هم اکنون 95درصد کاغذ مورد نیاز ایران از طریق واردات تامین می شود و دست اندرکاران صنعت چاپ ونشر به خوبی بر این موضوع واقف هستند که ایران توان و پتانسیل لازم برای تولید کاغذ در داخل را ندارد .

سعیدکلاری مدیر چاپ ناب نقش؛ ضمن گلایه از انتشار اخبار کذب و پنهان کردن مشکلات عرصه چاپ و نشرخواستار شفاف سازی در این زمینه شد.

این اعتراض در پی انتشار اخبار جمعه شب، مصادف با 13 مهر ماه اخبارساعت ۲۱ مبنی بر تامین کاغذ مورد نیاز کشور با تولیدات داخلی و حل بحران کاغذ با درایت و پشتکار مدیران دولتی بود در این خبر تلاش شد تا  طی مصاحبه با مدیر مجموعه ای در حاشیه شهر تبریز و نمایش فیلمی از فعالیت این کارخانه به چگونگی و شرح تولید پرداخته شود.

وی ادامه داد: نکته اینجاست که در این کارخانه که فعالیتش تبدیل کاغذ رول وارداتی به شیت و برش و تبدیل ورقهای شیت به کاغذهای A4 و A3 و بسته بندی آنها بود.

افزود: این مجموعه و مدیرکل صنایع آذربایجان شرقی ادعای تولید کاغذ در داخل را داشته و به اقصی نقاط کشور صادرات دارند.در واقع به بینندگان تلویزیونی اینطور القا میکردند که بحران کاغذ با دستان با کفایت آنها در استان حل گردیده و کشور هیچگونه مشکلی در این زمینه ندارد و بحران کاغذ به پایان رسیده است.

این فعال صنعت چاپ با اشاره به مشکلات موجود در حوزه کاغذ اظهار کرد: این در حالی است که با این نمایش مضحک مشکل نه تنها حل نشده بلکه با اینگونه شو آف های تلویزیونی نمکی است که بر زخم پیکره صنعت چاپ و نشر کشور ریخته می شود.

وی تصریح کرد: دست اندرکاران این صنعت واقف اند که ۹۵ درصد کاغذ مصرفی در کشور وارداتی است و کارخانه های موجود توان تولیدی آنچنانی ندارند و همان مقدار تولیدی هم کیفیت بسیار پایین و نازلی دارد که عمده آن برای مصرف روزنامه استفاده می شود.

کلاری بیان کرد: صنایع تبدیلی کاغذ هم استمرار فعالیتشان وابسته به وارادت بوده و مجموع فعالیت آنها تاثیر آنچنانی در رفع مشکلات عمده ندارد.

این فعال صنعت چاپ ادامه داد: طبق اخباری که از طرف وزارت صنایع در راستای شفاف سازی مالی و چگونگی هزینه کرد ارز منتشر شده یکی از همین کارخانجات تولید کاغذ در داخل با فرصت طلبی در پی اخذ ارز با قیمت دولتی(۴۲۰۰)  تومان برای واردات کاغذ از خارج و فروش آن در داخل بوده که خوشبختانه با این درخواست نامشروع موافقت نشده و جلوی پدیده دلالی دولتی گرفته شده است.

وی تاکید کرد:  همین کارخانه خمیر کاغذ تولیدی را به جای تبدیل به کاغذ به کشور چین صادر میکند!

کلاری با انتقاد از انتشار اخبار نادرست در جامعه گفت: انتشار اخبار کذب و پنهان کردن مشکلات عرصه چاپ و نشر در پس چنین اخباری توسط صدا و سیما انتقاد و اعتراض داشته و تبعات نشر چنین اقداماتی متوجه آنهاست !

این فعال صنعت چاپ ادامه داد: با ناآگاهی از شرایط نابسمان حاکم بر بازار صنعت چاپ ، به جای کمک به بهبود اوضاع ، بیشتر  به بحران موجود دامن زده و باعث سردرگمی فعالین در این صنعت ، ایجاد توقعات کاذب از سوی سفارش دهندگان محصولات چاپی و مشکلاتی از این دست میشود.

وی در پایان افزود: لذا از اتحادیه های صنفی صنعت چاپ انتظار دارم نسبت به طرح چنین اخبار و مسائلی که در جهت زیان منافع جمعی صنف و وارونه جلوه دادن شرایط سخت صنعت چاپ انجام می شود واکنشی مناسب و قاطع نشان دهند و در جهت تنویر افکار عمومی جامعه، با دادن اطلاعات  صحیح و درست با استفاده از رسانه های جمعی اقدام نمایند.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از خانه ملت، معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش می‌گوید: بحران کاغذ مشکلی در چاپ کتاب‌های درسی امسال ایجاد نکرده است. زیرا کاغذهای مورد نیاز چاپ کتاب‌های ۹۸-۹۷ در سال ۹۵ خریداری شد.

