در حالی که ناشران کشور اعلام می‌کنند مجاری توزیع کننده کاغذ به آن‌ها گفته‌اند فعلا کاغذ برای تولید کتاب وجود ندارد، خبری مبنی بر تخصیص ارز دولتی برای واردات کاغذ سیگار منتشر شده است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از مهر؛ تخصیص ارز دولتی برای واردات کاغذ سیگار. این تازه‌ترین خبری است که از سوی معاون بهداشت وزیر بهداشت عنوان شده. علیرضا رئیسی در این زمینه خبر از واردات 16 میلیون دلاری کاغذ سیگار به کشور داده است. این خبر در حالی اعلام می‌شود که با نزدیک به یک ماه پس از نمایشگاه بین‌المللی کتب تهران عملاً کاغذی برای انتشار در اختیار ناشران نیست و مجاری توزیع کننده این کالا از جمله تعاونی ناشران کشور (آشنا) اعلام می‌کنند که ناشران برای انتشار کتاب باید فعلاً صبر کنند.

اما واردات کاغذ سیگار با ارز دولتی در سال ۹۷ چگونه انجام شده است؟

آمار مقدماتی گمرک از تجارت خارجی ۱۱ ماهه نخست سال ۹۷ نشان می‌دهد که در این مدت بیش از ۴ هزار و ۲۳۶ تن کاغذ سیگار از ۱۳ کشور جهان وارد ایران شده است.

واردات این حجم کاغذ سیگار باعث خروج ۱۵ میلیون و ۹۵۰ هزار و ۹۶ دلار ارز از کشور شد که رقم ریالی آن حدود یا به عبارتی ۶۷۰ میلیارد ۷۴۱ میلیون و ۶۹۲ میلیون و ۹۱۱ ریال شده است.

طبق آمار گمرک واردات کاغذ سیگار از ۱۵ کشور از جمله چین، سوئیس، اسپانیا، امارات متحده عربی، اتریش و ترکیه انجام شده است.

نکته جالب اینکه این کاغذ با تعرفه ۱۰ درصد وارد کشور می‌شود در حالی که عمده محصولات کاغذ با تعرفه‌ای بیش از این برای واردات به کشور روبرو هستند.

این حجم از واردات کاغذ برای تولید سیگار در کشور در حالی است که گفته می‌شود ۱۷ کارخانه تولید سیگار در سال‌های اخیر به کارخانه‌های تولید این محصول اضافه شده است و در مقابل کارخانه‌های تولید کاغذ تحریر و روزنامه در داخل کشور در صورتی که از فعالیت بازنمانده باشند نیز به جای تولید کاغذ تحریر و روزنامه مشغول تولید و صادرات مقوای بسته‌بندی هستند.

در سوی دیگر این میدان اما در سال ۱۳۹۷ و در مجموع در زمینه واردات حوزه کاغذ (اعم از انواع کاغذ، ماشین‌آلات و خمیر کاغذ) بیش از ۸۰۰ میلیون دلار در کشور هزینه شده است که نسبت به واردات ۵۷۳ میلیون دلاری سال ۹۶ حدود ۴۱ درصد افزایش یافته است. با این همه و با وجود چنین حجمی از واردات کاغذ که علی‌القاعده باید منجر به کاهش قیمت آن شود، آمار پایگاه اطلاع رسانی مرکز اطلاعات کاغذ ایران قیمت هر بند کاغذ وارداتی تحریر ۷۰ گرمی را که از اندونزی به ایران وارد شده است ۴۹۵ هزار تومان و رشد قیمت آن را نسبت به دوره مشابه صعودی نشان می‌دهد و این به معنای سوداگری و عدم توزیع این محصول در بازار است.

در این میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی طی روزهای آتی در اقدامی تازه شروع به تقسیم وظایف کارگروه کاغذ خود در دو کارگروه مجزا در معاونت‌های مطبوعاتی و فرهنگی کرده است و موضوع تخصیص میزان مورد نیاز کاغذ و ارائه آن به ناشران و صاحبان رسانه‌ها را به این دو کارگروه تازه با حضور نمایندگانی از اصناف کرده است. در این زمینه معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در روزهای اخیر از توزیع ۱۵۰ تن کاغذ در میان صاحبان رسانه خبر داده است اما در مقابل در معاونت فرهنگی تنها خبر از تدوین آئین‌نامه اجرایی تشکیل این کارگروه تازه به بیرون درز کرده و بیش از این با وجود خبرهایی درباره اقداماتی تازه در این زمینه، حرف تازه‌ای از سوی مدیران این معاونت درباره کاغذ به بیرون درز نکرده است و ناشران را برای تولید محصول خود بیش از پیش به سوی سوداگران سوق داده است.

با این همه مقامات وزارت صمت به تازگی از تخصیص بیش از ۸۰ میلیون دلار برای واردات کاغذ چاپ و تحریر به وزارت ارشاد و به منظور تخصیص به واردکنندگان تخصیص داده و در مقابل سایر انواع کاغذ به جز تحریر و روزنامه را از بند یک کالاهای مشمول دریافت ارز دولتی خارج کرده است و از این پس باید با تأمین ارز نیمایی این دست از اقلام وارد کشور شود.

اما در این میان کماکان موضوع واردات غیرشفاف کاغذ به کشور مسأله‌ای حل نشده برای بدنه نشر و رسانه‌ها به عنوان اصلی‌ترین مصرف‌کنندگان این محصولات است. موضوعی که در صورت حل و فصل می‌توانست مرهمی بر بازار مکاره کاغذ باشد.

