خط‌ونشان‌ها براي پيام‌رسان تلگرام به مرحله کوچ و خالي‌کردن صحنه رسيد. از صبح روز گذشته مسئولان و نهادهاي رسمي زيادي به‌صورت رسمي از پايان فعاليت خود در اين پيام‌رسان خبر دادند و اعلام کردند کانال‌هاي اطلاع‌رساني خود را تعطيل مي‌کنند.اولين خبر در اين زمينه را پايگاه اطلاع‌رساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله خامنه‌اي منتشر کرد. خبري به اين شرح: «در راستاي پاسداشت منافع ملي و براي رفع انحصار از پيام‌رسان تلگرام، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله خامنه‌اي فعاليت خود در اين پيام‌رسان را متوقف کرد». براساس خبرهاي منتشر‌شده اين اقدام KHAMENEI.IR که پيش از شروع برنامه‌ رسمي نهادهاي کشور در توقف استفاده از تلگرام انجام مي‌شود، براي حمايت از پيام‌رسان‌هاي داخلي و رفع انحصار فضاي مجازي از پيام‌رسان‌هاي غيرايراني است. در همين راستا اعلام شد از اين پس اطلاع‌رساني درباره اخبار و مطالب مربوط به رهبر انقلاب اسلامي در تعدادي از پيام‌رسان‌هاي داخلي انجام خواهد شد.

با اين حساب کانال اطلاع‌رساني KHAMENEI.IR در تلگرام با يک ميليون نفر دنبال‌کننده به کار خود پايان داد.

پس از آن دومين خبري که منتشر شد به اين شرح بود: «معاون ‌اول رئيس‌جمهور فعاليت کانال تلگرامي خود را متوقف کرد». اين خبر در کانال تلگرامي اسحاق جهانگيري که دو هزار نفر دنبال‌کننده دارد به اين شرح آمده است: در چارچوب قوانين و مقررات کشور، از امروز در کانال تلگرامي معاون اول رئيس‌جمهور مطلبي منتشر نخواهد شد و از اين پس انتشار اخبار برنامه‌هاي ايشان از طريق پيام‌رسان‌هاي داخلي صورت مي‌گيرد که آدرس اين صفحات به‌زودي اعلام خواهد شد. رئيس دفتر رئيس‌جمهوري اعلام کرد از اين پس در پيام‌رسان تلگرام حضور نخواهد داشت و از پيام‌رسان‌هاي داخلي گپ و ويسپي استفاده خواهد کرد.محمود واعظي، رئيس دفتر رئيس‌جمهوري نيز با انتشار پيامي در صفحه شخصي خود در شبکه اجتماعي اينستاگرام، نوشت: «با توجه به تصميم هيئت محترم دولت و لزوم رفع انحصار از پيام‌رسان‌هاي خارجي، اين‌جانب از اين پس در پيام‌رسان تلگرام حضور نخواهم داشت و از پيام‌رسان‌هاي گپ و ويسپي استفاده خواهم کرد».

در ادامه نيز موجي از خبرها درباره خروج نهادها و شخصيت‌ها از تلگرام منتشر شد، بخشي از اين نهادها و شخصيت‌ها تا عصر روز گذشته به اين شرح بوده‌اند: شوراي نگهبان، شوراي عالي انقلاب فرهنگي، مجلس خبرگان، وزارتخانه امور خارجه و آموزش و پرورش، ابراهيم رئيسي، کانال وب‌سايت مشرق، کانال خبرگزاري دانشجو، نهاد نمايندگي رهبري در دانشگاه‌ها،  علاءالدين بروجردي و  صادق خرازي.

تا اين لحظه مشخص نيست اين موج کوچ از تلگرام با هدف فيلترکردن و به‌پايان‌رسيدن کار رسمي اين پيام‌رسان انجام مي‌گيرد يا صرفا با هدف خارج‌کردن انحصار اين کانال در زمينه فعاليت پيام‌رسان‌ها در ايران است.از ابتداي امسال تاکنون بارها خبرها و اظهارنظرهاي زيادي از مسئولان و مقامات رسمي کشور در زمينه لزوم انحصارزدايي از فعاليت پيام‌رسان‌ها در کشور مطرح شد، اما بايد ديد که آيا اين اتفاقات به فيلترشدن تلگرام به‌عنوان محبوب‌ترين و پرکاربرترين پيام‌رسان در ايران منجر خواهد شد يا خير.

 

مرکز مدیریت راهبردی افتای ریاست جمهوری در بخشنامه‎ای به دستگاه‎های دولتی، ممنوعیت استفاده از پیام‎رسان‎های خارجی در دستگاه‎های دولتی را اعلام کرد.

رضا جواهری، رئیس مرکز مدیریت راهبردی افتای ریاست جمهوری در بخشنامه‎ای به کلیه دستگاه‎های اجرایی، استفاده از پیام‎رسان‎های خارجی در تمامی نهادها و موسسات دولتی و عمومی غیر دولتی را ممنوع اعلام کرده است.

در متن این بخشنامه آمده است: «به استناد بند ۷ مصوبه‎ی شورای عالی فضای مجازی با موضوع سیاست‎ها و اقدامات ساماندهی پیام‎رسان‎های اجتماعی، باید کلیه نهادها و موسسات دولتی و عمومی غیر دولتی هرگونه تبلیغات خود در محیط پیام‎رسان‎های اجتماعی را صرفا از طریق پیام‎رسان‎های اجتماعی داخلی که به صورت رسمی از سوی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام می‎شود انجام دهند. بدیهی است هرگونه استفاده از پیام‎رسان‎های اجتماعی خارجی برای مکاتبات اداری و ارائه‎ی خدمات اداری کماکان ممنوع است.»

یک عضو هیئت رئیسه فراکسیون ولایی با بیان اینکه تلگرام از اوایل اردیبهشت ماه بسته می‌شود، گفت: اگر پیام‌رسان‌های خارجی همچون اینستاگرام و واتس آپ نیز قوانین کشورمان را نپذیرند به مرور بسته خواهند شد؛ کما اینکه حدود چهار پیام‌رسان خارجی با پذیرش قوانین ایران اعلام آمادگی کرده‌اند.

