چهارمین جلسه کارگروه ساماندهی کاغذ کشور، ٢٥ مهر ماه، با تایید فهرست شرکت های وارد کننده کاغذ برای معرفی به وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در راستای دسترسی آزاد به اطلاعات و شفاف سازی، جدول شرکت های مورد تایید وارد کننده کاغذ منتشر شد.

 

عضو کمیته کنترل بحران کاغذ می‌گوید برخلاف ادعای وزارت صنعت مبنی بر دستور تخصیص نزدیک به ۲۸۰ میلیون دلار ارز برای کاغذ، شواهد نشان می‌دهد کمتر از ۴۰ میلیون دلار آن تامین شده است.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از خانه ملت، محمدعلی وکیلی  درباره آخرین نتیجه رسیدگی‌های کمیته کنترل بحران کاغذ گفت: بر اساس تدبیر کمیسیون فرهنگی مجلس، کمیته‌ای ذیل کمیته اصلی کنترل بحران کاغذ در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شد که در آن، نمایندگان صنوف مطبوعاتی حضور دارند.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی افزود: اطلاعات این کمیته نسبت به اطلاعاتی که از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت مبنا قرار می‌گرفت، واقعی‌تر بود؛ به این دلیل که نمایندگان صنوف مطبوعات در آن حاضر بودند و اطلاعات دقیق‌تری پیرامون قیمت جهانی کاغذ، قیمت روز بازار ایران و نیز نحوه و میزان ارز تخصیصی داشتند.

بازار کاغذ کمی آرام شد اما کافی نیست

وی با بیان اینکه رصد این کمیته واقعی‌تر و دقیق‌تر بود، ادامه داد: اگرچه سیاست خاصی در این زمینه اتخاذ نشد اما ورود کمیته برای تحقیق و پیگیری، موجب شد بازار کمی آرام شود البته هنوز کافی نیست.

عضو هیئت رئیسه مجلس تاکید کرد: با توجه به آزادسازی محموله‌های کاغذ در برخی گمرکات، بازار کاغذ از التهاب اولیه افتاد و از آن بحران به صورت مقطعی عبور کردیم ولی همچنان چند مساله پیرامون بازار کاغذ وجود دارد که امیدواریم با مساعی وزارت صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی و وزارت امور اقتصادی این مسائل حل شود.

کاغذهای موجود در بازار با کدام ارز تأمین شده است؟

وی در تشریح این مسائل گفت: ما همچنان درباره سهمیه ارز 4200 تومانی کاغذ اختلافی داریم؛ اینکه چقدر بوده، چه میزان از آن تخصیص داده شده، چه میزان تأمین شده و چه مقدار از کاغذهای موجود در بازار ناشی از ارز یارانه‌ای بوده است.

بانک مرکزی می‌گوید 40 میلیون دلار از ارز کاغذ تأمین شده؛ ولی حتی نمی‌دانیم همان 40 میلیون دلار به چه کسانی داده شده است

وکیلی با بیان اینکه پیرامون این مسائل اطلاعات شفافی وجود ندارد، ادامه داد: بین این حلقه‌ها شکافی وجود دارد؛ وزارت صنعت می‌گوید از 280 میلیون دلار در نظر گرفته شده برای تامین کاغذ، دستور تخصیص مبلغی نزدیک به سقف این عدد صادر شده اما از آن سو در بانک مرکزی اطلاعات راستی‌آزمایی نشده‌ای وجود دارد که کمتر از 40 میلیون دلار از این عدد تأمین شده و مابقی آن در پروسه تأمین است.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با ذکر این نکته که " هنوز هم نمی‌دانیم همان 40 میلیون دلار به چه کسانی داده شده"، درباره لیست دریافت کنندگان ارز به نرخ رسمی گفت: آن لیست کافی و شفاف نیست؛ حتی اگر فرض کنیم تا کنون 40 میلیون دلار به کاغذ ارز داده شده، معلوم نیست کاغذ موجود در بازار از محل ارز 4200 تومانی آمده است یا ارز  3800 تومانی یا ارز آزاد.

عضو کارگروه کنترل بحران کاغذ همچنین افزود: هنوز ناظر بی‌طرفی که تعیین کند منشاء کاغذهای وارداتی کدام ارز است، به این موضوع رسیدگی نکرده است.