در همین زمینه سال گذشته و پس از اعلام جدول واردات کالا به کشور از سوی بانک مرکزی پرده از یک فساد ۱۳۰ میلیون دلاری در زمینه واردات کاغذ پرده برداشته شد و به افشاگری معاون وقت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر واردات ۲۴ میلیون یورو کاغذ روزنامه توسط دو فردی که وجود خارجی نداشتند انجامید و البته پرونده‌ای قضائی در این زمینه که فرجام آن هرگز مشخص نشد. همچنین سال گذشته دادستان وقت تهران نیز خبر از تحت تعقیب قرار گرفتن ۸ شرکت در زمینه واردات کاغذ داد که تحت تعقیب طی آن جز دو متهم اصلی که فرار کردهاند، ۱۷ متهم در بازداشت هستند. به گفته وی این افراد ۱۹۰ میلیون دلار ارز گرفتند که یا کاغذ آورده اند، اما با تهیه فاکتورهای صوری در بازار آزاد فروختند و یا اینکه اصلاً کاغذی وارد نکردند و ارز را فروختند. در طرف دیگر رئیس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران نیز از واردات ۲۰۰ هزار تن کاغذ با ارز دولتی در سال ۹۷ خبر داد و عنوان کرد از این میزان تنها ۱۴ هزار تن توزیع شده و در خصوص گم شدن ۱۸۴ هزار تن باقی مانده، هیچ فردی پاسخگو نیست.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با انتقاد از آنچه «دست داشتن مافیای قدرتمند در واردات توتون و کاغذ سیگار»، خواند، گفت: معاون بهداشت وزارت بهداشت با انتقاد از آنچه «دست داشتن مافیای قدرتمند در واردات توتون و کاغذ سیگار»، خواند، گفت: با وجود تحریم‌های ظالمانه آمریکا، شاید باورتان نشود که ارز دولتی به سیگار می‌دهند و ١۶ میلیون دلار ارز دولتی ۴٢٠٠ تومانی به کاغذ سیگار دادند؛ در حالی که ما برای ارز دولتی دارو باید چانه‌زنی کنیم.

علیرضا رییسی در نشست خبری هفته مبارزه با دخانیات گفت: اگر مرور تاریخی کنید بحث مبارزه با دخانیات نشان می‌دهد سال ٩٣، بحث ممنوعیت تبلیغات تنباکوهای معسل ابلاغ شد، اما این مصوبه را در دیوان عدالت ملغی کردند و وزارت بهداشت مجددا در این زمینه شکایت کرد و در آبان ماه ٩۶ دیوان عدالت اداری رای داد که تنباکوهای معسل مصادیق تبلیغ است و از آن زمان تاکنون هیچ اتفاقی نیفتاده و این نشان قدرت مافیای موادمخدر است و بعد انتظار داریم که یک کارشناس بهداشت محیط برود قلیان بشکند و با دخانیات مبارزه کند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت به رقم نجومی تخصیص ارز به سیگار اشاره کرد و گفت: با وجود تحریم‌های ظالمانه امریکا، بحث تخصیص ارز به دارو و تجهیزات پزشکی داریم و شاید باورتان نشود که ارز دولتی به سیگار می‌دهند و ١۶ میلیون دلار ارز دولتی ۴٢٠٠ تومانی به کاغذ سیگار دادند؛ در حالی که ما برای ارز دولتی دارو باید چانه‌زنی کنیم.

وی افزود: متاسفانه به جای دارو و تجهیزات پزشکی ارز نیمایی به واردات توتون می‌دهند و ١٧٠ میلیون دلار برای واردات توتون ارز نیمایی تخصیص پیدا کرد و با وجود تحریم، در سیگار تحریم نیستیم و برترین برندهای سیگار می‌توانند حتی جلوی وزارت بهداشت شعبه بزنند و مافیای قدرتمند در واردات توتون و کاغذ سیگار دست دارند.

منبع: تعادل

مدیرکل دفتر برنامه ریزی، تامین و توزیع تنظیم بازار وزارت صمت، تاریخ اخذ مابه‌التفاوت ریالی واردات «کره، حبوبات، چای و کاغذ» را از گروه یک به گروه ۲ اعلام کرد و ترخیص این کالاها پس از ماه رمضان با پرداخت مابه‌التفاوت ریالی امکانپذیر است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم، به دنبال نامه محمدرضا کلامی مدیرکل دفتر برنامه ریزی، تامین و توزیع تنظیم بازار وزارت صنعت، معدن و تجارت به مدیرکل سیاست‌گذاری‌های ارزی بانک مرکزی، تاریخ اخذ مابه‌التفاوت ریالی از کالاهای اساسی و ضروری که گروه ارزی آنها به گروه 2 انتقال یافته اعلام شد.

در این نامه آمده است: با عنایت به طرح تصمیمات کمیته بند 3-4 مصوبه کارگروه تنظیم بازار با حضور نمایندگان بانک مرکزی در جلسه 13 خرداد کارگروه ملی تنظیم بازار، مقرر شد دریافت مابه‌التفاوت ارزی به ازای هر دلار 4800 تومان از محموله‌های تامین ارز شده کره، حبوبات، چای و کاغذ که از تاریخ 18 خرداد (بعد از پایان ماه مبارک رمضان) از گمرکات کشور ترخیص می‌شوند، اجرایی گردد و محموله‌های ترخیص شده تا قبل از تاریخ فوق الذکر با ارز 4200 مشمول رصد، پایش و عرضه با نرخ مصوب سازمان حمایت بر مبنای ارز 4200 تومانی می‌باشد.

