• آسیب اصلی؛ لغو قرارداد بانک‎ها

    بررسی وضعیت سررسید در سالی که گذشت

    آسیب اصلی؛ لغو قرارداد بانک‎ها

    در هفته‎ی گذشته با تولیدکنندگان سررسید گفت‎و‎گوهایی انجام گرفت و در ادامه‎‎ی بررسی چالش‎ها و مشکلات پیش روی تولیدکنندگان سررسید و سالنامه،
  • ریسک بزرگ تولید سررسید در سال 97

    بررسی وضعیت سررسید در سالی که گذشت

    ریسک بزرگ تولید سررسید در سال 97

    «تقاضای مشتریان از لحاظ کیفی و کمی از اولویت‎های هر تولیدکننده‏ای است ولی متاسفانه نوسان قیمت در کیفیت و کمیت تولیدات سررسید
  • مرد همیشه در صحنه‏ی ‏چاپ

    گفت‎وگو با بهمن پورمند عضو هیئت‎مدیره‎ی اتحادیه‎ی چاپخانه‎داران و مدیر چاپخانه‎ی نیما

    مرد همیشه در صحنه‏ی ‏چاپ

    گاهی تقدیر اتفاقی، مسیری را پیش رویت باز می‎کند که برای آن ساخته شده‎ای و رسالت توست. آن وقت است که استعداد
  • عوامل تأثیر‎گذار بر بسته‎بندی و نقش آن در صادرات زعفران

    عوامل تأثیر‎گذار بر بسته‎بندی و نقش آن در صادرات زعفران

    رمز موفقیت بسیاری ازکالاهای خارجی در بسته‎بندی آنهاست. در این تحقیق ما ابتدا عواملی که بر بسته‎بندی تأثیر دارند مانند: جنس، طرح،
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

شرکت «توتال» فرانسه با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: دیگر تعهد تازه‌ای در قبال پارس جنوبی نمی‌پذیریم.

در این بیانیه تأکید شد: توتال در موقعیتی نخواهد بود که پروژه فاز 11 پارس جنوبی را ادامه دهد و مجبور خواهد بود تمام فعالیت‌های مربوطه را پیش از 4 نوامبر 2018 متوقف کند، مگر آنکه مقام‌های ایالات متحده با حمایت مقام‌های فرانسوی و اروپایی یک معافیت تحریمی ویژه این پروژه، به توتال اعطا کنند. این معافیت تحریمی پروژه‌ای باید از شرکت در برابر هر تحریم ثانویه مربوط به قانون ایالات متحده، محافظت کند.

این شرکت با اشاره به اینکه 90 درصد تبادلات مالی‌اش از طریق بانک‌های آمریکایی است و سهامداران آمریکا 30 درصد سهامش را در اختیار دارند، گفته است: «توتال همیشه روشن بوده است که نمی‌تواند در معرض تحریم‌های ثانویه قرار بگیرد.»

توتال می‌گوید تاکنون در پارس جنوبی کمتر از 40 میلیون یورو هزینه کرده است.

وزارت خزانه داری آمریکا با صدور بیانیه ای از وضع تحریمهای جدید ضد ۶ نفر از اشخاص حقوقی که نام رئیس کل بانک مرکزی ایران نیز به چشم می‌خورد، خبر داد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا در دومین دور از اعمال تحریم علیه ایرانیان از زمان خروج این کشور از برجام، «ولی ا.. سیف» رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را تحریم کرد. به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فارس، نام این مسئول بلندپایه اقتصادی ایران در کنار نام یک ایرانی به نام «علی طرزعلی» و دو تبعه عراقی و لبنانی به نام‌های «حبیب کریم» و «محمد قصیر» در آخرین به‌روزرسانی تحریم‌های ایران در صفحه دفتر نظارت بر دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آورده شده است. قصیر رئیس بانک عراقی «البلاد» است که این نهاد مالی هم تحریم شده است.

حبیب کریم هم بر اساس بیانیه وزارت خزانه‌داری آمریکا، از اعضای مقاومت اسلامی لبنان است.

آنطور که آمریکایی‌ها اعلام کرده‌اند، سیف به دلیل ارتباط با نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و تحت عنوان «اقدامات ضدتروریستی» تحریم شده است.

ولی ا.. سیف مشمول تحریم‌های ثانویه آمریکا شده یعنی تبعیت از این تحریم برای همه اتباع و نهادهای آمریکایی و همه اتباع و نهادهای کشورهای خارجی که نمی‌خواهند مشمول تحریم‌های آمریکا شوند، لازم‌الاجراء است.

در بیانیه‌ای که «استیو منوشین» وزیر خزانه‌داری آمریکا به همین مناسبت منتشر کرده، آمده که «رئیس بانک مرکزی ایران از جانب نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و از طریق بانک عراقی البلاد، به صورت مخفیانه میلیون‌ها دلار پول را برای حمایت از اقدامات خشن و رادیکال حزب‌الله انتقال داده است.»

وی در ادامه گفته: «ایالات‌متحده اجازه سوء استفاده گستاخانه ایران از نظام مالی بین‌الملل را نمی‌دهد.»

مبنای حقوقی این تحریم، فرمان اجرایی شماره 13224 سال 2001 رئیس‌جمهور آمریکا است که سپاه قدس در سال 2007، به فهرست تحریمی‌های آن افزده شد.

کل مجموعه سپاه پاسداران هم بر اساس قانون «مبارزه تحریمی با دشمنان آمریکا» یا همان «کاتسا» که در اکتبر 2017 به امضای «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور فعلی آمریکا رسید، تحریم شده است.

یکی از خبرنگاران سایت خبری المانیتور پس از اعلام این خبر، از «ریچارد نفیو» معمار تحریم‌های ایران در زمان «باراک اوباما» رئیس جمهور سابق آمریکا، در خصوص میزان اثرگذاری تحریم سیف پرسیده است.

نفیو در پاسخ گفته که این تحریم «عملاً هیچ است» چون رئیس بانک مرکزی ایران احتمالاً هیچ دارایی برای مصادره در آمریکا ندارد و این تحریم شاید فقط مشکلاتی را برای سفر وی به آمریکا ایجاد کند.

این مقام سابق آمریکایی در توضیح این مورد گفته که در صورت عزم سیف به سفر به آمریکا برای شرکت در نشست‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی، به رغم تحریمی بودن این فرد، آمریکا مجبور خواهد بود بر اساس قواعد میزبانی، رئیس بانک مرکزی ایران را پذیرا باشد.

در جریان اجرای سیاست جدید ارزی در حدود یک ماه گذشته ظاهرا حدود شش میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار ارز با نرخ ۴۲۰۰ تومان برای تامین نیاز متقاضیان تخصیص داده شده است.

از ۲۱ فروردین ماه سال جاری دولت سیاستی را به مرحله اجرا درآورد که بر اساس آن شرایط تازه‌ایی بر جریان ارزی حاکم شد. به گونه‌ای که نرخ ارز را برای دلار ۴۲۰۰ تومان اعلام کرد و تاکید بر این بود که تامین و فروش ارز در کشور در چرخه‌ای قرار گیرد که دولت بتواند کاملا بر آن نظارت داشته باشد. براین اساس خرید و فروش ارز در بازار ممنوع شده و بانک مرکزی هیچگونه توزیع ارزی را از کنال صرافی و بانکها انجام نداد.

