پس از آغاز گمانه‌زنی‌های جدی که با خروج دولت آمریکا از برجام اتفاق افتاد، برخی از قراردادهای اقتصادی با اما و اگرهایی مواجه شده‌اند و در این بین به نظر می‌رسد یکی از اصلی‌ترین شرکت‌هایی که بازگشتش به ایران نامشخص خواهد بود، بوئینگ است.

شرکت هواپیماساز بوئینگ آمریکا که از چند دهه قبل به عنوان بزرگترین غول هواپیماسازی در حوزه جت‌های مسافربری شناخته شده می‌تواند امروز سرنوشتی را تجربه کند که در زمان نهایی کردن قرارداد خود با شرکت‌های هواپیمایی ایرانی به هیچ عنوان به آن فکر نمی‌کرد.

بوئینگ که در سال‌های ابتدایی دهه ۵۰ اصلی‌ترین تامین‌کننده هواپیماهای ایران ایر به حساب می‌آمد، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با برقراری تحریم‌های یکجانبه ایالات متحده علیه ایران مجبور شد برای حدود چهار دهه این بازار مهم خود در خاورمیانه را از دست بدهد و تا نهایی شدن توافق هسته‌ای ایران امکان بازگشت نیابد.

پس از اجرایی شدن برجام ایران ایر و بوئینگ مذاکرات جدی خود برای خرید هواپیماهای جدید از سوی ایران را آغاز کردند که پس از چند ماه گمانه‌زنی سرانجام دو طرف به یک قرارداد نهایی رسیدند که در جریان آن هواپیماساز آمریکایی ۸۰ فروند جت خود را به ایران می‌فروخت. در این چهارچوب ایران باید در یک برنامه بلندمدت ۵۰ فروند هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ و ۳۰ فرورند بوئینگ ۷۷۷ دریافت می‌کرد.

بر اساس بندهای گنجانده شده در توافق، اردیبهشت امسال موعدی بود که باید نخستین فروند بوئینگ به ایران می‌رسید اما در عوض سنگ‌اندازی‌های دولت آمریکا مانع از آن شد تا سرانجام با خروج رسمی ترامپ از برجام بوئینگ پس از چند هفته گمانه‌ زنی رسما اعلام کند که دیگر امکان فروش هواپیما به ایران را نخواهد داشت.

در کنار ایران ایر شرکت هواپیمایی آسمان نیز توافقی برای خرید ۶۰ فروند هواپیما با بوئینگ امضا کرده بود که رقم تقریبی آن نیز ۶ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود. به این ترتیب با رفتن بوئینگ از ایران این شرکت زیان‌های قابل توجهی خواهد دید.

اصلی‌ترین زیان به حوزه منابع درآمدی بوئینگ بازمی‌گردد. شرکت آمریکایی که از سال‌ها پیش رقابتی سنگین با ایرباس داشته، در بازار ایران توانسته بود ۱۴۰ هواپیمای جدید بفروشد که رقم آن بر اساس توافق‌های نهایی حدود ۱۴ میلیارد دلار یعنی ۶۰ هزار میلیارد تومان بود. این عدد بزرگ برای هواپیماساز آمریکایی که با بازار اشباع شده در بسیاری از حوزه‌های مالی خود مواجه است، قطعا گزینه‌ای بود که می‌توانست با توافق با دیگر شرکت‌های ایرانی افزایشی جدی پیدا کند.

در کنار آن بوئینگ در روزهای ابتدایی نهایی شدن توافقش با ایران اعلام کرده بود که قراردادهای جدید به اشتغالزایی چند هزار نفری در آمریکا منجر می‌شود و از این منظر نیز اهمیتی جدی در معامله جدید وجود دارد. از این رو به نظر می‌رسد شرکت آمریکایی در سه حوزه درآمد، جذب بازارهای جدید و افزایش توان اشتغالزایی پس از رفتن از ایران زیان‌های جدی خواهد کرد.