علی الهیار ترکمن به قیمت کتاب‌های درسی سال 98-97، اشاره کرد و گفت: هزینه کتاب‌های درسی جهش چندانی نداشته و فقط حدود 10 درصد رشد معقول داشته است.

وی در پاسخ به اینکه آیا بحران کاغذ مشکلی در چاپ کتاب‌های درسی امسال ایجاد نکرده است، توضیح داد: خیر، زیرا کاغذهایی که برای چاپ کتاب‌های سال 98-97 موردنیاز بود سال 95 خریداری شده است؛ آموزش و پرورش همیشه موجودی موردنیاز کاغذ خود را دو سال زودتر خریداری می‌کند.

الهیار ترکمن در پاسخ به اینکه در صورتی که افزایش قیمت کاغذ ادامه داشته باشد ممکن است برای سال‌های آینده مشکلی در چاپ کتاب‌های درسی ایجاد شود، ادامه داد: در صورتی که این روند ادامه پیدا کند و منابع شرکت چاپ و نشر افست نتواند با هزینه‌ها خود را وفق دهد مشکلاتی در چاپ کتب درسی ایجاد می‌شود اما از آنجا که این شرکت تجربه خوبی دارد همیشه پیش‌بینی‌های لازم را انجام می‌دهد.

معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش تاکید کرد: برای چاپ کتاب‌های درسی از کاغذ خاصی استفاده می‌شود.

 

عضو مجلس در کمیته کنترل بحران کاغذ از فراخوانده شدن مجدد وزرای صنعت و اقتصاد و رئیس بانک مرکزی به کمیسیون فرهنگی مجلس برای بررسی بحران کاغذ خبر داد.

سید احسان قاضی‌زاده در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت در خصوص مشکل تامین کاغذ در حوزه چاپ و نشر گفت: از وزیر صنعت، معدن و تجارت در این خصوص انتظار می‌رفت که اقدامات بهتری انجام دهد؛ بنابراین وزرای صنعت، معدن و تجارت و فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس کل بانک مرکزی به کمیسیون فرهنگی مجلس مجددا فراخوانده خواهند شد تا وضعیت کاغذ مشخص شد.

نماینده مردم فریمان، سرخس، بخشهای احمدآباد و رضویه در مجلس شورای اسلامی افزود: هم‌اکنون وضعیت کاغذ تا حدی بحرانی است که ممکن است بخشی از مطبوعات کشور ظرف ماه آینده توانایی چاپ نداشته باشند و منجر به تعطیلی بخشی از مطبوعات کشور به دلیل عدم توانایی تامین کاغذ مورد نیاز شود.

ارز دولتی به کاغذ داده‌اند ولی نظارتی بر آن نمی‌شود

وی ادامه داد: ارز دولتی به کاغذ تخصیص و واردات صورت می‌گیرد، ولی به دلیل فقدان نظارت بر واردکنندگان کاغذ، کاغذ مورد نیاز به دست مطبوعات و چاپخانه‌ها و ناشران نمی‌رسد.

مشکل نرسیدن کاغذ به دست مصرف‌کننده مشخص نیست

این نماینده مجلس در دوره دهم با تاکید بر اینکه مشکل اصلی در این خصوص نظارتی است، تصریح کرد: ارز دولتی با پیگیری‌های مستمر توسط بانک مرکزی تخصیص داده شد و با وجود حل کردن مشکل کمرگ و استاندارد، مشکل عدم رسیدن کاغذ مشخص نیست.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با اشاره به اینکه متاسفانه واردکننده کاغذ ارز دولتی را گرفته و واردات صورت گرفته ولی توزیع نمی‌شود، ادامه داد: وظیفه نمایندگان نظارت بر کشتی‌ها و مراکز توزیع نیست بلکه نمایندگان صنعت و معدن، سازمان تنطیمات قیمت کالا و تعزیرات حکومتی است.

احتکار صورت می‌گیرد

قاضی زاده گفت: باید دانست که مشکل، توزیع کنندگان خرد نیستند بلکه مشکل واردکنندگان اصلی هستند که متاسفانه توزیع به شکل مطلوب انجام نشده و احتکار صورت می‌گیرد و متاسفانه نظارت وجود ندارد.

عضو مجلس در کمیته کنترل بحران کاغذ خاطرنشان کرد: نسبت به مطبوعات کشور نیز انتقاد وجود دارد که چرا این مطالب رسانه‌ای نمی‌شود و از جانب آنها در این خصوص مطلبی چاپ نمی‌شود، بنابراین لازم است هرچه سریعتر در این خصوص نظارت از جانب دستگاه‌های ذی‌صلاح صورت گیرد.