در مدت گذشته با توجه به اینکه سیاست ارزی دولت عمر کوتاهی داشت و در این میان سازوکارهای لازم برای اجرا فراهم نبود، از سوی واردکنندگان برای تامین ارز مورد نیاز و همچنین صادرکنندگان به منظور فروش ارز ناشی از صادرات مشکلاتی ایجاد شد چراکه آنها ملزم بودند امور ارزی خود را که تا پیش از این در بازار آزاد عمدتا انجام می دادند، به کانالی که بانک مرکزی تعیین کرده بود بیاورند.

بنابراین صادرکننده و وارد کننده باید از طریق سامانه نظام یکپارچه معاملات ارزی (نیما) ارز خود را تامین و یا به فروش برسانند.

در این مدت آنچه که بانک مرکزی گزارش داده نشان می دهد که حدود ۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار ارز با نرخ ۴۲۰۰ تومان تخصیص داده است که این البته به معنای پرداخت نیست.

معادل دلاری ۵ میلیارد و ۴۶۴ میلیون دلار از منابع تخصیص یافته به صورت بانکی و از منابع بانک مرکزی بوده است. در عین حال که حدود ۷۰۰ میلیون دلار از طریق سامانه نیما برای واردات کالا و خدمات اختصاص پیدا کرده است.

۴۴۵ میلیون دلار نیز ارز اشخاص بوده که به صورت واردات و در مقابل صادرات اختصاص پیدا کرده است.

از مجموع ۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلاری که تخصیص داده شده حدود سه میلیارد و ۷۵۰ میلیون دلار تامین شده و بانک مرکزی آن را در اختیار بانکهای عامل قرار داده تا به متقضیان بفروشند.

از مجموع ارز تخصیصی یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار برای واردات کالاهای اساسی شامل برنج، جو، حبوبات، دام زنده، ذرت، روغن، شکر، کره، کنجاله، سویا، گندم و گوشت اختصاص یافته و حدود ۳۳۰ میلیون دلار نیز برای واردات دارویی شامل تجهیزات پزشکی، داروی ساخته شده، شیر خشک و مواد اولیه تخصیص پید اکرده است.

با توجه به اینکه کالاهای اساسی به همراه برخی کالاهای دیگر تا قبل از سیاست جدید ارزی دولت دلار مبادله‌ای یعنی حدود ۳۸۰۰ تومانی دریافت می‌کردند و با افزایش قیمت دلار تک نرخی به ۴۲۰۰ تومان هزینه‌های در این بخش افزایش پیدا کرد، دولت تصمیم گرفت تا برای کالاهای اساسی یارانه تخصیص دهد. در این شرایط این قبیل کالاها که باید با نرخ ۴۲۰۰ تومان وارد شوند، یارانه دریافت کرده و با همان نرخ ۳۸۰۰ تومان اختصاص پیدا خواهند کرد.

در حالی در روزهای اخیر با خروج آمریکا از برجام تحریم ارزی از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا در دستور کار قرار خواهد گرفت که می‌تواند شرایط ارزی کشور را تحت تاثیر قرار دهد. این در حالی است که رئیس کل بانک مرکزی معتقد است در فضای کلی تعادل مناسبی بین عرضه و تقاضا وجود دارد و منابع و مصارف متعادل است.

بنابراین اقدام اخیر آمریکا هیچگونه نگرانی ایجاد نمی‌کند و بانک مرکزی با تمهیدات و ترتیبات اتخاذ شده می تواند منابع ارزی را با توجه به اولویت‌ها تخصیص دهد.

با این وجود برخی کارشناسان معتقدند در شرایط موجود بر تحریم‌های ارزی لازم است تا بانک مرکزی در سیاست اخیر ارزی خود بازنگری کرده و روال مناسب با وضعیت موجود را در پیش بگیرد.

 

سه‌شنبه، دونالد ترامپ خروج امریکا از برجام را اعلام کرده و گفت دستور اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران را به‌زودی صادر خواهد کرد. رییس‌جمهوری ایران نیز پس از تصمیم ترامپ گفت: از این لحظه توافق برجام بین ایران و 5 کشور خواهد بود.

آن طور که گفته شده، اروپا درحال تلاش برای حفظ برجام پس از خروج امریکا از این توافق است؛ هر چند که در تصور برخی تحلیلگران، ایران پس از اعمال تحریم‌ها دچار مشکلاتی خواهد شد اما طبق تازه‌ترین گزارش‌های منتشر شده، بیشترین خسارت در صورت لغو برجام متوجه اتحادیه اروپا خواهد شد. طبق آمار منتشر شده، شرکت‌های اروپایی پس از امضای قرارداد 2015 از توسعه و تقویت روابط تجاری با ایران بهره‌مند شدند. در سال 2012 ارزش تجارت و صادرات اروپا به ایران حدود 15.5میلیارد دلار بود که در سال‌های 2013و 2014 به کمتر از 10میلیارد دلار کاهش یافت. آن طور که گفته شده در آن زمان به دلیل مذاکرات درباره توافق هسته‌یی با ایران بسیاری از شرکت‌ها سعی بر ثابت نگه ‌داشتن سطح معاملات با ایران داشتند. طبق گزارش یورواستات از مبادلات 7.4میلیارد دلاری ایران و اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۳ خبر داد و اعلام کرد پس از اجرای توافق هسته‌یی ژنو صادرات اروپا به ایران با رشد ۹درصدی رکورد ۹ماهه را شکسته است. توافق هسته‌یی ژنو از 20نوامبر 2015 به اجرا گذاشته شد که براساس آن برخی محدودیت‌ها در مبادلات تجاری ایران برداشته شد. براین اساس حجم صادرات اروپا به ایران در همان ماه‌های اولیه توافق به 9.2میلیارد دلار رسید. پس از آن حجم صادرات اروپا به ایران با افزایش قابل ‌توجهی در سال 2016 روبه‌رو بوده و 16.4میلیارد دلار رسید. به گفته تحلیلگران این افزایش درحالی بود که به ‌دنبال تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران در سال‌های 2011 تا 2013، صادرات کشورهای اروپایی به ایران روند نزولی داشت. به‌ علاوه کارشناسان اقتصادی ایران کاهش مراودات تجاری در این دوره را پدیده‌یی فراگیر و در کنار تحولاتی همچون رکود اقتصادی و کسادی بازار غرب می‌دانند. همچنین گفته شده که افزایش مراودات تجاری دو طرف را پس از سال 2015 تاکنون دلیلی بر موفقیت توافق هسته‌یی و اجرایی شدن برجام بوده و نشان از سودمندی این قرارداد دارد.

در سال 2017 نیز صادرات اروپا به ایران سیر صعودی خود را ادامه داده و تا مرز 25میلیارد دلار افزایش یافت. طبق آمار منتشر شده از اتاق بازرگانی بریتانیا و ایران، بازگشت ایران به مدار اقتصاد جهانی به دنبال توفق هسته‌یی و افزایش تعاملات سیاسی تاثیر قابل ‌توجهی بر فضای تجاری ایران و اروپا داشته است.

طبق تحلیل‌های ارائه شده، کشورهای اروپایی با موفقیت در ایران سرمایه‌گذاری کرده و مشارکت‌های بسیاری در پروژه‌های مختلف داشتند. آن طور که گفته شده، شرکت‌های اروپایی به ‌دنبال مشارکت در یک بازار درحال رشد هستند. برخلاف شرکت‌های امریکایی که به دنبال تنش‌های سیاسی با احتیاط بیشتری به سمت سرمایه‌گذاری در ایران حرکت می‌کردند. آن طور که در این گزارش گفته شده قبل و پس از برجام، حجم صادرات امریکا به ایران نوسان چندانی نداشته و از 300میلیون دلار افزایش نیافته است. 

