احمد دولت آبادی گفت: بحران کاغذ واقعا کمرشکن شده است و ناشران فعلا کتاب منتشر نمی‌کنند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران بحران کاغذ کمرشکن شده است احمد دولت آبادی مدیر مسئول انتشارات نگارتابان در خصوص کتاب جدید این انتشاراتی گفت: داستانی نسبتا بلند از ندا صفارزاده را با عنوان «نیلوفر» در انتشارات نگارتابان منتشر می کنیم.

وی با بیان اینکه این کتاب داستانی تخیلی است،افزود: با وجود اینکه داستان خیلی بلندی نیست اما کشش داستانی دارد و اگر معضل کاغذ برطرف شود طی دو سه هفته آینده کتاب را منتشر می کنم.فعلا ناشران برای انتشار کتاب  به دلیل وضعیت بازار دست نگه داشتند.

دولت آبادی ادامه داد:من فعلا برای گرفتن مجوز انتشار کتاب اقدام می کنم و با شرایط کنونی قیمت کاغذ فعلا دست نگه داشته ام تا کاغذ سهمیه ای به من هم برسد حتی اگر به من کاغذ سهمیه ای بدهند نمی دانم برای انتشار کتاب جدیدم از آن استفاده کنم یا برای کتاب های مورد عرضه در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران استفاده کنم.

وی افزود: امیدوارم معضل کاغذ برطرف شود تا وضعیت ناشران تغییر کند بسیاری از ناشران نگران انتشار کتاب برای نمایشگاه بین المللی کتاب تهران هستند.باوجود اینکه مسئولان به ناشران وعده دادند نگرانی بابت انتشار کتاب برای نمایشگاه بین المللی کتاب تهران نداشته باشند اما این نگرانی در بین ناشران وجود دارد چرا که نمی دانند چه میزان کتاب منتشر کنند و اینکه مردم می توانند کتاب گران تهیه کنند یا نه.

دولت آبادی ادامه داد:شنیدم قیمت کاغذ از مرز بندی  ۴۰۰ هزار تومان هم گذشته است حتی اگر قیمت کاغذ کاهش پیدا کند و به بندی سیصد هزار تومان هم برسد باز هم قیمت بالاست و مردم توان خرید ندارند. نمی‌دانم مسئولان چه تدابیری برای وضعیت کنونی نشر اندیشیده اند.

مدیر مسئول انتشارات نگار تابان با اشاره به پیش بینی خود برای بازار نشر اظهار داشت: با توجه به شرایطی که در بازار نشر وجود دارد آینده خوبی را برای این صنعت پیش بینی نمی کنم و اوضاع بدتر از این هم خواهد شد.

وی با بیان اینکه نمی دانم با پیدا شدن سلطان کاغذ یا سلطان زینک،چه اتفاقی رقم می خورد،گفت:هم اکنون بحران کاغذ واقعا کمرشکن شده است.

دولت آبادی ادامه داد: هرچه به روزهای برگزاری نمایشگاه بین المللی کتاب تهران در اردیبهشت ماه سال آینده نزدیک می شویم. روز به روز خودمان را در وضعیت بد نشر غرق تر از گذشته می بینیم. از یک طرف با گرانی کاغذ مواجه هستیم که هم پای قیمت کاغذ قیمت دیگر محصولات هم در بازار نشر افزایش یافته است از طرف دیگر مردم نمی توانند کتاب گران بخرند و برای خرید کتاب با مشکل مواجه می شوند.

 

این روزها بحران کاغذ یقه بسیاری از ناشران را گرفته و اگر وضع به همین منوال ادامه پیدا کند، خیلی از آنها در آینده‌ای نزدیک ورشکسته خواهند شد.

از سوی دیگر، افزایش قیمت این محصول در بازار به گران‌شدن بهای بسیاری از کالاهای مصرفی از قبیل اجناس بسته‌بندی شده، کتاب، روزنامه، محصولات سلولزی و... انجامیده و بنابراین باید گفت این بحران بیش از هر زمان دیگری در کشور جدی شده است. بحران کاغذ که نه‌تنها به کمیاب‌شدن این محصول در بازار منجر شد، بلکه مطبوعات چاپی کشور را نیز با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو ساخت، از اواسط پاییز ۹۶ به نگرانی‌هایی در جامعه دامن زد که البته بعد از یکسری اقدامات تا حدودی اوضاع بازار آرام گرفت تا اینکه به‌دنبال التهابات ارزی نیمه اول امسال دوباره جان تازه‌ای گرفته و حال بار دیگر بازار کاغذ با بحرانی جدی دست‌وپنجه نرم می‌کند

به گزارش چاپ ونشر به نقل از آرمان، گفتنی است این موضوع با واکنش‌های زیادی از سوی جامعه فرهنگی کشور روبه‌رو شد؛ سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد نیز به این اخبار واکنش نشان داد و در یک پیام توئیتری نوشت: «کاغذ در لیست کالاهای اساسی چون مواد غذایی و دارویی قرار گرفت و از تفاوت ارزی، که دولت تامین می‌کند، برخوردار خواهد بود. برای ناشران، نویسندگان و اصحاب مطبوعات، خبر خوشایندی است که دولت نیاز فرهنگی را همچون غذا و دارو برای کشور مهم و اساسی می‌داند.» اما چندی بعد، محمد تقی خوشبین واردکننده کاغذ در گفت‌وگویی با یکی از خبرگزاری‌های رسمی کشور ضمن اعلام افزایش ۴۰۰ تومانی کاغذ، اظهار داشت که «نوسانات ارز باعث افزایش قیمت فروش کاغذ از ۳۵۷۰ به ۳۹۶۰ تومان شد. دولت می‌تواند با پرداخت مابه‌التفاوت قیمت افزایش‌یافته به نشریاتی که توان مواجهه با این افزایش قیمت را ندارند، کمک کند.» با این حال، به‌نظر می‌رسد افزایش قیمت در بازار کاغذ همچنان ادامه دارد و در روزهای گذشته هم شدت بیشتری گرفته است. اخبار منتشر شده نشان می‌دهد که نرخ کاغذ که در ماه‌های گذشته به ۲۰۰ هزار تومان رسیده بود، در کمتر از دو ماه به نرخ ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان و روز گذشته به ۴۱۰ هزار تومان برای هر بند رسید. فعالان این حوزه، ناتوانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نظم‌بخشی و ساماندهی بازار کاغذ و البته اقدامات بانک مرکزی را مسبب اصلی این تغییر و تحولات قیمتی می‌دانند.

سید‌عباس صالحی وزیر فرهنگ وارشاد اسلامی یکم آذرماه در حاشیه روز کتابگردی به وضعیت این روزهای بازار کاغذ در کشور اشاره داشت و در این‌باره اظهار داشت که «با توجه به تجربه‌هایی که از دوره قبل داشتیم می‌خواستیم وارد توزیع کاغذ نشویم، زیرا ورود دولت حواشی داشته است اما شهریورماه امسال به‌نظر آمد باید در این زمینه دخالت‌هایی داشته باشیم. بنابراین کارگروه کاغذ تاسیس شد؛ تلاش کردیم در این کارگروه هم عناصر دولتی حضور داشته باشند هم صنوف و مجموعه‌های منتفع از کاغذ. دبیرخانه کارگروه نیز در وزارت ارشاد است. این کارگروه به‌تازگی کار خود را آغاز کرده است. تاکید ما برای اینکه مجموعه‌های مختلف در این کارگروه حاضر باشند کاهش احتمال رانت‌خواری و توزیع غیر موجه کاغذ بود و اینکه تصمیم‌های این کارگروه شفاف باشد.» او همچنین اضافه کرد که «وزارت فرهنگ و ارشاد ابتدا می‌خواست کاغذ جزئی از کالاهای اساسی باشد و سپس ساختار درست با مشارکت مجموعه‌های مختلف و شفافیت حداکثری را در زمینه ورود و توزیع کاغذ داشته باشد و نظارت به‌صورت همگانی باشد. من نمی‌گویم مشکلی در زمینه کاغذ نداریم اما از بحران خارج شدیم و تلاش می‌کنیم این موضوع را کنترل کنیم و مشکلات را به حداقل برسانیم.» با اینکه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خبر داده که از بحران کاغذ خارج شدیم، ناشران نگران ورشکستگی‌های گسترده در این حوزه هستند. چراکه آنها در ارزیابی وضعیت نشر کشور به چند چالش اساسی اشاره می‌کنند؛ چالش توزیع، بیشتر شدن تعداد ناشران نسبت به تعداد کتابفروش‌ها که این نبود تناسب مشکلاتی را در زمینه عرضه به‌وجود آورده است و چالش سوم که به بحران کاغذ و افزایش دستمزد چاپ، فیلم، زینک و مسائل مرتبط با آن مربوط می‌شود که به بالا رفتن هزینه‌ها دامن‌زده است.