 

 

صالحی با اشاره به شرایط موجود در قیمت بازار کاغذ، گفت: در جلساتی که با وزارت صمت و بانک مرکزی داشته‌ایم، قرار شد در ثبت سفارش و تخصیص ارز برای کاغذ و ملزومات آن، نقش تائیدی هم داشته باشیم.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از مهر ، سیدعباس صالحی دوشنبه ۲۲ مرداد در جلسه کارگروه ساماندهی کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر این مطلب، گفت: این وزارتخانه به اعتبار اینکه در سال‌های گذشته تعادل در بازار کاغذ وجود داشت، بجز نقش سیاستگذاری از جمله اینکه کاغذ در ردیف کالاهای اساسی قرار بگیرد و...، دخالت دیگری در این امر نداشت ولی امروز با توجه به شرایط ایجاد شده در این بازار، نقش تائیدی نیز در این زمینه دارد.

وی ادامه داد: نقش تائیدی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در ثبت سفارش و تخصیص ارز کاغذ مسئولیت‌هایی را برای آن به وجود می‌آورد که از آن جمله باید مراقب بود که اشتباه‌ها و مشکلات گذشته تکرار نشود.

صالحی با اشاره به چند نرخی شدن بازار کالاها از جمله ارز کاغذ تصریح کرد: وقتی ارز چند نرخی می‌شود، به طور قطع فسادهایی در این زمینه به وجود می‌آید و اگر ما با نظارت بالا در این حوزه حرکت کنیم و به گونه‌ای مسیر را طی کنیم که اعتماد اجتماعی ایجاد شود، جلوی بسیاری از این فسادها گرفته می‌شود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به آمارهای مختلف قیمت کاغذ در بازار ادامه داد: ضعف در شفافیت آماری در این زمینه داریم و باید جلسه‌ای با وزارت صمت و بانک مرکزی داشته باشیم تا به تفاهم آماری در قیمت واقعی کاغذ در بازار برسیم.

صالحی همچنین در بخش دیگری از سخنان خود با توجه به وجود کمیته‌های مختلف در حوزه کاغذ، بر تشکیل جلسه‌ای با وزارت صمت و بانک مرکزی برای شفافیت در روند فرایندی و مشخص شدن ساختار مدیریتی در این حوزه تاکید کرد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه افزود: برآورد قیمت واقعی کاغذ بر اساس نظر کمیته قیمت و تنظیم بازار نیز ضروری است و تسریع در مراحل مختلف ثبت و سفارش کاغذ نیز از ملزومات محسوب می‌شود.

صالحی خطاب به اعضای کارگروه کاغذ گفت: نظارت بر مراحل پس از ترخیص تا مرحله توزیع، توجه به جوانب گوناگون و دیگر ملزومات کاغذ از جمله مرکب و زینک و ...، مدیریت بر مصرف کاغذ، توجه به انواع کاغذهای مورد نیاز مانند کاغذ گلاسه و ال دبلیو سی، توجه به مراحل ترخیص کاغذ از گمرک ... از جمله مواردی است که از سوی شما پیشنهاد شده و پیگیری آن‌ها ضروری است.

وی ادامه داد: به نظر می‌رسد باید کمیته‌ای متشکل از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و نمایندگانی از بانک مرکزی، وزارت صمت و صنوف مرتبط در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی راه‌اندازی شود و در آن هم برای نحوه چگونگی تامین کاغذ و نظارت در توزیع آن رسیدگی شود.

در ابتدای این جلسه همایون امیرزاده، نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در کارگروه کاغذ ضمن ارئه گزارشی از قیمت‌های مختلف در بازار کاغذ گفت: در حال حاضر ٦٥ هزار تن نیاز واقعی به کاغذ روزنامه داریم و نیاز کاغذ چاپ و تحریر نیز ٣٢٠ هزار تن است.

وی افزود: نیاز به کاغذ برای موارد عمومی ٤٠ تا ٥٠ هزار تن، ٩٠هزار تن برای اقلام اداری، ٦٠هزار تن برای کتاب‌های کمک درسی و ٤٠ تا ٥٠هزار تن برای آموزش و پرورش است.