با توجه به لفاظی‌های منفی واشنگتن، اتحادیه اروپا در تلاش است تا برجام و روابط تجاری خود با ایران را حفظ کند. آن طور که گفته شده اگر دونالد ترامپ دوباره تحریم‌ها را علیه ایران اعمال کند، اتحادیه اروپا به اقدامات و تصمیم‌های او تن نخواهد داد.

طبق گزارش‌های منتشر شده، ساعتی قبل از اعلام تصمیم دونالد ترامپ مبنی‌بر خروج از برجام، اتحادیه اروپا از دیدار هلگا اشمید معاون سیاست خارجی اتحادیه اروپا به همراه نمایندگان فرانسه، بریتانیا و آلمان با عباس عراقچی معاون وزیر خارجه ایران در بروکسل خبر داد. آن طور که گفته شده، کشورهای اروپایی در این دیدار از توافق هسته‌یی میان ایران و 1+5 حمایت کردند.

امضای تاریخی ترامپ علیه ایران دیروز نتوانست تأثیر خاصی بر دلار و سکه در بازار ایران بگذارد. هرچند شایعات قیمت دلار را تا ٨‌هزار تومان رساند اما واقعیت چیز دیگری بود. این موضوع مردم کوچه و بازار را شگفت‌زده کرد. آنها که از تحریم خاطرات ناخوشایندی در ذهن دارند، حالا دنبال یک پرسش اساسی بودند: این‌که آرامش دلار و سکه تا چه اندازه پایدار می‌ماند و سرنوشت دو بازار مهم دیگر یعنی خودرو و مسکن چه می‌شود؟ برای فهم دقیق‌تر این موضوع شاید بهتر باشد نقبی به گذشته بزنیم. از تیرماه ٨٩ که قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل و شدیدترین تحریم‌های اقتصادی علیه ایران وضع شد... مرور گذشته نشان می‌دهد که چهار بازار طلا، دلار، مسکن و خودرو بلافاصله به تحریم‌ها واکنش نشان نداد و جهش‌های قیمتی چیزی حدود ٢‌سال بعد در بازار ایران چهره نشان دادند. حالا گرچه تحریم‌ها بشدت گذشته نیست و اروپا وعده پایبندماندن در برجام را داده است اما در بلندمدت چه اتفاقی در این چهار بازار مهم ایران رخ می‌دهد؟

آیا دلار دوباره سرکش می‌شود؟

دلار پس از خروج آمریکا از برجام و برخلاف شایعات رفتار عجیبی از خود نشان نداد و در بازار غیررسمی در کانال ٦‌هزار تومان معامله شد، اما این وضع تا چه اندازه پایدار است؟ آیا دلار دوباره مانند دوره تحریم صف‌های طولانی و جهش‌های عجیب‌وغریب را به خود می‌بیند یا نه این‌بار وضع متفاوت است؟ برای بررسی بازار دلار بهتر است کمی به عقب برگردیم...

در تیرماه ٨٩ قطعنامه ١٩٢٩ شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران وضع و تحریم‌های اقتصادی شدیدی به کشور تحمیل شد، اما این تحریم‌ها بلافاصله روی قیمت دلار تأثیر نگذاشت و دلار در تمام طول‌ سال ٨٩ روی قیمت کمتر از ١١٠٠ تومان نوسان کرد. یک‌سال پس از این ماجرا دلار تا ١٥٠٠ تومان پیشروی کرد و از حدود دو‌سال بعد بود که بازار دلار شروع به ناآرامی کرد و قیمت اسکناس آمریکایی به حدود ٣ برابر ‌سال ٨٩ رسید. احمدی‌نژاد که خرداد‌ سال ٨٤ دلار را با قیمت ٨٩٨ تومان تحویل گرفته بود آن را با قیمت ٣٥٠٠ تومان به دولت روحانی تحویل داد. این موضوع در حالی رخ می‌دهد که دلار در دولت اول محمود احمدی‌نژاد تنها ٩,١‌درصد رشد داشت.

دلار در دولت یازدهم تقریبا ثبات قیمت خود را حفظ کرد. حسن روحانی که دلار را با قیمت ٣٥٠٠ تومان از محمود احمدی‌نژاد تحویل گرفته بود، پرونده آن را با قیمت ٣٧٥٠ تومان در دولت یازدهم بست، اما در نخستین سال از دولت دوازدهم ناآرامی‌های اسکناس آمریکایی شروع شد و دلار تا قبل از پایان‌ سال ٩٦ سه رکورد قیمتی ٤، ٥ و ٦‌هزار تومان را ثبت کرد. دولت که بودجه ٩٧ را با دلار ٣‌هزار و ٧٠٠ تومانی بسته بود، تلاش کرد قیمت ارز را کنترل کند، اما دلار در ‌سال ٩٧ دوباره مرز ٦‌هزار تومان را رد کرد و دولت ناچار به توزیع دلار ٤٢٠٠ تومانی شد. با این وجود، گزارش‌ها از بازار غیررسمی نشان می‌داد که دلار در دست دلال‌ها همچنان راه خودش را می‌رود.

خروج آمریکا از برجام اما تأثیر خاصی روی دلار نگذاشت. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا ٤ روز زودتر از موعد قبلی تصمیمش را درباره برجام اعلام کرد. خروج آمریکا از برجام در ابتدای صبح بازار ارز را اندکی هیجان‌زده کرد، اما قیمت دلار دوباره به نرخ روز قبل یعنی چیزی حدود ٦٣٠٠ تومان برگشت. با این وجود، قیمت دلار در آینده همچنان برای مردم ایران پرسش است. کامران ندری، عضو پژوهشکده پولی و بانکی دراین‌باره می‌گوید: خروج آمریکا از برجام تأثیر کوتاه‌مدت بر نرخ دلار ندارد و تصور من این است که تا یک‌سال آینده قیمت دلار بر همین نرخ فعلی نوسان کند، اما در بلندمدت همه چیز به آن بستگی دارد که سیاست‌های خارجی ما چگونه پیش رود؟ اگر اروپا در برجام بماند و مدیران ایرانی حرکت دور از منطقی انجام ندهند، فروش نفت و کانال‌های ورود ارز به ایران چندان دستخوش تغییرات قابل توجه و دلار دچار جهش قیمت نمی‌شود، اما اگر خلاف این موضوع رخ دهد و فروش نفت ایران و در نتیجه تأمین ارز با مشکل مواجه شود، همچنین تصمیم‌های اشتباهی در سیاست‌های داخلی گرفته شود، دلار جهش می‌کند.

اما این‌که دلار تا چه قیمتی جهش می‌کند، مشخص نیست و همه چیز به وضع ذخایر ارزی کشور در آینده و نقل و انتقال پول به داخل ایران بستگی خواهد داشت.

