به گزارش چاپ ونشر به نقل از مهر نوشت: بیش از دو ماه به برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب باقی مانده است اما تب و تاب کاغذ در بازار نشر کماکان اجازه انتشار آثار تازه به ناشران را نمی‌دهد و وضعیت حاکم بر بازار کاغذ و قیمت‌های بالای حاکم بر آن همچنان پابرجاست.

با وجود اینکه طبق آخرین جدول منتشر شده از سوی کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیشترین حجم کاغذ مطبوعاتی و تحریر و بالک ترخیص شده از گمرک، آثار وارد شده از مبدا روسیه و چین بوده است اما حجم بالایی از تقاضاهای بدون تخصیص ارز از همین مبادی نیز در همین جدول به چشم می‌خورد و به این بحران دامن می‌زند.

به تازگی مدیرکل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی وزارت ارشاد گفت: درپی هماهنگی‌های صورت‌ گرفته با بانک مرکزی، شرکت‌های متقاضی ورود کاغذ با ارز دولتی که پروفرمای آن‌ها در بانک مرکزی مانده، می‌توانند با تغییر نوع ارز درخواستی خود به «یوان»، «درهم» و «روبل»، معادل یورویی آن را در کمترین زمان ممکن دریافت کنند.

سید محمدرضا دربندی گفته است که با توجه به مسائل پیش آمده در خصوص تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی، تجار کاغذ می‌توانند ضمن مذاکره با شرکت‌های طرف مقابل، با تغییر ارز پروفرمای خود از یورو به سه ارز فوق، معادل آن را سه روزه دریافت کنند.

به گفته دربندی در گذشته روال تغییر ارز در پروفورما بر این بود که متقاضی تغییر ارز باید روند درخواست خود را از ابتدا شروع و به تصویب دوباره وزارت صمت می‌رساند و این فرایند حداقل دو ماه به‌طول می‌انجامید، اما در پی تصمیم‌گیری‌های جدید، بانک مرکزی، ارز درخواستی را سه روزه در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد و نیازی به طی مراحل قبلی نیست.

این اظهارات در حالی انجام می‌پذیرد که از نیمه شهریورماه سال جاری تا نیمه بهمن‌ماه، ۳۷۷ پرونده در زمینه واردات کاغذ در کارگروه مربوطه در وزارت ارشاد گشوده شده و بررسی شده است و از میان آنها تا کنون برای ۵۳ پرونده تامین ارز شده که بخش زیادی از این پرونده‌ها پس از تامین هنوز مراحل خرید ارز را انجام نداده‌اند و تنها ۲۴ پرونده از میان آنها موفق به ترخیص کاغذ شده است که بخش عمده آن مربوط به کاغذهای مطبوعاتی و نه چاپی است. این آمار در کنار اظهارات دربندی حاکی از معمایی است که سرنخ حل آن را باید در نگاه بانک مرکزی به لزوم تامین کاغذ جستجو کرد و نیز نوع بررسی و تشخیص توان واردات شرکت‌ها و افراد در کارگروه وزارت ارشاد.

با این همه از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خبر می‌رسد که کارگروه کاغذ وزارت ارشاد در جلسات هفته آینده خود مکانیزم قیمت‌گذاری بر روی کاغذ را نهایی کرده و نرخ تازه این کالا به منظور ترخیص و تحویل به کارگروه و نیز نظارت سازمان حمایت از مصرف‌کننده ابلاغ می‌شود.

با این نرخ تازه وارکنندگان تکلیف خود را برای واگذاری محصول خود به کارگروه، روشن‌تر خواهند داشت هر چند که با وجود این فرصت برای واردکنندگان که بتوانند محصول واردشده خود را با سود قطعی ۱۵ درصد به کارگروه کاغذ تحویل دهند تا از طریق مبادی در نظر گرفته شده توزیع شود، برخی از واردکنندگان از واگذاری کاغذشان به کارگروه از این مساله استنکاف کرده‌اند.

همچنین بخش وسیعی از بدنه بخش خصوصی واردکنندگان کاغذ از ورود وزارت ارشاد به فرآیند قیمت‌گذاری و واردات اعتراض داشته و عنوان می‌کنند که باید کالا بدون نظارت دولت و با تامین ارز از سوی سامانه نیما به دست مصرف‌کننده برسد؛ اقدامی که برخی آن را موجب تشدید در قیمت‌های فعلی و غیرقابل کنترل شدن نوسانات آن اعلام می‌کنند.

این ماجرا با جدال لفظی هفته‌های اخیر مدیرعامل تعاونی ناشران و کتابفروشان تهران و رئیس اتحادیه کاغذ و مقوای تهران در یکی از رسانه‌ها نیز وارد فاز تازه‌ای شده است. از سویی رئیس اتحادیه مدعی ناکارآمدی وزارت ارشاد در فروش کاغذ و دامن زدن به افزایش قیمت‌هاست و از سوی دیگر مدیرعامل شرکت تعاونی ناشران و کتابفروشان تهران سوداگری اعضای صنف اتحادیه کاغذ و مقوا را عامل گرانی‌های اخیر و نیز سال‌های قبل می‌داند.

در این میان مدیران کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز معتقدند حضور آنها در این بازار راه را برای سوداگری در آن بسته است.

نکته اصلی که هر دو گروه بر آن صحه می‌گذارند نبود یک سازوکار نظارتی در این زمینه است و نظارت بر واردات و تحویل درست و به موقع این محصول به توزیع کنندگان معرفی شده و در نهایت مصرف‌کنندگان. این عدم نظارت که به اتفاقات بسیاری در بازار کاغذ دامن زده است کار را به جایی رسانده که برخی خبرها حاکی از فروش کاغذهای وارد شده به کشور به ناشران و چاپخانه‌داران غیر پایتخت‌نشین با قیمت‌های بالا و با فاکتورهای غیر رسمی دارد.

حال باید منتظر ماند و دید در ماراتن باقی مانده تا نمایشگاه کتاب توان سوداگران کاغذ در بازار بیشتر خواهد بود و یا سازوکار وارداتی توزیعی دولت.

 

مدیرکل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی گفت: درپی هماهنگی‌های صورت‌گرفته با بانک مرکزی، شرکت‌های متقاضی ورود کاغذ با ارز دولتی که پروفرمای آن‌ها در بانک مرکزی مانده، می‌توانند با تغییر نوع ارز درخواستی خود به «یوان»، «درهم» و «روبل»، معادل یورویی آن را در کمترین زمان ممکن دریافت کنند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایرنا از روابط‌عمومی معاونت مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ،  افزود: با توجه به مسائل پیش آمده درخصوص تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی، تجار کاغذ می‌توانند ضمن مذاکره با شرکت‌های طرف مقابل، با تغییر ارز پروفرمای خود از یورو به سه ارز فوق، معادل آن را سه روزه دریافت کنند.

عضو کمیته ساماندهی کاغذ افزود: درگذشته روال تغییر ارز در پروفورما براین بود که متقاضی تغییر ارز باید روند درخواست خود را از ابتدا شروع و به تصویب دوباره وزارت صمت می‌رساند و این فرایند حداقل 2ماه به‌طول می‌انجامید، اما در پی تصمیم‌گیری‌های جدید، بانک مرکزی، ارز درخواستی را 3روزه در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد و نیازی به طی مراحل قبلی نیست.

دربندی تصریح کرد: با اتخاذ چنین تدبیری، روند ورود کاغذهایی که در بنادر مجاور، آماده تخصیص ارز هستند، تسهیل شده و در نهایت به کنترل قیمت کاغذ مطبوعات در بازار منجر خواهد شد.

پیش تر نیز همایون امیرزاده مدیر کل روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به فعالیت های اثرگذار این وزارتخانه، صمت، بانک مرکزی و فعالان این بخش اشاره و گفته بود: برای تامین نزدیک به 70 هزار تن کاغذ دیگر ارز تامین شده است لذا از مجموع110 هزار تن کاغذ چاپی که تصویب شده بود، نزدیک به 86 هزار تن در وزارت صنعت، معدن و تجارت مورد تایید قرار گرفت.

دبیر کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توزیع نزدیک به پنج هزار تن کاغذ با قیمت مصوب و متعادل بین 400 نفر ناشر و نشریات کشور از طریق شبکه توزیع را یادآور شده و می افزاید: تاکنون افزون بر20 هزار تن کاغذ بین مطبوعات کشور توزیع شده و اگر فرایند تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی سرعت گیرد، هیچ مشکلی برای کاغذ وجود نداشته و از کمبود آن نگران نیستیم.