امیرزاده ادامه داد: به طور کل تولید داخلی کاغذ ٢ هزار و ٨٨٥ تن بوده که کمتر از نیم درصد از نیاز کشور را تامین می‌کرده است.

وی با مقایسه واردات کاغذ در ٤ ماهه اول سال‌های ٩٦ و ٩٧ افزود: در سال ٩٦ واردات کاغذ روزنامه ٢٦ هزار تن و در سال ٩٧، پانزده هزار تن بوده است. در سال ٩٦ واردات کاغذ چاپ و تحریر ١٠٩ هزار تن و در سال ٩٧، هشتاد و سه هزار تن بوده است.

رئیس مرکز روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: واردات کاغذ بالکی در سال ٩٦ یک هزار تن و در سال ٩٧، ۲ هزار و ٦٠٠ تن بوده است و ال دبلیو سی در سال ٩٦، یک هزار و ٣٠٠ تن و امسال یک هزار تن بوده است.

امیرزاده در عین حال تصریح کرد: با توجه به این آمار در مجموع ٢٦ درصد معدل منفی در موضوع واردات کاغذ داشته‌ایم و در ٤ ماهه اول سال ٩٦، یکصد و سی و هفت هزار تن کاغد وارداتی و در همین بازه زمانی در سال جاری ١٠١ هزار تن کاغذ وارداتی داشته‌ایم.

وی با اشاره به میزان نیاز کاغذ در چهار ماهه سال جاری گفت: در این مدت به ٢٢ هزار تن کاغذ روزنامه، ١٠٦ هزار تن کاغذ چاپ و تحریر، هزار و ٦٠٠ تن کاغذ بالکی و هزار و ٦٠٠ تن کاغذ ال دبلیو سی (lwc) نیاز داریم.

نماینده کارگروه ساماندهی کاغذ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: موجودی انبارهای رسمی نیز ٣٠ هزار تن در بخش کاغذ چاپ و تحریر، ٩ هزار تن در کاغذ روزنامه است.

وی با اشاره به نامه وزیر صنعت، معدن و تجارت (صمت) به رئیس سازمان برنامه و بودجه مبنی بر میزان تخصیص ارز برای کاغذ گفت: بر اساس این نامه  ٢٧٥ میلیون دلار تخصیص ارز برای کاغذ در سال جاری داشته‌ایم.

امیرزاده ادامه داد: در تاریخ ٢٣ تیر ماه سال جاری ٦٨٣ فقره ثبت سفارش داشته‌ایم.

در ادامه این جلسه، محمد سلطانی فر معاون امور مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز گفت: پس از یازدهم اردیبهشت که سیاست‌های جدید درباره کاغذ ابلاغ شد تصور بر این بود که کاغذ بر اساس ارز ٤٢٠٠ تومان در بازار خریداری شود ولی وقتی برخی کاغذ روزنامه وارد کشور نکردند، ما مجبور به ورود مستقیم در این زمینه شدیم و این امر منجر به تشکیل کمیته کاغذ متشکل از تجار، فروشندگان کاغذ، صاحبان روزنامه و برخی از دست اندرکاران کاغذ شد.

وی افزود: یکی از اهداف تشکیل این کمیته این بود که در دوران تحریم بتوانیم حجم زیادی کاغذ وارد کشور کنیم و مسیر تسهیلات در این زمینه را افزایش دهیم و با توجه به نیاز تولیدکنندگان کاغذ سعی کردیم نگاه نظارتی در این زمینه داشته باشیم و از افزایش قیمت کاغذ از سوی سودجویان جلوگیری کنیم.

سلطانی فر تاکید کرد: مشکل اصلی در زمینه کاغذ آمار است. ما آمار درستی از میزان کاغذ روزنامه با تخصیص ارز نداریم.

وی ادامه داد: با شرکت چوب و کاغذ مازندران نیز جلسات متعددی داشته‌ایم و این جلسات منجر به امضای تفاهم نامه‌ای در جهت تولید ٤٠ هزار تنی کاغذ (در صورت اختصاص چوب به آن‌ها) در سال جاری شده است.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در امور مطبوعاتی با اشاره به درختان و چوب‌های شکسته و افتاده در جنگل‌ها تاکید کرد: ١٢٠ هزار تن چوب شکسته و افتاده در جنگل‌ها و مراتع وجود دارد که سرمایه عظیمی برای تولید کاغذ محسوب می‌شود.