بازار طلا دنباله‌روی دلار است

سکه دیروز نسبت به امضای ترامپ درباره برجام بی‌تفاوت بود. قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی در بازار تهران گرچه بالای دو‌میلیون تومان معامله شد اما این نرخ در مقایسه با روز قبل آن نه‌تنها افزایش نداشت بلکه اندکی کاهش را تجربه کرد. فعالان بازار طلا معتقدند علت این موضوع اتفاقا واکنش بازار جهان نسبت به اقدام ترامپ بوده است. با افزایش ارزش دلار، قیمت طلا در بازار جهان کاهشی شد و همین موضوع اندکی بر بازار طلای ایران تأثیر گذاشت. با این وجود در بازار سکه هم مانند سایر بازارها معادلات بلندمدت قیمت‌ها را شکل می‌دهند. برای تشخیص بهتر این معادله، به شرایط تحریمی دولت محمود احمدی‌نژاد نقب می‌زنیم...  محمود احمدی‌نژاد بازار طلا را با سکه ٢١٩‌هزار تومانی تحویل گرفت و پرونده آن را در دولت نهم با نوسان قیمت جزیی یعنی زیر ٢٥٠‌هزار تومان بست. در دولت دهم که تحریم‌های اقتصادی شدیدی علیه ایران وضع می‌شود، معادله به هم می‌ریزد. تا‌ سال ٨٩ که قطعنامه شورای امنیت علیه ایران صادر می‌شود، قیمت سکه طلا حداکثر تا زیر قیمت ٣٥٠‌هزار تومان پیشروی کرد و در ‌سال ٩٠ با شیب تندتر تا ٥٩٠‌هزار تومان رسید. در ‌سال ٩١ که تحریم‌ها یواش‌یواش اثر خود را نشان می‌دادند، قیمت سکه ناگهان یک‌میلیون تومان را رد کرد و صف‌های عریض و طویل برای خرید و احتکار سکه شکل گرفت. گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد که در مجموع محمود احمدی‌نژاد بازار سکه را با رشد ٩٨٢‌درصدی به حسن روحانی تحویل داد. قیمت سکه در دولت یازدهم با شیب نسبتا ملایمی رشد کرد. حسن روحانی که سکه را با قیمت یک‌میلیون و چند‌هزار تومان تحویل گرفته بود، تا پایان دولت یازدهم آن را با قیمت حداکثر یک‌میلیون و ٢٠٠‌هزار تومان تحویل داد. در دولت دوازدهم سکه با شیب تندتری پیشروی کرد و قیمت آن در‌ سال ٩٧ مرز دو‌میلیون تومان را رد کرد. این موضوع درحالی رخ داد که دولت نزدیک به ٦٠ تن از ذخایر طلای خود را با سکه حراجی به مردم تحویل داد تا قیمت‌ها را کنترل کند. حالا پس از خروج ترامپ از برجام چه اتفاقی برای بازار طلا رخ می‌دهد؟ محمد کشتی‌آرای رئیس اتحادیه طلا و جواهر ایران در این‌باره به «شهروند» می‌گوید: برجام و خروج از آن هیچ تأثیر مستقیمی بر بازار طلا ندارد اما تأثیر غیرمستقیم دارد. این به آن معناست که در بازار طلا دو فاکتور قیمت جهانی طلا و قیمت دلار موثر است و به هر نسبتی قیمت دلار در ایران رشد کند، به همان نسبت قیمت طلا را متاثر می‌کند. یعنی اگر دلار در آینده یک‌درصد رشد کند، طلا هم یک‌درصد رشد می‌کند. اگر دو‌درصد رشد قیمت دلار اتفاق بیفتد، قیمت طلا هم دو‌درصد رشد  می‌کند .

 

اعلام ترامپ مبنی بر خروج ایالات متحده آمریکا از برجام و به دنبال آن صدور دستور برای برگشت تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران بی‌تردید حوزه بانکی را بیش از هر بخش دیگری می‌تواند درگیر این تصمیم کند. بعد از اعلام مواضع رئیس جمهور آمریکا در مورد برجام، وزارت خزانه داری آمریکا نیز اعلام کرد که تحریم‌های ایران بین ۹۰ تا ۱۸۰ روز دیگر بر می‌گردد، در لیست این تحریم‌ها در کنار حوزه نفتی، هواپیما، تحریم‌های ارزی و به عبارتی بانک مرکزی قرار دارد.

از اواخر سال ۱۳۹۴ که توافق برجام اجرایی شد، زمانی بود برای پایان حدود ۱۰ سال تحریم و محدودیت‌های سختی که بر نظام بانکی ایران تحمیل شده بود. مدیران بانکی تاکید داشتند که در شرایط جدید شبکه بانکی ایران از جزیره‌ای که سال‌ها در آن مانده و قدرت تبادلات بین‌المللی خود را تا حد قابل توجهی از دست داده‌ است، خارج می‌شود. یعقوبی-مدیرکل بین‌الملل بانک مرکزی- در زمان اجرایی شدن برجام گفته بود که تحریم بانک مرکزی ایران یک استثنا بود، به گونه ای که در طول تاریخ حتی یک مورد هم نمی توان پیدا کرد که هیچ بانک مرکزی تحریم شده باشد. حتی عراق هم زمان حکومت صدام و در دوران درگیری بانک مرکزی مستقلی داشت و وارد تحریم نشد. پس محدود شدن بانک مرکزی ایران در فضای بین‌الملل دور از انصاف بود و دوره بسیار سختی را از سال ۱۳۸۶ تاکنون یعنی ۹ سال گذشته پشت سر گذاشت. بسیار ساده از ظرفیت‌های قانونی و بین‌المللی خود محروم شده بودیم که کار را بسیار سخت می کرد.

به هر حال با لغو تحریم‌ها گرچه انتظارات شبکه بانکی در طول این دو سال آنطور که تعیین شده بود برآورده نشد و بارها رئیس کل بانک مرکزی از بدعهدی آمریکا در مسیر تحقق این انتظارات گله کرد و رایزنی‌های بسیاری در این رابطه انجام شد ولی در هر حال دستاوردهایی نیز برای شبکه بانکی به همراه داشت، از برقراری سوئیفت، توسعه روابط کارگزاری بانک‌ها، قراردادهای فایناس و تامین مالی تا مذاکرات بانکی با بانک‌های اروپایی و آسیایی. البته در این بین بودند بانک‌هایی که از ورود برای مذاکره با بانک‌های ایرانی عقب‌نشینی کردند و دلیل اصلی این جریان را مدیران بانک مرکزی این هراس را ناشی از جریمه‌هاو هزینه‌های احتمالی سنگینی که ممکن بود آمریکا برای همکاری با ایران به آنها تحمیل کند، اعلام کرد. با این وجود آخرین اطلاعاتی که از روابط کارگزاری بانک‌ها در جریان اجرایی شدن برجام وجود دارد نشان می‌دهد که حدود ۸۳۵ رابطه کارگزاری با ۲۷۸ بانک خارجی برگزار شده است، در حالی که قبل از برجام تعداد روابط کارگزاری بسیار محدود بود و تنها پنج تا شش بانک حاضر به همکاری با ایران بودند. در عین حال که در طول دو سال و نیم گذشته حدود ۳۸ هزار و ۴۰۰ فقره ال سی توسط نظام بانکی ایران گشایش یافته است.