ابوالفضل ابوترابی در توضیح جلسه امروز فراکسیون نمایندگان ولایی با حضور فیروزآبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: در دنیا، فضای مجازی براساس قوانین کشورها اداره می‌شود و حتما باید مجوز بگیرند. بسیاری از کشورها همچون کره جنوبی، مالزی، روسیه، انگلیس و فرانسه با فضای مجازی مخرب برخورد کرده‌اند.

وی با اشاره به احضار مدیر فیس بوک به کنگره آمریکا گفت: دنیا اجازه نمی دهد که فضای مجازی یله و رها باشد. ما نیز طبق تجربه دنیا بر این موضوع تاکید داریم که باید فضای مجازی در کشورمان حساب شده با مجوز و تحت قوانین جمهوری اسلامی باشد.

ابوترابی تاکید کرد: براین اساس اگر پیام رسان‌های داخلی و خارجی حاضر به رعایت قوانین ایران باشند، می توانند فعالیت داشته باشند بر همین اساس حدود چهار پیام رسان خارجی برای فعالیت منطبق با قوانین کشورمان اعلام آمادگی کرده‌اند.

وی یادآور شد: بارها به تلگرام پیشنهاد دادیم که فعالیتش را ذیل قوانین ایران ادامه دهد ولی تلگرام این موضوع را نپذیرفت. اگر در ادامه راه، تلگرام یا بقیه پیام رسانهای خارجی حاضر به پایبیندی به قوانین ما باشند می توانند فعالیتشان را ادامه دهند.

ابوترابی اضافه کرد: بر این اساس طبق شنیده‌ها در آینده نزدیک و احتمالا اوایل اردیبهشت تمامی پیام رسان‌های خارجی و در وهله اول تلگرام در صورت عدم پذیرش قوانین کشورمان بسته می شوند.

این عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس با تاکید بر این که بنایی بر فیلتر وجود ندارد، اظهار کرد: ما نمی خواهیم پیام رسانی را فیلتر کنیم بلکه شرطمان رعایت قوانین کشورمان است. به همین دلیل برنامه زمان بندی وجود دارد تا بعد از تلگرام سایر پیام رسانها همچون اینستاگرام و واتس آپ در صورت عدم پایبندی به قوانین ایران به مرور زمان بسته شوند.

ابوترابی در عین حال با اشاره به افزایش ظرفیت پیام رسانهای داخلی گفت: از دی ماه تاکنون ظرفیت پیام رسانهای داخلی ۱۰ برابر افزایش پیدا کرده. پنج پیام رسان داخلی یعنی گپ، بله، ایتا، سروش و ویسپی از جمله پیام رسانهای داخلی هستند که با بیشترین ظرفیت در اختیار مردم بوده و می توانند تا مرز ۸۵ میلیون نفر را پوشش دهند. قطعا در آینده نه چندان دور کیفیت آنها با کیفیت پیام رسانهای خارجی همسان می شود.

به گفته وی این پیام رسان‌ها زیر نظر بانک ملی، صداوسیما و بخش خصوصی است.

ابوترابی درباره فعالیت نسخه‌های تلگرام داخلی گفت: موبوگرام و تلگرام طلایی که تحت لیسانس تلگرام فعالیت می کنند فعلا در فاز بسته شدن قرار ندارند چون آنها داخلی تر بوده و بک‌آپ داخلی دارند. به همین دلیل تصمیمی برای بسته شدن آنها وجود ندارد.

این عضو فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس در پایان گفت: توصیه ما به مردم آن است که از همین الان پیام رسان داخلی مورد نظرشان را انتخاب و نصب کنند و اعضای کانال‌های تلگرامی‌ شان را برای حضور در پیام رسانهای داخلی تشویق کنند. چون برنامه ریزی برای کوچ از پیام رسان خارجی به داخلی وجود دارد.

 

دبیر شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه شهروندان حق دارند از هر پیام‌رسانی استفاده کنند، به شرط اینکه تابع قوانین کشور باشد، گفت: فعلا تصمیمی در رابطه با انسداد تلگرام اتخاذ نشده، اما هرآن ممکن است شرایطی برای انسداد تلگرام پیش بیاید.

به گزارش ایسنا، سیدابولحسن فیروزآبادی اظهار کرد: ما به دنبال پیام‌رسانی با کاربران بالا و قابلیت اشتغال‌زایی هستیم. تاریخی برای مسدود کردن تلگرام مطرح نشده، اما از کسب و کارها و موسساتی که کانال‌های زیادی دارند دعوت شده از پیام‌رسان‌های خارجی به پیام‌رسان‌های داخلی کوچ کنند.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر استفاده شخص خود از پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی خارجی اظهار کرد: من هم از تلگرام و اینستاگرام استفاده می‌کنم و بنا به تعهدی که به پیام‌رسانهای داخلی دارم از آن‌ها نیز استفاده می‌کنم.

رییس مرکز ملی فضای مجازی با بیان اینکه در حوزه پیام‌رسان‌ها نوعی نابسامانی در کشور وجود دارد، افزود: اقدامات وسیعی بنا به دستور رییس‌جمهور در دی ماه ۹۶ انجام شد که فرمودند کشور باید از پیام‌رسان غالب (تلگرام) خارج شود. به طور جدی در سال ۹۷ در حوزه پیام‌رسان‌ها باید اولین پیام‌رسان، داخلی باشد. پیام‌رسان‌های خارجی هم می‌توانند فعالیت کنند به شرطی که تابع قوانین جمهوری اسلامی باشند. وزارت آموزش و پرورش در حوزه کوچ پیام‌رسان‌های خارجی به داخلی بخشنامه صادر کرده است.