امیرزاده اضافه کرد: معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اطمینان داده که برای تامین کاغذ روزنامه‌ها، از سوی واردکنندگان اعلام آمادگی شده و حتی تامین کاغذ روزنامه ‌ها در استان‌ ها هم در دستور کار قرار دارد.

وی اضافه کرد : نزدیک به 50 میلیون دلار در پایان سه ماهه نخست سال برای واردات کاغذ تامین شده بود که در یک ماه گذشته این تامین ارز شیب خوبی گرفته‌، رقم تامین شده به بیش از 150 میلیون دلار افزایش پیدا کرده و بر این اساس افزون بر 170 هزار تن کاغذ در یک ماه گذشته تامین ارز شده است.

دبیر کارگروه ساماندهی کاغذ در وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی ابراز امیدواری کرد که با کاهش قیمت دلار به 90 هزار ریال، وضعیت کاغذ در کشور از شرایط کنونی نیز بهتر شود.

۹ هزار و ۳۰۰ رسانه شامل ۲ هزار و ۳۰۰ خبرگزاری و پایگاه خبری و هفت هزار نشریه مکتوب فعال و غیرفعال در کشور وجود دارد.

            

جدیدترین جداول به روز شده کارگروه ساماندهی کاغذ در هفته جاری، امروز از سوی دبیرخانه این کارگروه منتشر شد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، این جداول در قالب جدول وضعیت متقاضیان تایید شده واردات کاغذ، جدول متقاضیان واردات کاغذ در نوبت طرح و جدول وضعیت واردات کاغذ تایید شده به تفکیک نوع کاغذ منتشر شده است.

جداول عنوان شده از لینک های زیر قابل دسترسی است:

 

عباس صالحی گفت:مسیر نظارت بر واردات کاغذ بسته نشده است و همچنان ادامه دارد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در در جمع خبرنگاران اظهار کرد: صالحی گفت:در سه ماه اخیر براساس سامانه به طور شفاف نحوه استفاده ارز برای خرید کاغذ را رصد کردیم و افرادی که ارز آنها تایید یا تخصیص داده شده کامل مشخص شدند. همچنین نسبت به شش ماه اول سال نظارت قوی‌تر شده که خوشبختانه پرونده‌ قضایی واردکننده کاغذ با عنوان سلطان کاغذ نیز جزء همین بخش نظارتی دقیق است. مسیر نظارت  بر واردات کاغذ بسته نشده است و ممکن است تخلفات دیگر را هم پیدا کنیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد:ما می‌دانیم که ارز سرمایه ملی است و وقتی ارزهایی با عنوان کالای اساسی در اختیار افراد قرار می‌گیرد برای تسهیل امور است و حتما کسانی که واردکننده کالاهای اساسی با این ارزها هستند بیشتر باید به این موضوع اهمیت بدهند.

صالحی  با اشاره به اینکه کارگروه کاغذ از آخر شهریور ماه ایجاد شد، گفت:در طول چندماه گذشته کارگروهی با حضور وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و جمعی از نمایندگان مجلس شکل گرفت و در شش ماه اول مسیر خود را در برای ثبت سفارش و تخصیص ارز طی کرد.

وی درمراسم اختتامیه «جایزه فیروزه» اظهار کرد: حمایت ۲ هزار میلیاردی از کالا‌های فرهنگی از جمله حمایت‌هایی است که در حوزه کالا‌های فرهنگی ایجاد شده و زمینه جدیدی را برای تسهیلات در مشاغل فرهنگی ایجاد می کند.

صالحی در خصوص کاهش هزینه‌های تولید کنندگان کالا‌های فرهنگی تصریح کرد: برای کاهش هزینه‌های تولید کالا‌های فرهنگی اقدامات متعددی را دنبال کردیم تا فضای این مشاغل، فضای تجاری تلقی نشود و اماکن اختصاص یافته به کالا‌های فرهنگی، اماکنی فرهنگی باشند که این آیین نامه تدوین شده و برای کاهش هزینه‌های تولید کالا‌های فرهنگی، آن را به دولت می‌ دهیم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص «جایزه فیروزه» و جوایزی از این دست تصریح کرد: جایزه‌هایی مانند فیروزه تلاش می‌کند تا سیاست گذاران فرهنگی زمینه‌های تشکل ها را فراهم کنند. اتفاقاتی از این قبیل به ایجاد تشکل‌های صنفی کمک می‌کند و فرصت‌های زیر ساختی و بازار را برای کالا‌های فرهنگی فراهم می‌کند تا کالاهایشان را بهتر عرضه کنند. در مجموع این اتفاقات باعث  دیده شدن کالاهای فرهنگی می شود.

صالحی با بیان اینکه جایزه فیروزه را صنف به وجود آورده است و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همراه در برگزاری آن بود، بیان کرد: جشنواره فیروزه هم مانند سایر جوایزمان حداکثر تا سه ماه پس از برگزاری اختتامیه این جایزه، هزینه‌های مالی  را اعلام می‌کند.

 

 

 

 

 

دوران «سلطانی وجود ندارد. سلطان چی؟ کدام سلطان؟ این سلطان را هم به ما معرفی کنید. ما بی‌اطلاع هستیم از این موضوع.» این نخستین جوابی بود که وقتی از یکی از افراد مطلع در کاغذ درباره وی پرسیدم، داد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مشرق، روزگار، روزگار سلطان‌هاست. روزگاری علی پروین سلطانی بود که با فاصله و اقتدار این عنوان را برای خود داشت و کسی به خودش جرأت نمی‌داد خودش را سلطان بنامد اما حالا اوضاع فرق کرده و چرخ روزگار جوری چرخیده که دیگر سلطان‌ها از زمین ورزشی و هنر بیرون نمی‌آیند. در این دوره جدید سلطان‌ها عموماً از زندان و مال مردمخوری و بالا کشیدن پول بیت‌المال کشف می‌شوند. روزگاری اگر لقب سلطان برای کسی افتخار داشت اما امروز سلطان نامیدن کسی را باید به موازات به پایان خط رسیدنش تصور کنیم. اگر روزی سلطان علی پروین در زمین فوتبال سلطانی می‌کرد امروز ته خط سلطان‌ها طناب دار است!

برای شروع ابتدا بیایید سخنان سردار رحیمی، رییس پلیس تهران را درباره این ماجرا بخوانیم. آن طور که سردار گفته است «گروه ۱۶ نفره و رییس این گروه که در زمینه واردات کاغذ فعالیت می‌کردند، دستگیر شده‌اند. این افراد بالغ بر ۳۰ هزار تُن کاغذ با ارز دولتی وارد کرده‌اند که هیچ گرمی از این کاغذها در بازار وارد نشد یا به صورت آزاد به فروش رسید، با تعدادی از ارزهای دولتی نیز اصلاً کاغذ وارد نشده و به صورت آزاد در بازار فروخته شده است. ارزش این پرونده تاکنون بیش‌از هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان است. در بخش برخورد با مفسدان اقتصادی با قاطعیت وارد شدیم و با هماهنگی خوب با دستگاه قضایی با قدرت پیش می‌رویم.»

در چند روز گذشته اطلاعات جدیدی هم درباره این فرد منتشر نشد  وبه گمانه‌زنی در این‌باره پرداخت و پای شخصی که در مقطعی ۱۴ میلیون یورو ازر دولتی برای واردات کاغذ گرفته است را وسط کشید.

ما هم برای پیدا کردن وی رفتیم سراغ مسوولان رسمی. ابتدا با غلامرضا شجاع، نماینده مصرف‌کنندگان کاغذ در این‌باره پرس‌وجو کردیم و بعد هم رفتیم سراغ یکی از مسوولان کارگروه کاغذکشور.

 

کارگروه کاغذ را دور زده‌اند

غلامرضا شجاع که در این چند ماه اخیر یکی از پاسخگوترین افراد درباره کاغذ بوده است درمورد دستگیری این‌فرد به خبرنگار «صبح‌نو» گفت: هیچ کسی اطلاع دقیقی از این فرد ندارد. به نظر می‌رسد در این مسأله مسوولان وزارت ارشاد و صمت باید پاسخگو باشند. در کارگروه کاغذ درخواست‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرد که از طریق قانونی انجام شده بود. کسانی که درخواست واردات داشته باشند درخواست‌هایشان و مدل کاغذ وارداتی را مشخص و بررسی می‌کنند و در نهایت مجوز نهایی صادر می‌شود. در این کارگروه افراد باید سابقه واردات و فعالیت در حوزه کاغذ را داشته باشند.