وی در عین حال تصریح کرد: علاوه بر اینکه این چوب‌ها به عنوان سرمایه محسوب می‌شوند در عین حال اگر برداشته نشوند عوارض عدیده‌ای برای جنگل‌ها از جمله تولید گاز متان که منجر به آنش‌سورزی می‌شود، به دنبال خواهد داشت. بنابراین جمع آوری درختان و چوب‌های افتاده در جنگل علاوه بر تولید کاغذ به اصلاح جنگل نیز کمک می‌کند و مسولان این امر باید به این موضوع توجه داشته باشند.

سلطانی فر ادامه داد: در حال حاضر به ٧٠ تا ٩٠ هزار تن کاغذ روزنامه نیاز داریم و در کمیته کاغذ باید به این امر به عنوان اولویت توجه شود.

در این جلسه اعضای حاضر به طرح پیشنهادات کوتاه مدت و بلند مدت خود در زمینه حل مسائل و مشکلات کاغذ و ملزومات آن پرداختند.

 

 

در این دوره، که دوران عسرت نشر و شدت بلاست و همه در رنجیم و گرفتار معضلات بسیار، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید بیش از پیش در کنار و همراه ناشران، خصوصا آن‌ها که آسیب‌پذیرترند قرار گیرد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از (ایبنا)، ابوالقاسم شهلایی‌مقدم؛ مدیر انتشارات نقش و نگار با ارسال یادداشتی به بحث واردات کاغذ و لزوم توجه به توزیع عادلانه و منصفانه کاغذ در حوزه نشر پرداخته و راهکارهایی در این زمینه ارائه کرده است.

دو یا چند نرخی شدن ارز در هر حال، یک نوع امتیاز است برای کسانی که ارز ارزان می‌گیرند. این امتیاز، حتی اگر اسمش را رانت نگذاریم، بسیار مستعد فسادزایی است. این امتیاز را همواره یل‌ها و پهلوانان مجاهد با نفس نمی‌گیرند که بر وسوسه‌ها فائق آیند و به خطا نروند؛ چپ و راست و اصول‌گرا و اصلاح‌طلب و معتمد ارشاد و غیر معتمد ارشاد و «صلاحیت‌دار و غیر صلاحیت‌دار» و... هم نمی‌شناسد. همه و همه، در معرض این فسادند و تنها با ساز و کارها و مکانیسم‌های خود‌کنترلی (Self Controling) و خودتنظیمی(Self Regulative)تا حد ممکن می‌توان و باید از آن جلوگیری کرد.(شاید بعدها تفاوت این دو را بنویسم.)

در دوران جنگ تحمیلی، گاه درآمد دولت به نحو وحشتناکی پایین بود و باید با آن درآمد هم جنگ اداره می‌شد و هم مردم تأمین می‌شدند. به یاد دارم آن سال‌ها، در یک جلسه‌ خصوصی، یکی از نمایندگان مجلس اعلام کرد که درآمد ارزی امسال دولت (یادم می‌آید سال ۶۵ بود) بیش از ۸ میلیارد دلار نخواهد بود که باید ۴ میلیارد آن را صرف جنگ کنیم و با بقیه، کشور را اداره کنیم. سیستم توزیع ارزاق و مایحتاج عمومی، با همه‌ مضیقه‌ها و کمبودهایی که آن زمان وجود داشت به نحوی بود که همه، کمابیش، از توزیع نسبتا عادلانه بهره‌مند بودند و دولت از حیث تأمین حداقل‌های زندگی مردم موفق بود.

کاغذ هم توزیع می‌شد و چیزی به نام کمبود کاغذ به یاد نمی‌آورم. برای شفافیت در تخصیص ارز واردات و ارز مورد نیاز وزارتخانه‌ها، دولت وقت، تدبیری اندیشید که بسیار قابل تأمل بود و هست که اگر همان رویه در سال‌های بعد الگو قرار می‌گرفت، تا کنون بسیاری از پله‌های توسعه را پیموده بودیم، ولی نگرفت.