فیروزآبادی با بیان اینکه به پیام‌رسان داخلی انواع تهمت‌ها زده شده، گفت: در مقایسه با کاربرانی که از پیام‌رسان‌های خارجی استفاده می‌کنند، رقم کاربران استفاده‌کننده از پیام‌رسان‌های داخلی بسیار کم است. به کسانی که با کوچ پیام‌رسان‌های خارجی به داخلی کسب و کارشان دچار اختلال می‌شود، بیمه بیکاری تعلق می‌گیرد.

وی که در یک برنامه رادیویی سخن می‌گفت، با بیان اینکه شهروندان حق دارند از هر پیام‌رسانی استفاده کنند، به شرط اینکه تابع قوانین کشور باشد، درباره موضوع حریم خصوصی در پیام‌رسان‌ها نیز توضیح داد: به بحث حفاظت از حریم خصوصی مردم اهمیت می‌دهیم، کمیته‌ای تشکیل می‌دهیم تا محتوا نیز حفاظت شود. اطلاعات مردم دارایی‌های مردم هستند نهایت تلاش را داریم که حریم مردم در پیام‌رسانهای داخلی حفظ شود.

دبیر شورای عالی فضای مجازی همچنین درباره شرایط رفع فیلتر برای دانشگاهیان اظهار کرد: برای دارا بودن دانشگاه‌ها به اینترنت بدون فیلتر به دنبال فرمولی مناسب هستیم.

گسترش فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، باعث شده که مردم بسیاری از نیازهای خود را در این فضا رفع کنند و به نوعی به این فضا وابسته شوند. در این بین نرم‌افزار پیام‌رسان تلگرام به دلایل مختلف بیش از سایر شبکه‌های اجتماعی مورد اسقبال مردم قرار گرفته است. تلگرام به فراگیرترین شبکه‌ی اجتماعی مورد استفاده مردم کشور ما و به ابزار اصلی ارتباط اینترنتی جامعه تبدیل شده است.

مردم غیر از اینکه از تلگرام به عنوان یک پیام‌رسان استفاده می‌کنند، در توسعه‌ی کسب‌وکارهایشان نیز از آن بهره می‌برند. همین امر باعث شده که بسیاری تلگرام را بستری برای کسب‌وکارها بدانند و این تصور ایجاد شده که این پیام‌رسان منبع درآمد و وسیله‌ی امرار معاش تعداد زیادی از مردم است.

در این مدت کوتاه تلگرام فیلترینگ تلگرام در دری ماه یکی از انتقاداتی که مطرح می‌شد این بود که تعداد زیادی از مردم که کسب‌وکار آن‌ها در این پیام‌رسان بود، بیکار شدند و شغل خود را از دست دادند. در این بین بسیاری که با فیلترینگ تلگرام مخالف بودند، آمارهای غیر واقعی از تعداد افراد دارای کسب‌وکار در این پیام‌رسان اعلام می‌کردند؛ آمارهایی نظیر چند صد هزار نفر، چند میلیون نفر و حتی چند ده میلیون نفر نیز اعلام شد که بسیار جای تعجب داشت. از آن جالب‌تر این بود که بسیاری از این آمارهای غلط توسط برخی از مسئولان رده بالای دولتی یا برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی مطرح می‌شد.

اظهار نظر اخیر سید ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی در این خصوص قابل توجه است. وی چند روز پیش در نشست مشترک کمیسیون امنیت ملی و اقتصادی مجلس شورای اسلامی درباره فیلترینگ تلگرام، گزارشی در این زمینه ارائه کرد و گفت: امروز کسب و کار در تلگرام در حوزه‌های خبررسانی، آموزشی و مکمل اقتصادی صورت می گیرد، بنابراین فعالیت اقتصادی خاص در تلگرام نداریم.

اما باید به طور دقیق بررسی شود که چند نفر از مردم در تلگرام دارای کسب‌وکار هستند و این مشاغل از چه نوعی هستند. سید عبدالصمد هادی‌اصل کارشناس حوزه‌ی فضای مجازی که سابقه‌ی فعالیت در کسب‌کارهای تلگرامی را نیز دارد، اظهار داشت: کسب‌وکارهای موجود در تلگرام به چند دسته‌ی کلی تقسیم می‌شود. دسته اول کانال‌های پرمخاطب هستند که به خاطر مخاطب و بازدید روزانه بالایی که دارند، با شرکت‌های تبلیغاتی، همکاری می‌کنند و متناسب با بازدیدهای روزانه، درآمد کسب می‌کنند. به طور کلی کانال‌های بالای 5000 مخاطب در این دسته قرار می‌گیرند؛ آن طور که شنیده شده، حدود 20000 کانال با این تعداد مخاطب وجود دارد. به عنوان مثال در این بین کانالی وجود دارد که روزانه درآمد 10 هزار تومانی دارد ولی کانالی هم هست که روزانه درآمد 30 میلیون تومانی هم دارد. یعنی از این تعداد کانال که گفته شد، بین 3000 تا 5000 کانال هست که مدیران آن به طور مستقیم از این طریق کسب درآمد دارند و با بسته شدن تلگرام دچار مشکل می‌شوند؛ زیرا این تعداد کاربر را نمی‌توان در همان لحظه به یک پیام‌رسان دیگر منتقل کرد و این کار زمان می‌برد.

وی ادامه داد: دسته دوم خود شرکت‌های تبلیغاتی یا شرکت‌هایی هستند که قصد فروش محصول خود را دارند. هر کجا که یک جامعه‌ی آماری وجود داشته باشد، آن‌ها به آن عرصه ورود کرده و تبلیغات خود را انجام می‌دهند. در حال حاضر هم غیر از تلگرام در بسیاری از فضاهای دیگر که جامعه‌ی آماری بالایی دارند، آن‌ها کار تبلیغ را انجام می‌دهند و می‌توان گفت با مسدود شدن تلگرام، نه تنها فعالیت آن‌ها متوقف نمی‌شود بلکه حتی همین کانال‌ها را هم می‌توانند به یک پیام‌رسان دیگر منتقل کنند.