 

 دغدغه فعالان صنعت کاغذ

بحران کاغذ بعد از اقداماتی که در این حوزه صورت گرفت تا حدودی آرام گرفت تا اینکه بعد از نوسانات ارزی دوباره تشدید شد. کارشناسان دلایل مختلفی را در افزایش قیمت کاغذ دخیل می‌دادند؛ آنها به روند صعودی قیمت جهانی خمیر کاغذ و پالپ و در ضمن افزایش نرخ ارز و سایر هزینه‌ها از جمله هزینه حمل و... اشاره می‌کنند که این صنعت را تحت تاثیر قرار داده است. همچنین حذف ارز دولتی و اینکه ارز نیمایی هم به‌راحتی در اختیار فعالان این صنعت برای واردات مواد اولیه قرار نمی‌گیرد از دیگر دلایلی است که موجبات افزایش قیمت کاغذ را فراهم کرده است. گفتنی است کاغذ بسته‌بندی در مقطعی از سالجاری جهشی در حدود 300 درصد را تجربه کرد که با وجود اینکه کمی تعدیل شده، باز افزایش دو برابری نسبت به آغاز سال پیدا کرده است. فعالان صنعت کاغذ، محدودیت دسترسی به ارز دولتی را از جمله اصلی‌ترین دغدغه خود می‌دانند و معتقدند با وجود محدودیت‌های ناشی از اعمال تحریم‌ها، تامین ارز برای این صنعت دشوار شده است.

 

 بازار افسارگسیخته

روز گذشته خبرگزاری‌های رسمی کشور از افسارگسیختگی بازار کاغذ خبر دادند که براین اساس قیمت هر بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی در بازار آزاد به ۴۱۰ هزارتومان رسید. افزون بر این، کاغذ گلاسه براق نیز کیلویی ۲۳ هزارتومان در بازار دیروز به فروش رفت. از آنجایی که صنایع زیادی به این محصول وابسته هستند، این روزها شاهد افزایش قیمت کالاهای مصرفی دیگری همچون اجناس بسته‌بندی شده، انواع کتاب و روزنامه، محصولات سلولزی و بهداشتی و... در بازار هستیم. کارشناسان دو دلیل عمده را برای افزایش قیمت روزهای گذشته عنوان می‌کنند؛ ناتوانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگری اقدامات بانک مرکزی. واردکنندگان می‌گویند برای واردات کاغذ ارز اختصاص داده نمی‌شود یا اینکه ارز‌های دیگر غیر از یورو در اختیار آنها قرار می‌گیرد.

 

 راهکارهای حمایتی

کارشناسان بر این باورند که پیش‌بینی آنچه که قرار است در صنعت کاغذ کشور رخ دهد، باتوجه به شرایط فعلی اقتصاد کشور امکانپذیر نیست و نمی‌توان چشم‌انداز روشنی را برای این حوزه متصور شد. اما اگر حمایت‌هایی در این زمینه از سوی دولت صورت گیرد قطعا ظرفیت رشد و توسعه این صنعت بسیار بالاست. در همین راستا، تامین ارز مورد نیاز، تسهیل در واردات، فعالیت بیشتر واردکنندگان در حوزه کاغذ، نظارت جدی بر بازار و استفاده از عوامل بازدارنده در مورد افزایش‌های غیرواقعی تا حدودی می‌توانند آبی بر آتش بحران کاغذ در کشور باشند.

 

 به گزارش چاپ ونشر به نقل از(ایبنا)، نصرالله حدادی: بحران کاغذ «بدجوری یقه ناشران را گرفته است» و در آستانه برپایی نمایشگاه بین‌المللی کتاب، چنانچه در این زمینه، گشایشی نشود، به یقین آثار تازه کمتری به نمایشگاه راه می‌یابند و تأثیر مستقیم آن را در قدم استقبال مردم و افت فروش عموم ناشران شاهد خواهیم بود و مسأله جایگزین کردن کتاب‌های موجود نیز یکی از دغدغه‌های آنان خواهد بود و تورم و گرانی هر ساله، که با آمدن نوروز و سالِ نو، سروکله‌اش پیدا می‌شود، مزید بر علت خواهد شد و تغییر قیمت کتاب‌های موجود را لاجرم رقم خواهد زد و از آنجا که بسیاری از ناشران، با رعایت قیمت‌گذاری اولیه، کلیه شمارگان کتاب‌هایشان را به فروش می‌رسانند، در نتیجه، با جمع سرمایه و سود حاصله نیز نمی‌توانند خلاء کتاب‌های فروش رفته را جبران نمایند و ضرری دوسویه را تحمل خواهند کرد. مگر این‌که با تغییر قیمت کتاب، جلوی این کار را بگیرند و با توجه به قدرتِ خرید مردم، سوی دیگر جامعه، که هدف اصلی ناشران هستند، زیان خواهند دید.

گویا مشکل عدم وجود کاغذ، جنبه بین‌المللی داشته و در پهنه گیتی نیز با افزایش قیمت و کمبود مواجه شده و همین امر، با توجه به نوسانات نرخ ارزش و کاهش ارزش پول ملی، نمود دو چندانی در کشور ما پیدا کرده و تعدادی «ابن‌الوقت» و فرصت‌طلب، از آبِ گل‌آلود، ماهی که خیر، بلکه دسته‌های چندصدهزار دلاری صید کرده، و برخی از آن‌ها، «فلنگ را بسته» و به دیار از ما بهتران گریخته‌اند و تنی چند نیز دستگیر شده و با عناوین «سلطان کاغذ» و امثالهم، در حال حاضر «آب خنک می‌خورند» و نه آن فرار و نه این حبس و بند برای ناشران «تنبان‌ نشده» و کتابی را نمی‌توانند بر روی کاغذهای خیالی، به چاپ رسانند و سرِ قیمت صعودی کاغذ، از همین امر نشأت گرفته است.

کاغذ توزیع شده در میان ناشران «کفاف کی دهد این باده‌ها به مستی ما» است و به یقین نمی‌تواند رفع حاجت کرده و اگر ناشران، چشم‌اندازی را برای خود، متصور باشند، همانا نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران است و بس و رکود هر ساله بازار کتاب در تابستان ـ بخصوص که با ماه مبارک رمضان نیز آغاز می‌شود ـ وضعیتی را رقم خواهد زد که بسیاری از دوستان ناشر «عطای کار را به لقایش ببخشند» و کُمیت نشر لنگ‌تر از گذشته، به کار نیم‌بندش ادامه بدهد و آیا جان به سر منزل مقصود برساند، یا خیر، خدا عالِم است؟!

از قدیم‌الایام گفته‌اند «نه بزن، نه بُکُش» فقط «آبش نده و نانش نده، خودش می‌میرد» و به این ترتیب نه نیاز به جر و منجر است، نه یقه‌گیری و ادامه این روند، عدم تولید کتاب را رقم خواهد زد و در ادامه، اندک کتاب‌فروش‌های باقی‌مانده نیز «جان به سر شده» و تغییر شغل و کاربری خواهند داد.

پس از پیروزی انقلاب، تا پایان سال‌های جنگ تحمیلی، همواره کمبود کاغذ وجود داشت و شرایط خاص کشور، آن وضعیت را پدید آورده بود، اما شور و اشتیاق مردم به کتاب‌خوانی، ناشران را وامی‌داشت، تا از هر طریقی کتاب‌های‌شان را به چاپ رسانند و در اختیار دوستداران کتاب بنهند.

نگارنده نیک به یاد دارم، یکی از راه‌های تهیه کاغذ، خریداری کاغذهای «سر رول و ته رول» از مؤسسه‌های اطلاعات و کیهان بود و با حمل آن به چاپخانه میخک در خیابان استاد مطهری، و برش آن‌ها در ابعاد سه‌‌ورقی (90×60) و چهار و نیم ورقی (100 × 70) فرصت چاپ کتاب به دست می‌آمد و «آواریه» حاصل از آن را نیز به دلیل عدم وجود دستمال کاغذی، کاغذفروش‌ها (بخصوص خاندان مهرآبادی) خریداری می‌کردند و به اندازه «کف‌دست» برش‌ می‌زدند و به فروش می‌رساندند و این کاغذها، در داخل لیوان، بر روی میز اکثر رستوران‌ها و چلوکبابی‌ها ـ حتی در شمال شهر‌ ـ قابل مشاهده بودند.

دلگرمی خوانندگان کتاب و استقبال از کتاب‌ها، باعث می‌شد تا در اندک زمان، کتاب‌ها به فروش رفته و تمامی ناملایمات کار، چندان به چشم نیاید و خستگی بر تن ناشر باقی نماند و شمارگان کتاب‌ها، هرگز از سه‌هزار و پنج‌ و ده‌هزار کمتر نبودند، اما در شرایط موجود، با اُفت شدید تیراژ کتاب‌ها و عدم توقف قیمت‌های کاغذ، مقوا، گالینگور، فیلم، زینک، مرکب و خدمات چاپ، گاز انبرفشار به ناشران، هر دو سویش، حلقوم ناشران را گرفته و اندک نفس باقی‌مانده را نیز خواهد ستاند و باید فکر می‌کرد.

حلقه‌های متصل به هم در چگونگی نشر کتاب، در انتها به کاغذ می‌رسند و چنانچه وضع موجود در ادامه یابد، بیکاری افراد زیادی را در این زنجیره به‌دنبال خواهد داشت و وابستگی تام و تمام صنعت تولید کاغذ، به خارج از کشور، همواره ناشران را مورد اذیت و آزار قرار داده و به یقین آثار و تبعات وابستگی شدید این ماده حیاتی ناشران به خارج از کشور، تا زمانی که نتوانیم به خودکفایی برسیم، باقی خواهد ماند.