شجاع در ادامه درباره بحث‌های بعد از ورود کاغذ به کشور و نظارت دستگاه‌های حاکمیتی در این زمینه گفت: وقتی کاغذ به کشور وارد کمرگ می‌شود دستگاه‌های حاکمیتی مثل سازمان صمت، وزارت ارشاد، سازمان تعزیرات و باید در جریان قرار بگیرند تا مشخص شود کاغذهای وارداتی را چه کسی وارد کرده و چطور قرار است توزیع شود.

«این‌ها کسانی هستند که کارگروه کاغذ را دور زده‌اند» این حرف را شجاع می‌گوید و مدعی است این قبیل افراد که سوءاستفاده کرده‌اند برای قبل از تشکیل کارگروه کاغذ بوده است. وی ادامه می‌دهد: این افراد و سلطان‌ها همان‌هایی هستند که شبانه کاغذها را از تهران خارج کردند. این‌ها ارزهای دولتی را که گرفتند عموماً صرف خرید کاغذ نکردند و تنها بخش کوچکی کاغذ وارد کشور کردند که آن‌ها را هم به صورت قاچاق توزیع کردند و این کاغذها اکنون در خیابان ظهیرالاسلام به راحتی به فروش می‌رسد. حتی یک ریال کاغذ هم بالاتر از ۳,۸۰۰ تومان وارد کشور نشده است.

مشکل کجاست که این قدر راحت ارزهای دولتی صرف امور غیر از موضوع تعیین شده می‌شود؟ شجاع در پاسخ به این سؤال می‌گوید: ضعف نهادهای نظارتی در این مسأله مشهود است. اگر شما سمت بهشت زهرا و شورآباد بروید کامیون‌های پر از کاغذ را می‌بینید که به سمت تهران در حرکت‌اند. این‌ها همه قاچاق است که در انبارهای غیراستاندارد نگهداری می‌شود و بعد با نرخ‌های بالای ۲۵۰ هزار تومان به فروش می‌رسد در حالی قیمت عادی کاغذ باید بندی ۱۲۵ هزار تومان باشد.

 

سلطانی وجود ندارد

«سلطانی وجود ندارد. سلطان چی؟ کدام سلطان؟ این سلطان را هم به ما معرفی کنید. ما بی‌اطلاع هستیم از این موضوع.» این نخستین جوابی بود که وقتی از یکی از افراد مطلع در کاغذ درباره وی پرسیدم، داد. البته مسوولی که دوست نداشت نامش فاش شود، پس شما هم وی را با همان نام آشنای یک منبع مطلع بشناسید. به گفته این منبع مطلع چون اعداد و ارقام اعلام شده عجیب است باید اطلاعات بیشتری از پلیس کسب شود «ما درصدد هستیم که از جزئیات این مسأله اطلاع پیدا کنیم. عدد و رقم‌هایی که اعلام شده عجیب است اگر نیاز کاغذ کشور را ۴۰۰ تن حساب کنیم بر اساس ارز ۳۸۰۰ نهایتاً هزار و دویست میلیارد تومان می‌شود. الان ۳۰ هزار تن کشف شده که با نرخ ۳۸۰۰، ۱۰۲ میلیارد تومان می‌شود و تا هزار هفتصد میلیارد فاصله زیادی دارد. ما نمی‌دانیم رییس پلیس تهران کدام کاغذها را مورد توجه داده است آیا همه اقلام کاغذ است یا کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه.»

وی در انتها درخواست دارد این کاغذهای کشف شده در اختیار کارگروه کاغذ قرار بگیرد تا در شبکه رسمی توزیع شود چون با توجه به حجم بالای کاغذهای کشف شده بخش زیادی از نیاز اهالی نشر را برطرف می‌کند «اگر این ۳۰ هزار تن چاپ و تحریر و روزنامه باشد بخش اعظمی از نیاز کشور را تأمین خواهد کرد. ما حتی نمی‌دانیم این کاغذ چه نوعی است. ضمن تشکر از پیگیری پلیس می‌خواهیم این سلطان کاغذ را مثل سلاطین دیگر ارز و سکه و قیر معرفی و به مجازات لازم برسد و اگر این ۳۰ هزار تن با ارز مصوب وارد شبکه توزیع شود هم مشکل نمایشگاه کتاب حل می‌شود و برای ۱۱ هزار عنوان کتاب تأمین کاغذ خواهد شد. ما تصور می‌کنیم با ۱۵ هزار تن کاغذ این نیاز را برطرف کرد و اگر این ۳۰ هزار تن که با زحمت پلیس تهران کشف شده در اختیار کارگروه کاغذ قرار بگیرد و حتماً باید این اتفاق بیفتد چون مصوب شده کشفیات باید پس از طی مراحل قانونی در اختیار شبکه توزیع قرار بگیرد. ما از کیفیت و نوع کاغذ اطلاعی نداریم و امروز قرار است نامه‌نگاری کنیم تا به جزئیات برسیم.» وی در انتها تأکید می‌کند «این سلطان کاغذ از زیر دست کارگروه کاغذ در نرفته و آن ۱۴ میلیون یورو قبل از شروع کار ما بوده است»

 

 

با گشتی در خبرهای فضای مجازی طی روزهای گذشته با این کلید واژه بسیار روبرو می‌شویم و واکنش کاربران به این اتفاق که بیشتر رنگ تعجب می‌دهد و فضای اقتصادی سلطان ساز ایران در سال جاری به طوری که بسیاری حتی با طنز از عبارت‌های سلطان سکه و سلطان ارز و سلطان قیر و حالا کاغذ یاد می‌کنند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، رئیس پلیس پایتخت در مصاحبه خود درباره ماجرای سلطان کاغذ عنوان کرده است: گروه ۱۶ نفره و رئیس این گروه که در زمینه واردات کاغذ فعالیت می‌کردند، دستگیر شده‌اند.  این افراد بالغ بر ۳۰ هزار تُن کاغذ با ارز دولتی وارد کردند که هیچ گرمی از این کاغذها در بازار وارد نشد یا به صورت آزاد به فروش رسید، با تعدادی از ارزهای دولتی نیز اصلاً کاغذ وارد نشده و به صورت آزاد در بازار فروخته شده است.

به گفته رحیمی ارزش این پرونده تاکنون بیش از هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان است، متذکر شد: در بخش برخورد با مفسدان اقتصادی با قاطعیت وارد شدیم و با هماهنگی خوب با دستگاه قضایی با قدرت پیش می‌رویم.

 

به دنبال سلطان کاغذ در رسانه‌ها

برای رمزگشایی از این سوال می‌توان با بررسی اخبار موجود در این زمینه در شش ماه گذشته به نتایج قابل توجهی رسید.

 اوایل پاییز سال جاری و در نشست صبحانه کاری معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با خبرنگاران؛  محمد سلطانی‌فر اطلاعاتی را بیان می‌کند که به نظر می‌رسد بی ارتباط با این سلطان تازه کشف شده نباشد.

سلطانی‌فر در حاشیه این دیدار در گفتگو با یکی از رسانه‌ها عنوان کرده بود: برای آن دو نفری که حدود ۲۴ میلیون یورو برای واردات(کاغذ) گرفته‌اند، دو پرونده قضایی تشکیل شده که هنوز به جایی نرسیده است چون اصلا این افراد وجود خارجی نداشتند.

وی در توضیح بیشتر این اتفاق عنوان کرده بود: دو قلم ارز مجموعا حدود ۲۴ میلیون یورو به اشخاصی داده شده که وجود خارجی ندارند. متاسفانه این مشکلات در وزارت صنعت، معدن و تجارت بود. ما مکاتبه کردیم بدون مجوز ما این کاغذها وارد نشود، آقای شریعتمداری نامه نوشت که خودمان داریم وارد می‌کنیم و مسئولیت با خودمان است و شما دخالت نکنید. این نامه موجود است.

 

ماجرای لیست جنجالی واردکنندگان

در تیرماه سال جاری بانک مرکزی به دنبال درخواست رئیس جمهور لیست تمامی افراد و نهادهایی که با ارز دولتی اقدام به واردات کرده بودند را منتشر کرد و در این لیست اسامی واردکنندگان کاغذ در بحبوحه آغاز بحران افزایش شدید قیمت کاغذ مورد توجه خاصی در رسانه‌ها قرار گرفت.