اکنون که ظاهرا تا حدی بازگشت به دوران سخت و دشوار گذشته می‌کنیم و به هر دلیل باید با وضعیت جدید کنار آییم و مصرف کاغذ کشور نیز بسیار افزون‌تر از آن زمان است، باید کنترلی هوشمند بر نحوه‌ توزیع کاغذ اعمال شود. این که چه کسی کاغذ وارد کند در مرحله‌ی دوم اهمیت است؛ مهم نحوه‌ توزیع عادلانه‌ آن است؛ زیرا ارز تخصیص یافته به واردات، سرمایه‌ ملی است، بخشی از منابع عمومی است، بیت‌المال است و تأمین منبع بدون تحدید و  نظارت بر مصرف و هدایت و راهبری آن تا رسیدن به مصرف‌کننده‌ واقعی نه سودجو و غیرواقعی، کاری است بس دشوار ولی شدنی.

این بار باید مراقب بود دوباره حواله‌های کاغذ مصرفی سر از کاغذفروشی‌ها درنیاورد، «نوچه‌ها» کاغذ اضافی نگیرند، «نورچشمی‌ها» دوباره بزرگ نشوند، صندوق رانت‌ (به تعبیر داگلاس نورث)، به جیب وابستگان خاص، چه وابستگان به ارشاد، چه وابستگان به دولت، چه تیول‌داران! و افراد و گروه‌ها و باندهای خاص سرازیر نشود و در این امر، وزارت ارشاد مسئولیتی، این بار بزرگ‌تر و  بلکه تاریخی دارد. این بار چشم‌های زیادی مراقب این کاغذهاست، این بار ناشران زیادی نیازمند دریافت آنند، در این دوره، که دوران عسرت نشر و شدت بلاست و همه در رنجیم و گرفتار معضلات بسیار: گرانی، هزینه‌های سرسام‌آور اداره‌ یک دفتر نشر، هزینه‌های چند برابری ملزومات چاپ، دزدان کتاب (قاچاقچیان، دانلود کنندگان غیرقانونی، کتاب‌سازان و...) بنیاد و بنیان نشر را هدف تخریب قرار داده‌اند، باید وزارت ارشاد، بیش از پیش، در کنار و همراه ناشران، خصوصا آن‌ها که آسیب‌پذیرترند قرار گیرد.

اگر به خوبی و سلامت و با رضایت ناشران و اهل نشر و کتاب، از این تنگنا و از این برهه‌ سخت بگذریم افتخاری تاریخی نصیب این وزارتخانه و این وزیر خواهد شد و اگر نتواند چنان‌که باید، رسالت خود را انجام دهد، نه ما و نه آیندگان از آن به نیکی یاد نخواهیم کرد و چه چیز دردناک‌تر از این که فرد یا گروهی نتوانند از فرصتی که در اختیار آن‌هاست در جهت خدمت بی‌منت و پر توفیق استفاده کنند و رضایت خلق خدا را به دست آورند، که به قول امیرالمؤمنین (ع) «الفرص تمر مر السحاب.» اینجا واقعا جایگاه امتحان سخت است؛ ایوب‌وار، یعقوب‌وار، و مسیرش، باریک‌تر از موست، بی‌اغراق.

بهترین راه و روش و اصولی‌ترین متد و اسلوب در کنترل، حمایت از هدایت و نظارت صنفی است. هیچ ناظر صادقی شایسته‌تر و صالح‌تر از خود صنف نیست. واسپاری واقعی، آن‌چه در صدر برنامه‌های این دوره‌ی وزارت ارشاد است، اینجاست.

 

عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس کارگروه کاغذ این وزارتخانه در نشست خبری با اشاره به آرایش جدید دولت درباره تأمین، تولید و توزیع کاغذ گفت: یکی از مولفه‌های این مسئله، حضور پررنگ‌تر، فعال‌تر و جدی‌تر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این حوزه بود.

به گزارش چاپ نشر به نقل از ایکنا، در کشور کاغذ یک موضوع واردات‌محور است و اینکه این موضوع بد یا خوب است، باید در فضای دیگر جستجو شود، اما واقعیت این است که نیاز سالانه کشور به کاغذ که در حدود 400 هزار تن است، کاغذ تولید داخل امروز به پایین‌ترین میزان خود رسیده است و نزدیک به 2800 تن تولید چهارماهه نخست امسال بوده است که حدود نیم درصد از نیاز کشور را تأمین می‌کند.