از سوی دیگر شرکت‌های ایرانی نیز یکی از اصلی‌ترین منابع تامین کننده ناوگانشان را از دست دادند. ایران که طبق اعلام وزیر راه و شهرسازی نیاز به ۵۰۰ فروند هواپیمای جدید دارد، می‌توانست از هواپیماهای بوئینگ که پیش از این ایمنی و کیفیت‌شان تایید شده بود، استفاده جدی کند اما امروز دیگر این فروشنده مهم در دسترس نخواهد بود.

اتفاق دیگر نبود مجوزهای لازم از سوی دولت آمریکاست که در کنار بوئینگ دیگر شرکت‌های هواپیماساز که حداقل ۱۰ درصد از قطعاتشان را از آمریکایی‌ها تامین می‌کنند را شامل می‌شود. اگر ایران بتواند با دور زدن این قانون از شرکت‌های هواپیماساز دیگر نیاز ناوگان خود را تامین کند، قطعا زیان به وجود آمده یکطرفه می‌شود اما در غیر این صورت احتمالا آنچه در جریان این رفت و آمدها اتفاق افتاده، زیانی دوجانبه است که لااقل شرکت‌های ایرانی باید برای عبور از آن برنامه‌ریزی جدید داشته باشند.

 

بوئینگ قبلاً اعلام کرده بود به تحریم‌های آمریکا بر علیه ایران احترام خواهد گذاشت اما برنامه تجاری خود را مشخص نکرده بود، حالا بوئینگ می‌گوید هیچ هواپیمایی به ایران نخواهد داد.

به گزارش اسپوتنیک، بوئینگ قبلاً اعلام کرده بود به تحریم‌های آمریکا بر علیه ایران احترام خواهد گذاشت اما برنامه تجاری خود را مشخص نکرده بود، حالا بوئینگ می‌گوید هیچ هواپیمایی به ایران نخواهد داد.

سخنگوی بوئینگ اعلام کرد که این شرکت با تهران همکاری نمی‌کند و به علت تحریم‌های آمریکا از تحویل هواپیما به ایران خودداری خواهد کرد، به این ترتیب قرارداد بزرگ این شرکت با دو شرکت هواپیمایی ایران، عملا فسخ می‌شود.

سخنگوی بوئینگ گفت: ما تا کنون هیچ هواپیمایی به ایران تحویل نداده‌ایم و با توجه به این‌که دیگر مجوزی برای صادرات به ایران نداریم، هیچ هواپیمایی هم از این پس به ایران تحویل نخواهیم داد.

در ماه می گزارش شد که قرارداد ۲۰ میلیارد دلاری با ایران به علت تحریم‌ها بلوکه شده است.

ایران‌ایر پیش از این، قرارداد ۱۶.۶ میلیارد دلاری با بوئینگ برای خرید ۸۰ هواپیمای مسافربری امضا کرده بود، همچنین قراردادی به ارزش ۱۰ میلیارد دلار هم برای تحویل ۱۰۰ هواپیمای جت با شرکت رقیب بوئینگ، ایرباس، امضا کرده بود. با تحریم‌های آمریکا هر دوی این قراردادها لغو می‌شود چراکه برخی از قطعات هواپیمای ایرباس هم در آمریکا تولید می‌شود و برای فروش به آنها نیاز به مجوز آمریکا وجود دارد.

 

پس از برجام و با گشایش های سیاسی که در روابط بین ایران و غرب حاصل شد، مسئولان کشور تصمیم به نوسازی ناوگان نسبتا فرسوده هوایی کشور گرفتند.


به گزارش چاپ و نشر/ توپولوف ترسناک، فوکر ناراحت، آنتونوف مرگ آفرین و جمیع اتوبوس های پرنده ای که در چند سال اخیر تن و بدن مسافران خطوط هوایی ایران را لرزاندند و خانواده های بسیاری را داغدار کردند سرانجام با هواپیماهای جدیدی از برند بوئینگ جایگزین می شوند.

به گفته فرهاد پرورش مدیرعامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران، قرداد خرید 80 دستگاه از هواپیماهای بوئینگ و تحویل آن ها به خطوط هواپیمایی ایران ظرف 10 سال آینده امضا شده است.