در همان زمان و به دنبال بررسی رسانه‌ها مشخص شد که در لیست اولیه منتشر شده از سوی بانک مرکزی  ۳۴ میلیون یورو ارز دولتی برای واردات کاغذ روزنامه به ۲۳ شرکت تخصیص داده شده که بیش از ۶۵ درصد از آن را دو شرکت هانا تجارت ترولیت و صنعت ساحل پرشیا دریافت کرده‌اند که هر دو متعلق به دو برادر است که تا پیش از آن در واردات کاغذ ورود نداشتند و حتی بسیاری از اعضای صنف واردات کنندگان کاغذ نیز از وجود و فعالیت آنها اظهار بی‌اطلاعی کرده بودند.

یکی از روزنامه‌های سراسری در آن زمان در گزارشی افشا کرد که این دو برادر در حالی ۱۴ میلیون یورو برای واردات کاغذ ارز دولتی دریافت کرده‌اند که تنها دو سال پیش از این و با سرمایه ۲۰ میلیون تومان ثبت شده است و پیگیری این روزنامه نشان می‌داد که در آدرس ثبت شده این دو شرکت اساسا شرکتی وجود ندارد. این اتفاق در حالی رخ داده بود که به گزارش همان روزنامه دو عضو هیات مدیره این شرکت که در برخی جلسات بانک مرکزی حضور هم داشته‌اند در بازار کاغذ افرادی ناشناخته بوده‌اند

با این همه هنوز مشخص نیست آیا افرادی که سردار رحیمی از آنها یاد کرده است به طور مشخص با این دو شرکت ارتباطی دارند یا خیر

 

آتش بر جان مصرف‌کننده کاغذ

بازار کاغذ و واردات آن در حال حاضر وضعیت مطلوبی را سپری نمی‌کند. کاغذ تحریر و بالک با قیمت‌های بسیار عجیبی در بازار معامله می‌شود و بسیاری از ناشران و فعالان این عرصه را به توقف کامل فعالیت کشانده است. یک بند کاغذ تحریر در حال حاضر با قیمت بیش از ۲۴۰ هزار تومان معامله می‌شود که نسبت به سال گذشته بیش از ۴ برابر افزایش قیمت دارد. در زمینه کاغذ بالک نیز وضعیت بهتر از این نیست و افزایش قیمت نزدیک به سه برابری را نسبت به یال قبل تجربه می‌کند و جالب اینکه این روزها در فضای مجازی و حتی در سایت‌های خرید و فروشی مانند شیپور با آگهی‌های خرید و فروش بندهای کاغذ نیز مواجهیم.

با این هفته در هفته گذشته سیدحسن میرباقری، رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا با درخواست از ناشران برای خرید نکردن کاغذ از بازار و با بیان اینکه قیمت فعلی بازار کاذب است، عنوان کرده بود:  بخشی از آن به دلیل کمبود کاغذ در بازار است که نتیجه عرضه نشدن ارز از سوی بانک مرکزی به واردکنندگان طی ماه‌های گذشته است. وی ادامه داد: قیمتی که در بازار توسط خرده‌فروشان عرضه می‌شود، قیمتی غیرواقعی است، بنابراین ناشران اقدام به خرید کاغذ نکنند. کاغذ طی روزهای آینده ازسوی کارگروه توزیع می‌شود و قیمت‌ها کاهش محسوسی خواهد داشت.

 

مورد عجیب وزارت صنعت در واردات کاغذ

در همین زمینه اما آخرین آمار منتشر شده از سوی کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حاکی از آن است که تا سوم دی ماه سال جاری از  ۱۴۸ پرونده متقاضی واردات کاغذ در این کارگروه ۱۰۸ پرونده رسیدگی شده و واردات ۴۸۶۴۵ تن کاغذ تحریر و چاپ(غیر رولی) با ارزش بالغ بر ۵۸ میلیون دلار در این کارگروه مصوب شده است. اما وزارت صنعت و معدن تجارت از این میزان نزدیک به ۲۱ هزار تن را برای واردات تایید کرده و برای تخصیص ارز کمی بیش از ۱۲ هزار تن از آنها اقدام کرده که از این مقدار برای بیش از ۵ هزار تن تخصیص ارز داده شده و در نهایت تا این تاریخ کمی بیش از ۱۲۰۰ تن کاغذ چاپ و تحریر از گمرک ترخیص شده است.

این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که سرانه مصرف کاغذ تحریر و چاپ در ایران یک پنجم سرانه جهانی مصرف آن بوده و در عین حال ایران سالانه بیش از ۵۰ هزار تن مصرف کاغذ تحریر دارد. در صورتی که تمامی صنایع فعلی تولید کاغذ در ایران می‌توانستند همه ظرفیت خود را برای تامین این کاغذ مورد استفاده قرار می‌دادند باید با رقمی بالغ بر پنجاه درصد از این میزان مصرفی را در سال باید از طریق واردات تامین می‌شد اما نه تنها چنین چیزی محقق نشده است که بسیاری از کارخانه‌های تولیدی کاغذ در ایران مانند مازندران و کارون در وضعیت بسیار اسفباری به فعالیت خود ادامه می‌دهند و تولیدات متناسب با نیاز روز و بازار ندارند.

 

رهنمودهای فراموش شده

شش سال پیش از این و در جریان بازدید مقام معظم رهبری از نمایشگاه کتاب تهران ایشان به طور صریح خواستار رسیدگی به وضعیت کارخانه‌های تولید کاغذ و تمرکز بر خودکفایی داخلی در این زمینه شدند از آن تاریخ تاکنون اما آنچه در زمینه تولید این کالای پرمصرف و استراتژیک در کشور رخ داد چیزی جز یک داستان پرآب و چشم و سرشار از ناکامی نیست که کمترین حاصل آن این روزها تعطیلی روزنامه‌ها و کاهش انتشار نشریات چاپی و به خطر افتادن حیات اقتصادی بدنه بزرگ تولید نشر و کتاب در ایران است.

 

آیا با دستگیری سلطان کاغذ و محاکمه او در این روند تغییری حاصل خواهد شد؟ تقریبا می‌توان به این سوال پاسخ خیر داد. مساله اصلی بی‌تفاوتی به اصلاح رویه‌های موجود در تولید و واردات این محصول است. ترکیب ورود بخش دولتی به واردات کاغذ که شمه‌ای از فسادخیز بودنش را در پیش از این خواندید و بی‌تفاوتی به سرمایه‌گذاری و خودکفایی در این مساله در چند سال آینده تکلیف این صنعت نیمه جان را یکسره خواهد کرد.

با گشتی در خبرهای فضای مجازی طی روزهای گذشته با این کلید واژه بسیار روبرو می‌شویم و واکنش کاربران به این اتفاق که بیشتر رنگ تعجب می‌دهد و فضای اقتصادی سلطان ساز ایران در سال جاری به طوری که بسیاری حتی با طنز از عبارت‌های سلطان سکه و سلطان ارز و سلطان قیر و حالا کاغذ یاد می‌کنند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، رئیس پلیس پایتخت در مصاحبه خود درباره ماجرای سلطان کاغذ عنوان کرده است: گروه ۱۶ نفره و رئیس این گروه که در زمینه واردات کاغذ فعالیت می‌کردند، دستگیر شده‌اند.  این افراد بالغ بر ۳۰ هزار تُن کاغذ با ارز دولتی وارد کردند که هیچ گرمی از این کاغذها در بازار وارد نشد یا به صورت آزاد به فروش رسید، با تعدادی از ارزهای دولتی نیز اصلاً کاغذ وارد نشده و به صورت آزاد در بازار فروخته شده است.

به گفته رحیمی ارزش این پرونده تاکنون بیش از هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان است، متذکر شد: در بخش برخورد با مفسدان اقتصادی با قاطعیت وارد شدیم و با هماهنگی خوب با دستگاه قضایی با قدرت پیش می‌رویم.

 

به دنبال سلطان کاغذ در رسانه‌ها

برای رمزگشایی از این سوال می‌توان با بررسی اخبار موجود در این زمینه در شش ماه گذشته به نتایج قابل توجهی رسید.

 اوایل پاییز سال جاری و در نشست صبحانه کاری معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با خبرنگاران؛  محمد سلطانی‌فر اطلاعاتی را بیان می‌کند که به نظر می‌رسد بی ارتباط با این سلطان تازه کشف شده نباشد.

سلطانی‌فر در حاشیه این دیدار در گفتگو با یکی از رسانه‌ها عنوان کرده بود: برای آن دو نفری که حدود ۲۴ میلیون یورو برای واردات(کاغذ) گرفته‌اند، دو پرونده قضایی تشکیل شده که هنوز به جایی نرسیده است چون اصلا این افراد وجود خارجی نداشتند.