این کارشناس فضای مجازی در این خصوص ادامه داد: گروه سوم افرادی هستند که مغازه‌ای برای فروش محصول خود ندارند. این افراد محصول خود را در کانال خود معرفی می‌کنند و بازار کار آن‌ها از طریق همین کانال تلگرامی تأمین می‌شود. با فیلتر شدن تلگرام، کسب‌وکار این عده از بین می‌رود؛ اما باید توجه داشت که تعداد این دسته بسیار کم و حدود 3000 کانال است و همچنین این دسته به راحتی می‌توانند با انتقال کانال خود به یک پیام‌رسان دیگر، بازار خود را حفظ کنند.

هادی‌اصل در جمع‌بندی این موضوع اظهار داشت: تعداد افرادی که در قالب این سه گروه از تلگرام کسب درآمد می‌کنند، در مجموع حدود 20 هزار نفر هستند و عددهای چند صد هزار نفری که اعلام می‌شود واقعیت ندارد. یعنی با مسدود شدن تلگرام حدود 5000 نفر کسب‌وکار اصلی خود را از دست می‌دهند زیرا بازیابی کانال‌هایشان در پیام‌رسان‌های دیگر زمانبر است و تا 15000 نفر هم کمی دچار مشکل می‌شوند اما به راحتی می‌توانند کانال خود را منتقل کنند. البته ممکن است که تعداد کانال‌های موجود برای کسب‌وکار همان صدها هزار عدد باشد اما بیشتر آن‌ها آنقدر مخاطب ندارند که فعالیت‌‌شان را بتوان به عنوان یک فعالیت اقتصادی یا یک کسب‌وکار در نظر گرفت.

 

سید علیرضا آل‌داوود کارشناس و پژوهشگر فضای مجازی و رسانه نیز در خصوص قابلیت‌هایی که پیام‌رسان‌های داخلی برای انجام فعالیت اقتصادی دارند که در ابزارهای خارجی وجود ندارد اظهار داشت: طبق قوانین کشور، ارائه‌ی خدمات مالی و بانکی بر روی پیام‌رسان‌های خارجی ممنوع است اما تعدادی از پیام‌رسان‌های داخلی در حال ارائه خدمات بانکی هستند. همچنین برخی از پیام‌رسان‌های داخلی خدمات دیگری مانند بعضی از سرویس‌های دولت الکترونیک مثل خلافی خودرو، پرداخت قبض و خرید شارژ را ارائه می‌کنند. یکی از پیام‌رسان‌های داخلی که قابلیت‌های امور بانکی را دارد، به صورت کاملاً امن به 14 بانک خدمات بانکی را ارائه می‌کند. در واقع در برخی پیام‌رسان‌های داخلی این امکان به وجود آمده است که تراکنش‌های بانکی در محیطی امن، قابل اعتماد و همچنین در کنار قابلیت‌های پیام‌رسانی صورت پذیرد و این موضوع رابطه‌ی بین مشتری و فروشنده را آسان‌سازی می‌کند.

این پژوهشگر فضای مجازی در رابطه با دیگر مزیت‌های کسب‌وکار در پیام‌رسان‌های داخلی گفت: اگر کسی بخواهد در پیام‌رسان‌های داخلی کسب‌وکاری راه‌اندازی کند، مثل هر فضای دیگری که فعالیت اقتصادی وجود دارد، باید مجوزهای لازم را دریافت کند و تحت نظارت دستگاه‌های ناظر فعالیت خود را انجام دهد. این روند باعث می‌شود تا از عرضه محصولات قاچاق، غیراستاندارد و با قیمت غیرقانونی جلوگیری شود و بسیاری از مشکلات دیگر در این عرصه قابل کنترل شود. از آن مهمتر این است که اگر در مبادلات صورت گرفته تخلفی صورت بگیرد، آن تخلف قابل پیگیری است و این همان چیزی است که در پیام‌رسان‌های خارجی وجود نداشت. در ابزارهای خارجی موارد متعددی از بروز چنین مشکلات بزرگی وجود داشت، اما چون امکان پیگیری آن تخلف وجود نداشت، بسیاری از مردم در این فضا متحمل ضررهای شدید شده بودند.

آل‌داوود در همین خصوص ادامه داد: در حال حاضر پرونده‌های متعددی در پلیس فتا و قوه‌ی قضائیه وجود دارد که پیام‌رسان خارجی تلگرام در حوزه‌ی اقتصادی کشور اخلال ایجاد کرده است. آخرین نمونه‌ی آن حوزه‌‌ی دلاری و ارزی بود؛ ما شاهد بودیم که آن‌ها وضعیت ارزی کشور را به مرحله‌ی بحران رساندند و ریشه‌های آن در خارج از کشور بود ولی نمایندگان آن‌ها در داخل بودند. اخلالگران بازار ارز و دلار بر بستر تلگرام فعالیت می‌کردند و دستگاه‌های امنیتی و انتظامی با سختی زیادی توانستند آنان را دستگیر کنند.

وی در رابطه با مشکلات کسب‌وکارها در پیام‌رسان‌های خارجی ادامه داد: وقتی یک فعالیت اقتصادی بر بستر یک پیام‌رسان خارجی شکل می‌گیرد، زنجیره‌ی اقتصادی و گردش مالی آن مشخص نیست و در نتیجه دولت از دریافت مالیات محروم می‌‌شود. این موضوع بسیار مضر است، زیرا مالیات یکی از منابع درآمد دولت است و بر بستر این مالیات است که دولت می‌تواند خدمات ارائه کند؛ این در صورتی است که فرد مورد نظر در حال انجام فعالیت اقتصادی و کسب سود خود است. این موضوع همچنین یک اجحافی است در حق مثلاً آن مغازه‌داری که همه‌ی مجوزها را دریافت کرده و همه‌ی مالیات‌ها را پرداخت می‌کند. در چنین موقعیتی در اصطلاح انگلیسی گفته می‌شود که دامپینگ اتفاق می‌افتد؛ این اتفاق منجر به آن می‌شود که خرده‌شغل‌ها در جامعه‌ی ما به طور کامل نابود و منجر به افزایش بیکاری در کشور شود. وقتی در پیام‌رسان‌های خارجی امکان نظارت وجود نداشته باشد، خیلی‌ها بدون مجوز دست به چنین فعالیت‌هایی که غیرقانونی است، می‌زنند.