در این میان البته حذف کاغذ از لیست کالاهای مشمول اخذ ارز دولتی طی یکی دو ماه گذشته بحث‌های بسیاری را به دنبال داشت ولی در نهایت 23 اردیبهشت ماه حسین انتظامی، رئیس کارگروه ساماندهی کاغذ گفت: در جلسه ای که امروز به همت معاون اول رئیس جمهور و با حضور مسولان همه دستگاه‌های مرتبط با کاغذ از جمله وزیر فرهنگ و رئیس بانک مرکزی و نمایندگان حوزه‌های نشر و مطبوعات تشکیل شد، پیشنهاد مشترک وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن، تجارت بررسی شد و با توجه به تاکیدات رهبر معظم انقلاب مبنی بر حل مساله کاغذ حوزه فرهنگ مقرر شد ارز تخصیصی برای مصرف کاغذ نشر و مطبوعات، همچنان 4200 تومانی باقی بماند.

معاون امور گمرکی و فنی گمرک از ترخیص ۷۸ درصد کاغذ‌های وارداتی اظهارشده خبر داد.

به گزارش  چاپ و نشر، به نقل از گمرک ایران،  مهرداد جمال ارونقی، معاون امور گمرکی و فنی گمرک در مورد انباشت هزار تن کاغذ در گمرکات و اینکه گفته شد، کاغذ مشمول ارز دولتی شده، اما هنوز با نرخ نیمایی محاسبه می‌شود، اظهار کرد: مبنای محاسبه حقوق ورودی تمامی کالا‌های وارده و تامین شده با ارز بانکی، نیما و حتی سنا طی گروه‌های کالایی ۱ و ۲ با نرخ ۴۲۰۰ تومانی محاسبه می‌شود. اینکه ممکن است چنین تفسیر شود که گمرک مبنای محاسبه خود را بر پایه ارز نیمایی قرار داده است، صحت ندارد.

معاون امور گمرکی و فنی گمرک افزود: مطابق دستورالعمل شماره ۶۶۶۴۹/ ۶۰ مورخ ۹۸/۲/۳۱ وزیر صنعت، معدن و تجارت، تعداد ۵۵۰ ردیف کد تعرفه از جمله کاغذ‌های دارای کد تعرفه ۴۸۰۱۰۰۰، ۴۸۰۲۵۵۰۰، ۴۸۰۲۵۷۰۰ در تغییر گروه‌بندی کالایی از گروه اول به گروه دوم کالایی منتقل شده اند.

وی با تاکید بر اینکه قبل از صدور این دستورالعمل، کاغذ‌های تحت ردیف تعرفه فوق در گروه کالایی اول قرار داشتند و خرید آن‌ها نیز با ارز دولتی تامین شده است، گفت: چنانچه در زمان ترخیص، ثبت‌سفارش اخذ شده با ارز دولتی باشد، مطابق مفاد دستورالعمل مذکور، واردکنندگان ملزم به پرداخت یا تعهد پرداخت مابه‌التفاوت نرخ ارز (ارز دولتی به نیمایی) به بانک عامل خواهند بود که در صورت تاییدیه بانک عامل، تشریفات ترخیص این گونه کاغذ‌ها صورت خواهد گرفت.

ارونقی با اشاره به اینکه از ابتدای سال جاری تا امروز تعداد ۱۲۲۵ فقره اظهارنامه جهت انواع کاغذ‌های روزنامه و چاپ و تحریر ردیف تعرفه‌های ۴۸۰۱، ۴۸۰۲، ۴۸۱۰ و ۴۸۱۱ به وزن بیش از ۱۳۶ هزار تن به گمرکات کشور اظهار شده است، بیان کرد: از مجموع این تعداد، محموله مربوط به ۸۸۳ فقره اظهارنامه تنظیمی به وزن بیش از ۱۰۷ هزار تن از گمرک ترخیص شده‌اند.

به گفته معاون فنی و امور گمرکی گمرک، در تغییر گروه کالایی، هیچ مبلغ مازادی توسط گمرک اخذ نمی‌شود، لیکن تاییدیه بانک عامل مبنی بر وصول مابه‌التفاوت نرخ ارز، از نظر گمرک ضروری است. با این وجود باید توجه داشت تغییر گروه همان گونه که بار‌ها اعلام شده، گمرک وفق قانون نمی‌تواند در مورد کالا‌هایی که به گمرک اظهار نشده اقدام خاصی انجام دهد و مسئولیتی در این باره متوجه گمرک نیست.

وزیر صنعت با اشاره به تصویب طرح ساماندهی بازار خودرو، گفت: حدود 50 هزار دستگاه خودروی کف پارکینگ در روزهای آینده به مشتریان تحویل داده می‌شود که اثر بسیار خوبی بر بازار دارد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از خانه ملت، رضا رحمانی وزیر صنعت، معدن و تجارت درباره بحث کاغذ و سیاست‌های وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت برای کنترل قیمت آن در بازار گفت: بعد از فرمایشات مقام معظم رهبری، وزارتخانه‌های صمت و فرهنگ و دولت چندین جلسه برگزار کردیم و خوشبختانه برای سال 98 ارز کاغذ به صورت 4200 تومانی خواهد بود و این امر ابلاغ شد.

وی درباره این شائبه که گفته می‌شود وزارت صمت برای کاغذ صنعتی هم ارز 4200 تومانی اختصاص می‌دهد، گفت: چنین حرفی درست نیست.

 

کمبود کاغذ و گرانی آن در بازار آزاد، فعالیت چاپخانه داران خراسان رضوی را به شدت مختل کرده به نحوی که اغلب آنها به مرز تعطیلی رسیده اند و دست نیاز خود را به سوی دولت برای داشتن سهمی از کاغذ با ارز 4200 تومانی دراز کرده اند.

از آنجا که کاغذ جزء اقلام وارداتی محسوب می شود افزایش نرخ ارز بر قیمت آن در سال گذشته تاثیر زیادی داشت و این مساله باعث افزایش هزینه های چاپ و در نهایت گرانی کتاب و نشریه و سایر محصولاتی شد که به نوعی با کاغذ ارتباط دارند.