 با شرایط جدید و احتمال دوباره اعمال تحریم‌های سنگین بر نظام بانکی ایران به ویژه در مورد بانک مرکزی، این نگرانی در بین کارشناسان وجود دارد که فضای نامناسبی که پیش از اجرایی شدن برجام و لغو تحریم‌ها برای بانک‌های ایرانی جاری بود دوباره برگشته و روابط بانکی و تمامی ابعاد آن را تحت تاثیر قرار دهد و آنچه که در مدت دو سال گذشته نیز بدست آمده در هاله‌ای از ابهام قرار گیرد. این در حالی است که بانک مرکزی نظر دیگری داشته و به گونه‌ای از برنامه‌ها و سناریوهایی که برای روزهای خروج آمریکا از برجام پیش‌بینی کرده، مطمئن است. بانک مرکزی بعد از اعلام تصمیم آمریکا و تحریم‌هایی که برای برگشت آن مهلت تعیین کرده است، با صدور اطلاعیه‌ای تاکید کرده است که این بانک با پیش بینی بدعهدی های آمریکا از مدت ها پیش تمهیدات لازم را برای مقابله با نقض برجام توسط آمریکا اندیشیده و به همین منظور، مجموعه ای از تدابیر برای این منظور اتخاذ و اجرا شده است. در عین حال با اقدامات و سیاست های خود، اکنون منابع و مصارف ارزی کشور تحت اشراف و کنترل کامل قرار دارد و نظام بانکی کشور با محوریت بانک مرکزی توانایی کامل برای پاسخگویی به  تمام نیازهای ارزی کشور را دارد. این سیاست‌ها با محوریت حمایت از تولید ملی موجب کنترل جریان ورود و خروج ارز در کشور شده و بدین ترتیب، توانایی بانک مرکزی برای پاسخگویی به نیازهای ارزی کشور افزایش یافته است. همچنین بانک مرکزی به  تمام فعالان اقتصادی اطمینان داده است که نقض برجام توسط آمریکا موجب ایجاد وقفه در پاسخگویی به نیازها و تقاضاهای ارزی نخواهد شد و تامین تمام نیازها کماکان ادامه خواهد یافت. در این راستا با همکاری دولت و سایر قوا با رصد شرایط سیاسی و اقتصادی موجود، اقدامات و سیاست های متناسب را  برای حفظ و تداوم رشد و توسعه کشور اتخاذ خواهد کرد.

اما پیش‌بینی شرایط پیش‌روی بانک مرکزی و مجموعه نظام بانکی ایران در فضایی که آمریکا از برجام خارج شده، تحریم‌های گذشته را برگردانده و اروپایی‌ها نیز مدعی ماندن دربرجام و حمایت از ایران هستند، موضوعی است که در گفت‌وگو با پویا جبل عاملی-کارشناس امور بانکی- مورد بررسی قرار گرفته است.

جبل عاملی هر چند که معتقد است باید منتظر ماند و دید که شرایط ایران با اروپایی‌ها در برجام به کجا می‌رسد ولی گفت که چندان قابل پیش بینی نیست شرایط به سطحی برسد که اروپا بتواند با وجود تحریم‌های ثانویه آن سطح از روابطی که اکنون در حوزه بانکی و روابط کارگزاری با ایران دارد را ادامه دهد و فکر نمی‌کنم اروپا بتواند بدون مجوزهای لازم از آمریکا قادر باشد روابط کارگزاری بانکی و تجاری خود را با ایران ساماندهی کند. بنابراین از این منظر به دیدگاه و موضع اروپا بدبین هستم و معتقدم اروپا در حال دادن تعهدی است که اصولا قادر به اجرای آن نیست.

این کارشناس امور بانکی در رابطه با آنچه که باید در شرایط موجود در دستور کار بانک مرکزی قرار گیرد نیز توضیحاتی ارائه کرد و گفت: به نظر می‌رسد آنچه که می‌توانیم انجام دهیم عمدتا می‌تواند همانی باشد که قبل از برجام و توافق موقت  داشتیم یعنی بازکردن کانال‌هایی برای دور زدن تحریم‌ها و باز کردن دست صراف‌ها در بازار ارز تا بتوانند همان سطحی از تجارت را که می‌توانیم انجام دهیم ساماندهی کنند.

وی با اشاره به تحریم‌های ارزی اعلامی از سوی وزارت خزانه داری آمریکا علیه ایران گفت: سیاست ارزی جدیدی که بانک مرکزی در دستور کار قرار داده به گونه‌ای است که عملا خودمان در حال تحریم کردن خودمان هستیم. این در حالی است که باید به صورت غیرمتمرکز صرافی‌ها و فارغ از شفافیت‌های لازم بتوانند حساب‌ها را حفظ کرده و نقل و انتقالات را به صورت حواله انجام دهند و لازمه آن، این است که بتوان سیاست ارزی موجود را کاملا تغییر داد.

جبل عاملی یادآور شد: به هر صورت اکنون شرایط تغییر کرده است و با آن زمان که روابط  باز بود متفاوت خواهد شد. بنابراین باید سیاست‌های منطبق با آن از سوی بانک مرکزی اجرایی شود. با این حال حدود ۱۸۰ روز زمان وجود دارد و امیدوارم بتوانیم حداکثر استفاده را برده و آنچه که می‌توان را برای پیش‌برد شرایط بهتر انجام داد.

کوتاه، با ضرباهنگي تند، با همان ادعاهاي هميشگي و صريح عليه جمهوري اسلامي ايران و البته با پيامي کاملا صريح. دونالد ترامپ ديشب از پشت تريبونش در سالن مياني کاخ سفيد گفت که «آمريكا از برجام خارج مي‌شود». رئيس‌جمهوري آمريكا اين خبر را در ميانه ادعاهايي واهي عليه ايران و جمهوري اسلامي مطرح کرد و مانند نطق‌هاي پيشينش، ايران را متهم به خرابکاري در منطقه و نقض توافق و دستيابي به سلاح هسته‌اي کرد؛ ادعاهايی که علاوه بر اتهام‌زني به ايران، دال بر معيوب‌بودن توافق و تخريب تيم مذاکره‌کننده سابق هسته‌اي آمريكا نيز بود. او پشت‌بند اعلام خروج از توافق، فرمان بازگرداندن تحريم‌هاي هسته‌اي ايران را امضا کرد. اما دقايقي بعد از اعلام نظر ترامپ، فدريکا موگريني، مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا در نشست خبري کوتاه و صريح تأكيد کرد که درباره بازگرداندن تحریم‌‌ها نگرانيم و بدون آنکه آمريكا يا ايران را خطاب قرار دهد، توصيه کرد تا به تعهدات‌شان متعهد بمانند.  اما در تهران، حسن روحاني از ادامه‌يافتن برجام بدون آمريكا و فرصت چند‌هفته‌اي براي بررسي وضعيت خبر داد.