وی در توضیح بیشتر این اتفاق عنوان کرده بود: دو قلم ارز مجموعا حدود ۲۴ میلیون یورو به اشخاصی داده شده که وجود خارجی ندارند. متاسفانه این مشکلات در وزارت صنعت، معدن و تجارت بود. ما مکاتبه کردیم بدون مجوز ما این کاغذها وارد نشود، آقای شریعتمداری نامه نوشت که خودمان داریم وارد می‌کنیم و مسئولیت با خودمان است و شما دخالت نکنید. این نامه موجود است.

 

ماجرای لیست جنجالی واردکنندگان

در تیرماه سال جاری بانک مرکزی به دنبال درخواست رئیس جمهور لیست تمامی افراد و نهادهایی که با ارز دولتی اقدام به واردات کرده بودند را منتشر کرد و در این لیست اسامی واردکنندگان کاغذ در بحبوحه آغاز بحران افزایش شدید قیمت کاغذ مورد توجه خاصی در رسانه‌ها قرار گرفت.

در همان زمان و به دنبال بررسی رسانه‌ها مشخص شد که در لیست اولیه منتشر شده از سوی بانک مرکزی  ۳۴ میلیون یورو ارز دولتی برای واردات کاغذ روزنامه به ۲۳ شرکت تخصیص داده شده که بیش از ۶۵ درصد از آن را دو شرکت هانا تجارت ترولیت و صنعت ساحل پرشیا دریافت کرده‌اند که هر دو متعلق به دو برادر است که تا پیش از آن در واردات کاغذ ورود نداشتند و حتی بسیاری از اعضای صنف واردات کنندگان کاغذ نیز از وجود و فعالیت آنها اظهار بی‌اطلاعی کرده بودند.

یکی از روزنامه‌های سراسری در آن زمان در گزارشی افشا کرد که این دو برادر در حالی ۱۴ میلیون یورو برای واردات کاغذ ارز دولتی دریافت کرده‌اند که تنها دو سال پیش از این و با سرمایه ۲۰ میلیون تومان ثبت شده است و پیگیری این روزنامه نشان می‌داد که در آدرس ثبت شده این دو شرکت اساسا شرکتی وجود ندارد. این اتفاق در حالی رخ داده بود که به گزارش همان روزنامه دو عضو هیات مدیره این شرکت که در برخی جلسات بانک مرکزی حضور هم داشته‌اند در بازار کاغذ افرادی ناشناخته بوده‌اند

با این همه هنوز مشخص نیست آیا افرادی که سردار رحیمی از آنها یاد کرده است به طور مشخص با این دو شرکت ارتباطی دارند یا خیر

 

آتش بر جان مصرف‌کننده کاغذ

بازار کاغذ و واردات آن در حال حاضر وضعیت مطلوبی را سپری نمی‌کند. کاغذ تحریر و بالک با قیمت‌های بسیار عجیبی در بازار معامله می‌شود و بسیاری از ناشران و فعالان این عرصه را به توقف کامل فعالیت کشانده است. یک بند کاغذ تحریر در حال حاضر با قیمت بیش از ۲۴۰ هزار تومان معامله می‌شود که نسبت به سال گذشته بیش از ۴ برابر افزایش قیمت دارد. در زمینه کاغذ بالک نیز وضعیت بهتر از این نیست و افزایش قیمت نزدیک به سه برابری را نسبت به یال قبل تجربه می‌کند و جالب اینکه این روزها در فضای مجازی و حتی در سایت‌های خرید و فروشی مانند شیپور با آگهی‌های خرید و فروش بندهای کاغذ نیز مواجهیم.

با این هفته در هفته گذشته سیدحسن میرباقری، رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا با درخواست از ناشران برای خرید نکردن کاغذ از بازار و با بیان اینکه قیمت فعلی بازار کاذب است، عنوان کرده بود:  بخشی از آن به دلیل کمبود کاغذ در بازار است که نتیجه عرضه نشدن ارز از سوی بانک مرکزی به واردکنندگان طی ماه‌های گذشته است. وی ادامه داد: قیمتی که در بازار توسط خرده‌فروشان عرضه می‌شود، قیمتی غیرواقعی است، بنابراین ناشران اقدام به خرید کاغذ نکنند. کاغذ طی روزهای آینده ازسوی کارگروه توزیع می‌شود و قیمت‌ها کاهش محسوسی خواهد داشت.

 

مورد عجیب وزارت صنعت در واردات کاغذ

در همین زمینه اما آخرین آمار منتشر شده از سوی کارگروه کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حاکی از آن است که تا سوم دی ماه سال جاری از  ۱۴۸ پرونده متقاضی واردات کاغذ در این کارگروه ۱۰۸ پرونده رسیدگی شده و واردات ۴۸۶۴۵ تن کاغذ تحریر و چاپ(غیر رولی) با ارزش بالغ بر ۵۸ میلیون دلار در این کارگروه مصوب شده است. اما وزارت صنعت و معدن تجارت از این میزان نزدیک به ۲۱ هزار تن را برای واردات تایید کرده و برای تخصیص ارز کمی بیش از ۱۲ هزار تن از آنها اقدام کرده که از این مقدار برای بیش از ۵ هزار تن تخصیص ارز داده شده و در نهایت تا این تاریخ کمی بیش از ۱۲۰۰ تن کاغذ چاپ و تحریر از گمرک ترخیص شده است.

این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که سرانه مصرف کاغذ تحریر و چاپ در ایران یک پنجم سرانه جهانی مصرف آن بوده و در عین حال ایران سالانه بیش از ۵۰ هزار تن مصرف کاغذ تحریر دارد. در صورتی که تمامی صنایع فعلی تولید کاغذ در ایران می‌توانستند همه ظرفیت خود را برای تامین این کاغذ مورد استفاده قرار می‌دادند باید با رقمی بالغ بر پنجاه درصد از این میزان مصرفی را در سال باید از طریق واردات تامین می‌شد اما نه تنها چنین چیزی محقق نشده است که بسیاری از کارخانه‌های تولیدی کاغذ در ایران مانند مازندران و کارون در وضعیت بسیار اسفباری به فعالیت خود ادامه می‌دهند و تولیدات متناسب با نیاز روز و بازار ندارند.

 

رهنمودهای فراموش شده

شش سال پیش از این و در جریان بازدید مقام معظم رهبری از نمایشگاه کتاب تهران ایشان به طور صریح خواستار رسیدگی به وضعیت کارخانه‌های تولید کاغذ و تمرکز بر خودکفایی داخلی در این زمینه شدند از آن تاریخ تاکنون اما آنچه در زمینه تولید این کالای پرمصرف و استراتژیک در کشور رخ داد چیزی جز یک داستان پرآب و چشم و سرشار از ناکامی نیست که کمترین حاصل آن این روزها تعطیلی روزنامه‌ها و کاهش انتشار نشریات چاپی و به خطر افتادن حیات اقتصادی بدنه بزرگ تولید نشر و کتاب در ایران است.

آیا با دستگیری سلطان کاغذ و محاکمه او در این روند تغییری حاصل خواهد شد؟ تقریبا می‌توان به این سوال پاسخ خیر داد. مساله اصلی بی‌تفاوتی به اصلاح رویه‌های موجود در تولید و واردات این محصول است. ترکیب ورود بخش دولتی به واردات کاغذ که شمه‌ای از فسادخیز بودنش را در پیش از این خواندید و بی‌تفاوتی به سرمایه‌گذاری و خودکفایی در این مساله در چند سال آینده تکلیف این صنعت نیمه جان را یکسره خواهد کرد.

 

 

 

جدیدترین جداول به روز شده کارگروه ساماندهی کاغذ در هفته جاری، امروز از سوی دبیرخانه این کارگروه منتشر شد.

 

به گزارش چاپ ونشر مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، این جداول در قالب جدول فهرست متقاضیان واردات کاغذ در نوبت طرح در کارگروه ساماندهی، جدول وضعیت متقاضیان تایید شده واردات کاغذ و جدول وضعیت واردات کاغذ تایید شده در کارگروه ساماندهی به تفکیک نوع کاغذ منتشر شده است.

 

 

 

از ابتدای امسال با افزایش نرخ ارز، نرخ مواد اولیه صنعت کاغذسازی به‌شدت افزایش یافت و از سوی دیگر، مشکلاتی در زمینه واردات کاغذ پیش آمد و به موجب آن افزایش نرخ انواع کاغذ و البته کمبود را شاهد بودیم.