دولت برای جلوگیری از بحران کاغذ و متعادل کردن قیمت آن برای ناشران، کاغذ را جزء اقلام وارداتی مشمول ارز 4200 تومانی قرار داد و پیرو آن کارگروهی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای توزیع این نوع کاغذ تشکیل شد تا به نحو عادلانه ای بین ناشران و اهالی مطبوعات توزیع شود.

کارگروه ساماندهی کاغذ اقدام به راه اندازی سامانه برای توزیع کاغذ کرد اما فقط ناشران و اهالی مطبوعات قادر به دریافت کاغذ با ارز 4200 تومانی از طریق این سامانه هستند و چاپخانه ها هیچ سهمی از این کاغذ ندارند.

این مساله در کنار افزایش هزینه های جانبی چاپخانه ها و گرانی مواد اولیه چاپ در بازار، فشار مضاعفی به آنها وارد کرده است.

 

بحران کاغذ در چاپخانه ها

رئیس اتحادیه چاپخانه داران خراسان رضوی در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: بیش از 300 واحد چاپ، صحافی و لیتوگرافی در استان وجود دارد که به دلیل افزایش هزینه های تولید 99 درصد از آنها به مرز تعطیلی رسیده اند.

علی مغانی افزود: از ابتدا برای توزیع کاغذ، کارگروهی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شد تا بسترساز توزیع کاغذ از طریق اتحادیه یا تعاونی باشد اما متاسفانه این کارگروه خود اقدام به توزیع کاغذ از طریق سامانه کرده است.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر دولت ارز 4200 تومانی به میزان 26 میلیون یورو را به دو یا سه شرکت وارد کننده داد تا کاغذ را وارد کنند که معتقدم این شیوه راه انجام کارهای خلاف را باز می کند زیرا اختصاص ارز دولتی به واردات، رانت ایجاد می کند و فقط عده خاصی از آن بهره مند می شوند.

رئیس اتحادیه چاپخانه داران خراسان رضوی گفت: کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید بستر توزیع مناسب کاغذ با ارز دولتی را فراهم می کرد و ارز دولتی را در اختیار شرکتهای تعاونی قرار می داد تا آنها کاغذ را وارد می کردند.

مغانی با بیان اینکه نحوه چیدمان اعضای کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت ارشاد اشتباه است افزود: مثلا اتحادیه ای به نام اتحادیه کاغذفروشان ایران وجود دارد اما این اتحادیه هیچ نماینده ای در کارگروه یاد شده ندارد.

وی ادامه داد: زمانی که هنوز کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل نشده بود، کاغذ با نرخ آزاد، بندی 700 هزار ریال بود اما اکنون بعد از گذشت یک سال هر بند آن با نرخ آزاد به پنج میلیون و 500 تا شش میلیون و 300 هزار ریال رسیده است ضمن اینکه هم اینک قیمت کاغذ با احتساب برخورداری از ارز دولتی بندی یک میلیون و 550 هزار ریال است.

رئیس اتحادیه چاپخانه داران خراسان رضوی گفت: با اینکه ناشران، کاغذ را با ارز 4200 تومانی دریافت می کنند اما همچنان قیمت کتاب رو به افزایش است در حالی که باید دولت در ازای اختصاص ارز دولتی به کاغذ، کتابها را نیز قیمت گذاری می کرد.

مغانی افزود: تنها ناشران و اهالی مطبوعات می توانند سهمی از سامانه توزیع کاغذ داشته باشند و کاغذ با ارز 4200 تومانی دریافت کنند اما در این میان برخی ناشران هنوز کاغذ را دریافت نکرده حواله اش را در بازار می فروشند.

وی با بیان اینکه وضعیت کاغذ در چاپخانه های خراسان رضوی بحرانی است از دولت خواست سهمی از کاغذ با ارز 4200 تومانی را به چاپخانه داران اختصاص دهد تا شرایط آنها اندکی بهبود یابد.

 

ناشران همیشه خود تامین کننده کاغذ بودند

رئیس هیات مدیره شرکت تعاونی ناشران خراسان رضوی نیز در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: واردات کاغذ توسط دو یا سه شرکت واردکننده انجام می گیرد و کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این کاغذ وارداتی را دریافت کرده و از طریق سامانه توزیع کاغذ در اختیار ناشران و اهالی مطبوعات قرار می دهد.

حسین معینی افزود: اتحادیه شرکتهای تعاونی ناشران در هر استان شرکتی دارد که عامل توزیع کاغذ وارداتی با ارز 4200 تومانی است و پس از ثبت نام ناشران در سامانه، کاغذ مورد نیازشان را در اختیار آنها قرار می دهد.

وی اضافه کرد: از ابتدای راه اندازی سامانه توزیع کاغذ تاکنون یعنی از آبان ماه سال گذشته 30 هزار بند کاغذ بین ناشران و اهالی مطبوعات توزیع شده است.

رئیس هیات مدیره شرکت تعاونی ناشران خراسان رضوی ادعای اتحادیه چاپخانه داران مبنی بر اینکه کاغذ با ارز دولتی فقط باید در اختیار چاپخانه ها قرار گیرد را نادرست دانست و گفت: از سالها قبل تاکنون روال این گونه بوده که ناشر، کاغذ را خود تامین می کرده و در اختیار چاپخانه ها قرار می داده است.

معینی افزود: هم اکنون نیز ناشران پس از دریافت کاغذ دولتی آن را برای چاپ در اختیار چاپخانه ها می گذارند و به طور قطع در جای دیگری مصرف نمی کنند.