برجام در صدر اخبار

پنج روز پيش‌‌تر؛ با 24 ساعت حضور در صدر اخبار جهان. دونالد ترامپ قرار بود شنبه يعني 12 مي ‌(22 ارديبهشت) تصميمش را درباره برجام اعلام کند؛ تصميمي که کار را يکسره کرد، خروج آمريكا از برجام؛ اما دونالد ترامپ زمان نيمه‌مرده ظهر شنبه را به ظهر سه‌شنبه به وقت واشنگتن منتقل کرد تا پايان هفته خودش و تصميمش در صدر اخبار باقي بمانند.او شب گذشته به وقت تهران با استناد به اسناد بي‌پايه‌اي که بنيامين نتانیاهو هفته پيش، رو کرده، مدعي شد که «در سال‌هاي گذشته دولت‌هاي قبلي وارد توافقی هسته‌اي با ايران شدند؛ با عنوان برجام. روي کاغذ اين توافق قرار بود از آمريكا و متحدان ما در برابر يک جنون هسته‌اي از طرف ايران حفاظت کند. سلاحي که فقط باعث به‌خطرافتادن ايران و دنيا مي‌شد؛ اما اين توافق کمک کرد به ايران که هسته‌اي شود و به آستانه هسته‌اي‌شدن برسد. هفته گذشته اسرائيل اسنادی اطلاعاتي را منتشر کرد که قاطعانه نشان داد که حکومت ايران در سال‌هاي گذشته به دنبال سلاح هسته‌اي بوده؛ بنابراين اين توافق هرگز نبايد منعقد مي‌شد و باعث ايجاد صلح نشد و هرگز هم نمي‌توانست بشود». ترامپ با بيان اينکه بودجه نظامي ايران بعد از برجام 40 درصد افزايش يافته است، ادعا کرد: در‌حالي‌که اقتصاد ايران در شرايط خيلي بد است، پول‌ها صرف سلاح‌هايي شده است تا از تروريسم حمايت کند و هرج‌ومرج در منطقه ايجاد کند.او همه ادعاهايش را با محور حمايت ايران از تروريسم و نفوذ در منطقه همراه کرد و مدعي شد «ايران مشغول صادرکردن سلاح‌هاي خود به گروه‌هاي تروريستي و مجهزکردن آنهاست». او همچنين مدعي شد که «ايران در سال‌هاي گذشته سفارتخانه‌هاي آمريكا را در نقاط مختلف جهان مورد حمله قرار داده،‌ به تأسيسات نظامي حمله کرده و صدها خدمه نظامي ما را ربوده و شکنجه کرده است». او مدعي شد که ايران همه اين اقدامات را با پول‌هايي که بعد از توافق هسته‌اي و لغو تحريم‌ها به دست آورده، انجام داده است.دونالد ترامپ اعلام کرد «من اعلام مي‌کنم که ايالات متحده آمريكا از برجام خارج مي‌شود و در چند روز آينده با صدور يک فرمان اجرائي، شديدترين تحريم‌هاي هسته‌اي و اقتصادي را عليه ايران باز‌مي‌گردانم. هر کشوري که به ايران کمک کند، نيز مي‌تواند تحت تحريم‌ قرار گيرد. آمريكا را هيچ کشوري نمي‌تواند گروگان بگيرد... . ما اجازه نخواهيم داد حکومتي که شعار مرگ بر آمريكا مي‌دهد، به سلاح هسته‌اي دست پيدا کند. اقدام امروز ما پيام مهمي دارد، ‌اينکه آمريكا تهديدهاي توخالي نمي‌دهد و وقتي وعده‌اي را مطرح مي‌کند، به آن عمل مي‌کند». ترامپ به سفر وزير خارجه آمريكا در همين زمان به کره‌شمالي براي آماده‌کردن امکان مذاکره با رهبر اين کشور اشاره کرد و خطاب به ملت ايران گفت: «مردم آمريكا در کنار شما هستند. رهبران ايران مي‌گويند که درباره يک توافق جديد مذاکره نمي‌کنند، عيبي ندارد، بگذاريد بگويند؛ ولي واقعيت اين است که آنها به دنبال اين خواهند بود که يک توافق پايدار را منعقد کنند و هر وقت آنها بخواهند اين کار را بکنند، ما آمادگي داريم که اين کار را انجام دهيم».

تحریم‌های بازگشته

وزارت خزانه‌داری آمریکا ساعتی بعد از امضای فرمان ترامپ اعلام کرد: دفتر کنترل اموال خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (ofac) فورا اقدامات لازم را برای انجام تصمیم رئیس‌جمهور عملی خواهد کرد. تحریم‌ها در دو دوره 90 و 180‌روزه اعمال خواهد شد. این شامل اختیارات ما درباره تحریم‌های اولیه و ثانویه می‌شود.استیو منوچین، وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز در‌این‌باره گفت: آمریکا دسترسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به حمایت از آنچه را اقدامات بدخواهانه ایران که از بزرگ‌ترین حامیان تروریسم محسوب می‌شود و نیز استفاده از موشک‌های بالستیک علیه متحدان ما، حمایت از رژیم بشار اسد در سوریه، نقض حقوق بشر علیه مردم خود و سوءاستفاده از سیستم مالی بین‌المللی خواند، مسدود خواهد کرد.

اتحاديه اروپا به تعهدات خود پايبند است

اما فدريکا موگريني سخنانش نشان از يک انشقاق جدي داشت؛ دوري اروپا از سياست‌هاي آمريكا. او خطاب به مردم و مسؤلان ايران گفت: «اجازه ندهيد هيچ‌کس توافق هسته‌اي را از بين ببرد؛ چرا‌که اين توافق از بزرگ‌ترين دستاوردهاي ديپلماسي بوده و ما آن را با هم ساختيم». «اتحاديه اروپا بارها اعلام کرده است که برداشتن تحريم‌ها نتايج مثبتي روي روابط تجاري ايران و اتحاديه اروپا و همچنين اقتصاد مردم ايران داشته است. ما همچنان متعهد هستيم اين وضعيت ادامه پيدا کند. اجازه دهيد نگراني خودم را از اجراي تحريم‌هاي جديد از سوي آمريكا اعلام کنم و بگويم که اين مسئله را با همکاران خود بررسي خواهيم کرد. در‌عين‌حال اتحاديه اروپا بر‌اساس مصالح و امنيت خود عمل مي‌کند». موگريني تأكيد کرد:‌ ما متعهد و مصمم به حفظ اين توافق هستيم و اين کار را براي امنيت جمعي خود انجام مي‌دهيم. اين توافق نشان داد راه‌حل‌ها وقتي ممکن باشد، مي‌توانيم از طريق گفت‌وگو و مذاکره به آن دست يابيم و اينکه احترام، زبان جهان‌شمول است. اتحاديه اروپا به تعهدات خود پايبند است.

او افزود: اجازه ندهید که هیچ‌کس توافق را از بین ببرد. ما این توافق را با هم ساختیم. با عزم و ارائه می‌توانیم به یک راه‌حل برسیم. توافق هسته‌ای متعلق به همه ماست و حاصل 12سال مذاکره است. به تعهدات خودتان پایبند باشید و ما در کنار شما و بقیه جامعه بین‌الملل از توافق حمایت خواهیم کرد.

1+5 بدون يک

رئيس‌جمهوري کشورمان گفت: امشب ثابت شد که ايران همواره به تعهدات خود پايبند است؛ اما آمريكا به آن پايبندي ندارد.

حسن روحاني که اندکي بعد از ترامپ و موگريني از دفترش در تهران سخن مي‌گفت، با تأكيد بر اينکه برجام توافق بين‌المللي ايران و آمريكا نبوده که آمريكا بخواهد از اين توافق خارج مي‌شود، افزود: برجام يک توافق چندجانبه و بين‌المللي بوده؛ برجام توافقي است که مورد تأييد شوراي امنيت سازمان ملل و قطع‌نامه ۲۲۳۱ قرار گرفته است، بنابراين آمريكا رسما امشب اعلام کرد که به تعهدات بين‌المللي توجهي ندارد.

روحاني تأكيد کرد: از اين لحظه توافق برجام ميان ايران و پنج کشور است؛ از اين لحظه 1+5، يک را از دست داده است و در اين شرايط ما بايد منتظر آن باشيم که شش کشور بزرگ جهاني نسبت به اين توافق چگونه عمل خواهند کرد.