مروری بر کانال‌های تلگرامی نشان می‌دهد که افراد زیادی توانسته‌اند از فضای مجازی برای خود کسب و کاری دست و پا کنند. هر چند تعداد آنها مشخص نیست و مسئولان نسبت به میزان گردش مالی  از طریق فروش کالا در تلگرام و سایر فضاهای مجازی اطلاعاتی ندارند، اما شواهد نشان می‌دهد فیلتر شدن تلگرام به جامعه بیکار کشورمان می‌افزاید.

خیلی از کانال‌هایی که شکل گرفته‌اند و توانسته‌اند با تبلیغات اعضای زیادی را جذب کنند،کالای ایرانی می‌فروشند .طبق ارزیابی‌های صورت گرفته بیشترین سهم فروش کالا در فضای مجازی به پوشاک اختصاص یافته است. تا قبل از رونق گرفتن فضاهای مجازی، چین بر بازار پوشاک ایران چیره شده بود و تولیدکنندگان به مرور از چرخه تولید و فروش حذف شدند. حتی برخی از تولیدکنندگان، کار تولید را کنار گذاشتند و سراغ واردات رفتند. اما اکنون شرایط تغییر کرده است. تولیدکننده‌ای که چرخ خیاطی‌های خود را در انبار گذاشته بود تا خاک بخورد، این روزها به امید بازگشت به خانواده تولیدکنندگان دست به کار شده است.

در این میان  گزارش پژوهشگاه ملی فضای مجازی (وابسته به مرکز ملی فضای مجازی) نشان می‌دهد که تنها در دو هفته پایانی سال گذشته  بیش از ١٠‌هزار کانال تلگرامی جدید ساخته شده است.

طبق آمار این پژوهشگاه، به‌طور دقیق ٧٥٤‌هزار و ٥١٦ کانال در تلگرام وجود دارد که روزانه به‌طور میانگین ٢,٥‌میلیارد بار بازدید از این کانال‌ها صورت می‌گیرد. البته آن‌ طور که پیداست، بخش اعظمی از این آمار متعلق به کانال‌های غیر فعال یا کم‌ فعال است؛ چرا که بنا به آمار فوق در این بین، ۲۶۴‌هزار و ۳۴۷ کانال به‌روزرسانی می‌شوند.بررسی‌ها نشان می‌دهد که در طول شبانه‌روز (٢٤ساعت) به‌طور متوسط بیش از ۳‌میلیون و ۷۵هزار و ۲۲۷ مطلب در بین کانال‌های تلگرامی منتشر یا به‌اصطلاح فنی‌تر پست می‌شوند. بیش از ١٨٠‌هزار خانواده ایرانی از تلگرام کسب درآمد مستقیم با گردش مالی چند ١٠‌میلیارد تومانی دارند. این آماری است که سعید مهدیون فرمانده بسیج وزارت ارتباطات اعلام کرده است اما خیلی‌ها چنین اعداد و ارقامی را قبول ندارند.

رمضانعلی صادق‌زاده معاون آموزش، پژوهش و فناوری وزارت صنعت، معدن و تجارت درباره تجارت‌های الکترونیکی که به فضای مجازی کشیده شده است، گفت:در حال حاضر وزارت صنعت به 30 هزار کسب و کار لوگو نماد اعتماد الکترونیکی  داده است.این مجموعه‌ها که تحت نظارت دولت هستند با پشتوانه آن نماد در فضای مجازی محصولات خود را عرضه می‌کنند. وی ادامه داد:کسب و کارهایی که نماد اعتماد گرفته‌اند در تمام مشاغل به مردم خدمات ارائه می‌دهند و بعضاً کالاهای عرضه شده هم ساخت ایران است. تأکید وزارت صنعت نیز این است که سایت‌های دارای مجوز، مبلغ کالای ایرانی باشند تا بتوان از تولیدکننده ایرانی حمایت کرد.

در فضای بیکاری کنونی نباید به سمت فیلتر تلگرام رفت

ابراهیم رزاقی کارشناس اقتصادی درباره تلگرام و خدماتی که می‌توان از آن گرفت، گفت: ورود تکنولوژی هم مزیت دارد و هم اینکه می‌تواند باعث چالش شود.اما قبل از هر تصمیمی باید دید که نقاط قوت آن بیشتر است یا نقاط ضعف آن .تلگرام اکنون برای برخی از خانواده‌ها جنبه درآمدزایی دارد و اگر چنین فضایی از آنها گرفته شود، معیشت شان به مخاطره می‌افتد.از این‌رو توصیه می‌کنم که تا فراهم نشدن زیر ساخت‌ها دولت به این سمت حرکت نکند چرا که باعث افزایش نارضایتی خواهد شد و این هم در شرایطی است که ما بیکاران چند میلیونی در کشورمان داریم.

وی تصریح کرد:خیلی از جوانان از دوران دانشجویی کسب و کار خود را شروع می‌کنند و می‌دانند بر چه اصولی حرکت کنند لذا نباید این نبوغ و اشتغالزایی را از مردم گرفت.

 

اولین‌بار در سال ٩٧، زمزمه فیلترینگ تلگرام از رادیوی محلی بروجرد شنیده شد. علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با رادیوی محلی بروجرد، اولین کسی بود که دوباره تأکید کرد تلگرام فیلتر خواهد شد و عمر آن تا پایان فروردین‌ماه سال جاری به دنیا خواهد بود. بروجردی با تأکید بر این نکته که فیلتر تلگرام در بالاترین سطح اتخاذ شده است، تأکید کرد: تلگرام نقش مخربی در بحران‌های سال گذشته در کشور داشته است. ما امروز در فضای مجازی به این توانمندی رسیده‌ایم که یک سامانه ملی مانند سروش را تعریف کنیم. ممکن است تعداد مشترکان سروش سه‌میلیون باشد و تعداد مشترکان تلگرام ٤٠‌ میلیون، اما این تعداد سرریز می‌شوند، زیرا با خارج‌شدن تلگرام از دسترس، مردم به یک سامانه ملی روی می‌آورند.وی اظهار کرد: رسانه‌های بیگانه همواره در تلاش بوده‌اند این نگرانی را ایجاد کنند که سامانه‌های داخلی ایمن نیستند، حال آنکه به‌لحاظ بسترسازی فنی و سالم‌بودن محیط آن، کار گسترده‌ای در حال انجام است.