وی ادامه داد: اینکه چاپخانه ها به جای ناشران، کاغذ دولتی را دریافت کنند برای آنها صرفه اقتصادی ندارد زیرا خواب سرمایه کتاب زیاد و نشر آن کم است به همین دلیل چاپخانه ها نمی توانند روی چاپ کتاب سرمایه گذاری کنند و باید برای کسب سود، سراغ سرمایه گذاری برای چاپ موارد دیگری باشند.

رئیس هیات مدیره شرکت تعاونی ناشران خراسان رضوی گفت: با این حال چاپخانه ها در تامین کاغذ برای موارد غیر نشر کتاب، دچار مشکل جدی هستند، کاغذ بسیار گران و تامین هزینه های آن برای چاپخانه ها سنگین است لذا پیشنهاد می شود که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سامانه توزیع کاغذ سهمی را نیز به چاپخانه ها اختصاص دهد.

معینی افزود: الان علاوه بر افزایش نرخ آزاد کاغذ در بازار، قیمت کاغذ با ارز دولتی نیز رشد قابل ملاحظه ای یافته است به نحوی که قیمت هر بند کاغذ با ارز 4200 تومانی از 800 هزار ریال در ابتدای سال 97 به بندی یک میلیون و 550 هزار تا یک میلیون و 600 هزار ریال در شرایط کنونی رسیده است.

معینی افزود: افزون بر این هزینه های لیتوگرافی کتاب، کاغذ گلاسه برای جلد و سایر موارد نسبت به سال گذشته افزایش چند برابری داشته و همه این موارد بر قیمت تمام شده کتاب اثر گذاشته با این حال قیمت کتاب در مقایسه با سایر اقلام در بازار افزایش زیادی نداشته است.

 

حق مسلم چاپخانه ها در برخورداری از کاغذ دولتی

معاون فرهنگی و مطبوعاتی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی نیز در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: خراسان رضوی یکی از فعال ترین استانها در حوزه چاپ و نشر است که 500 ناشر فعال و 320 چاپخانه و صنایع وابسته دارد که با ظرفیت سه هزار ورق و اشتغال سه هزار و 500 نفر در این منطقه فعالیت می کنند.

افشین تحفه گر افزود: از سال گذشته کارگروه ساماندهی کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل و تصمیم گرفته شد کسانی که مجوز کتاب و نشریه می گیرند به ازای میزان مصرف خود از طریق سامانه توزیع کاغذ، کاغذ تحریر با نرخ دولتی یا همان ارز 4200 تومانی دریافت کنند.

وی ادامه داد: این سامانه فقط کاغذ را در اختیار ناشران دارای مجوز نشر کتاب و اهالی مطبوعات قرار می دهد ضمن اینکه قبل از گرانی کاغذ، ناشران کاغذ مورد نیاز را خود تهیه می کردند و در اختیار چاپخانه ها قرار می دادند.

معاون اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی گفت: با این حال چاپخانه های استان نیز برای تامین کاغذ به منظور انجام فعالیتهایی جدا از نشر کتاب، نیاز به کاغذ با نرخ ارز 4200 تومانی دارند تا قدری هزینه های چاپ کاهش یابد.

تحفه گر افزود: به همین منظور ابتدای هفته گذشته نشستی با حضور معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار و مسئولان مرتبط با صنعت چاپ اعم از بخش دولتی و بخش خصوصی برگزار شد و مشکلات صنایع چاپ مورد بررسی قرار گرفت.

وی ادامه داد: در این نشست مقرر شد پیشنهادهای دست اندرکاران صنعت چاپ خراسان رضوی مبنی بر اختصاص سهمی از کاغذ با ارز 4200 تومانی یا حتی ارز نیمایی به این صنایع ارائه شود تا در کارگروه مربوطه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد بررسی قرار گیرد.

معاون فرهنگی و مطبوعاتی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با اشاره به مشکل نقدینگی در صنایع چاپ گفت: در این نشست که نماینده شورای هماهنگی بانکهای خراسان رضوی هم حضور داشت مقرر شد تسهیلات سرمایه در گردش به میزان 120 میلیارد ریال به صنایع چاپ استان اختصاص یابد تا بتوانند مواد اولیه مورد نیاز خود را خریداری کنند.

تحفه گر افزود: برگزاری نشست تخصصی با حضور نمایندگان صنایع چاپ و نماینده بانکها در مورد وثایق و نرخ بهره تسهیلات بانکهای استان، ثبت سفارش محصولات وارداتی مورد نیاز توسط سازمان صنعت، معدن و تجارت استان، کمک سازمان بیمه تامین اجتماعی برای تامین مایحتاج یا مواد اولیه صنایع چاپ از دیگر تصمیمات اخذ شده در این نشست بود.

منبع: ایرنا

 

رئیس اتحادیه صنف ناشران از نهایی شدن و تایید تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی برای کاغذ فرهنگی در جلسه‌ای با حضور معاول اول رئیس جمهور، رئیس کل بانک مرکزی و وزیر ارشاد خبر داد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم، هومان حسن پور ضمن تشکر از حمایت همه جانبه وزیر ارشاد از کاغذ فرهنگی اظهار داشت: حمایت محکم و قاطع وزیر ارشاد از لزوم تخصیص ارز 4200 به محصولات فرهنگی و کاغذ خریداری شده که قوت اصلی دانش و معلومات در کشور است، بنیان فکری و پشتیبانی از صنف ناشران را تقویت بخشید.

رئیس اتحادیه صنف ناشران تهران تاکید کرد: وزیر ارشاد در شرایطی موضوع مطروحه کاغذ فرهنگی را منعکس، حمایت و تاکید کرد که شرایط وخیمی برای مبالغ و ارز تخصیص یافته کاغذ در جریان بود.