برخی از دوستان ناشر، معتقدند، وضع آن‌گونه که وانمود می‌‌شود، بحرانی نیست و می‌توان به آینده امیدوار بود و از این بحران خارج شد. به یقین همین‌گونه است. به شرطی که شرایط عموم مردم را نیز در نظر داشت.

گرانی بیش از حد و اندازه کالاها، آن هم چندبار در طول سال، باعث می‌شود، مایحتاج مردم تقلیل یابد و تنها ضروریات در سبد خرید مردم باقی بماند و آنچه که بلافاصله از آن خارج خواهد شد. فرهنگ و کتاب است.

کارگر و کارمندی که در ابتدای سال حداکثر با 20 درصد افزایش حقوق مواجه شده و همان 20درصد را قبل از سال، از جیب وی خارج ساخته‌اند، وقتی با گرانی بیش از هفتاد درصد کالاها ـ بنابه فرمایش مراکز رسمی آماری در کشور ـ روبه‌رو می‌شود ـ چه می‌تواند بکند؟ حال آن که میزان افزایش قیمت‌ها، خیلی بیش از رقم اعلام شده است و در زمینه کاغذ، از بندی هشتاد تا صدهزار تومان، به مرز سیصد هزار تومان و بیشتر رسیده‌ایم و به زبان بهتر، بیش از 200 درصد تورم و فشار مضاعف به ناشر و کتابخوان.

تجربه نشان داده است با «پخش کردن پول» راه به جایی نمی‌بریم و طرح‌های شکست‌ خورده‌ای مثل پرداخت یارانه نقدی، سهام عدالت و اخیراً پرداخت نقدی برای جبران فشار به مردم، رهاوردی جز تورم و پایین آمدن ارزش پول ملی نداشته و ندارد و «سُرنا را از سرگشادش زده‌ایم» و می‌باید به جای این کارها، حداقل، کالا در اختیار مردم بگذاریم، تا به تورم و فشار، دامن زده نشود.

به آینده امیدواریم و بحران‌های بدتری را طی چهل‌سال اخیر در صنعت نشر کشور، پشت سر نهاده‌ایم و این بار هم می‌توانیم. استقلال در عدم وابستگی است و با توجه به توان بالفعل و بالقوه در داخل کشور، چرا در زمینه کاغذ و تولید انواع و اقسام آن، قدمی برنداشته‌ایم؟

کاغذ پارس، بیش از پنجاه سال پیش که جمعیت کشور، کمتر از نصف جمعیت فعلی بود، راه‌اندازی شد و طی چهار دهه گذشته کاری در این زمینه صورت نگرفته است. برای دسترسی به استقلال واقعی، باید به فکر تولید داخلی بود، والا، این‌گونه حوادث قابل تکرار خواهند بود.

 

 

نوسانات ارز دست از کاغذ برنمی‌دارد هنوز جریان‌های ناموافق دستی بر آتش کاغذ دارند.  تدابیر اندیشیده شده نیز ظاهراً نتوانسته بازار این کالای استراتژیک را آرام کند.

با بالا گرفتن تب تحریم‌ها کره جنوبی ، صادرات کاغذ و مقوا را به ایران قطع کرد بدین ترتیب کاهش کاغذ و موج حاشیه‌های آن سبب شد تا این کالا در ردیف کالاهای اساسی قرار بگیرد و از اعتبارات دولت استفاده کند اما آثار این سرمایه‌گذاری بازخوردی در بازار صدمه‌دیده کاغذ نداشت، ادامه این روند سبب شد که واردکنندگان از عدم تحقق ارز دولتی خبر دهند، از سوی دیگر صدها تن کاغذ گلاسه در گمرک به خاطر عدم تخصیص ارز معطل‌مانده بود.

 در همین زمان بود که یکی از اعضای کمیته کنترل بحران کاغذ در مجلس نسبت به احضار وزرای کاغذ به مجلس هشدار داد.

 صاحب‌نظران قیمت موجود در بازار کاغذ را قیمتی غیرمنطقی می‌خواندند. سرانجام موافقت با درخواست جلسه فوق‌العاده‌ای، مبنی بر‏ایجاد کارگروهی با محوریت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در جهت تصمیم‏گیری و تصمیم سازی شکل گرفت.

 در این میان بانک مرکزی هم برای تخصیص ارز مبادله‌ای به کاغذ وقت‌کشی می‌کرد. کارگروه کاغذ به مدیریت حسین انتظامی شکل گرفت اما به گفته کارشناسان و آگاهان به حوزه کاغذ نتوانست عملاً موفق عمل کند و بازار کاغذ همچنان در با مشکلات دست‌وپنجه نرم می‌کند،  کارگروه اعلام کرد۱۴۰ تن کاغذ وارداتی به حوزه فرهنگ و ارشاد عرضه‌شده است، ولی اعتراضات نسبت به کمبود کاغذ همچنان به قوت خود باقی ماند.

برخی ناظران در حوزه کاغذ تأکید می‌کنند، رد پای سلطان کاغذ بربند به بند این کالا به‌وضوح دیده می‌شود. در عین حال سر نوشت واردات کاغذ با ارز دولتی همچنان در ابهام است.

در این زمینه نشریه چاپ و نشر مصاحبه داشته با سید احسان قاضی‌زاده هاشمی عضو کمیسیون فرهنگی و نماینده مجلس در کارگروه کاغذ که در ادامه به آن اشاره‌شده است.

 

  در جلسه بررسی مشکلات حوزه کاغذ که با حضور چهار اتحادیه صنعت چاپ و نشر برگزار شد چه مسائلی مطرح‌شده و چه تدابیری در نظر گرفته شد؟

در این جلسه ۲ ساعته که با حضور چهار اتحادیه حوزه صنعت چاپ،‌ نشر و کاغذ برگزار شد موضوعات و موانع به‌وضوح مطرح و چالش‌های پیش رو موردبررسی قرار گرفت در این جلسه مشکلات جهت آسیب‌شناسی از ابعاد مختلف مطرح گردید.

 همچنین دغدغه‌های حوزه کاغذ خصوصاً رویدادها و حواشی کارگروه کاغذ که در وزارت ارشاد تشکیل‌شده بود مطرح شد. توجه به حجم گسترده‌ی اعتباراتی که به‌عنوان ارزی دولتی و به‌منظور کنترل قیمت کاغذ تخصیص داده‌شده بود موردتوجه قرار گرفت. ازآنجاکه خروجی عملکرد کارگروه کاغذ با توجه به رخدادهای و حاشیه‌های بازار کاغذ و به‌تبع آثارش بر روی صنعت چاپ مشکلات فراروانی را فراهم کرده توجه به این مقوله از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

 باید توجه داشت که،‌ کارکرد اصلی این کارگروه سامان‌دهی به مسائل حوزه کاغذ و پایان دادن به چالش‌ها و مشکلات رخ‌داده بود، ولی خروجی این کارگروه نشان می‌دهد که نتوانسته به اهداف خود دست یابد.

برآوردها حاکی از این امر است که حجم ذخایر ارزی که دولت به این کالاها اختصاص داده نتوانسته در بازار منجر به رفع موانع شود و نتیجه عینی مناسبی نداشته به‌عبارت‌دیگر کنترل و تنظیم بازار در این زمینه‌ی شکل نگرفته است.

 این رخدادها سبب شده تا پای تعزیرات به میان بیاید و همین امر منجر به بروز اتفاقاتی شده است و اثر وضعی قا‌بل قبولی را در بازار نداشته است.

 

 چه تصمیماتی برای کارگروه در نظر گرفته‌شده است؟

‌ به‌منظور ساماندهی در امور کارگروه کاغذ رایزنی‌ها و پیگیری‌هایی با وزیر صمت انجام خواهد شد. زیرا اصولاً این وزارتخانه مسئول اصلی تنظیم بازار کاغذ در کشور است و ستاد تنظیم بازار بر اساس مصوبه هیئت‌وزیران و زیر نظر سازمان صنعت، معدن ‌و تجارت قرار دارد و طبعاً زیر نظر وزارت صنعت باید فعالیت کنند، بدین ترتیب این مسئله در وزارت صمت پیگیری خواهد شد.

 از آنجایی تحولات صنعت چاپ سبب شده که مسئولیت‌ها  بین دو وزارتخانه تقسیم شود و تفویض اختیار یک وزارتخانه به وزارتخانه دیگر شکل بگیرد بررسی این مسئله نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار خواهد بود.

نکته مهم دیگر اینکه، کارگروه کنترل بازار کاغذ که درگذشته تحت نظر وزارت ارشاد شکل‌گرفته غیرقانونی بوده است،‌ بر اساس قوانین و مقررات موجود در کشور این کارگروه باید در جایگاه حقوقی،قانونی ‌و  سازمانی  خود شکل‌گرفته و مدیریت شود،‌ مجلس راجع به این حوزه نیز ورود جدی‌تری خواهد داشت.

به‌زودی این کارگروه در ستاد تنظیم بازار و زیر نظر وزارت صمت قرار خواهد گرفت این برنامه بر مبنای حقوق و قانون به اجرا گذاشته خواهد شد.