از این رو ایرانیانی که در سال های گذشته عطای سفر های هوایی را به دلیل نا امن بودن هواپیماها به لقایش بخشیده بودند و ناچارا برای رفت و آمد در شهرهای دور دست به سفر جاده ای تن می دادند حالا می توانند با خیالی آسوده تر از هواپیماهای جدید خریداری شده پس از برجام استفاده کنند.

قرداد خرید بوئینگ های ساخت آمریکا سرانجام امضا شده است و براساس اطلاعات اولیه قرار است حداقل دو مدل از محصولات شاخص و پرطرفدار این کمپانی مشهور راهی فرودگاه های ایران شود.

بوئینگ 737

این هواپیما که برای مسافت های کوتاه تا متوسط طراحی و ساخته شده است، بدنه باریکی داشته و توانایی حمل 85 تا 220 مسافر را (بسته به مدل) دارد. اولین پرواز 737 مربوط به آوریل 1967 می شود که پس از موفقیت در آن و سایر پروازهای آزمایشی، از سال 1968 نمونه های اولیه در خطوط هوایی لوفتهانزا به کار گرفته شد.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

در دهه 80 میلادی بوئینگ مدل های 300، 400 و 500 این هواپیما را با نام 737 کلاسیک ارایه کرد. این سری در بخش ظرفیت و طراحی بال مورد بازنگری قرار گرفته و به موتورهای توربوفن  CFM56 مجهز شده بودند.

در دهه 90 سری های 600، 700،800 و 900 بوئینگ 737 با عنوان Next Generation (نسل بعدی) وارد خطوط هوایی شدند. این سری هم در بخش بال ها، کاکپیت و طراحی داخلی مورد بهینه سازی های متعدد قرار گرفته بود.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

737 با حدود نیم قرن خدمت رسانی به مسافران هوایی، عنوان پرفروش ترین هواپیمای جت تجاری را به خود اختصاص داده است. از سال 1967 تاکنون 9048 فروند از خانواده 737 به ایرلاین های مختلف تحویل داده شده و 4428 سفارش دیگر هنوز باید توسط بوئینگ ساخته شود.

جدیدترین نسخه این بوئینگ کوچک که رقیب ایرباس A320 به شمار می رود، 737 MAX نام دارد. این نسخه چهارمین نسل از خانواده 737 محسوب شده و برنامه آن از سال 2011 کلید خورده است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، بوئینگ 737 MAX را از سال 2017 به مشتریان خود تحویل خواهد داد.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

بوئینگ 737 و ایرباس A320 رقابت نسبتا نزدیکی با یکدیگر دارند. A320 که حدود دو دهه پس از رقیب آمریکایی خود وارد صنعت هوانوردی شده، از سال 1988 تاکنون میزان فروش 7068 فروند را در کارنامه دارد؛ در حالیکه از همان تاریخ تاکنون 7542 فروند 737 در اختیار بیش از 500 ایرلاین مختلف قرار گرفته است.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

نکته جالب اینکه به طور میانگین در سال 2006 در هر پنج ثانیه یک فروند هواپیمای بوئینگ 737 در حال فرود و یا تیک آف از یکی از فرودگاه های جهان بوده است.

از زمان ورود به صنعت هوانوردی، 737 بیش از 12 میلیارد مسافر را در مسافتی حدود 120 میلیارد کیلومتری جابجا کرده و در مجموع فراتر از 296 میلیون ساعت در آسمان در حال پرواز بوده است.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

طبق برآوردها، بیش از  25 درصد از کل هواپیماهای بزرگ تجاری موجود بر روی این کره خاکی متعلق به خانواده بوئینگ 737 می باشد. در طول نیم قرنی که از تولید 737 می گذرد، این محصول بوئینگ 368 بار دچار سانحه شده و باعث مرگ 4862 مسافر شده است که البته بیشتر آنها به مدل های اولیه و همچنین مدل هایی که بعد از مدتی فرسوده شده بودند، ارتباط دارد.