 

بعد از «همشهری» و «سازندگی» که به دلیل مشکلات اقتصادی و بحران کاغذ حجم خود را ۸ صفحه کاهش دادند، امروز هم تعطیلی بخش اشتراک «شرق» و افزایش قیمت «هفت صبح»، خبرساز شد.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از خبرنگار مهر، مشکلات اقتصادی و به ویژه بحران کاغذِ مطبوعات را گویا پایانی نیست. در یک هفته گذشته، یک روزنامه به دلیل همین چالش‌ها تعطیل شد و چندین روزنامه هم به طُرُق مختلف دست به کار کاهش هزینه‌های خود زده‌اند.

در حالی که هنوز یک هفته از تعطیلی روزنامه باسابقه «همبستگی» به خاطر مشکلات مالی و به ویژه افزایش سرسام‌آور قیمت کاغذ نمی‌گذرد و دو روزنامه «همشهری» و «سازندگی» هم با کاهش یک چهارم از حجم خود، تعداد صفحاتشان را از ۳۲ به ۲۴ صفحه تقلیل داده‌اند، امروز خبر رسید که روزنامه «شرق» هم به دلایل مشابه، بخش اشتراک خود را تعطیل کرده است.

این روزنامه ۱۵ ساله در صفحه نخست خود و در ستونی با عنوان «سخنی با مشترکان شرق»، با اشاره به تلاش مجموعه مدیریتی خود برای پایین نگه‌داشتن قیمت روزنامه و حفظ قیمت فعلی، علی‌رغم فشارهای اقتصادی ناشی از شرایط کلان اقتصادی کشور، افزایش هزینه‌ها در بخش چاپ، زینک و جهش قیمت کاغذ به‌تبع جهش قیمت ارز را یک شرایط پرچالش جدید دانسته و اعلام کرده است: «واحد اشتراک روزنامه شرق یکی از زیرمجموعه‌های پرهزینه ماست که متأسفانه ادامه فعالیت آن در شرایط فعلی ممکن نیست».

در این نوشته، «شرق» ضمن اذعان به اینکه اشتراک، نقش بی‌بدیلی در ترویج فرهنگ روزنامه‌خوانی و تسهیل دسترسی مخاطبان وفادار ما به نسخه کاغذی روزنامه دارد، از اینکه دیگر امکان حفظ بخش اشتراک آن وجود ندارد، اظهار تاسف کرده و تاکید کرده است: «فعلاً تا مساعدشدن فضای اقتصادی کشور، به همراهی مشترکان خود برای خرید روزنامه از دکه‌های مطبوعاتی امیدواریم».

در همین حال روزنامه «هفت صبح» نیز در شماره امروز خود با انتشار مطلبی در گوشه پائین صفحه نخست خود، از افزایش قیمت این روزنامه در استان‌های تهران و البرز خبر داده است. در این نوشته با عنوان «خبر کوتاه بود و سخت!» آمده است: «قریب ۵ سال مقاومت کردیم اما بالاخره مجبور شدیم قیمت روزنامه را در تهران و البرز افزایش دهیم».

در این مطلب همچنین تصریح شده است: «اگر از امروز قیمتمان ۲۰۰۰ تومان شد، بدانید که راه دیگری وجود نداشته است». این در حالی است که «هفت صبح» چند ماه قبل هم مجبور شد ۸ صفحه از تعداد صفحات خود (۲۴ صفحه) کم کند.

 

مشکلات اقتصادی روزنامه‌های بخش خصوصی و بحران کاغذ که مدتی است دامن‌گیر مطبوعات شده همچنان ادامه دارد و در جدیدترین اتفاق، روزنامه همبستگی هم به دلیل مشکلات مالی تعطیل شد. در این راستا معاون مطبوعاتی معتقد است که حوزه مطبوعات صرفا یک حوزه مطبوعاتی و فرهنگی نیست، بلکه به عوامل متعدد اقتصادی مرتبط است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایسنا، محمد سلطانی‌فر در درباره تعطیلی مطبوعات اظهار کرد: ما متأسفانه شاهد تعطیلی خاموش مطبوعات به دلیل گرانی‌ها و جریان بد اقتصادی که در این حوزه شکل گرفته، هستیم. این مسیر تأسف‌بار است اما حوزه مطبوعات صرفا یک حوزه مطبوعاتی و فرهنگی نیست بلکه به عوامل متعدد اقتصادی مرتبط است. اگر به درآمدهایی که یک رسانه را روی پای خود نگه می‌دارد نگاه کنیم متوجه می‌شویم که تمامی این عوامل، اول اقتصادی است و بعد مطبوعاتی.