حالا با کاهش نرخ ارز، انتظار می‌رفت که نرخ‌ها کاهش یابد اما همچنان روند افزایشی نرخ کاغذ ادامه دارد. به‌طوری که نرخ کاغذ تحریر از ۱۴۰هزار تومان به ۲۶۵ هزار تومان رسیده است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از «گسترش‌تجارت»، اگرچه در ماه‌های گذشته به بهانه افزایش نرخ ارز، کاغذ گران شد اما حالا با وجود کاهش نرخ ارز، قیمت‌ها نه تنها پایین نمی‌آید، بلکه روندی افزایشی دارد. این موضوعی است که مورد واکنش فعالان عرصه کاغذ قرار گرفته است.

 

هر بند کاغذ تحریر ۲۶۵هزار تومان

رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ با اشاره به افزایش نرخ هر بند کاغذ تحریر به ۲۶۵هزار تومان، اعلام کرد: در زمان افزایش نرخ ارز، هر بند کاغذ تحریر به ۱۴۰هزار تومان رسیده بود، اما به‌دلیل دستکاری در بازار عرضه و تقاضا، با وجود کاهش نرخ ارز در بازار آزاد، شاهد افزایش نرخ کاغذ تحریر به ۲۶۵هزار تومان هستیم. بابک عابدین در گفت‌وگو با ایسنا، با انتقاد از دستکاری‌های انجام شده در بازار عرضه و تقاضا ازسوی دولت، اظهارکرد: متاسفانه با مداخله‌هایی که در بازار عرضه و تقاضا در صنعت چاپ روبه‌رو هستیم با کم یا زیاد شدن برخی کالاها در بازار روبه‌رو شده‌ایم و همین مسئله باعث می‌شود تا نرخ برخی کالاها افزایش چشمگیری پیدا کند.

وی ادامه داد: محدود یا محصور کردن توزیع، انگیزه فروش را از بین می‌برد و موجب می‌شود تا فعالان اقتصادی علاقه‌ای برای ادامه‌ فعالیت نداشته باشند. متاسفانه در ارتباط با مواد اولیه، واسطه‌ای و حتی قطعات یدکی که در زنجیره تامین و تولید صنعت بسته‌بندی و چاپ مورد استفاده قرار می‌گیرد، با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو هستیم.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ با تاکید بر اینکه فعالیت افرادی که در صنعت چاپ حضور دارند، دچار مشکل شده است، گفت: اینکه به‌دلیل سوء‌استفاده یک نفر تمامی فعالان آن بخش مجازات شوند و با بازار به‌صورت کنترلی و دستوری برخورد شود، درست نیست.

عابدین ادامه داد: درحال‌حاضر نمی‌توانیم سفارش‌های خود را به‌دلایل گوناگون وارد کنیم و با توجه به محدودیت‌های اعمال شده، نیز درباره خرید و فروش کالا با مشکل روبه‌رو هستیم.

وی با بیان اینکه بزرگ‌ترین مشکل صنعت چاپ، تامین مواد اولیه است که در قیمت‌ها تاثیر زیادی دارد، اظهار کرد: موضوع عرضه و تقاضا بیش از نرخ ارز در صنعت چاپ اثرگذار است و جالب است بدانید در زمان افزایش نرخ دلار به بالاترین حد خود، نرخ هر بند کاغذ تحریر، ۱۴۰هزار تومان بود که درحال‌حاضر که نرخ ارز در بازار کاهش یافته، به حدود ۲۶۵ هزار تومان به ازای هر بند رسیده است.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ ادامه داد: در ابتدای سال، نرخ هر بند کاغذ حدود ۸۰ تا ۹۰هزار تومان بود و با افزایش نرخ ارز به حدود ۱۴۰هزار تومان رسید و درحال‌حاضر به‌دلیل دستکاری بازار عرضه و تقاضا شاهد افزایش نرخ هر بند کاغذ به ۲۶۵هزار تومان هستیم.

به گفته عابدین درصورتی که بازار عرضه و تقاضا دستکاری شود، تاثیرش بر نرخ نهایی از افزایش نرخ ارز بیشتر است.

وی با تاکید بر اینکه باید امکان ثبت سفارش بدون انتقال ارز آزاد شود، گفت: افرادی هستند که می‌توانند پول خود را تبدیل کنند و با نرخ بازار آزاد کالای خود را بفروشند، اما درحال‌حاضر، گزینه ثبت سفارش بدون انتقال ارز در سامانه بسته است و اقتصاد دنیا این‌گونه پیش می‌رود که با کاهش میزان محصول در بازار، شاهد افزایش قیمت‌ها هستیم.

 

جهش نرخ ۴۰۰ درصدی جعبه‌های مقوایی

افزایش نرخ ارز از ابتدای امسال نه تنها بر بازار صنعت چاپ، بلکه بر صنعت بسته‌بندی هم تاثیر گذاشت. این افزایش نرخ در بسته‌بندی آنچنان بود که بسیاری از صنایع تولیدی بابت افزایش هزینه بسته‌بندی محصولات خود هنوز گلایه دارند. گفته می‌شود نرخ برخی جعبه‌های مقوایی بسته‌بندی، امسال جهش نرخ ۴۰۰درصدی داشته است.

امیرسامان اسفندیاری، عضو هیات مدیره شرکت صنایع کاغذسازی کاوه در گفت‌وگو با بورس‌نیوز در این‌باره بیان کرد: از ابتدای امسال با افزایش نرخ ارز، نرخ مواد اولیه صنعت کاغذسازی به‌شدت افزایش یافت. به‌طور تقریبی ۶۰درصد بهای تمام‌شده کاغذ را آخال (ضایعات کاغذ) تشکیل می‌دهد.

وی افزود: هر کیلوگرم آخال در ابتدای سال ۷۵۰تومان بود و در مهر این رقم به ۳هزار و ۳۰۰ تومان رسید. این افزایش نرخ ناشی از افزایش نرخ ارز، ممنوعیت واردات آخال و مهم‌تر از همه رشد شدید تقاضای آخال در بازار داخل بود. ظرفیت تولید کاغذ بسته‌بندی در کشور ناگهان افزایش یافت و از ۶۰۰ هزار تن به ۲میلیون تن در سال رسید. این افزایش ظرفیت و خرید آخال ازسوی شرکت‌های جدیدالورود به این صنعت، موجب شد آخال تولید داخل جوابگوی تقاضای بازار نباشد و از آنجا که در آن نقطه واردات آخال هم ممنوع بود، قیمت‌ها روند صعودی به خود گرفت. علاوه بر آخال، سایر مواد اولیه تولید کاغذ بسته‌بندی هم افزایش نرخ داشته است. به‌عنوان نمونه، نشاسته افزایش نرخ حدود ۱۰۰درصدی، و A.K.D یا پودر جاذب رطوبت افزایش نرخ تقریبا ۲۵۰درصدی داشته است.

وی افزود: اگر اتحادیه تولیدکنندگان کاغذ در مهر وارد عمل نمی‌شد، به‌طور قطع روند صعودی نرخ آخال هنوز هم ادامه داشت. براساس پیگیری‌های اتحادیه و وزارت صنعت، معدن و تجارت، امکان واردات آخال فراهم شده که البته در شرایط فعلی واردات هم مشکلات خاص خود را دارد. فعال صنعت کاغذسازی در پاسخ به این پرسش که آیا با توجه به کاهش نرخ ارز، کاغذ بسته‌بندی ارزان نخواهد شد، گفت: با وجود کاهش نرخ ارز در بازار آزاد، به دلیل خوشبین نبودن تولیدکنندگان و فروشندگان مواد اولیه صنعت به تداوم روند کاهشی نرخ ارز، هیچ کاهش قیمتی در مواد اولیه مورد استفاده در صنعت کاغذ بسته‌بندی ایجاد نشده است. البته رکود به بازار کاغذسازی هم رسیده و ممکن است رکود بازار به‌تدریج قیمت‌ها را کاهش دهد، اما فعلا انتظار کاهش نرخ کاغذ بسته‌بندی به علت کاهش نرخ ارز نمی‌رود.

عضو هیات مدیره «چکاوه» در رابطه با تاثیر رشد نرخ کاغذ بسته‌بندی بر سودآوری شرکت‌های فعال در این حوزه اظهارکرد: افزایش نرخ کاغذ بسته‌بندی به معنای جهش سودآوری شرکت‌های تولیدی نیست، زیرا که بهای تمام شده تامین مواد اولیه و بخشی از هزینه‌های سربار هم رشد چشمگیری داشته است.