 

بیشتر بخوانید:

فروش حواله سهمیه کاغذ در بازار توسط ناشران

 

وی در ادامه گفت: کتاب و نشر در کشور مانند خون در رگهای انسان لازم و ملزوم ادامه حیات تفکر و رشد است، آنچه در زندگی روزانه مورد مصرف جسم قرار می گیرد اگر نباشد حیات جسم را تعطیل می کند؛ لذا برای غذای روح اگر کتاب تعطیل شود روح به انزوا و تعطیلی می گراید، با توجه به شرایط قیمت کاغذ در دراز مدت اگر ارز آزاد در چاپ کتاب را در نظربگیریم، قیمت‌ها بسیار افزایش یافته و قدرت خرید به زیر صفر می رسد و آن موقع مرگ روح و تفکر را باید شاهد باشیم که مرگ تفکر، جامعه ای را به فنا  و نابودی می کشاند.

حسن‌پور افزود: در جلسه ای با حضور جهانگیری معاون رئیس جمهور، همتی رئیس بانک مرکزی، صالحی وزیر ارشاد و بنده تشکیل و موضوع ارز 4200 و اختصاص آن برای کاغذ فرهنگی مطرح و مورد بررسی قرار گرفت که کاملاً مورد ارزیابی و نهایتاً تایید شد.

 

 

 

 

 بابک عابدین رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ با بیان این‌که دخالت دولت در عرضه و تقاضا اقتصاد را با مشکل مواجه می‌کند، تصریح کرد: راهکار مشکلات بازار کاغذ این بود که دولت روی ارزی که برای واردات کاغذ تخصیص داده بود به طور دقیق نظارت می‌کرد و بخشی از بازار را نیز آزاد می‌گذاشت تا با پول و امکانات شخصی کاغذ وارد کند و به قیمت آزاد نیز بفروشد.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ با بیان این‌که دخالت دولت در عرضه و تقاضا اقتصاد را با مشکل مواجه می‌کند، تصریح کرد: دولت واردکنندگان را محدود کرد که نوع و میزان واردات آنها در سال گذشته باید مشابه سال ۱۳۹۶ باشد؛ این در حالی است که ممکن بود نیاز کشور در بخش‌هایی بیشتر و نیاز باشد. کالاهای دیگری وارد شود.

وی افزود: از طرف دیگر چون دولت می‌خواست تقاضای ارز را محدود کند، اعلام کرد فقط تولیدکنندگان مجاز به واردات هستند؛ اما تولیدکنندگان معمولاً سرمایه در گردش کافی برای واردات ندارند و در مواردی مجبور بودند از واردکنندگان بخواهند کاغذ را برای آنها وارد کنند و در ازای کمکی که به تولیدکننده کردند، مقداری از کاغذ وارداتی بردارند که خود عاملی برای ایجاد فساد بود.

عابدین با بیان این‌که اگر واردات کاغذ با ارز آزاد ممنوع نبود شاید قیمت کاغذ ۷۰ درصد از قیمت فعلی ارزان‌تر شده بود، گفت: راهکار مشکلات بازار کاغذ این بود که دولت روی ارزی که برای واردات کاغذ تخصیص داده بود به طور دقیق نظارت می‌کرد و بخشی از بازار را نیز آزاد می‌گذاشت تا با پول و امکانات شخصی کاغذ وارد کند و به قیمت آزاد نیز بفروشد.

منبع خبر : سایت خبری شعار سال

 

جدول واردات پنج نوع کاغذ از ابتدای سال ٩٧ تاکنون در اطلاعیه‌ای از سوی دبیرخانه کارگروه ساماندهی کاغذ منتشر شد. طبق این اعلان رسمی، حدود ۹۳ درصد از کاغذ وارداتی با ارز دولتی (۴۲۰۰ تومانی) نامعلوم است.

به گزارش چاپ و نشربه نقل از ایسنا، مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرده که بر اساس این جدول، کاغذهای وارداتی به منظور چاپ کتاب درسی که برای وزارت آموزش و پرورش وارد می‌شود، در این جدول لحاظ نشده است.

براساس این گزارش که با تأخیری چند ماهه منتشر می‌شود، از مجموع ٢٦٢ هزار تن واردات کاغذ که با ارز دولتی صورت گرفته است، فقط ٢٣ هزار تن با تأیید معاونت‌های فرهنگی و مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی توزیع و باقی آن به تفکیک واردکننده به سازمان تعزیرات حکومتی ارجاع شده تا اقدامات قانونی صورت گیرد.

این اطلاعیه می‌افزاید: به واردکنندگان کاغذ اعلام شده است چنانچه مصرف‌کنندگان و میزان مصرف را به تأیید معاونت‌های ذیربط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا کارگروه ساماندهی کاغذ برسانند، مراتب به سازمان تعزیرات حکومتی اعلام می‌شود تا مشکلی برای آنان به وجود نیاید.

این اطلاعیه یادآور می‌شود که کارگروه ساماندهی کاغذ متشکل از کلیه دستگاه‌های مسئول در امر واردات و توزیع پنج گونه کاغذ (روزنامه‌ای، تحریر، تحریر رول، بالکی و LWC ) براساس مصوبه ۱۳۹۷/۵/۱۶ ستاد تنظیم بازار تشکیل شده است.

بر این اساس جدیدترین جدول واردات کاغذ که از ابتدای سال ٩٧ تا به امروز را در بر می‌گیرد، در سایت معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی قابل دسترس است.