او ادامه داد: آگهی‌های خاصی که مطبوعات می‌گیرند از جمله مواردی است که باید در شکل‌گیری اقتصاد شکوفا شکل بگیرد اما به دلیل اینکه اقتصاد شکوفا نیست متأسفانه این مسیر هم رو به افول است. گرانی کاغذ مطبوعات به ده‌ها دلیل و پارامتر داخلی و خارجی شکل می‌گیرد که دست به دست هم داده‌اند تا یک جای دیگری بر پیکره نحیف مطبوعات ضربه بزنند و آن را تحت تأثیر قرار دهند.

معاون مطبوعاتی اضافه کرد: آگهی‌های دولتی، دیگر راه درآمد روزنامه‌هاست و به فضای اقتصادی دولت برمی‌گردد؛ البته دولت امروزه با فضای اقتصادی خیلی خوبی سروکار ندارد و نتوانسته این فضا را دنبال کند. اگر این موارد را کنار هم بگذاریم، می‌بینیم که مسیرها یکی پس از دیگری ضربات خود را بر پیکره مطبوعات می‌زنند و ما متأسفانه شاهد این روند هستیم.

سلطانی‌فر در پایان با اشاره به کارگروه جلوگیری از گرانی کاغذ در معاونت مطبوعاتی گفت: ما در معاونت مطبوعاتی توانستیم یک کارگروه کاغذ راه بیندازیم که جلوی تأثیرگذاری فاجعه‌گونه قیمت کاغذ را بگیرد و سعی کردیم در مسیری که در حال شکل گرفتن است، آن را کنترل کنیم

 

اشتغال جدّي مطبوعات مستقل به انعكاس مسائل و مشكلات جامعه و تنگناهاي معيشتي مردم، از جمله فريادگري بحران گراني هاي سرسام آور، كمتر فرصتي باقي گذاشته تا از گرفتاري خود در چنبره اين بحران ناله سردهند و از خطراتي كه حيات بسياري از مطبوعات را تهديد مي كند سخن به ميان آورده و از اجحافي كه رانت خواراني كه با ارز دولتي كاغذ وارد كرده و به قيمت ارز آزاد مي فروشند شكوه كنند. 

به گزارش چاپ ونشر به نقل از نور خوزستان، با توجّه به ماهيت فرهنگي انقلاب اسلامي و ضرورت انتقال پيام انقلاب، توسعه رسانه اي از همان ابتدا قابل پيش بيني بود، همچنانكه بلافاصله پس از پيروزي انقلاب شاهد گسترش چشمگير مطبوعات در دو بعد كمّي و كيفي و تلاشهائي كه جهت تأمين كاغذ مطبوعات صورت مي گرفت، بوده ايم. امّا با وجود امكانات بيشماري كه براي خودكفائي در توليد كالاي راهبردي و بسيار حسّاس كاغذ، بخصوص در جنب كشت و صنعتهاي نيشكر وجود دارد، امروز انبوه مطبوعات ما ضمن ادامهِ وابستگي به كاغذ خارجي، زير بار گراني سرسام آور آن گرفتار آمده اند، طرحهاي توليد كاغذ مسكوت مانده و به مشكلات توليدكنندگان داخلي اين كالاي اساسي چندان اعتنا نمي شود. توليد مختصر كاغذ داخلي نيز بهيچ‌وجه كفاف نياز مطبوعات كشور را نمي دهد و به راه اندازي سريع كارخانجات جديد توليد كاغذ نيز نمي توان چندان اميدوار بود. يعني درست در سرايط حسّاس منطقه اي و جهاني كه حضور پرشور و با نشاط مطبوعات ايران براي در صحنه نگه داشتن مردم و انتقال پيام جمهوري اسلامي ضرورتي حياتي دارد و سخت مورد انتظار است، نتيجهِ عملكرد مسئولين مرتبط و غيرمرتبط با مطبوعات بگونه اي بوده است كه اكثر مطبوعات بويژه آنها كه در تأمين مالي مستقل هستند در بحران مرگ و زندگي بسر مي برند، و اين در حالي است كه همگان از سياستهاي جمهوري اسلامي ايران در توسعه مطبوعات بخوبي آگاهند و زيانهاي جبران ناپذير ركود و عقب ماندگي مطبوعاتي ايران نيز به ويژه در اين شرايط بركسي پوشيده نيست.

