حائز اهمیت این است که ترغیب کاربران به استفاده از فیلترشکن به‌خودی خود نیز عواقبی به همراه خواهد داشت؛ چراکه به‌عنوان مثال وقتی نوجوانان برای استفاده از تلگرام ناچار به استفاده از فیلترشکن هستند، متعاقباً می‌توانند به کمک فیلترشکن از برخی دیگر از محتواهای ناسالم را نیز استفاده کنند.

این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر این‌که آیا رویکرد شورای‌عالی فضای مجازی برای حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی می‌تواند راهگشا باشد، گفت: متاسفانه در این زمینه نیز شاهد نگاهی نادرست هستیم؛ به این ترتیب که متاسفانه شرکت‌هایی که قرار است نسبت به راه‌اندازی این پیام‌رسان‌ها اقدام کنند، شرکت‌هایی وابسته به برخی نهادها هستند.

او گفت: به‌طور کلی برای راه‌اندازی این پیام‌رسان‌ها، ابتدا باید بستر اطلاعاتی فراهم کنیم و برای تحقق این مسئله نیز ابتدا باید تجهیزات لازم را خریداری کنیم که عمده این تجهیزات از کشورهای خارجی خریداری می‌شود اما همواره یک طرف قرارداد داخلی در این خرید و فروش وجود دارد که طبیعتاً این شرکت‌های داخلی امکان هرگونه دخل و تصرفی در تجهیزات دارند و این درحالی است که بنابر فهرستی که ازسوی وزارت ارتباطات در اختیارمان قرار گرفته، خریداری این تجهیزات به‌طور کامل در انحصار دو شرکت وابسته به حاکمیت است.

زرآبادی در پایان تصریح کرد: د رواقع تا زمانی که این وضعیت حاکم باشد، کاربران نمی‌توانند به پیام‌رسان‌های داخلی اطمینان و اعتماد کنند.

رئیس پلیس فتا به تازگی خواستار فیلترینگ 30 شبکه اجتماعی در ایران شده است.


به گزارش چاپ و نشر: رییس پلیس فتا طی روزهای گذشته در نشستی مطبوعاتی اعلام کرد: از  ۱۵۲پیام رسان در دنیا ۵۲ پیام رسان در کشور فعال است که بر اساس آخرین مصوبه کارگروه مصادیق مجرمانه باید ۳۰ مورد از این پیام رسان ها مسدود شوند. امروز در شبکه‌های اجتماعی فعال در موبایل، پایه ۶۶ درصد جرایم در تلگرام اتفاق می افتد، ۲۰ درصد هم در اینستاگرام و در واتس آپ کمتر از دو درصد جرایم داریم.

رئیس پلیس فتا همچنین تاکید کرده است: باید سرور این اپلیکیشن‌ها در اختیار ما باشد ولی تلگرام و واتس آپ و اینستاگرام در اختیار ما نیست و تمایلی به دسترسی دادن به ایران ندارند که در شورای عالی فضای مجازی به آنها فرصت داده‌ایم و امیدواریم تا سال آینده از ظرفیت های بومی خودمان استفاده کنیم.

هادیانفر در عین حال یادآور شده است: امسال ۶۰ درصد جرایم فضای مجازی به برداشت‌های غیر مجاز برمی گردد و بیش از ۸۶ درصد از این پرونده‌ها به نتیجه رسیده است. آخرین پرونده در تهران بوده که هکر، اطلاعات بانکی ۸۰۰ مشتری یک بانک خصوصی را هک کرده بود  و فعلا در حال بررسی هستیم  که آیا کارمندان بانک با آنها همکاری داشتند؟

 

ایلنا