 

امسال سال خوبی برای کاغذ و محصولات فرهنگی مرتبط با آن نبود. بارها و بارها مسئولان تلاش کردند تا افسار اسب سرکش کاغذ را در دست بگیرند اما قیمت کاغذ، لجام‌گسیخته‌تر از آن بود که به این آسانی مهار شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ابتکار، نقطه شروع بحران کاغذ به آذر سال گذشته بازمی‌گردد. ماجرا از آنجا آغاز شد که پس از خبر خروج کاغذ از لیست کالاهای دارای اولویت ارزی، قیمت کاغذ ناگهان 20 درصد افزایش پیدا کرد. این افزایش همزمان شد با بالا رفتن قیمت ارز، افزایش قیمت جهانی خمیر کاغذ و عدم همخوانی عرضه و تقاضا.


کالای اساسی؛ آری یا نه؟

روزهای پایانی اولین ماه سال، همراه بود با خبر خوش وزیر ارشاد درباره کاغذ. او در توئیتی دراین‌باره نوشت: «کاغذ در لیست کالاهای اساسی همچون مواد غذایی و دارویی قرار گرفت و از تفاوت ارزی که دولت تامین می‌کند، برخوردار خواهد بود. برای ناشران، نویسندگان و اصحاب مطبوعات خبر خوشایندی است که دولت نیاز فرهنگی را چون نان، غذا و دارو برای کشور مهم و اساسی می‌داند». گرچه تنها چند روز بعد، سیداحسان قاضی‌زاده هاشمی، نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس و عضو کمیته کنترل بحران کاغذ، با اشاره به گزارش رئیس سازمان برنامه و بودجه درخصوص کالاهای اساسی گفت: «متاسفانه طبق این گزارش کاغذ جزو لیست کالاهای اساسی قرار نمی‌گیرد و اشاره‌ای به کاغذ نشد لذا این ایراد و انتقاد جدی به مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد است چراکه نتوانست از حقوق مولفان و ناشران و اهالی مطبوعات صیانت کند».

حدودا یک ماه بعد از توئیت صالحی، علی واضحی، مدیر فروش یک شرکت واردکننده کاغذهای بالکی و موزع این نوع کاغذها در ایران دراین‌باره به یک خبرگزاری گفت: پیرو آشفتگی‌های اخیری که به واسطه اختلال در اداره نظارت بر ارز بانک مرکزی پیش آمده است، بیش از ۳ هفته است که پرداخت ارز کاغذ کتاب بالکی نه با نرخ ۳۸۰۰۰ ریالی وعده داده شده و نه حتی با نرخ ۴۲۰۰۰ ریالی از طرف بانک مرکزی انجام نمی‌پذیرد.


تحریم، تشدید بحران، واردات و درخواست نظارت

به واسطه دور اول تحریم‌ها، برخی کشورها تنها تا مرداد که زمان اجرایی شدن آن‌ها بود سفارش قبول می‌کردند و همین موضوع، قیمت کاغذ را تحت‌الشعاع قرار داد. گرچه مسئولان مرتبط، بالا رفتن قیمت را منطقی نمی‌دانستند اما قیمت کاغذ همچنان با رشدی جهنده بالا می‌رفت. محقق نشدن وعده‌ها درخصوص اختصاص ارز دولتی به کاغذ برای واردات و ناتوانی در تامین مواد اولیه برای تولید کاغذ در داخل همچنان به بالا رفتن قیمت کاغذ دامن می‌زد. روزهای پایانی بهار با همین ترتیب سپری می‌شد تا سرانجام با رفع مشکل تخصیص ارز 3800 تومانی به کاغذ، صدها تن کاغذ بالکی به کشور وارد شد تا شاید به این وسیله بتوان قیمت کاغذ را کمی مهار کرد. از همان زمان، با ورود این محموله کاغذ، تقاضا برای نظارت بر واردکنندگان از سوی دست‌اندرکاران و کسانی که به نوعی با کاغذ سروکار داشتند مطرح شد، تقاضایی که بیشتر با محوریت جلوگیری از سودجویی و احتکار کاغذ توسط برخی افراد در کشور بود.

به دنبال این تقاضا، وزیر ارشاد نیز در نامه‌ای به وزیر صنعت، معدن و تجارت، ورود ارگان‌های نظارتی به موضوع کاغذ را ضروری دانست. در همان روزها، علی فاضلی، رئیس وقت اتاق اصناف ایرانی در نامه‌ای دیگر به وزیر صنعت، از او خواست تا تدبیری برای بازگرداندن آرامش به بازار کاغذ بیندیشد. او در بخشی از این نامه ضمن اشاره به حجم واردات کاغذ، از عدم کمبود کاغذ مورد نیاز در انبارهای داخلی (حداقل ۶ ماه آینده؛ یعنی تا پایان آذر) خبر داد و عنوان کرد: «متاسفانه برخی واردکنندگان و دلالان با سوءاستفاده از وضع موجود کشور درصدد ایجاد بحران ساختگی و در نتیجه افزایش قیمت کاغذ هستند».

قیمت کاغذ همچنان بالا می‌رفت و یکی از راه‌ها برای مبارزه با آن، ورود کاغذ بیشتر برای تامین تقاضا بود. در همین راستا، اواسط مرداد ماه، وزیر ارشاد در توئیتی خبر از افزایش واردات کاغذ داد تا التهابات بازار کاهش پیدا کند.

باوجود همه این اقدامات اما گرانی کاغذ همچنان قربانی می‌گرفت؛ روزنامه‌ها و مجلات‌ یکی پس از دیگری به علت مسائل مالی یا مجبور به تعدیل نیرو می‌شدند و یا ناچار تعطیل می‌کردند.