 کارگروه از وزارتخانه ارشاد به وزارت صمت انتقال پیدا خواهد کرد و این امر با مشارکت بیشتر اعضا و اتحادیه‌ها همچنین باسیاست‌های غیر مداخله جویانِ تضمین‌کننده تجارت آزاد خواهد بود.

 

چرا کارگروه نتوانست به وظایف ذاتی خود عمل کند؟‌

ریشه‌ی عدم موفقیت کارگروه کاغذ در وزارت ارشاد را باید در سیاست‌های کنترلی که انجام شد، پیگیری کرد. سیاست‌هایی که برخلاف تجارت آزاد و قوانین اساسی و رسمی بوده است. ازآنجا  بحث تجارت آزاد توسط صاحبان سرمایه و صنوف مختلف به رسمیت شناخته‌شده است مداخله‌گرایی‌هایی که صورت گرفته‌شده در بخش کنترل و تنظیم بازار ناموفق بوده است،‌ این در حالی است که جنس مداخله‌گری‌ها غیرقانونی و فراقانونی بوده است.

نکته‌ی مهم دیگر اینکه، فروش کاغذ در راستا، اختیارات و شرح وظایف تشکیلاتی وزارت ارشاد نبوده است. ‌ این کار گروهی است که باید در حوزه تنظیم بازار اجرایی و عملیاتی شود.

بر اساس ساختار سازمانی و بر طبق قانون هرکجا نیازمند نظارت بازار با مداخله‌گری دولت هستیم مجموعه وزارت صمت  به آن ورود می‌کند.

 حال‌آنکه اقدامات صورت گرفته در کارگروه کاغذ در حوزه‌های مطبوعات،‌ چاپ، نشر و کتاب همچنین سایر محصولات چاپی نتوانسته کنترل تنظیم بازار کاغذ را به دست بگیرد و رونق را وارد این بخش کند بنابراین اعتراضات گسترده‌ای را به همراه داشته ضمن اینکه چارچوب‌بندی‌های نظام تعاونی‌ها و اتحادیه‌ها را هم به‌هم‌ریخته است.

 

در خصوص سرنوشت ارز تخصیصی به کاغذ چه تصمیماتی مطرح‌شده و چه تصمیماتی در این زمینه اتخاذشده است؟

 بنا بر گفته حاضرین در این جلسه حدود ۲۷۰ میلیون دلار ارز به کاغذ تخصیص داده شد ولی آثار عمومی آن دیده نشد. این مسئله است که به‌زودی موردبررسی و پیگیری قرار خواهد گرفت در این مبحث مسئله موردتوجه از دو زاویه قابل‌پیگیری است،‌ موضوع ناظر که برگرفته از گذشته و یک موضوع ناظر به فضای آینده است که قطعاً لحاظ خواهد شد.

این مسئله پیگیری خواهد شد و اینکه سرنوشتِ ارز‌های تخصیصی به کاغذ به کجا خواهد انجامید و خروجی آن در بازار چگونه بوده و هم‌اکنون در کجا هزینه شده پیگیری خواهد شد.

 در خصوص  شرکت‌هایی که تولیدکننده هستند همچنین در خصوص آینده این کالای استراتژیک و سمت‌وسوهای آن بررسی انجام خواهد شد.

مسئله توزیع کاغذ که اخیراً از طریق چاپخانه‌ها مطرح و موردتوجه قرارگرفته چه سرانجامی پیدا خواهد کرد؟‌ ازآنجایی‌که اعتراض‌های که از سوی چاپخانه‌های سایر نقاط کشور مطرح‌شده است و حتی در تماس‌هایی که به‌صورت مستقیم مطرح‌شده،‌ حاکی از وجود مشکلات عدیده در بخش کاغذ و حوزه چاپ و نشر دارد آن‌ها به ایجاد رانت برای گروهی و عده‌ای مشخص اعتراض داشتند.  عدم عدالت بین همه مجموعه‌ها مسئله‌ای بود که همه و به‌صورت مشترک از سوی استان‌ها مطرح بوده است.

اصولاً هر کالایی که با امتیاز و سهمیه‌بندی ارائه شود دچار رانت می‌شود این مسئله طبعاً اعتراضاتی را در پی خواهد داشت، بدین ترتیب بررسی و ساماندهی کاغذ به‌عنوان یکی از مسائل مطرح و مهم در جامعه در صدر برنامه‌ها قرار خواهد گرفت.

 به همین منظور کاغذ به‌عنوان مقوله‌ای مهم و تأثیرگذار  بررسی خواهد شد.  این بخش همواره  برای مجموعه صنف چاپ  از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

در این میان، اتحادیه‌های صنفی نیز  نقش مؤثر و مهم را در بازار کاغذ  ایفا می‌کنند زیرا آن‌ها به‌صورت مستقیم با بدنه صنف در ارتباط هستند. این بخش‌ها  به‌عنوان پتانسیل‌های  مناسب در جهت ایجاد فضایی عاری از تنش ‌به فعالیت می‌پردازند، بدین ترتیب نیازی به حضور دولت در یک سری از مسائل وجود ندارد.

 هم‌اکنون جامعه نیازمند اعتمادسازی است هرچه اعتماد بیشتر شود،‌ اصناف راضی‌تر خواهند بود و مسئولین پاسخگوتر هستند./ انسیه بغدادی 

 

امیر عبدالرضا سپنجی با حضور در تحریریه خبرگزاری ایبنا گفت: شاید بتوانیم‌ با راهکاری مانند بازیافت کمی از بحران کاغذ را بکاهیم. اغلب کشورهای پیشرفته 90 تا 95 درصد کاغذهایی که استفاده می‌کنند بازیافتی است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از (ایبنا) امیر عبدالرضا سپنجی، مدیر کل‌ روابط عمومی سازمان محیط‌زیست به همراه سید سعید میرمحمدصادق، معاون فرهنگی خانه کتاب با حضور محیط‌زیست منتشر می‌شوند و راهکارها و برنامه هایی که سازمان محیط‌زیست درباره محتوای مکتوب و انتشار آن‌ها داشته است پرداختند. در این نشست صمیمی درباره مسائل کتاب در حوزه مدیریتی، ارتباطات، کتاب های محیط زیستی در حوزه کودک و نوجوان و ... بحث و تبادل نظر شد.

امیر عبدالرضا سپنجی با اشاره به اهمیت کتاب گفت: کتاب مقوله بسیار مهمی در فرهنگ‌ یک کشور به حساب می‌آید. به عقیده من در میان مخاطبان رسانه‌ها، مخاطبان کتاب مهم‌تر و فرهیخته‌ترند. چراکه توانمندی که این مخاطبان دارند در مخاطب هیچ رسانه دیگری ‌نمی‌توان یافت. در حقیقت می‌توان روی مخاطبان کتاب حساب و برنامه ریزی کرد. جای تاسف دارد که امروزه مردم  به علت برخی مسائل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی از کتاب دور شده‌اند.

وی با اشاره به تاثیر فضای مجازی و شبکه‌های اینترنتی افزود: فضای سایبری با همه نکات منفی که دارد اما تا حدی هم توانسته به میزان تعداد کتاب‌خوانی کمک کند.

سپنجی‌ در پاسخ به این پرسش که رویکرد رسانه‌ها و مطبوعات در حوزه اطلاع‌رسانی در باب محیط‌زیست را چگونه ارزیابی می‌کنید، گفت: فرآیند مهمی که در محتوای مکتوب اهمیت دارد این است که در کنار اطلاع‌رسانی بحث آموزش مهم است. همچنین در آموزش هم نیازسنجی اهمیت بسیاری دارد و اگر ندانیم که  دغدغه مخاطب و نیاز آن چیست نمی‌توانیم پاسخگو باشیم‌‌. بنابراین گام اول نیازسنجی مخاطبان است در عین حال باید ویژگی مخاطبان را بشناسیم. مخاطبان انواع و رده سنی متفاوتی دارند که روند اطلاع‌رسانی برای آن‌ها باید به گونه‌ای انجام شود که با ویژگی و شرایط آن‌ها سنخیت داشته باشد.

وی افزود: در مرحله اصلی باید سراغ محتوا برویم هر رسانه‌ای بنابر ویژگی‌هایی که دارد محتوای خاص خود را منتشر می‌کند. رسانه‌های مکتوب مانند نشریات، مجلات و غیره با رسانه‌های دیداری و شنیداری مانند تلویزیون و رادیو شرایط تولید محتوا یکسان نیست. جمع‌بندی که در روابط عمومی سازمان محیط‌زیست دارم این است که مردم ما نه تنها کتاب بلکه حتی اهل خواندن محتوای مکتوب هم نیستند. در حقیقت مردم ما برای خواندن تربیت نشدند. در اصل باید بگویم‌ ما مردم شنیدن و دیدن هستیم.

به گفته سپنجی باید یک تغییر پارادایم در اطلاع‌رسانی ایجاد کرد و از محتوای مکتوب به سمت محتوای دیداری و شنیداری برویم.

وی با اشاره به سرعت انعکاس یافته‌های علمی دانش محیط‌زیست در کتاب‌ها گفت: درست است که یافته‌های علمی با سرعت در کتاب‌ها انعکاس داده نمی‌شود، اما امروزه با گسترش نشر دیجیتال و کتاب‌های الکترونیک پیشرفت زیادی در این زمینه داشته‌ایم. خوشبختانه امروزه روند تولید کتاب راحت‌تر از قبل شده است و می‌توان نسبت به این امر خوشبین‌تر باشیم.