 

تأکید بروجردی بر اعتراضات دی‌ماه که به برداشت مسئولان یکی از دلایلش وجود تلگرام بود، نشان می‌داد از همان زمانی که ریاست‌جمهوری دستور رفع فیلتر مجدد تلگرام را صادر کرد، این رفع فیلتر موقتی بود و کاربران بزرگ‌ترین پیام‌رسان مورد استفاده در ایران می‌بایست منتظر فیلتر آن باشند.

همان‌طور که روزهای ابتدایی سال ٩٧ با خبر فیلتر تلگرام آغاز شد، روزهای پایانی سال ٩٦ نیز همین وضع را داشت. در ٢٧ اسفندماه سالی که گذشت، عبدالصمد خرم‌آبادی، دبیر کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه فضای مجازی دادستانی کل کشور، در صفحه شخصی خود نوشت: نه‌تنها توییتر و یوتیوب رفع فیلتر نخواهند شد، بلکه در آستانه ورود به سال ١٣٩٧، اتفاق‌نظر بی‌نظیری بین مسئولان برای قطع تسلط و نفوذ دشمن بر فضای مجازی کشور ایجاد شده است. با تمهیداتی که به ‌عمل‌ آمده و در حال انجام است، انشاءالله به‌زودی‌زود شاهد تحولی عظیم درخصوص نجات فضای مجازی کشور از سلطه و نفوذ برخی از شبکه‌های اجتماعی بیگانه و مهاجرت مردم از شبکه‌های خارجی به شبکه‌های داخلی خواهیم بود. خرم‌آبادی تأکید کرد که نه‌تنها منتظر رفع فیلتر یوتیوب و توییتر نباید بود، بلکه خبری نیز در راه است و خبری که خرم‌آبادی آن را ناگفته باقی گذاشت برای عده کثیری از مردم به فیلتر تلگرام تعبیر شد و درست در همان کش‌وقوس بود که سیده‌حمیده زرآبادی، نماینده مجلس، خبر داد که فیلترینگ تلگرام به تصویب شورای‌عالی فضای مجازی رسیده است. این خبر تکذیب شد، اما شنیده‌ها حاکی از آن بود که باید منتظر فیلتر تلگرام نشست.

در یازدهم دی‌ماه سال جاری پس از کندشدن سرعت اینترنت و بالاگرفتن موج اعتراضات خیابانی، تلگرام فیلتر شد. دو هفته پس از فیلتر موقتی تلگرام، در تاریخ ٢٣ دی‌ماه، دوباره تلگرام رفع فیلتر شد و مردم دوباره فعالیت‌ خود را که با فیلتر این پیام‌رسان در فضای مجازی کاهش پیدا کرده بود، از سر گرفتند، اما از همان زمان شایعه فیلتر همیشگی این پیام‌رسان شنیده می‌شد و البته نمایندگان مجلس می‌گفتند هرچند با فیلتر تلگرام مخالف هستند، اما از اینکه عملیات پیام‌رسانی به‌صورت انحصاری در دست یک پیام‌رسان باشد، دفاع نمی‌کنند و چه بهتر که در کنار تلگرام، پیام‌رسان‌های داخلی نیز فعال شوند.

ساعتی بعد از اینکه علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، از تصمیم عالی‌ترین سطوح مملکتی برای فیلترینگ تلگرام در پایان فروردین خبر داده بود، سبحانی‌نیا، ناظر مجلس در کمیته مصادیق مجرمانه و رئیس کمیته ارتباطات، در اظهارنظری که به‌طور غیرمستقیم خطاب به بروجردی است، اعلام کرد که زمان قطعی فیلترینگ تلگرام مشخص نیست و نباید اخباری را که به امنیت روانی جامعه آسیب می‌زند، پمپاژ کرد.

همچنین محمود صادقی، نماینده مجلس در پاسخ به سؤال خبرنگاران درباره فیلتر دائمی تلگرام گفته بود: هنوز موضوع خاص و جدی راجع‌به فیلترینگ تلگرام نشنیده‌ام. روز گذشته هم مجلس جلسه غیرعلنی داشت و آقای فیروزآبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی به توضیحاتی درباره وضعیت فضای مجازی در کشور پرداخت. پیامی که ما از این جلسه و توضیحات گرفتیم، این بود که فیلترینگ جواب نمی‌دهد. حتی آقای لاریجانی، رئیس مجلس هم از قول وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفتند وقتی تلگرام در ماه‌های گذشته و به مدت چند روز فیلتر شد، حدود ٣٠‌میلیون نفر از مردم روی گوشی‌های همراه خود نرم‌افزارهای فیلترشکن را نصب کردند. بنابراین اگر کمی در موضوع دقیق شویم، می‌فهمیم که راه‌حل مقابله با چالش‌های فضای مجازی فیلترینگ نیست.

همچنین احمد مازنی، نماینده مجلس شورای اسلامی در واکنش به سخنان بروجردی در توییتر نوشت: فیلتر تلگرام راه‌حل نیست. بستن راه‌های ارتباط جمعی مایه وهن جمهوری اسلامی و برای ملت ایران تحقیرآمیز است. متن منسوب به رئیس کمیسیون امنیت ملی مایه وهن مجلس است.

غلامرضا حیدری دیگر نماینده تهران بود که به شایعه فیلتر تلگرام در توییتر خود واکنش نشان داد. او نوشت: فیلتر تلگرام، توهم پاک‌کردن صورت مسئله است. زیان‌های فیلتر تلگرام بیش از سود ظاهری آن است. توانمندی خود را در استفاده صحیح از تکنولوژی‌های دنیا افزایش دهیم نه هراس از آنها.