در چنين شرايطي انتظار مي رود كه اولاً متوليان ذيربط با طرح ضربتي تأمين كاغذ ارزان قيمت و افزايش يارانه، اين سرمايه هاي فرهنگي را در گذر از اين مرحله بحراني ياري نموده و مشوّق آنها براي حضور فعال و بانشاط در عرصه اطلاعرساني و دانش افزائي باشند و ثانياً وعده هاي مسئولين در حمايت از مطبوعات و جلوگيري از ريزش آنها تا حصول نتيجه پيگيري شود و ثالثاً نطارت بر بازار واردات و توزيع كاغذ مطبوعات، بخصوص توسط واردكنندگاني كه از ارز دولتي استفاده كرده اند سختگيرانه تر شود و رابعاً در جهت تحقق شعار حمايت از توليد داخلي و خودكفائي، بخصوص در مورد كالائي راهبردي همچون كاغذ، قواي سه گانه با جديت بيشتري وارد صحنه شوند تا بيش از اين شاهد تضييع حقوق اصحاب مطبوعات و ريزش اين ارتش آگاهي بخش كه از اركان مهم پيشرفت فرهنگي، سياسي و اجتماعي كشور است، نباشيم.

 

در پی ایجاد تنش های اقتصادی و رکود حاکم بر بازار چاپ کشور ، بویژه بحران کاغذ ، یکی از خوانندگان محترم یادداشتی را برای این پایگاه خبری ارسال داشته که عینا درج می شود.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایپنا، چند هفته‌ای هست که موضوع افزایش قیمت کاغذ و کمبود آن در بازار بر سر زبانها افتاده و عموم دست‌اندرکاران حوزه چاپ و نشر را به تلاطم انداخته است.

تشکلهای صنفی استانها از یکسو و مسئولین دولتی ازسوی دیگر با تشکیل جلسه و نامه‌نگاری سعی در حل بحران دارند و یا لااقل رفع اتهام از خود!

اما در این میان آرامش و سکوت مطلق در اتحادیه‌های سه‌گانه تهران جالب است!

سکوتی که دلیل آن برای اهل فن پیداست و نیازی به تجزیه و تحلیل و ارایه ادلۀ کارشناسی ندارد، لابد اعضا محترم صنوف سه‌گانه چاپ تهران هم موضوع این بی‌تفاوتی را از وکلای خویش می‌پرسند و پاسخی قانع‌کننده می‌شنوند.

در وضعیت بحرانی موجود که بسیاری از فروشندگان از ارایۀ کاغذ امتناع می‌کنند و شرایط هر روز پیچیده‌تر می‌شود، بی‌تفاوتی مدیران تشکلهای صنفی تهران چه معنایی دارد؟

اهالی صنعت چاپ بیاد دارند که سال گذشته بدنبال برگزاری نمایشگاه چاپ در مجتمع نمایشگاهی شهر آفتاب موسوم به IPAP ، روسای اتحادیه‌های یادشده بیانیه دو زبانه!! صادر کردند و فعالان صنفی را از مشارکت در این نمایشگاه برحذر داشتند و حتی به این نیز بسنده نکرده و دست بدامان معاون اول رئیس جمهور شده و از ایشان خواستند تا مانع برگزاری این نمایشگاه شوند، که عاقبت این نامه‌نگاری‌ها و جلسات متعدد با رئیس سازمان توسعه تجارت برای ممانعت از برپایی این نمایشگاه نیز مشخص شد.

اما براستی، آیا موضوع حیاتی و استراتژیک کاغذ برای روسای اتحادیه‌های صنفی تهران که داعیۀ بزرگترین اتحادیه‌ها را نیز دارند، به اندازۀ برگزاری یک نمایشگاه نیست.

خوب است آقایان قدری کلاهشان را بالاتر بگذارند تا بخوبی مشاهده کنند که اتحادیه فقط نمایشگاه نیست!

حتماً دست‌اندرکاران صنعت چاپ کشور مسایل مهمتر از نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی تهران هم دارند، بحران کاغذ، رکود وبحران تولید، بدهی‌های سنگین به سازمان تامین اجتماعی، حجم وسیع مطالبات غیر قابل وصول از مشتریان دولتی و خصوصی و اجحاف سازمان امور مالیاتی در حق فعالان چاپ بخشی از مسایلی است که روسای محترم اتحادیه‌ها پس از فراغت از مسایل نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی تهران می‌توانند به آنها نیز بپردازند.

دبیر انجمن مدیران رسانه‌ به افزایش قیمت کاغذ در بازار اشاره کرد و گفت: در ابتدای امسال قیمت کاغذ ۲۸ درصد بالا رفته است؛ یعنی اولین تلنگرها به بازار خورده بود اما متاسفانه در کشور ما بحث تنظیم بازار بخصوص در حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دیده نمی‌شود.