سپنجی گفت: در عین حال کتاب رسانه‌ای است که نویسنده و کسی که تولید محتوا می‌کند، با یک تامل خاصی متن آن را به نگارش درمی‌آورد و طبیعتا مخاطبان در کتاب‌ها به دنبال مفاهیم‌ ماندگارتری هستند. اصولا محتوایی که از کتاب بر ذهن فردی می‌نشیند پایدارتر است. اما در محتوای تصویری و صوتی این ماندگاری کمتر است.

این مدیرمسئول درباره تولید محتوا برای عموم مردم به‌گونه‌ای که عامه‌ فهم باشد و به اصطلاح به دل مردم بنشیند طوری که بتواند بار آموزشی زیادی هم داشته باشد بیان کرد: دانشی در علم ارتباطات وجود دارد که به آن دانش ارتباطات علم می‌گویند. در اغلب کشورهای پیشرو روند توضیح علم برای عموم مردم به شدت وجود دارد و در رسانه‌هایشان تلاش می کنند علم را به زبان خودشان بین مردم رواج دهند. هرچند این دانش بسیار در کشورمان جوان است، اما ما هم در زمینه‌هایی و در برخی علوم موفق‌ بوده‌ایم. برای مثال در علم کیهان‌شناسی و نجوم و برخی علوم دیگر کتاب‌هایی برای عموم مردم منتشر شده است؛ اما در بیشتر رشته‌ها به رغم پژوهش‌ها و تحقیقات زیادی که انجام شده شکاف زیادی میان زبان علمی و زبان عامه‌ فهم علمی وجود دارد.

وی ادامه داد: همانگونه که اشاره کردم، دانش ارتباطات علم در ایران، دانشی است که کمتر از ده سال درباره آن پژوهش شده است و هنوز نتوانسته‌ایم به خوبی برای پژوهشگران و اهالی رسانه تعریف  واحدی از آن داشته باشیم که علم برای عموم اهمیت زیادی دارد. جنبه بعدی که در این زمینه باید به آن بپردازیم محتوایی است باید برای عموم نوشته شود بعنی بخشی از این رسالت بر عهده دانشمندان هر علمی است که بتواند محتوا را به نحوی بنویسد که مردم بفهمند و بدانند که کارهایی که در روزمره انجام می‌دهند چه سودی یا چه ضرری خواهند داشت. برای دانش محیط‌زیست هم باید چنین اتفاقی بیفتد. بی تعارف بگویم آدم‌های سرآمد و کارشناسان خبره در این سال‌ها وارد عرصه مدیریتی و اجرایی در‌ حوزه محیطزیست  نشده‌اند.

 

مدیر روابط عمومی سازمان محیطزیست ادامه داد: نکته اصلی این است که افراد توانمند باید وارد بحث آموزشی شوند. آن‌ها می‌توانند با آموزه‌های علمی دغدغه‌های بسیاری را مرتفع کنند. در واقع ما هم نیاز به کارشناسی دقیق و هم نیاز به مدیری دغدغه‌مند در این زمینه داریم که بتواند این آموزه‌ها را به فضای عمومی جامعه بیاورند.

در ادامه این بازدید وی با اشاره به وظایف سازمان محیط‌زیست در باب فرهنگ‌سازی حفاظت از محیط‌زیست و راهکارها و برنامه‌هایی که می‌تواند این سازمان در باب کتاب و برپایی نمایشگاه‌های کتاب برای اطلاع‌رسانی بهتر داشته باشد، اظهار کرد: در سازمان محیط‌زیست معاونتی به نام معاونت تخصصی آموزش و پژوهش وجود دارد که بحث انتشارات در زیرمجموعه این معاونت است. لازم است بدانید این سازمان به لحاظ دریافت بودجه آخرین سازمان کشور محسوب می‌شود. درواقع سه در هزار سهم بودجه کشور صرف محیط‌زیست می‌شود یعنی تمام دغدغه‌ها و برنامه‌هایی که باید برای رفع آن و فرهنگ‌سازی پیش گرفته شود باید با همین بودجه کم انجام شود. با این حال برنامه‌هایی هم داریم که محتوای تولید شده به صورت آنلاین منتشر می‌شوند که هزینه نشر را به شدت کاهش می‌‌‌دهند و به صورت رایگان در اختیار مردم و علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به بحث کاغذ که مدتی است اهالی نشر را نگران کرده است، گفت: ما  تلاش می‌کنیم در هر جایی که صنعت کشور چرخش بچرخد و به سمت توسعه پایدار برود واقع شویم. هدف این است که به رغم رسیدن به توسعه‌یافتگی محیط‌زیستمان را حفظ کنیم یعنی آموزه‌های محیطی و مولفه‌هایی که منجر به آلودگی آن نمی‌‌شود را انجام دهیم. سازمان محیط‌زیست از این طرح‌ها به شدت حمایت می‌کند و باید وزارت‌خانه‌های مرتبط و بخش خصوصی همراه شوند. به عقیده من شاید بتوانیم‌ با راهکاری مانند بازیافت کمی از بحران کاغذ را بکاهیم. اغلب کشورهای پیشرفته  90 تا 95 درصد کاغذهایی که استفاده می‌کنند بازیافتی است.

وی در ادامه این گفت‌وگو درباره جایزه کتاب سال محیط‌زیست و ادبیات‌سازی در این عرصه گفت: فعالیت‌های خوبی در این زمینه انجام شده است و باید از مدیران سابق در این مورد قدردانی کرد. اما باید بگویم اطلاعات زیادی درباره این جایزه خاص ندارم. اما در دوره جدید تاکید سازمان بر این است که باید تولید محتوا جدی‌تر پیگیری شود و به شکل آموزشی‌تر در اختیار مخاطبان قرار گیرد. شاید معضلات بودجه‌ای  در برخی مواقع اجازه این حمایت‌ها را ندهد؛ اما تمام تلاش سازمان این است که در زمینه تولید محتوا عملکرد بهتری نسبت به دوره‌های گذشته داشته باشد.

این مدیرمسئول افزود: رئیس سازمان محیط‌زیست همیشه در بحث محتوا‌سازی تاکید داشته و تمام تلاش خود را برای تخصیص بودجه در نظر گرفته است. اما واقعیت این است که بضاعت بودجه‌ای سازمان بسیار محدود است. برای مثال نزدیک به 7 هزار نفر پرسنل در کشور داریم که 4 هزار نفر آنان محیط‌بان هستند. ما اولویت اصلیمان افزایش بضاعت محیطبانان است و بعد از آن مسائل دیگر اهمیت دارند.

وی در خصوص مدارس طبیعت و محیط‌زیست گفت: ایده مدارس محیط‌زیست ایده جذابی است اما نباید به گروه خاصی اختصاص داد. مدارس طبیعت از ابتدا  هیچ مجوز قانونی نداشت و حتی وزارت آموزش‌ و پرورش اکنون مسئولیتی درباره آن ندارد و چون هیچ مجوزی نداشت سازمان محیط‌زیست هم مانع فعالیت‌های آنان شد و ادامه فعالیت‌ها و حمایت سازمان از این مدارس منوط به اخذ مجوز از سوی مراکز مربوط است.

سپنجی در ادامه افزود: نباید عده‌ای به قدری آموزش ببینند که همه چیز را درباره محیط‌زیست بدانند و عده بسیار زیادی از مردم جامعه اطلاعات زیادی نداشته باشند باید آموزش طبیعت دوستی و حفاظت از آن در همه مدارس فراگیر شود. یکی از اتفاقات موثر و فرخنده  که در سازمان  افتاد و بسیار مثبت بود، با همکاری اداره کل تالیف کتب درسی کتابی با عنوان «انسان و محیطزیست» برای پایه یازدهم تالیف شد.  البته من معتقدم این آموزه‌ها باید پیش از دبستان در خانواده‌ها انجام شود. مانند بسیاری از کشورهای پیشرو. از طرفی کتابی هم برای مربیان مهد‌کودک‌ها برای آموزش حفاظت از محیط‌زیست تالیف شد که چندی پیش رونمایی آن انجام شد.

 

این مدیرمسئول با اشاره به گنجاندن مطالب آموزشی به صورت پراکنده در کتاب‌های درسی برای دانش‌آموزان گفت: پاسخ این سوال در حیطه مسئولیت من نیست و این سوالی است که باید اداره کل تالیف کتب درسی جوابگو باشند. همانگونه که می‌دانید متولی آموزش کشور وزارت آموزش و پرورش است و طبعا هر نوع همکاری و کمکی که از سازمان محیطزیست بخواهند در این زمینه انجام خواهیم‌ داد. مثال آن همان کتاب انسان و محیط‌زیست است که پیشینه مطالعاتی ده ساله دارد و بازهم حاضریم این همکاری انجام شود. دغدغه سازمان محیط‌زیست دغدغه مهمتری از وزارت آموزش و پرورش است و ما می‌توانیم پیشنهاد‌هایی را در این‌باره به این وزارت‌خانه بدهیم.