رقیب ایرباسی هم 91 بار با حادثه روبرو شده و جان 1392 مسافر خود را گرفته است.
 

 
بوئینگ 777

777 یکی از بزرگ ترین هواپیماهای مسافربری جهان است که توانایی جابجایی 314 الی 550 مسافر را تا مسافت حداکثر 17500 کیلومتری داراست. این هواپیما اولین هواپیمای تجاری است که کلا با نرم افزارهای کامپیوتری طراحی شده و هشت ایرلاین اصلی جهان در توسعه آن نقش داشته اند.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

خصوصیات ظاهری بارز 777 عبارتند از قطر بسیار بزرگ تر موتورهای توربوفن در  مقایسه با موتور سایر هواپیماها، 6 چرخ در هر یک از سازه های فرود، بدنه کاملا دایره ای شکل و دم تیغه ای.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

پروژه بوئینگ 777 تقریبا از اوایل دهه 90 میلادی کلید خورد و پس از طراحی و ساخت، نخستین پرواز خود را در ژوئن 1994 تجربه کرد.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

حدود یک سال بعد و در ژوئن 1995 یونایتد ایرلاینز که یکی از آن هشت شرکت هواپیمایی دخیل در پروژه بود، این هواپیمای پهن پیکر را وارد خطوط هوایی خود کرد تا زمینه ساز موفقیتی بزرگ برای کمپانی بوئینگ شود؛ چرا که از آن تاریخ تاکنون این شرکت آمریکایی 1897 سفارش برای خانواده 777 دریافت کرده است.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

از این تعداد تابحال 1401 فروند تحویل داده شده و بقیه سفارش ها در صف ساخت و تحویل قرار دارند.

طبق انتظار این هواپیما رقبای ایرباسی را روبروی خود می بیند. یکی از این رقبا خانواده A330 است که مثل 777 از نیمه های دهه 90 پروازهای تجاری خود را شروع کرده است.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

از آن تاریخ 1448 سفارش برای رقیب ایرباسی ثبت شده که 1279 فروند تاکنون به خطوط هوایی متقاضی تحویل داده شده اند.

رقیب دیگر که بسیار هم تازه نفس است A350 XWB نام دارد. این هواپیمای جدید از ژانویه 2015 وارد خطوط هوایی شده و فقط 24 دستگاه از آن ساخته شده است.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

در طول بیش از دو دهه خدمت رسانی در خطوط هوایی، 777 در 14 مورد دچار سانحه شده و در مجموع باعث مرگ 540 نفر شده است.

البته از این تعداد کشته، 227 مسافر و 12 خدمه مربوط به هواپیمای ناپدید شده خطوط هوایی مالزی است که در سال 2014 از صفحه رادارها محو شد.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

همچنین 298 جان باخته هواپیمای خطوط هوایی مالزی که بر فراز آسمان اوکراین مورد اصابت موشک قرار گرفت، در این آمار تلفات لحاظ شده اند.

چنانچه این دو سانحه تلخ را استثنا در نظر بگیریم، 777 در طول سالیان سال فقط باعث کشته شدن 3 مسافر شده است.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

این حادثه نسبتا خفیف در جولای 2013 در فرودگاه بین المللی سان فرانسیسکو رخ داد و در آن بوئینگ 777 متعلق به خطوط هوایی آسیانا هنگام فرود دچار سانحه شده و آتش گرفت، در این حادثه از 307 سرنشین، متاسفانه سه تن جان خود را از دست دادند.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777
 
آنچه که اهمیت دارد آینده نگری، تدبیر و جلوگیری از حوادث غم انگیزی است که هر از گاهی خانواده های مسافرین هوایی را داغدار کرده و باعث بی اعتمادی به این صنعت در کشورمان می شود.

معرفی هواپیماهای جدید خطوط هوایپمایی ایران؛ بوئینگ های 737، 787 و 777

نوسازی ناوگان اقدامی بسیار مهم است که تعلل در آن هر لحظه می تواند منجر به خبری تلخ برای یک ملت شود.
 
 
 
دیجیاتو
 
*عکس شاخص تزئینی است.