همچنین مسعود پزشکیان روز جمعه، دهم فروردین، درباره استفاده مردم از پیام‌رسان داخلی ابراز شک و تردید کرده و گفت: «وقتی مردم به سمت پیام‌رسان‌های داخلی نمی‌آیند، این نشان می‌دهد که مشکل از خود ماست».

ناهید تاج‌الدین، نماینده مردم اصفهان نیز پس از اظهارات بروجردی در توییتر خود نوشت: باید باور داشته باشیم امنيت ملی، امنیتی مردم‌مدار و مبتنی بر اعتماد مردم است. فیلترینگ تلگرام به امنیت ملی کمکی نمی‌کند. هیچ امنیتی بدون آزادی پایدار نخواهد بود.

 بیش از ۴۵‌ میلیون ایرانی کاربر فعال تلگرام‌ هستند. تلگرام ابزار اصلی اشتغال حدود ۲۰۰ ‌هزار ایرانی است و معیشت حدود ۷۰۰‌ هزار ایرانی وابسته به تلگرام است. در شرایطی که وجود بیش از سه‌میلیون بی‌کار مهم‌ترین بحران اقتصاد ایران است، فیلترینگ تلگرام چقدر منطقی به نظر می‌رسد؟ مطابق آمار در مدت کوتاه فیلترشدن تلگرام در جریان اعتراضات دی‌ماه ۹۶، بیش از ٣٠ ‌میلیون وی‌پی‌ان روی گوشی‌های ایرانیان نصب شد.

اما قطعیت علاءالدین بروجردی با وجود تکذیب‌ها و سکوت دولت روی فیلتر تلگرام می‌چرخد. این در حالی است که حسن روحانی، رئیس‌‌جمهوری، پیش‌تر اعلام کرده بود که دولت او از آزادی شبکه‌های اجتماعی حمایت می‌کند و دست وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات او «روی دکمه فیلترینگ نخواهد رفت».

هرچند گمان می‌رفت که با انتقادات مطرح شده، علاءالدین بروجردی صحبت‌های خود را به نحوی اصلاح کند اما او در گفت‌وگو با خانه ملت در تعطیلات نوروزی بر ادعای خود پافشاری کرد. رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر اینکه بخشی از تهدیدهای امنیت کشور در تلگرام رقم میخورد، گفت: به موضوع تلگرام باید با نگاه به منافع ملی و امنیت ملی نگاه کرد. علاءالدین بروجردی افزود: مبحث گره‌خورده با امنیت کشور است و تنها مختص ایران نیست. وقتی کشور انگلیس به‌عنوان کشور شاخص غربی در سطح نخست‌وزیری اعلام می‌کند تلگرام بستر تولید تروریست است و کشورهایی چون چین و پاکستان تلگرام را فیلتر می‌کنند، نشان‌دهنده این واقعیت مهم است که تلگرام با طراحی‌های صورت گرفته و پیچیدگی‌های پشت پرده، عملا تهدید امنیتی و اختصاصی برای جمهوری اسلامی است. رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: به دلیل تهدید امنیتی تلگرام، کشورها آن را فیلتر کردند و از شبکه‌ها و پیام‌رسان‌های داخلی و ملی خود استفاده می‌کنند، ما هم به‌عنوان کشور شاخص طبیعتا باید در این جهت فعال باشیم.

در دههی اول انقلاب زمانی پیدا شدن یک نوار کاست حاوی ترانههای خوانندههاي وطنی را كه هنوز خيلي از مردم طرفدار انقلاب و نظام هم بهشان علاقمند بودند در اتومبیل شهروندان جرم میپنداشتیم. سپس در بستر مرور زمان ویدئو را نماد تقابل با دیانت، خدا و پيامبر دانستیم، تقابلی سخت‎تر از جابه‎جایی مواد مخدر، ولي در اكثر خانههاي مردم بود، حتي بچه حزباللهيها هم داشتند. خاطرم هست بارها در مسجد شاهد رد و بدل كردن فيلم ويدئو بعد از نماز جماعت مغرب و عشاء بودم.

در دههی هفتاد حمل ادوات موسیقی جرم به شمار میآمد و برای هنرمنداني كه امروز از آنان در صدا و سيما تجليل به عمل ميآورند كلمهی ناصحيح م... به كار برده ميشد .حتي با وجود اينكه شايعه بود رهبر معظم انقلاب از صداي تار لذت مي برد و با تار و سه تار بيگانه نيستند .پس باز با تندروي عدهاي كاسهی داغتر از آش اشتباه كرديم. در دهه‎‎ی هشتاد هم شبکههای تلویزیونی (ماهواره ای) پدیده ممنوعهی بعدی بودند كه نظام باز دست خالي تسلیم ارادهی اكثريت مردم شد؛ حالا با گسترش اینترنت و انفجار اطلاعات در دوراني كه دنيا را دهكده جهاني مينامند، شبکههای اجتماعی و فضای مجازی بر خلاف نظر رهبری و رييس جمهوری متهم به ابزارهایی ضد فرهنگ ديني شدهاند و استفاده کنندگان ازاین ابزار و تکنولوژی را براي سلامت و عفت عمومی جامعه بدآموزي ميدانند .