وی درباره کتاب‌های غیردرسی که در حوزه داستان و شعر برای کودکان تالیف می‌شود و بار آموزشی در حیطه محیط‌زیست دارند گفت: برنامه زیادی در این زمینه داریم که اگر طبعا بضاعت بودجه‌ای ما اجازه دهد پیگیری خواهد شد.

در ادامه میرمحمد‌صادق با پیشنهاداتی مبتنی بر همکاری این سازمان با دیگر سازمان‌هایی که متولی کتاب هستند گفت: می‌توان در راستای افزایش محتوا برای کودکان به شکل کتاب‌های داستانی یا شعر، سازمان محیط‌زیست با انجمن‌هایی که متولی محتوا برای کودکان هستند مانند انجمن ناشران کودک یا انجمن نویسندگان کودک یا انجمن تصویرگران کودک مکاتبه‌ای مبتنی بر همکاری دوجانبه داشته باشند و در کنار آن یک گروه مردم نهادی از سوی سازمان تشکیل شود که اهداف اینچنینی را بدون فشار مالی به یک سازمان خاص دنبال کنند. اگر بخواهیم منتظر بودجه و بهتر شدن شرایط مالی باشیم اغلب جنگل‌ها از بین رفته و خسارات زیادی به علت ناآگاهی به طبیعت وارد شده است.

وی گفت: مورد بعدی ایجاد مزیت‌سازی است که می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد. به عقیده من یکی از وظایفی که سازمان محیط‌زیست دارد شناسایی ظرفیت سازمان‌ها در حوزه خرید کتاب است. برای مثال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سالانه کتاب‌هایی را خریداری می‌کنند، همکاری این سازمان با این وزارت‌خانه در بحث خرید کتاب‌های محیط‌زیستی در حوزه کودک می‌تواند در اولویت باشد.

معاون فرهنگی خانه کتاب گفت: یکی از مهم‌ترین مسائلی که باید در محیط‌زیست به آن پرداخت زبان و ادبیات خبرنگاری است که می‌خواهد اطلاعات را در اختیار مردم قرار دهد. خبرنگاران تخصصی حوزه محیط‌زیست با یک لایه‌ای عمومی‌تر اخبار را منتشر می‌کنند و شاید نتوانند بازخورد لازم را ایجاد کنند. اینکه بتوان خبرنگاران حوزه‌های دیگر را درگیر محیط‌زیست کرد و با زبان و ادبیات عامه‌‌فهم‌تری اطلاعات را در اختیار مردم قرار داد یکی از راهکارهای مهم در این زمینه می‌تواند باشد.  

سپنجی نیز در ادامه گفت: نمونه چنین اتفاقی در سازمان افتاده است برای مثال چندی پیش مجموعه‌ آثاری را که نگاه محیط‌زیستی به قرآن و روایات اهل بیت داشت برای کودکان از ناشر خریداری و به صورت رایگان توزیع کردیم و سپس مسابقه برای آن تدارک دیدیم که برگزیدگان را با نگاه وسیعی انتخاب کردیم.

وی در پاسخ به این پرسش که چقدر از تولید محتوایی که در سازمان صورت گرفته برای کودکان یا مربیان بوده است، گفت: گام اولی که در این زمینه برداشیم همه دوستانی که در حوزه نشریات کودک فعالیت می‌کردند با دعوت سازمان در جلسه‌ای گردهم آمدند و بحث‌های مفیدی در مورد محتوا و میزان تالیفات انجام شد. هدف این است که سمت و سوی بهتری در امر انتشار کتاب به ویژه برای کودکان داشته باشیم. همچنین با شبکه کودک تفاهماتی را انجام دادیم. مهم‌ترین مسئله میزان بودجه‌هایی است باید برای آن اختصاص داده شود.

وی گفت: از دیگر اقداماتی که در زمینه بهبود کیفیت تولید محتوا انجام شد، به منظور افزایش اطلاع‌رسانی دوره‌هایی برای اهالی مطبوعات چندی پیش در سازمان محیطزیست برگزار کردیم و امیدواریم چنین تعاملاتی برای نویسندگان کودک هم برگزار شود.

 

عضو کمیته حل بحران کاغذ معتقد است باید کمک دولتی و اختصاص ارز در کاغذ تحریر به کتب کمک آموزشی و کنکوری حذف شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از خانه ملت؛ سید احسان قاضی‌زاده‌هاشمی با اشاره به نامه وزیر آموزش و پرورش به وزیر صنعت، ضمن تایید این موضوع که ارز دولتی به کاغذ نباید به موسسات کمک آموزشی و کتب کنکوری تعلق گیرد، گفت: باید کمک دولتی و اختصاص ارز در کاغذ تحریری که به کتب کمک آموزشی و کنکوری تعلق می‌گیرد، حذف شود که حداقل زمینه‌ای شود تا یک امتیاز و رانت مضاعف در اختیار آنها قرار نگیرد.

نماینده مردم فریمان، سرخس، بخشهای احمدآباد ورضویه در مجلس شورای اسلامی افزود: کارگروه کاغذ که اخیرا زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رفته، باید قطعا این موضوع را پیگیری کند.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس درباره عملکرد این کارگروه توضیح داد: در کمییسیون فرهنگی درباره عملکرد این کارگروه بحث و بنا شد مجلس ورود جدی‌تری داشته باشد ضمن آنکه با وزیر صمت هم درباره این موضوع گفتگو خواهیم داشت.

چند روز پیش وزیر آموزش و پرورش گفته بود به وزیر صمت اعلام کرده که ازنظر وزارت آموزش‌وپرورش تخصیص ارز دولتی و حمایتی برای کاغذ کتب کمک‌درسی هیچ توجیهی ندارد و ارز مربوط صرف تأمین سایر اقلام شود.

انتقال کارگروه کاغذ از وزارت صمت به وزارت فرهنگ موجب اعتراضات جدی است قاضی‌زاده همچنین با انتقاد از اینکه کارگروه کاغذ از زیرمجموعه وزارت صمت به وزارت فرهنگ منتقل شده، گفت: وجود این کارگروه در وزارت فرهنگ مورد انتقادات گسترده از سوی صنوف حوزه چاپ و نشر و کاغذ قرار گرفته و باید ساماندهی شود.

وی با اشاره به اینکه اعتراضات در این باب گسترده است، گفت: کارگروه کاغذ در وزارت فرهنگ فعال است ولی مجلس نظارت کامل را بر رفتار و عملکرد این کمیته ندارد زیرا از نظار مجلس برای حضور در جلسات دعوت نمی‌شود و ما جمع‌بندی‌های خود را با واسطه در بیرون جلسات دریافت می‌کنیم.

عضو کمیته حل بحران کاغذ با اشاره به اینکه سه ماه است از ناظران مجلس برای حضور در این کمیته دعوت نمی‌شود، گفت: اگر این روند ادامه پیدا کند مداخله جدی‌تری خواهیم داشت.

 

 

 

پس از اینکه واردکنندگان عمده کاغذ زیر ذره بین رسانه‌ها قرار گرفتند، محمد سلطانی فر معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد در گفت و گویی اعلام کرد "برای آن دو نفری که حدود ۲۴ میلیون یورو برای واردات گرفته‌اند، دو پرونده قضایی تشکیل شده که هنوز به جایی نرسیده است، چون اصلا این افراد وجود خارجی نداشتند! "

فرارو- روز گذشته باز هم رییس پلیس تهران از یک سلطان جدید پرده برداری کرد، "سلطان کاغذ". به گفته سردار رحیمی "پلیس پایتخت گروهی ۱۶ نفره که بالغ بر ۳۰ هزار تن کاغذ را با ارز دولتی وارد کشور کرده و آن را احتکار کرده بودند دستگیر کردند."

به گزارش چاپ ونشر به نقل از فرارو، رییس پلیس تهران درباره جزییات این پرونده گفت: "این افراد بخشی از این کاغذ‌ها را با قیمت آزاد به فروش رسانده بودند و همچنین بخشی دیگر از ارز دولتی که برای واردات کاغذ دریافت کرده بودند صرف امور دیگر کرده یا قیمت ارز آزاد در بازار به فروش رسانده بودند."

به گفته سردار رحیمی ارزش اولیه این پرونده بالغ بر هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان است و تحقیقات درباره آن همچنان ادامه دارد. رییس پلیس تهران هویت سرکرده این گروه و در واقع سلطان این پرونده را افشا نکرده است.

آخرین بار که رییس پلیس تهران از یک سلطان رونمایی کرد سرنوشت آن سلطان به اعدام ختم شد. او کسی نبود جز وحید مظلومین، مشهور به سلطان سکه که تابستان سال جاری همراه با اعضای باندش بازداشت شد و چندی پیش به همراه شریکش اعدام شد. باید دید سلطان تازه مفاسد اقتصادی در ادامه چه وضعیت پیدا خواهد کرد.

 

سلطان کاغذ و ماجرای ادامه دار ارز دولتی

براساس توضیحات رییس پلیس بازداشت سلطان کاغذ به ماجرای دنباله دار تخصیص ارز دولتی برای واردات باز می‌گردد. ماجرایی که تابستان امسال تبدیل به یک جنجال بزرگ در کشور شد. از همان زمان نیز در رسانه‌ها بحث فساد در اختصاص ارز دولتی برای واردات کاغذ را مطرح کردند.