وی در پایان تصریح کرد: اگر چه نرخ کاغذ بسته‌بندی افزایش شدیدی داشته، اما در کوتاه‌مدت صنایع تولیدی قادر به جایگزین کردن محصول دیگری به جای کاغذ برای بسته‌بندی محصولات خود نخواهند بود اما در صورت تثبیت نرخ بازار ارز و همچنین وجود عزم و اراده جدی برای تامین آخال مورد نیاز صنعت، بسیاری از مشکلات برطرف شده و هم تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان کاغذ بسته‌بندی با آرامش‌خاطر بیشتری به فعالیت خواهند پرداخت.

 

صنف نوشت‌افزار فعلا در امان از گرانی کاغذ

با وجود این، صنف نوشت افزار درحال‌حاضر در امان هستند. رئیس اتحادیه فروشندگان نوشت‌افزار و لوازم مهندسی تهران گفت: درحال‌حاضر فصل کار دفتر نیست. تولید آنچنانی انجام نمی‌شود که بخواهد به‌واسطه افزایش نرخ کاغذ، افزایش نرخی داشته باشد.

موسی فرزانیان در گفت‌وگو با خبرنگار «گسترش‌تجارت» اظهارکرد: تولید دفتر از اواخر سال یا ابتدای سال آینده شروع می‌شود و در واقع نرخ دفتر درحال‌حاضر ثابت است اما نگرانی‌های ما برای فصل تولید است که در زمان تولید، کاغذ با چه نرخی به‌دست تولید‌کنندگان می‌رسد. وی افزود: هر کسی که تولید کرده از قبل تولید کرده است و در این ماه‌ها دفتر فروش چندانی ندارد و اگر هم مصرف‌کننده نیاز جدیدی داشته باشد، خرده‌فروشان به اندازه کافی در مغازه دارند.

 

سخن پایانی

نرخ کاغذ، کم‌اهمیت‌تر از نرخ نان نیست. به‌طوری که هر وقت خبری از افزایش نرخ کاغذ منتشر می‌شود، تن‌مان می‌لرزد. نرخ انواع کاغذ بر مطبوعات و اطلاع‌رسانی، تولید و صنعت، سواد‌آموزی و حوزه‌های مهمی دیگر، تاثیر‌گذار است. حال چرا پس از کاهش نرخ ارز، همچنان نرخ‌ها روندی افزایشی دارد؟

 

 

کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای اجرای اهداف شفاف سازی اطلاعات و اقدامات ،فهرست وضعیت واردات کاغذ تایید شده و وضعیت متقاضیان تایید شده واردات کاغذ را اعلام کرد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از فارس، بر اساس اعلام کارگروه ساماندهی کاغذ، واردات کاغذ تایید شده در کارگروه ساماندهی کاغذ شامل ٥ نوع کاغذ LWC  ، چاپ و تحریر،چاپ و تحریر رول، روزنامه و بالکی با ارز حمایتی است که تعداد ١٨٨ پرونده در این کارگروه بررسی شده است.

همچنین بر اساس اعلام این کارگروه در جدول وضعیت واردات کاغذ تایید شده، مبلغ تخصیص داده شده توسط بانک مرکزی ١٥ میلیون و ٤٧٩ هزار و ٨٧٦ دلار است.

جدول وضعیت واردات کاغذ تایید شده در کارگروه ساماندهی یه تفکیک نوع کاغذ از لینک زیر  قایل دسترسی است:

جدول وضعیت واردات کاغذ تایید شده

همچنین بر اساس اعلام کارگروه ساماندهی کاغذ، وضعیت متقاضیان تایید شده واردات کاغذ از سوی این کارگروه نیز در جدولی جداگانه اعلام شد.

در این جدول که شامل ١٥٢ مورد است، مبلغ تخصیص داده شده توسط بانک مرکزی برای متقاضیان تایید شده واردات کاغذ ١٥ میلیون و ٤٧٩ هزار و ٨٧٦ دلار است.

مراحل بررسی در کارگروه، تایید وزارت صمت، زمان تخصیص، تامین و خرید ارز به تفکیک مشخص شده است.

جدول وضعیت متقاضیان تایید شده واردات کاغذ از سوی کارگروه ساماندهی کاغذ از لینک زیر قابل دسترسی است:

 

 

مردادماه امسال هم، ماه خوبی برای ناشران نبود، در این ماه جلوی واردات کاغذ گرفته شد و با توجه به اینکه کارخانه‌های داخلی، کاغذ زیادی نمی‌توانستند تولید کنند، ناشران مشکلات زیادی پیدا کردند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مشرق، می‌پرسم: «چقدر قیمت کتاب گرون شده؟» از ته مغازه نگاهی می‌کند و می‌گوید: «خب که چی؟ همه چی گرون شده، می‌خوای کتاب گرون نشه.» در جواب، طعنه تند و تلخش، لبخندی می‌زنم و می‌گویم: «برای ما که تفریح‌مون همین کتاب خوندنه، خب گرون شدنش خیلی بده. دیگه همین تفریح‌مون هم انجام دادنش برامون سخت میشه.»

این روزا همه‌چیز گرون شده، اما خب بعضی چیزا، گرون شدنش آدمو اذیت می‌کنه، مثلا همین اتفاقی که برای کتاب در این چند ماهه افتاده است و قیمتش مثل دلار که هر روز بالا می‌رفت رشد صعودی داشت. 6 ماه ابتدایی سال برای ناشران و کتابفروشان و کسانی که دستی در حوزه نشر داشتند، روزهای خوبی نبود؛ از خرداد ماه نبود کاغذ شروع شد، کاغذی که وارد کشور می‌شد و ناشران با همان کاغذ وارداتی می‌توانستند کتاب‌هایشان را منتشر کنند. به‌یک‌باره قیمت کاغذ که رشد 50 درصدی داشت، کار ناشران را خراب کرد و نکته مهم این بود که حتی همین کاغذ گران هم در کشور نبود و ناشر مجبور می‌شد تا کتاب جدید یا حتی تجدیدچاپ‌ها را در انبار نگه دارد تا بتواند کاغذ مورد نیازش را پیدا کند، بگذریم از ناشرانی که اعلام ورشکستگی کردند و کتابفروشی‌هایی که تعطیل شدند.

در این میان وزیر ارشاد، که خودش قبلا معاون فرهنگی بود و درد ناشران را می‌دانست، در تیرماه نامه‌ای به وزیر صنعت نوشت و در این نامه درخواست کرد: «با توجه به نیاز کشور به واردات کاغذ چاپ و تحریر و همچنین ضرورت حمایت از بخش مهم و اثرگذار صنعت نشر و مطبوعات، هیات محترم دولت در اقدامی منطقی و هوشمندانه به‌منظور حمایت از فعالان پرشمار حوزه‌های مذکور و رفع نیاز کشور و نیز ایجاد ثبات و تعادل در بازار، کاغذ را در زمره کالاهای اساسی کشور قرار داده و با تخصیص ارز حمایتی(٨٠٠‏٣ تومان) موجبات آرامش بازار و بهره‌برداری مناسب تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان حوزه فرهنگ را به نحو مطلوب فراهم آورد. ضمن قدردانی از تلاش ارزشمند جنابعالی و همکاران محترم‌تان در ایجاد کارگروه کاغذ که با هدف رصد، پایش و کنترل مولفه‌های مختلف و اثرگذار این حوزه، فعالیت و تلاش کرده است به اطلاع می‌رساند، متاسفانه در هفته‌های اخیر با منفعت‌طلبی سودجویان بی‌مسئولیت، اقدامات چند لایه حمایتی دولت در این زمینه کم‌اثر شده و شاهد افزایش بی‌رویه و غیراصولی قیمت کاغذ چاپ، تحریر و روزنامه در بازار هستیم.»

نامه وزیر ارشاد کمی از التهاب‌ها را کم کرد اما باز هم نتوانست ثبات لازم را به حوزه کاغذ برگرداند.  در مردادماه هم احتکار کاغذ و دادن ارز دولتی به دو نفر که حتی وجود خارجی نداشتند باعث شد تا مشکلات این حوزه بیشتر شود. برای اینکه بدانیم چه بلایی بر سر کاغذ و کتاب و نشر در ماه‌های نخست و پرالتهاب نشر و کاغذ امسال آمده است، مقایسه‌ای آماری از پنج ماه اول سال 96 با پنج ماه اول سال 97 انجام داده‌ایم. آماری که مرجع آن «خانه کتاب» است، موارد واضح و البته تامل‌برانگیزی دیده می‌شود ازجمله اینکه برای هرکدام از ماه‌های امسال، قیمت کتاب، چقدر افزایش و همچنین تعداد عناوین و شمارگان چقدر کاهش داشته است.