این موارد عدیده‌ای که در چهار دهه قبل همواره حاکمیت را رو در روی عقايد و افکار عمومی قرار داد، شاهد مثالهای مناسبی هستند که افراطیون خشكمغز و موثر در قدرت و حكومت با مردم عادي ایران زاويه دارند و ميبايست بیرون بیایند، اما انگار قرار نیست كه اين شكستخوردگان از سير تكنولوژي نبض جامعه را دریابند و می‎خواهند به جای اكثريت قاطع مردم مرجع صدور خیر و شر جامعه باشند، افراطيوني با تفكر شكستخورده که در راس قدرت در کشاکش با مظاهر تجدد بیشترین اختلاف را با جوانان، بانوان، نخبگان اصولگرا و اصلاحطلب و مردم بيطرف یعني اکثریت شهروندان پیدا کردهاند، همواره با اصرار بر پدیدههایی که بر خلاف ذایقهی اکثریت است موجب برانگیختن حساسیتهای چالشزای اقشار متوسط به بالا با حاکمیت شدهاند و به نحوی باعث مقاومت منفی مردم عادي علیه بنیادهای فرهنگي، فكري، دینی و انقلابی شده‎اند و در نهایت به  افزایش دامنه‎ی گسست حاکمیت و ملت دامن می‏زنند.

تجربهی تاریخی به ما میگوید باید حاکمان جامعه با تودههای مردم مدارا کنند نه اینکه با لجاجت و تکبر موجی از انزجار و تنفر را علیه ارزشهای مقدس دینی و انقلابی رقم بزنند.

تلگرام یک پیامرسان موفق است که بیش از صدها میلیون کاربر با گرایشهای متنوع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و فرهنگي و ديني از موهبت این پیامرسان برخوردار هستند. اما با وجود این همه قابلیتهای این پیامرسان اقلیت پرقدرت و افرطی  به دنبال فیلترینگ آن هستند، قطعا این تفکر به شکست میانجامد. همان طور که نوار کاست، ویدئو و تلویزیونهای ماهوارهای علیرغم مخالفت طیفهای تندرو از مدار زندگی روزمره مردم حذف نشدند و آن همه تحریمهای عوامل تندرو در دهههاي گذشته، جز سرشکستگی برای خشکه مقدسهایی که مامور بردن مردم به بهشت اجباری هستند نداشت،  و کسانی هم که امروزه در پی مقابلهی نادرست در برابر پیشرفت و توسعه تکنولوژیاند هم محکوم به شكست هستند.

در دی ماه سال گذشته که دو هفته تلگرام فیلتر شد ميليونها نفر از اقشار مختلف مردم كه کاربر تلگرام هستند برای دسترسی به این پیامرسان با استفاده از انواع فيلتر شكن مورد سوء استفاده واقع شدند و ميلياردها تومان به جيب صاحبان فيلترشكن رفت. قطعا با فیلترینگ تلگرام مجددا نیاز مردم به فیلترشکنهای گوناگون به شکل فزایندهای افزایش خواهد یافت و سرمایه‎ی زیادی دوباره به جيب عدهاي سودجو خواهد رفت .

از عقلای نظام مقدس خواهانم از تجارب گذشته به خوبی درس بگيريد و به استقبال یک اشتباه ديگر نروند. اول يقين يابند پیام رسان آيتا ميتواند جايگزين مناسب و مطمئنی براي تلگرام باشد و مزاياي آن را ارايه دهند تا مردم خود انتخاب كنند و سپس اقدامات لازم را انجام دهند .

غلامرضا شجاع

32 نفر از گردانندگان و مدیران کانال‌های تلگرامی و دارندگان اکانت شبکه‌های اجتماعی دستگیر شدند.


 

 

به گزارش چاپ و نشر/ سرهنگ علی اصغر عبادی رئیس پلیس اطلاعات و امنیت عمومی هرمزگان گفت: کارشناسان مرکز اطلاعات فضای مجازی این پلیس Police با پوشش اطلاعاتی در فضای مجازی و تلاش‌های شبانه روزی با همکاری سایر رده‌های عملیاتی موفق به شناسایی 788 کانال، گروه و اکانت در شبکه‌های اجتماعی شدند که اقدام به نشر اکاذیب، برهم زدن نظم عمومی، ایجاد رعب و وحشت در مردم، اشاعه ضد فرهنگی، انتشار موارد غیر اخلاقی و تبلیغات نامتعارف و غیر مجاز در حوزه اماکن عمومی می‌کردند.

وی بیان‌داشت: شناسایی و دستگیری 32 متهم اینترنتی یاد شده، در راستای اجرای طرح مبارزه با مجرمین فضای مجازی در استان بوده و مأموران پلیس امنیت عمومی استان با گسترش چتر اطلاعاتی در فضای سایبری استان، با تمامی متخلفان و مجرمان که نظم عمومی را برهم می‌زنند برخوردی قاطع دارند

رئیس پلیس فتا به تازگی خواستار فیلترینگ 30 شبکه اجتماعی در ایران شده است.


به گزارش چاپ و نشر: رییس پلیس فتا طی روزهای گذشته در نشستی مطبوعاتی اعلام کرد: از  ۱۵۲پیام رسان در دنیا ۵۲ پیام رسان در کشور فعال است که بر اساس آخرین مصوبه کارگروه مصادیق مجرمانه باید ۳۰ مورد از این پیام رسان ها مسدود شوند. امروز در شبکه‌های اجتماعی فعال در موبایل، پایه ۶۶ درصد جرایم در تلگرام اتفاق می افتد، ۲۰ درصد هم در اینستاگرام و در واتس آپ کمتر از دو درصد جرایم داریم.

رئیس پلیس فتا همچنین تاکید کرده است: باید سرور این اپلیکیشن‌ها در اختیار ما باشد ولی تلگرام و واتس آپ و اینستاگرام در اختیار ما نیست و تمایلی به دسترسی دادن به ایران ندارند که در شورای عالی فضای مجازی به آنها فرصت داده‌ایم و امیدواریم تا سال آینده از ظرفیت های بومی خودمان استفاده کنیم.

هادیانفر در عین حال یادآور شده است: امسال ۶۰ درصد جرایم فضای مجازی به برداشت‌های غیر مجاز برمی گردد و بیش از ۸۶ درصد از این پرونده‌ها به نتیجه رسیده است. آخرین پرونده در تهران بوده که هکر، اطلاعات بانکی ۸۰۰ مشتری یک بانک خصوصی را هک کرده بود  و فعلا در حال بررسی هستیم  که آیا کارمندان بانک با آنها همکاری داشتند؟

 

ایلنا