تا شهریورماه مسائل مربوط به کاغذ در کارگروهی زیر نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت بررسی می‌شد اما پس گذشت حدود 9 ماه، به دلیل تکثر حوزه‌های فرهنگی مرتبط با کاغذ، این کارگروه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتقل شد و تصمیم‌گیری‌ها زیر نظر این وزارتخانه صورت گرفت. اما این جابه‌جایی چقدر توانست به حل موضوع کاغذ کمک کند؟


سریال ادعای پایان بحران

میانه‌های شهریور ماه بود که برای بار نخست، محمد سلطانی‌فر، معاون مطبوعاتی وقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از پایان بحران کاغذ خبر داد. او دراین‌باره گفته بود: «خوشبختانه بحران کاغذ را پشت سر گذاشتیم و نگذاشتیم که قیمت کاغذ بالا برود. از طرفی کارخانه تولید کاغذ مازندران را راه‌اندازی کردیم و با این اقدامات به نظر نمی‌رسد که تا پایان سال مشکل داشته باشیم». چند روز بعد صالحی، وزیر ارشاد هم این ادعا را تکرار کرد. او با بیان اینکه وضعیت کاغذ از شرایط بحرانی خارج شده است، گفت: «بیش از ۱۰۰ هزار تن کاغذ ثبت سفارش شده داریم که در مرحله تخصیص ارز هستند». پس از او نیز در این تاییدهای سریالی بر پایان بحران کاغذ، حسن میرباقری، رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ، از پایان آنچه «شرایط بحرانی کاغذ» نامیده می‌شد، خبر داد و اعلام کرد: «با تصمیماتی که در این مدت اتخاذ شد، کاغذهایی که در گمرکات باقی مانده بود، همگی ترخیص شدند و در حال حاضر هیچ کاغذ ترخیص نشده‌ای باقی نمانده است».

همه چیز به نظر خوب به نظر می‌رسید اما مشکلات دست از سر کاغذ برنمی‌داشت، حالا نوبت سنگ حمل‌ونقل بود. چند ماهی بود که تعدادی از کامیون‌داران کشور به دلایلی ازجمله گران شدن عوارض و لوازم یدکی به ویژه لاستیک در عین ثابت ماندن کرایه بار، از حمل بارهای‌شان به مقاصد تعیین شده، خودداری می‌کردند. به همین دلیل روند انتقال محموله‌های کاغذ از گمرک به انبارها دچار اختلال شد و همین موضوع دوباره بازار را ملتهب کرد. البته مدتی بعد با رایزنی‌ها در خصوص مشکلات کامیون‌داران این مشکل حل شد و به‌نظر می‌رسید که حداقل برای مدتی کوتاه، کاغذ رنگ آرامش را به خود ببیند.


«سلطان کاغذ» وارد می‌شود

حدودا یکی دوماه همه چیز با آرامش سپری می‌شد، افزایش قیمت کاغذ دیگر لجام‌گسیخته نبود و می‌شد باور کرد که بحران کاغذ به انتهای کار خود رسیده بود. اول آذر هم، سیدعباس صالحی درباره وضعیت کاغذ گفته بود «من نمی‌گویم مشکلی در زمینه کاغذ نداریم اما از بحران خارج شدیم و تلاش می‌کنیم این موضوع را کنترل کنیم و مشکلات را به حداقل برسانیم.» اما آیا با وجود تمام مشکلات، این بحران به پایان رسیده بود؟ 12 دی، سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس تهران، خبر از دستگیری سلطان کاغذ داد. بنابر گفته او گروهی ۱۶ نفره که بالغ بر ۳۰ هزار تن کاغذ را با ارز دولتی وارد کشور کرده و آن را احتکار کرده بودند دستگیر شدند.

دوباره بازار کاغذ آشفته شد. قرار گرفتن کاغذ در لیست کالاهای اساسی و بیان تخصیص ارز دولتی برای واردات این محصول به کشور این روزها نه‌تنها گره‌ای از کلاف پیچیده آن باز نکرد که روزبه‌روز و با افزایش قیمت کاغذ به سردرگمی ناشران افزود. محمد حسین متولی، از ناشران و واردکنندگان کاغذ به کشور دراین‌باره گفت: کاغذ در حال حاضر در لیست کالاهای تحت حمایت و در ردیف کالاهای ضروری قرار دارد اما دریافت ارز برای واردات آن مشمول کاغذبازی و بوروکراسی بسیار زیادی است. بعد از این مسئله هم بانک مرکزی می‌گوید برای واردات کاغذ تنها روبل روسیه، لیر ترکیه و روپیه هندوستان قابل تخصیص است و این ارزها در مقصد و در بانکی برای واردات به شما تخصیص می‌یابد و شما نیز حق تبدیل آن به ارز دیگری را ندارید.


زورآزمایی دلالان و دولت

قیمت‌گذاری کاغذ در بازار تبدیل شده‌بود به ماراتنی بین دلالان و دولت. ماراتنی فرساینده که فرهنگ، بیشترین آسیب را از آن می‌دید. اهالی فرهنگ دست به کار شدند، جلسه پشت جلسه، اما موضوع کاغذ بسیار بزرگ‌تر از توان اصحاب فرهنگ است. تا جایی که هومان حسن‌پور، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان استان تهران در اعتراض به عدم نظارت بر قیمت و گرانی کاغذ، وضعیت کتاب را به سرنوشت دریاچه ارومیه تشبیه کرد. او حتی مدعی شد که سال آینده حتی کاغذی برای چاپ کتاب هم نخواهیم داشت!

با این اوصاف آنچه به نظر می‌رسد، این است که بحران کاغذ، نه‌تنها حل نشده بلکه تبدیل به سرطانی شده که کم‌کم حوزه‌های فرهنگی اعم از رسانه، کتاب و... را یکی پس از دیگری از پا می‌اندازد. آیا این وضعیت ادامه خواهد داشت؟ آیا مسئولان، راهکاری برای مقابله با کمبود کاغذ پیدا می‌کنند؟ تنها می‌توان امیدوار بود!