 

محمد حیدری با اشاره به کمبود کاغذ در بازار بیان کرد:‌ بحث کاغذ عمیق است و باید بدانیم سال‌ گذشته حدود صد هزار تن کاغذ وارد کردیم اما امسال تا این لحظه ۳۸ هزار تن کاغذ وارد کشور شده است. این آمار نشان می‌دهد که ۶۲ درصد میزان کاغذهای وارد شده کاهش پیدا کرده است. در ابتدای امسال قیمت کاغذ ۲۸ درصد در جهان بالا رفته است؛ یعنی اولین تلنگرها به بازار خورده بود اما متاسفانه در کشور ما بحث تنظیم بازار بخصوص در حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دیده نمی‌شود؛ البته در بسیاری از وزارتخانه‌های دیگر هم این مساله وجود دارد. مسوولی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در آن دوره حضور نداشت که ستاد بحران تشکیل دهد.

 دبیر انجمن مدیران رسانه‌ ادامه داد:‌ دو کارخانه بزرگ‌ تولیدکننده کاغذ چین، به دلیل مباحث محیط‌ زیستی تولید خود را تعطیل کرده‌اند. همچنین دنیا به این سمت رفته است که از محصولات دیگر بتوانند کاغذ تولید کنند. حتی در ایران طرحی برای تولید کاغذ از پودر سنگ مطرح شد. اما این تولید، هزینه بیشتری دارد و به راه‌حل سیستماتیک در کلان اقتصاد نیازمند است.

 او به دلایل افزایش قمیت کاغذ در کشور اشاره کرد و گفت: اولین دلیل افزایش قیمت کاغذ به عدم درایت مسوولان برمی‌گردد به این دلیل که عدم پیش‌بینی بازار و کمبود ستاد تنظیم بازار وجود دارد. همچنین بحث افزایش قمیت جهانی کاغذ در گرانی آن موثر بود، اما بسیاری از افراد این مساله را ندیدند. تعطیلی دو کارخانه در چین هم عامل دیگر افزایش قیمت بود.

 حیدری اضافه کرد: دلیل دیگر گرانی کاغذ به اقداماتی که در حوزه وزارت دارایی و گمرک انجام می‌شود، مربوط است. متاسفانه مجلس ابتدای مهر هر سال موضوع افزایش گمرکی کاغذ را مطرح می‌کند. این امر باعث می‌شود تا تمام صنوف حوزه چاپ مانند چاپ‌خانه‌ها، کاغذ فروش‌ها و روزنامه‌ها جمع شوند و نامه‌های متعددی را بنویسند. در نهایت بعد از مدتی یکی از مسوولان اعلام می‌کند که به دلیل اینکه این حوزه مورد قبول ماست، تعرفه گمرک بالا نخواهد رفت. ما باید بدانیم این کالای استراتژیک، فرهنگی محسوب می‌شود و تفکیک آن از انواع کاغذ سخت نیست. مسوولان می‌توانند مقوا را گران کنند اما کاغذ تحریر و رول که در حوزه کتاب و روزنامه مصرف می‌شود طبیعتا بخش یارانه پذیر و با تهدیدهای زیادی مواجه است. زمانی که خبر افزایش تعرفه گمرکی منتشر شد، برخی واردکنندگان ترسیدند و برخی نیز کاغذها را در انبار نگه داشتند. تمام این موارد باعث شد که شوک فراوانی به بازار وارد شود بنابراین تاجر هم با خود می‌گوید که چرا کاغذ را ارزان بفروشد و آن را سخت‌تر وارد بازار می‌کند.

 دبیر انجمن مدیران رسانه‌ به موسسه همشهری اشاره و اظهار کرد: موسسه همشهری پیش‌بینی کرده بود که قیمت کاغذ بالا خواهد رفت بر همین اساس با کارخانه صنعتی چوب و کاغذ مازنداران قرارداد بست تا شش هزار تن کاغذ را پیش‌خرید کند. اما متاسفانه این کارخانه به دلیل بدهی نیمه تعطیل شده و این خرید اتفاق نیفتاد. اخباری که در این حوزه وجود دارد خیلی صحیح نیست.

 او با اشاره به کارخانه چوب و کاغذ مازندران بیان کرد: مدیران نشریات به استفاده از کاغذ این کارخانه علاقه‌مند نیستند. ما می‌دانیم که در کشور ما تعداد جنگل کم است به همین دلیل نمی‌توانیم به تعداد کم کارخانه‌های تولید کاغذ ایراد بگیریم. به نظر من کاغذهای تولید شده در کارخانه مازنداران مناسب نشریات داخلی ما نیستند به دلیل این که بی‌کیفیت هستند، رنگ را پخش می‌کنند و پرز دارند. این موارد باعث می‌شود که دستگاه‌های چاپ چاپخانه‌ها خراب شود و آن‌ها نیز به استفاده از این کاغذها تمایلی نداشته باشند.