چند سوال مهم درباره آمار مبهم وزارت ارشاد

۱ـ یکی از نقاط مبهم آمار وزارت ارشاد تفاوتی است که بین قیمت بازار واقعی کتاب با این آمار وجود دارد. براساس آمار ذیل، فاصله میانگین قیمت از مردادماه 96 تا مردادماه 97 است. مساله اول در خصوص قیمتی است که در بازار کتاب و کتابفروشی‌ها دیده می‌شود، این قیمت همراه با برچسبی است که روی قیمت‌های اصلی می‌خورد. مثلا ناشر کتابی را با هفت هزار تومان به چاپ رسانده است اما وقتی که کاغذ گران شد و اتفاقات ارزی پیش آمد، به کتابفروشی‌ها رفت و روی قیمت هفت هزار تومان برچسب قیمت جدید چسباند. (گزارشی پیش از این، با همین موضوع برچسب‌های روی کتاب در روزنامه «فرهیختگان» منتشر شد) و همین باعث شده است که قیمت‌هایی که در این آمار وجود دارد، حدودی باشد و نوسانات مهم در بازار واقعی کتاب در آن لحاظ نشود.

  ۲- نکته دیگر اینکه کتاب‌های کمک درسی که حدود 60 درصد چاپ کتاب ایران را شامل می‌شوند نوسان قیمت خاصی ندارند اما بیشترین تغییرات قیمت مربوط به حوزه عمومی کتاب است. برای همین با توجه به حجم عمده چاپ کتاب که متمرکز بر کتب درسی است، نمی‌توان نسبت به تغییرات در میانگین قیمت کتاب را محل رجوع قرار داد چون اگر به بازار کتاب در خیابان انقلاب یا خیابان کریم‌خان سری بزنید متوجه می‌شوید که چقدر قیمت کتاب با آمار وزارت ارشاد متفاوت است.

بر اساس جدول روبه‌رو در فروردین 97، 3444 عنوان کتاب منتشر شده است و  در فروردین‌ماه 96، ۲۹۹۲ عنوان کتاب منتشر شده‌است و تعداد کل کتاب‌ها ۱۵درصد رشد داشته است اما در کنار این رشد ۱۵درصدی در عناوین کتاب؛ شمارگان کتاب، دچار افت شده است و میانگین تعداد شمارگان منفی هشت درصد است و نشان دهنده این است که ناشران تعداد چاپ‌های کمتری را برای کتاب‌های جدیدشان انتخاب کرده‌اند تا کمتر نسبت به وضعیت گرانی کاغذ متضرر شوند. با نگاهی به درصد تغییر قیمت‌ها به نسبت سال قبل، شاهد این هستیم که قیمت کتاب به نسبت ماه مشابه در سال 96، 38 درصد هم گران شده است که این مساله در ابتدای سال برای ناشران ایجاد نگرانی کرد. چون آنها کاغذ را با قیمتی گران‌تر نسبت به اسفند 96 خریده بودند، برای همین نگرانی‌شان را به معاونت فرهنگی ارشاد اعلام کردند، اما از طرف ارشاد به آنها اطمینان داده شد که تا ماه بعد قیمت‌ها به یک ثباتی خواهد رسید و واردات کاغذ هم باعث ارزان‌شدن قیمت آن می‌شود.

همه می‌دانند که اردیبهشت نامش با کتاب رقم خورده است، برگزاری نمایشگاه کتاب با وجود همه نقدهایی که به آن وارد است اما فرصت مناسبی برای ناشران و فروش کتاب‌هایشان است، برای همین همه‌شان تا رسیدن به نمایشگاه سعی می‌کنند، کتاب‌هایشان را چاپ کنند و به نمایشگاه برسانند. آمار مقایسه نشر کتاب بین سال 96 و 97 نشان می‌دهد که در اردیبهشت 96، 7 هزار و 906 عنوان کتاب و در اردیبهشت 97، 8 هزار و 901 عنوان کتاب منتشر شده است، که نشان از رشد 13 درصدی چاپ کتاب دارد و علاوه‌بر آن میانگین شمارگان در این ماه چهار درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته است. قیمت کتاب هم نسبت به اردیبهشت ماه سال قبل هفت درصد بوده است که البته تخفیف‌های نمایشگاه این مساله قیمت را توجیه می‌کند و برای سال‌های پیشین هم، اردیبهشت ماه و نمایشگاه، بهار امیدی برای کتاب و ناشران بوده است.

کاغذ گران شد، خردادماه همین امسال بود که یک‌باره قیمت کاغذ گران شد، جوری که باعث شد به ناشران فشار زیادی بیاید و خیلی‌ها هم نتوانستند کتاب‌هایشان را به چاپ برسانند. قرار بود تا کاغذ وارد شود اما واردات هم با مالیات‌های سنگین همراه بود و همه اینها باعث شد تا کتاب کمتر وارد بازار نشر و چاپ شود؛ طبق آمار در خرداد 96، 6 هزار و 550 عنوان کتاب چاپ شده است و این درحالی است که در خردادماه 97، این تعداد کاهش یافته و تعداد آن به 6 هزار و 286 عنوان رسیده است که حدود چهار درصد کاهش داشته است. تعداد شمارگان، دراین ماه هم نسبت به اردیبهشت افت زیادی پیدا کرده و حدود 14 درصد کاهش داشته است. این درحالی است که قیمت کتاب هم یک رشد دورقمی دارد و به 24 درصد رسید. با این وضعیت می‌شد گفت که شرایط بدخیمی برای نشر محصول فرهنگی کتاب شکل گرفته است اما روزهای بدتری هم برای کاغذ و کتاب وجود داشت که در تیرماه و مردادماه برای کتابفروشان و برخی ناشران رقم خورد.

ماه خرداد، آنقدر برای ناشران تلخ بود که شاید فکر نمی‌کردند، در تیرماه اتفاق جدیدی برای‌شان بیفتد اما خب دستور مستقیم وزیر ارشاد برای حل مشکل کاغذ باعث شد تا در تیرماه، کمی نوسانات قیمت کاغذ کاهش یابد و تاثیر مستقیمی بر تعداد عنوان کتاب داشت. تیرماه 97 به نسبت ماه قبلش 2660 عنوان کتاب به بازار نشر آمد. این روند باعث شد، با وجود اینکه تعداد کل عنوان کتاب‌ها در تیرماه 96، هفت هزار و ۷۳۳ عنوان بود ولی در تیرماه 97، این آمار به هشت هزار و 946 عنوان رسید. میانگین شمارگان در این ماه به نسبت سال قبل حدود هشت درصد رشد داشته است و همچنین قیمت کتاب هم در این ماه با رشد 12 درصدی به نسبت سال قبل همراه بوده است. اما اتفاق ویژه و تاسف‌بار حوزه کتاب در این ماه، این بود که به‌دلیل نوسانات چند ماه اخیر، بخش مهمی از کتابفروشی‌ها تعطیل شدند و ناشرانی که دیگر نمی‌توانستند از کنار چاپ کتاب، کتابفروشی‌هایشان را هم بگردانند، مجبور شدند، کتابفروشی‌هایشان را جمع کنند و همین مساله آغاز شکل‌گیری رکود در بازار نشر بود.

مردادماه امسال هم، ماه خوبی برای ناشران نبود، در این ماه جلوی واردات کاغذ گرفته شد و با توجه به اینکه کارخانه‌های داخلی، کاغذ زیادی نمی‌توانستند تولید کنند، ناشران مشکلات زیادی پیدا کردند. آمار این ماه نشان می‌دهد تعداد کل کتاب‌ها در مردادماه 96، هشت هزار و 263 عنوان کتاب بوده است و همین آمار با سه درصد رشد در مرداد 97، به هشت هزار و 533 عنوان کتاب رسیده است. در این ماه بار دیگر شاهد هستیم که شمارگان کتاب، به نسبت سال گذشته افت کرده و منفی شده است. میانگین شمارگان در مرداد 96، هزار و 536 بوده و در مرداد 97 این آمار به هزار و 484 رسیده است و طبق معمول هم میانگین قیمت مثل چهار ماه اول سال 97، رشد داشته است و از 17 هزار و 832 تومان با رشد 14 درصدی به 20 هزار و  514 تومان رسیده است