پس از آنکه در تیر ماه بانک مرکزی با درخواست رییس جمهور فهرست هزارو ۴۸۲ شرکت دریافت‌کننده ارز دولتی را منتشر کرد، رسانه‌های تلاش کردند با بررسی جزییات این فهرست موارد مشکوک و بحث برانگیز آن را افشا نمایند. در این بین روزنامه‌ها روی واردات کاغذ حساس شدند چرا که بحران کاغذ تابستان سختی را برای ادامه حیات جراید کشور رقم زده بود.

کمبود و گرانی کاغذ باعث شد بسیاری از روزنامه تعداد صفحات خود را کاهش دهند و برخی مانند روزنامه همبستگی به طور کامل تعطیل شد. افزایش قیمت‌ها حوزه نشر را هم به شدت تحت تاثیر قرار داد و باعث افزایش قیمت کتاب شد.

هرچند لیست اعلام شده از سوی بانک مرکزی ناقص بود، اما همین لیست ناقص هم برای انتشار با مقاومت وزارت صنعت و تجارت روبه رو گردید. با این وجود نهایتا با اصرار رییس جمهور لیست منتشر شد. در لیست اولیه روشن گردید در مجموع ۳۴ میلیون یورو ارز دولتی برای واردات کاغذ روزنامه به ۲۳ شرکت تخصیص داده شده که حدود ۶۷ درصد آن را دو شرکت هانا تجارت ترولیت و صنعت ساحل پرشیا دریافت کرده‌اند.

اختصاص این مقدار ارز دولتی به این دو شرکت برای واردات کاغذ بحث برانگیز شد. حساسیت‌ها زمانی افزایش یافت که مشخص گردید هر دو شرکت مذکور به دو برادر تعلق دارند که هیچ کدام تا پیش از این در واردات کاغذ ورود پیدا نکرده بودند. از همان زمان رسانه‌های به این دو برادر عنوان "سلطان کاغذ" دادند.

در آن زمان هویت این دو برادر  به نام های "میم ج" و "ح ج" اعلام شد. روزنامه شرق در گزارشی درباره آن‌ها نوشت: "در سال ۸۹ شرکت هانا تجارت با صد هزار تومان سرمایه و با هدف فعالیت عمرانی و راه‌سازی تأسیس و در سال ۹۵ به برادران جانمحمدی  واگذار می‌شود؛ در‌حالی‌که سرمایه شرکت هانا تجارت ترولیت ۲۰ میلیون تومان ثبت شده است، این شرکت با این دارایی توانسته است ۱۴ میلیون یورو ارز دولتی برای واردات کاغذ روزنامه دریافت کند. در جست‌وجوی اینترنتی این شرکت‌ها به آدرس‌ها در خیابان میرداماد و شریعتی می‌رسیم؛ اما با مراجعه حضوری به این آدرس متوجه می‌شویم شرکت‌هایی به این نام در این آدرس‌ها وجود ندارد."

در این ماجرا نام "ف_ب_خ" به عنوان عضو هیات مدیره هر دو شرکت نیز مطرح شده بود. روزنامه شرق آن زمان در این باره نوشت که هرچند کسی در بازار کاغذ، "ح_ج_م" و "ف_ب_خ" را نمی‌شناسد، اما آن‌ها در بانک مرکزی چندان غریبه نبوده‌اند، در برخی جلسات بانک مرکزی شرکت می‌کردند و روابطی با مسئولان بانک مرکزی داشتند. بانک مرکزی ایران اما هرگونه ارتباط با این اشخاص را تکذیب کرده است. ‌

البته مشخص نیست که سلطان کاغذی که به تازگی بازداشت شده است، ارتباطی با این دو فرد داشته باشد. برای روشن شدن هویت "سلطان کاغذ" باید منتظر اراده توضیحات بیشتر از سوی پلیس و مقامات قضایی باشیم. با این حال برخی گمانه زنی ها حاکی از آن است که این سلطان همان سلطان تابستان است.

پس از اینکه واردکنندگان عمده کاغذ زیر ذره بین رسانه‌ها قرار گرفتند، محمد سلطانی فر معاون مطبوعاتی وزارت ارشاد در گفت و گویی اعلام کرد "برای آن دو نفری که حدود ۲۴ میلیون یورو برای واردات گرفته‌اند، دو پرونده قضایی تشکیل شده که هنوز به جایی نرسیده است، چون اصلا این افراد وجود خارجی نداشتند! "

او افزود: «دو قلم ارز مجموعا حدود ۲۴ میلیون یورو به اشخاصی داده شده که وجود خارجی ندارند. متاسفانه این مشکلات در وزارت صنعت، معدن و تجارت بود. ما مکاتبه کردیم بدون مجوز ما این کاغذ‌ها وارد نشود. آقای شریعتمداری نامه نوشت که خودمان داریم وارد می‌کنیم و مسئولیت با خودمان است و شما دخالت نکنید. این نامه موجود است.»

این اظهار نظر با واکنش وزارت صنعت روبه رو شد. روابط عمومی این وزارتخانه اطلاعیه‌ای صادر و تصریح کرد: "ادعای تخصیص ارز به افرادی که وجود خارجی ندارند، با توجه به نظارت‌ها و سازوکار بانکی باورپذیر نیست. " وزارت صمت همچنین تأکید کرد که پس از گروه‌بندی جدید کالایی، طبق ابلاغ وزارت صمت، ثبت سفارش کاغذ پس از تأیید وزیر ارشاد انجام می‌شود. در این اطلاعیه البته باز هم تأکید شده بود که برخی امور در فرایند ثبت سفارش و واردات کاغذ، همچون سایر کالاها، در حیطه تخصصی وزارت صمت است و این وظایف قابل واگذاری به دیگران نیست.

اعلام بازداشت سلطان کاغذ بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشته است. بسیاری از این چرخه سلطان پروری در اقتصاد ایران انتقاد کرده اند، برخی با طنز انتقادی به ماجرا پرداخته اند و برخی دیگر هم از مقامات اقتصادی کشور انتقاد کرده اند.

صبا آذر پیک از فعالان فضای مجازی در این باره به شدت به وزیر محمد شریعتمداری وزیر پیشین صنعت و وزیر کنونی کار انتقاد کرده و نوشته است: "می دونید سلطان کاغذ کیه؟ همون که سلطانی فر ارشاد افشا کرد و گفت شریعتمداری گفته بهشون ارز بدید و ما هم ٢ میلیون و ٥٠٠ ارز دولتی دادیم و بعد فهمیدیم همه چی صوریه. مونده دوستان تا عمق فسادی که شریعتمداری وارد اقتصاد ایران کرد رو لمس کنید."

فرشاد اسماعیلی کارشناس حقوق کارگری و فعال اجتماعی نگاه متفاوتی به موضوع دارد. او در توئیتی نوشته است: «بابت۳۰هزار تُن کاغذ، ارز دولتی گرفتند. بخشی رو اصلا وارد نکردند و ارز رو آزاد در بازار فروختند، بخشی رو وارد کردند، اما گِرمی از کاغذ‌ها رو وارد بازار نکردند، بخشی رو هم وارد بازار کردند، اما به صورت آزاد فروختند. ناشران، نشریات و روزنامه‌ها سندیکا نداشتد که بپرسد:"کو؟، چه شد؟، کجاس؟»

کاربری نیز با اشاره به سلاطین، سکه، قیر، پوشک و حتی شکر این سوال را مطرح کرده است که " چه کسی این همه سلطان را به سلطنت رساند؟"

کاربری دیگر گفته است "ما منتظر دستگیری سلطان مرغ بودیم که خبر رسید سلطان کاغذ دستگیر شد، احتمالا سلطان مرغ لای کاغذ‌ها قایم شده که اونم بزودی دستگیر میشه."

برخی هم با عنوان "سلطان کاغذ" خیالپردازی کردند و آن را نوعی "فانتزی" دانستند و از "ملکه مقوا" هم سخن گفتند.

عده‌ای هم نگاه آمیخته به توطئه به ماجرا دارند، کاربری به نام مهسا معتقد است: «اینام خوششون اومده هر چی می‌شه یه سلطان تهش می‌بندن ملت فک کنن کله گنده‌ها و اصل کاریا رو دارن می‌گیرن، اما در واقع اینا یه مشت دونه ریزن که معلوم نیست کجا باج سیبیلی رو که باید می‌دادن، ندادن و حالا وقت انتقامشون رسیده!»

 

 

 

سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس می‌گوید: هر سال نباید به دنبال کاغذ برای چاپ کتاب درسی بود بلکه باید هر ۵ تا ۶ سال کتب تجدید چاپ شوند.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از خانه ملت، سید حمایت میرزاده با اشاره به تهیه نشدن کاغذ مورد نیاز برای چاپ کتب درسی سال تحصیلی آینده گفت: برای کتاب‌های درسی که فرآیند تألیف تا انتشار و توزیع آن حدود یک سال به طول می‌انجامد؛ هر سال نمی‌توان بعد برای سال بعد تصمیم‌گیری کرد و هر سال نباید دنبال کاغذ بود؛ باید هر 5 تا 6 سال کتب تجدید چاپ شوند و آموزش و پرورش باید چندین سال جلو باشد.