 حیدری ادامه داد: اگر ثبت سفارش کاغذ انجام شود، دو یا سه ماه طول می‌کشد که وارد ایران شود. اگر در حال حاضر ۴۰۰ یا ۵۰۰ تومان از قیمت پایین آمده است، به این دلیل است که برخی از روزنامه ‌ها تعداد صفحات خود را کم کرده‌اند.  ۳۴۲۷ رسانه مکتوب از فروردین ماه ۹۶ منتشر می‌شدند اما از مهرماه با توجه به آغاز بحران کاغذ، ۱۹۷۵ رسانه اعلام وصول کردند. در این دو ماه ۱۷۰۰ یا ۱۸۰۰ رسانه به دلیل موضوع کاغذ ریزش کرده‌اند.

 او به بودجه فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره کرد و گفت: به نظرم بودجه فرهنگی برای حمایت کم است. بودجه فرهنگی کشور برای ۴۷ موسسه در سال گذشته بود زمانی که مجموع این ۴۷ موسسه و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را مشاهد کردم و متوجه شدم که وزارت ارشاد که متولی تئاتر، سینما، کتاب، رسانه مکتوب و ... است تنها نزدیک به ۱۹ درصد بودجه کشور را می‌گیرد. ۸۱ درصد دیگر بودجه نیز به موسساتی با ردیف‌ بودجه خاص تعلق می‌گیرند. این موسسات کاغذ را با هر قیمت و شرایطی خریداری می‌کنند و دستشان در جیب دولت است اما تا امروز جوابگو نبوده‌اند و کاری نتوانسته‌اند انجام دهند.

 محمد حیدری در پایان بیان کرد: رسانه‌های حوزه خصوصی مظلوم‌ترین قشر هستند. زمانی که مدیر پول ندارد پرداخت کند، خبرنگار و سردبیر هم دچار مشکل مالی خواهند شد. در حال حاضر با این بحران برخی از نشریات خصوصی منتشر نمی‌شوند و به نظر من تا دو ماه آینده برخی نیز به پرسنل خود به دلیل وضع مالی حقوق نخواهند داد. همچنین تعداد صفحات خود را کمتر خواهند کرد و بسیاری از روزنامه‌ها که قرار بود منتشر شوند، نخواهند شد.

خبر افزایش تعرفه واردات کاغذ و تحریر روزنامه‌ در هفته‌های اخیر، واکنش برخی از روزنامه‌های خصوصی را به دنبال داشت و در این میان برخی روزنامه‌ها اعلام کردند که در اعتراض به گران شدن کاغذ برای مدتی فقط به صورت الکترونیکی منتشر خواهند شد یا تعداد صفحات خود را کم می‌کنند. البته در ادامه از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام شد که تعرفه انواع کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه تا پایان سال جاری کماکان مطابق روال قبل بوده و افزایش نخواهد یافت اما طبق گفته برخی مدیران مسوول روزنامه‌های خصوصی، اعلام صرف این خبر هم به افزایش قیمت کاغذ و کمبود آن منجر شده است.

 البته چهارشنبه، ۲۲ آذر ماه معاون مطبوعاتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد، «یک محموله کاغذ در حال ترخیص از گمرک است.» حسین انتظامی همچنین گفت، «با مساعدت بانک مرکزی که ارز مبادله‌ای در اختیار واردکنندگان کاغذ قرار داد، یک محموله ١٠ هزار تنی کاغذ روزنامه و کاغذ تحریر در حال ترخیص از گمرک است و تا هفته آینده به انبارهای چاپخانه‌ها می‌رسد.»

 

منبع: ایسنا

کاغذ نه‌تنها گران شده که کمیاب هم هست و همین مطبوعات چاپی را با مشکل جدی رو به رو کرده است. در این گفتار در کنار ۴ گزینه یک پیشنهاد کاربردی هم مطرح شده است.

 

مهرداد خدیر در عصر ایران نوشت: «گرانی و کمیابی کاغذ، مطبوعات چاپی را مستأصل کرده و بیم آن می‌رود که تتمه تیراژ را هم از دست بدهند. کار به جایی رسیده که برخی نشریات اعلام کرده‌اند، فعلا منتشر نمی‌شوند، چون بحث گرانیِ صِرف نیست تا از خوانندگان یا آگهی‌دهندگان یاری بخواهند.

کاغذ کیمیا شده و مدیران بنگاه‌های مطبوعاتی می‌گویند، پیدا نمی‌کنند. بعضی از جمله روزنامه‌های پُر سابقه و مشهور برای بقا و حفظ مخاطب به کاهش صفحات روی آورده‌اند و عجالتا در این وانفسای شمارگان این مشکل هم اضافه شده که تنها یک مشکل نیست و می‌تواند ام‌المعضلات باشد و به تنهایی برای از پا درآوردن یک مطبوعه کافی است.