رئيس‌جمهوري با بيان اينکه ما در چند هفته آينده ضمن مذاکره با کشورهاي اروپايي، روسيه و چين، رايزني‌ها و هماهنگي‌هاي لازم را انجام مي‌دهيم، گفت: اگر در پايان اين مدت کوتاه به اين نتيجه برسيم که با همکاري پنج کشور عضو برجام مي‌توانيم به هر آنچه که منافع ملت ايران بوده برسيم، علي‌رغم حرف‌هاي بي‌نزاکت امشب ترامپ، برجام پايدار خواهد ماند و ما مي‌توانيم به سمت ثبات در منطقه قدم‌هاي خود را برداريم ولي اگر ديديم که چنين نيست من در گفت‌وگويي با مردم کشورمان ايران موضع‌مان را به اطلاع آنان خواهم رساند.

رئيس‌جمهوري کشورمان با بيان اينکه با برجام بدون آمريكا هم مردم ما شاهد خواهند بود که ارز کشور تأمين مي‌شود و کالاهاي مورد نياز نيز به دست آنان مي‌رسد، اضافه کرد: مردم ما هيچ‌ نگراني‌اي نداشته باشند. امشب ملت ما مصمم‌تر و متحدتر از گذشته است و کار ترامپ نيز يک جنگ رواني و يک فشار اقتصادي بود که نخواهيم گذاشت که او در اين موضوع موفق شود. روحاني با تأكيد بر اينکه به سازمان انرژي اتمي دستور داده است که در صورت نياز غني‌سازي صنعتي را بدون محدوديت آغاز کند، گفت: ما براي اجرائي‌کردن اين تصميم چند هفته صبر مي‌کنيم و با کشورهايي که پاي برجام را امضا کرده‌اند و به آن وفادار مانده‌اند، مذاکره مي‌کنيم و در اين مذاکره همه چيز بر مبناي منافع ملي ماست، اگر تضمين شود به ماندن در برجام ادامه خواهيم داد ولي اگر برجام تنها سندي شود که منافع ملي ايران در آن لحاظ نشده باشد، آن وقت راه و تصميم ما روشن خواهد بود.

روحاني در پايان گفت: مردم ما مشکلاتي در زندگي فردا، هفته بعد، امسال و سال‌هاي آينده به حول قوه الهي احساس نخواهند کرد و من امشب از يک سو ناراحت هستم که مردم آمريكا که مردم بزرگي هستند، گرفتار زعامت کسي شده‌اند که حيثيت آنها را زير سؤال برده است و از سويي خوشحال هستم که يک موجود مزاحم از برجام خارج شده است.

 

انگلیس، فرانسه و آلمان تحریم‌های جدیدی را علیه ایران پیشنهاد کرده‌اند

خبرگزاری رویترز گزارش داد که سه کشور اروپایی، در تلاشی برای جلوگیری از خروج واشنگتن از برجام، تحریم‌های جدیدی را علیه ایران پیشنهاد کرده‌اند. به نقل از ایسنا، بنا بر سندی محرمانه که در اختیار رویترز قرار گرفته است، سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان، تحریم‌های جدیدی را علیه ایران به بهانه‌ی برنامه موشکی ایران و نقش تهران در سوریه برای قانع کردن ترامپ به ماندن در برجام، پیشنهاد کرده‌اند. دو مقام آگاه در این‌باره به رویترز گفته‌اند که، نمونه‌ای از این سند، روز جمعه (۲۵ اسفند) در اختیار ۲۸ کشور اروپایی قرار گرفته است؛ چراکه تصویب این تحریم‌ها به حمایت همه‌ی کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیاز دارد. به گزارش رویترز، این پیشنهاد بخشی از راهبرد اروپا برای جلوگیری از فروپاشی برجام به دست ترامپ است. گفته می‌شود که ترامپ در ماه می، آمریکا را از برجام خارج خواهد کرد

در آخرین روزهای سال، دومین قرارداد پسابرجامی صنعت نفت کشور به امضا رسید و روس‌ها به‌طور رسمی وارد آن شدند. قراردادی بر اساس مدل جدید که هدف از امضای آن توسعه میدان‌های مشترک آبان و پایدار غرب است. این قرارداد میان شرکت ملی نفت ایران، شرکت زاروبژنفت روسیه و دانا انرژی منعقد شده. به این ترتیب شرکت زاروبژنفت روسیه، بعد از توتال فرانسه دومین سرمایه‌گذار پسابرجامی بخش بالادست صنعت نفت است. سال گذشته در چنین روزهایی قرارداد توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی با توتال فرانسه بسته شد.سهم مشارکت شرکت روسی در این همکاری ۸۰ درصد و سهم شریک ایرانی ۲۰ درصد است. حداکثر مدت قرارداد هم ۱۰ سال و با توافق طرفین قابل تمدید است تا در نهایت ایران به تولید حداکثر ۴۸ هزار بشکه در روز و تولید تجمعی اضافی حدود ۶۷ میلیون بشکه طی ۱۰سال آینده دست یابد.

برآورد هزینه‌های سرمایه‌ای طرح توسعه میدان‌های آبان و پایدار غرب معادل ۶۷۴ میلیون دلار امریکا (شامل هزینه‌های مستقیم سرمایه‌ای و هزینه تعمیر و جایگزینی‌ پمپ‌های درون‌چاهی) است و هزینه‌های غیرمستقیم معادل ۶۸ میلیون دلار تخمین زده شده است.

اما نکته مهم این است که روس‌ها دو میدان مشترک ایران را با استفاده از تکنولوژی‌های روز توسعه خواهند داد. میادینی که مخزن آنها میان ایران و عراق مشترک است. کشوری که مهم‌ترین شریک همسایه‌ای است و 28 میدان مشترک نفتی با ایران دارد.

البته انتخاب روس‌ها برای این دو میدان تصادفی نبوده و روس‌ها در میان دیگر متقاضیان این میادین توانسته‌اند پیشنهاد قانع کننده تری را به شرکت ملی نفت بدهند. برای مثال شرکت ملی نفت ایران و اواموی اتریش هم چندی پیش با هدف مطالعه میدان پایدار غرب تفاهمنامه‌ای امضا کرده بودند.اهم شرح کار نهایی شده در قرارداد حاضر شامل انجام مطالعات مهندسی، تعمیر و مجهز کردن چاه‌ها به پمپ‌های درون چاهی، بازسازی، تعمیر و نوسازی تأسیسات موجود، نصب تفکیک‌گر، نصب جریان‌سنج چند فازی، تبدیل یک حلقه چاه تولیدی به چاه تزریق پساب و... در فاز نخست و خرید و نصب واحد انتقال نفت و گاز و آب، حفاری ۸ حلقه چاه توصیفی/تولیدی، خرید و نصب پمپ‌های درون چاهی، نصب و راه اندازی تفکیک‌گر دائم، انجام لرزه نگاری سه بعدی، حفاری کنار گذر و... در فاز دوم برای مجموع هر دو میدان است.