نماینده مردم گرمی در مجلس شورای اسلامی افزود: البته اشکال در آنجاست که هر سال کتاب درسی را به بهانه‌های مختلف و به دلیل اشکالات ساده عوض می‌کنند؛ با این کار فقط جیب مؤسسات آموزشی پر می‌شود زیرا چندین بار کتاب‌های کمک درسی می‌نویسند که همین امر به نفع آنها تمام می‌شود.

سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با تاکید بر اینکه باید هر 5 سال یک بار و متناسب با برنامه‌های توسعه کشور کتاب درسی را به‌روز کرد، گفت: باید مسئولان آموزش و پرورش از اکنون برای 5 سال بعد آینده‌نگری داشته باشند؛ اگر امروز کاغذ نداریم و با بحران روبرو هستیم، باید نتیجه آن را 5 سال بعد مشاهده کرد؛ نه اکنون مسائلی همچون تاثیر ارز و بحران کاغذ و استیصال مسئولان قابل قبول نیست.

وی افزود: در شرایطی که سیستم آموزشی مشخص است، تعداد دانش‌آموزان معلوم است و مسئولان به ریز و جزء می‌دانند که در سال آینده باید برای چه تعدادی کتاب چاپ شود و چه محتوایی در آن باشد، مسائلی همچون تاثیر ارز و بحران کاغذ و استیصال مسئولان قابل قبول نیست.

از آنجا که سیستم آموزشی کشور ما متمرکز است، الکترونیکی کردن کتب درسی برای شرایط فعلی عملا امکان ندارد

میرزاده با بیان اینکه اگر مسئولان برنامه‌ای نداشتند و به صورت ناگهانی با بحران کاغذ و ارز در کشور مواجه شدند، راه چاره تمرکززدایی از نظام آموزشی است، توضیح داد: اگر صرفا کتاب درسی کاغذی حذف شوند و همان محتوا در قالب الکترونیکی درآید، درست نیست؛ برای الکترونیکی کردن کتب درسی باید نظام آموزشی به شکل دیگری در بیاید.

وی ادامه داد: مانند بسیاری از کشورها، باید سرفصل کلی دروس در اختیار هر شهر و استان قرار گیرد و حتی تا اندازه‌ای غیرمتمرکز شود؛ بنابراین الکترونیکی کردن کتب درسی به این صورت شدنی است؛ در غیر این صورت ایده مذکور در بسیاری از روستاها و شهرهای محروم، مناطق عشایری و حاشیه شهرها به این سادگی شدنی نیست.

سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گفت: از آنجا که سیستم آموزشی کشور ما متمرکز است و کتاب‌های درسی به صورت متمرکز تهیه می‌شود، الکترونیکی کردن کتب درسی برای شرایط فعلی عملا امکان ندارد و نمی‌توان به صورت همزمان، آن را در اختیار مدارس مناطق مختلف کشور قرار داد.

 

 

 

 

 

 

هم اکنون 95درصد کاغذ مورد نیاز ایران از طریق واردات تامین می شود و دست اندرکاران صنعت چاپ ونشر به خوبی بر این موضوع واقف هستند که ایران توان و پتانسیل لازم برای تولید کاغذ در داخل را ندارد .

سعیدکلاری مدیر چاپ ناب نقش؛ ضمن گلایه از انتشار اخبار کذب و پنهان کردن مشکلات عرصه چاپ و نشرخواستار شفاف سازی در این زمینه شد.

این اعتراض در پی انتشار اخبار جمعه شب، مصادف با 13 مهر ماه اخبارساعت ۲۱ مبنی بر تامین کاغذ مورد نیاز کشور با تولیدات داخلی و حل بحران کاغذ با درایت و پشتکار مدیران دولتی بود در این خبر تلاش شد تا  طی مصاحبه با مدیر مجموعه ای در حاشیه شهر تبریز و نمایش فیلمی از فعالیت این کارخانه به چگونگی و شرح تولید پرداخته شود.

وی ادامه داد: نکته اینجاست که در این کارخانه که فعالیتش تبدیل کاغذ رول وارداتی به شیت و برش و تبدیل ورقهای شیت به کاغذهای A4 و A3 و بسته بندی آنها بود.

افزود: این مجموعه و مدیرکل صنایع آذربایجان شرقی ادعای تولید کاغذ در داخل را داشته و به اقصی نقاط کشور صادرات دارند.در واقع به بینندگان تلویزیونی اینطور القا میکردند که بحران کاغذ با دستان با کفایت آنها در استان حل گردیده و کشور هیچگونه مشکلی در این زمینه ندارد و بحران کاغذ به پایان رسیده است.

این فعال صنعت چاپ با اشاره به مشکلات موجود در حوزه کاغذ اظهار کرد: این در حالی است که با این نمایش مضحک مشکل نه تنها حل نشده بلکه با اینگونه شو آف های تلویزیونی نمکی است که بر زخم پیکره صنعت چاپ و نشر کشور ریخته می شود.

وی تصریح کرد: دست اندرکاران این صنعت واقف اند که ۹۵ درصد کاغذ مصرفی در کشور وارداتی است و کارخانه های موجود توان تولیدی آنچنانی ندارند و همان مقدار تولیدی هم کیفیت بسیار پایین و نازلی دارد که عمده آن برای مصرف روزنامه استفاده می شود.

کلاری بیان کرد: صنایع تبدیلی کاغذ هم استمرار فعالیتشان وابسته به وارادت بوده و مجموع فعالیت آنها تاثیر آنچنانی در رفع مشکلات عمده ندارد.

این فعال صنعت چاپ ادامه داد: طبق اخباری که از طرف وزارت صنایع در راستای شفاف سازی مالی و چگونگی هزینه کرد ارز منتشر شده یکی از همین کارخانجات تولید کاغذ در داخل با فرصت طلبی در پی اخذ ارز با قیمت دولتی(۴۲۰۰)  تومان برای واردات کاغذ از خارج و فروش آن در داخل بوده که خوشبختانه با این درخواست نامشروع موافقت نشده و جلوی پدیده دلالی دولتی گرفته شده است.

وی تاکید کرد:  همین کارخانه خمیر کاغذ تولیدی را به جای تبدیل به کاغذ به کشور چین صادر میکند!

کلاری با انتقاد از انتشار اخبار نادرست در جامعه گفت: انتشار اخبار کذب و پنهان کردن مشکلات عرصه چاپ و نشر در پس چنین اخباری توسط صدا و سیما انتقاد و اعتراض داشته و تبعات نشر چنین اقداماتی متوجه آنهاست !

این فعال صنعت چاپ ادامه داد: با ناآگاهی از شرایط نابسمان حاکم بر بازار صنعت چاپ ، به جای کمک به بهبود اوضاع ، بیشتر  به بحران موجود دامن زده و باعث سردرگمی فعالین در این صنعت ، ایجاد توقعات کاذب از سوی سفارش دهندگان محصولات چاپی و مشکلاتی از این دست میشود.

وی در پایان افزود: لذا از اتحادیه های صنفی صنعت چاپ انتظار دارم نسبت به طرح چنین اخبار و مسائلی که در جهت زیان منافع جمعی صنف و وارونه جلوه دادن شرایط سخت صنعت چاپ انجام می شود واکنشی مناسب و قاطع نشان دهند و در جهت تنویر افکار عمومی جامعه، با دادن اطلاعات  صحیح و درست با استفاده از رسانه های جمعی اقدام نمایند.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از خانه ملت، معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش می‌گوید: بحران کاغذ مشکلی در چاپ کتاب‌های درسی امسال ایجاد نکرده است. زیرا کاغذهای مورد نیاز چاپ کتاب‌های ۹۸-۹۷ در سال ۹۵ خریداری شد.

علی الهیار ترکمن به قیمت کتاب‌های درسی سال 98-97، اشاره کرد و گفت: هزینه کتاب‌های درسی جهش چندانی نداشته و فقط حدود 10 درصد رشد معقول داشته است.

وی در پاسخ به اینکه آیا بحران کاغذ مشکلی در چاپ کتاب‌های درسی امسال ایجاد نکرده است، توضیح داد: خیر، زیرا کاغذهایی که برای چاپ کتاب‌های سال 98-97 موردنیاز بود سال 95 خریداری شده است؛ آموزش و پرورش همیشه موجودی موردنیاز کاغذ خود را دو سال زودتر خریداری می‌کند.

الهیار ترکمن در پاسخ به اینکه در صورتی که افزایش قیمت کاغذ ادامه داشته باشد ممکن است برای سال‌های آینده مشکلی در چاپ کتاب‌های درسی ایجاد شود، ادامه داد: در صورتی که این روند ادامه پیدا کند و منابع شرکت چاپ و نشر افست نتواند با هزینه‌ها خود را وفق دهد مشکلاتی در چاپ کتب درسی ایجاد می‌شود اما از آنجا که این شرکت تجربه خوبی دارد همیشه پیش‌بینی‌های لازم را انجام می‌دهد.

معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش تاکید کرد: برای چاپ کتاب‌های درسی از کاغذ خاصی استفاده می‌شود.

درباره چاپ و نشر

چاپ و نشر ،پرتیراژترین نشریه چاپ کشور

منوی اصلی