در رویارویی با این بحران و نقش دولت چند گزینه محتمل است:

نخست این دیدگاه که کتاب و روزنامه با دیگر کالاهای اقتصادی تفاوت ندارند و بنگاه‌های تولید آنها از همان منطقی پیروی می‌کنند که دیگر بنگاه‌های اقتصادی اداره می‌شوند و کسی که در این زمینه فعالیت و مدیریت می‌کند منطق حاکم بر بازار را پذیرفته است. کمااین‌که در صنعت فولاد وقتی مواد اولیه مانند زغال سنگ و سنگ آهن گران می‌شود، هزینه تولید فولاد هم بالا می‌رود. با این نگاه مدیر یا بنگاه‌دار مطبوعاتی هم باید چاره‌اندیشی کند. یا قیمت کالای نهایی را بالا ببرد یا از ذخیره موجودی خود مصرف کند یا برای ماندن در بازار شکیبایی پیشه کند، یا عرصه را ترک کند یا زیان این روزها را به حساب سودهای احتمالی قبلی و بعدی بگذارد.

در این نگاه روزنامه و کتاب، کالای نهایی تولید شده در یک بنگاه اقتصادی‌اند مانند پفک نمکی با این تفاوت که پفک نمکی مشتری فراوان‌تری دارد و بابت تولید آن مالیات می‌گیرند و کتاب و نشریه متقاضیان بسیار کمتری دارند و از پرداخت مالیات هم باید معاف باشند.

نگاه دوم اما مغایر اولی است. درست است که کاغذ هم یک کالاست اما کالای فرهنگی است و نمی‌توان با منطق صرف اقتصادی و آدام اِسمیتی و اقتصاد آزادی به آن نگریست. کمااین‌که دارو هم یک کالاست ولی دولت تنها نظاره‌گر نیست. با این نگاه دولت باید بابت کاغذ یارانه بپردازد و در این مقطع خاص یارانه فوق‌العاده؛ چنان که برای دارو چنین می‌کند، زیرا نسبت به ارتقای فرهنگی متعهد است و بدون کتاب و نشریه نمی‌توان از توسعه فرهنگی سخن گفت.

نگاه سوم این است که مطبوعات چاپی محکوم به مرگ‌اند و کاغذ گران و ارزان و زودیاب و دیریاب تفاوتی ندارد. پس دولت تماشا کند تا بمیرند و این تتمه هم از بین برود. مردم هم نخوانند و سرشان در گوشی و تلگرام باشد و چشم‌شان به شبکه‌های ماهواره‌ای. همین که صداوسیما بابت تولید برنامه‌های کم‌بیننده سالی هزار میلیارد تومان پول بگیرد، کافی است. چرا مردم باید روزنامه بخوانند و فکر کنند؟ به این ترتیب بحث اعطای پروانه به روزنامه‌نگاران هم به خودی خود منتفی می‌شود، چون وقتی روزنامه‌ای نباشد، دغدغه پروانه و یارانه هم از میان می‌رود.

در رویکرد چهارم چون تفکر اقتصاد بازار بر این دولت حاکم است نمی‌تواند به صورت مستقیم یارانه بدهد. بنابراین به بانک‌ها یا خودروسازی‌ها دستور می‌دهند با آگهی‌های بیشتر پولی برسانند تا بازار متعادل شود.

هر یک از این راهکارها و گزینه‌ها قابل اجراست؛ هر چند به نظر می‌رسد در عمل سومی انتخاب شده است!

با این حال یک گزینه یا راهکار پنجم هم هست که نه تنها هزینه‌ای برای دولت ندارد که منفعت‌زا هم هست. این که رییس‌جمهور دستور دهد انتشار مطبوعات و نشریات دولتی به طور کامل متوقف شود. چه اتفاقی می‌افتد؟ از حجم تقاضای اینان که دغدغه قیمت ندارند و نگران مشتری نیستند و بودجه‌ای را باید صرف کنند و می‌کنند، کاسته می‌شود. با همان منطق اقتصاد بازار و قاعده عرضه و تقاضا وقتی از حجم تقاضا کاسته شود، قیمت پایین می‌آید و اگر راست باشد که برخی نهادهای عمومی به احتکار کاغذ روی آورده‌اند، آنان نیز ناگزیر از باز کردن درهای انبارها و عرضه بیشتر می‌شوند و همین هم به کاهش قیمت یاری می‌رساند.

اتفاق مثبت دیگر که بر این کار مترتب است، این است که این گروه از دولتی‌ها ناگزیر می‌شوند همان بودجه یا کمتر را در روند اقتصادی سالم‌تر و دور از رانت و فساد هزینه کنند و کار را به بخش خصوصی بسپارند و همین نیز بر درآمد نشریات می‌افزاید.

 

منبع: ایسنا

درباره چاپ و نشر

چاپ و نشر ،پرتیراژترین نشریه چاپ کشور

منوی اصلی