در حال حاضر تولید نفت خام ایران از میدان مشترک پایدار غرب بیش از ۳۰ هزار بشکه  در روز است. سهم کشورمان از این میدان که با میدان جبل الفوقی عراق مشترک است، تنها ۱۱ درصد است و ۸۹ درصد این میدان در طرف عراقی قرار دارد.این میدان در ۱۵۰ کیلومتری شمال غرب اهواز و شمال میدان پایدار واقع شده و در سال ۱۳۵۹ با حفر اولین چاه کشف شده است. نفت این میدان از نوع سنگین است و فشار طبیعی مخزن آن پاسخگوی فشار لازم برای استخراج نفت نیست. از این رو استفاده از تلمبه بر سر چاه اجتناب ناپذیر است. این میدان در مجاورت میدان فکه کشور عراق قرار دارد. نفت تولیدی چاه‌های میدان پایدار غرب به وسیله پمپ‌های چندفازی این مرکز از طریق دو خط لوله هشت و ۱۰ اینچی به واحد بهره‌برداری چشمه خوش ارسال می‌شود.

اهمیت افزایش ضریب بازیافت نفت خام از مخزن این میدان یکی از دلایل موافقت ایران با حضور روس‌ها در این بخش است. در این رابطه سرگئی کودریاشف، مدیرعامل شرکت زاروبژنفت روسیه در مراسم امضای تفاهمنامه اعلام کرده بود: راهبرد زاروبژنفت این است که با هدف دستیابی به نتایج مطلوبتر، برای هر مخزن و هر چاه متناسب با ویژگیهای آن، رفتار منحصر بهفردی را تعریف می‌کند. به گفته کودریاشف، این شرکت با حدود نیم قرن سابقه، فعالیتهای گستردهای در عرصه بینالمللی دارد و بهویژه سالهای زیادی در حوزه بالادستی صنعت نفت ویتنام فعالیت کرده است.

همچنین حفر نخستین چاه اکتشافی در میدان نفتی آبان (مشترک با عراق) در سال ۱۳۸۶ به منظور ارزیابی پتانسیل هیدروکربوری لایه‌های نفتی بنگستان آغاز و با حفر چاهی تا عمق چهار هزار و ۴۶۰ متر، ۳/۱۵۰ میلیون بشکه نفت درجا کشف شد. واحد بهره‌برداری چشمه خوش واقع در ٥٢ کیلومتری شهرستان دهلران از ظرفیت اسمی ۱۸۱ هزار بشکه در روز برخوردار بوده که نفت تولیدی میدان‌های آبان، چشمه خوش، پایدار، پایدار غرب و دالپری را فرآورش و به وسیله دو خط لوله ۱۸ و ۲۰ اینچ به طول ۱۵۳ کیلومتر به واحد بهره‌برداری شماره ۳ اهواز و تلمبه خانه شهید چمران ارسال می‌کند. تولید نفت فعلی این دو میدان در مجموع ۳۶ هزار بشکه در روز است. با اجرای طرح توسعه این دو میدان، نه تنها شاهد افزایش تولید نفت خام خواهیم بود بلکه زمینه‌های اشتغال فنی گسترده در ناحیه مربوطه در استان ایلام ایجاد شده و بویژه کارگاه‌های تعمیر و بازسازی پمپ‌های ESP برای نخستین بار در این منطقه ایجاد می‌شود. همچنین انتظار می‌رود شرکت زاروبژنفت تکنولوژی خود را در زمینه افزایش بازیافت در این میدان‌ها پیاده‌سازی کرده و طرف‌های ایرانی نیز با این تکنولوژی و کاربرد آن آشنایی پیدا کنند و آموزش‌های لازم را ببینند. قراردادی بر اساس مدل جدید که هدف از امضای آن توسعه میدان‌های مشترک آبان و پایدار غرب است

شرکت زاروبژنفت روسیه، بعد از توتال فرانسه دومین سرمایه‌گذار پسابرجامی بخش بالادست صنعت نفت است

سهم مشارکت شرکت روسی در این همکاری ۸۰ درصد و سهم شریک ایرانی ۲۰ درصد است. حداکثر مدت قرارداد هم ۱۰ سال و با توافق طرفین قابل تمدید است

برآورد هزینه‌های سرمایه‌ای طرح توسعه میدان‌های آبان و پایدار غرب معادل ۶۷۴ میلیون دلار امریکا (شامل هزینه‌های مستقیم سرمایه‌ای و هزینه تعمیر و جایگزینی‌ پمپ‌های درون‌چاهی) است و هزینه‌های غیرمستقیم معادل ۶۸ میلیون دلار تخمین زده شده است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از جوان آنلاین  محمدجواد ظریف در حاشیه نشست کنفرانس امنیتی مونیخ با جان کری همتای سابق خود در دولت اوباما ملاقات کرده‌، ملاقاتی که در آن کری از او خواسته نه برجام را ر‌‌‌ها کند نه اینکه این توافق را نقض کند. 

جان کری که بعد از مذاکرات منجر به توافق هسته‌ای گفته بود: «جواد یک مذاکره‌کننده سرسخت و پرتوان و در تمام مدت یک وطن‌پرست است که به سختی برای منافع کشورش جنگید‌» در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ محرمانه با محمدجواد ظریف ملاقات کرده ولی حالا  نیویورکر خبر ملاقات این دو را که در هفته قبل برگزار شده منتشر کرده است. ظاهراً این دومین ملاقات ظریف با کری بعد از روی کار آمدن دولت ترامپ است، دو زوجی که ظاهراً نگران از بین رفتن دو سال تلاش دیپلماتیک‌شان به دست دولت جدید امریکا هستند. 

نیویورکر نوشته که کری خصوصی به ظریف توصیه کرده که ایران نه توافق هسته‌ای را ر‌‌‌ها کند و نه اینکه آن را نقض کند ولی اینکه واکنش ظریف به توصیه کری چه بوده، مشخص نیست. 

به نوشته نیویورکر، این زوج عجیب دیپلماتیک در خلال دو سال مذاکرات پر تب و تاب بر سر توافق هسته‌ای ایران به صورت علنی و به دفعات و بیش از هر مقام دیگری از سایر کشور‌‌‌ها با یکدیگر دیدار می‌کردند. این در حالی است که طی هفته‌های اخیر هشدار‌های ایران درباره خروج از برجام بیشتر شده است. 

ظریف در گفت‌وگو با اسپوتنیک گفته بود که ایران انتخاب‌های متعددی در صورت خروج امریکا از برجام دارد و عراقچی هم در لندن گفته بود ایران در توافقی که فایده‌ای برایش نداشته باشد، نخواهد ماند.

 آخرین هشدار را دیروز مهدی سنایی سفیر ایران در روسیه صادر کرد و گفت که تهران همواره به بدعهدی‌های غرب واقف بوده و خود را برای خروج امریکا از توافق هسته‌ای برجام آماده کرده است. نیویورکر با اشاره به دیدار کری و ظریف گفته که دیدار این دو در مونیخ که با حضور افراد دیگری که در توافق دخیل بودند، برگزار شد، احتمالاً منجر به بروز واکنش‌‌‌‌هایی هم در واشنگتن و هم در تهران خواهد شد. 

نیویورکر می‌گوید که بعد از توافق هسته‌ای، پوتین نگران بود که روابط ایران و امریکا بهبود پیدا کند. او می‌خواست از این اتفاق جلوگیری کند که این حادثه با درگیری‌های سوریه همزمان شد. همه چیز تغییر کرد. روس‌‌‌ها امروز مهم‌‌ترین و قدرتمند‌‌‌ترین متحد ایران هستند.

درباره چاپ و نشر

چاپ و نشر ،پرتیراژترین نشریه چاپ کشور

منوی اصلی