وی افزود: ما همچنان به واردات کاغذ نیاز داریم و باید برنامه‌ریزی‌هایی را برای تأمین کاغذ داشته باشیم. براساس مصوباتی که طی دو سه هفته گذشته صورت گرفت؛ در چند مورد شاهد برنامه‌ریزی‌هایی بودیم که در صورت عملی شدن، فضای فعلی در کاغذ به نفع مطبوعات و نشر رقم خواهد خورد.

 

«تعیین قیمت پایه کاغذ»، «تلاش برای برخورد با احتکارکنندگان» و «در نظر گرفتن جریمه‌های سنگین برای متخلفان» از جمله راهکارهایی ست که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در همکاری با وزارت صنعت، معدن و تجارت برای کاهش مشکلات بازار کاغذ اندیشیده

به گزارش چاپ ونشر به نقل از ایران آنلاین - هر چند که گفته‌های اهالی رسانه حاکی از این است تمهیدات فوق چندان کارساز نبوده و شرایط همچنان بر طبق روال سابق پیش می‌رود و اگر کاری جدی در این زمینه انجام نشود باید منتظر تعطیلی تدریجی رسانه‌های چاپی بود.

سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی جمعه شب در پایان سفرش به سیستان و بلوچستان در جمع اهالی رسانه، مشکلات رسانه‌های چاپی در تهیه کاغذ و فقدان کالای مورد نیاز آنان در بازار را ناشی از عوامل متعددی از جمله افزایش جهانی قیمت کاغذ و قیمت ارز خواند. او در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد که ارشاد نه واردکننده کاغذ است و نه متصدی آن، با این حال در کنار مصرف کنندگان کاغذ همچون روزنامه‌ها قرار گرفته تا مسیر کاغذ قدری روان‌تر و ارزان‌تر شود. به گفته صالحی به واسطه جلسات متعدد کارگروه کاغذ، هم‌اکنون قیمت پایه کاغذ مورد تأیید وزارت صمت(صنعت، معدن و تجارت) و همچنین سازمان حمایت از مصرف کننده نیز قرار گرفته است.

آن طور که وزیر ارشاد در سخنانش خاطرنشان کرده ، امیدوار است تا دستیابی به قیمت پایه به ایجاد تعادل در بازار کاغذ بینجامد. او منکر شرایطی که رسانه‌های چاپی در مسیر تهیه کاغذ با آن روبه‌رو هستند نشده و حتی تأکید کرده که کاغذ موجود در کشور تنها تا چند ماه کفاف وضعیت موجود نشر و مطبوعات را می‌دهد. همان گونه که صالحی هم گفته در شرایط فعلی باید در بانک مرکزی سفارش ارز به شکل پیوسته رخ بدهد تا در ماه‌های آینده بتواند تضمین لازم برای عرضه کاغذ با همین قیمت پایه چهار هزار و 200 تومان فراهم شود.

شرایط بد بود، بدتر هم شده!

مهدی رحمانیان مدیر مسئول «روزنامه شرق» درباره مشکلاتی که این نشریه در تهیه کاغذ با آن روبه‌رو ست گفت:« به غیر از رسانه‌هایی که به نوعی مرتبط با دولت و شهرداری هستند، روزنامه‌ها و نشریات چاپی بخش خصوصی با شرایط بسیار سختی روبه‌رو هستند. آنقدر در بحث کاغذ با مشکلات متعددی روبه‌رو شده‌ایم که معتقدم نشریات بخش خصوصی با خون و دل بسیار منتشر می‌شود.»

وی ادامه داد: «کاغذ مورد نیازمان را روزانه خریداری می‌کنیم، شرایط طی این چندماه بد بود و حالا بدتر هم شده. در ارتباط با مشکلاتی که در تهیه کاغذ داریم با هر یک از مسئولان که حرف می‌زنیم همه می‌گویند حل می‌شود! اما ما که هنوز چیزی ندیده‌ایم. ارشاد می‌گوید کاغذ روزنامه نباید از کیلویی چهار هزار و 100 تومان بیشتر فروخته شود اما خود ما در آخرین خریدمان بابت هر کیلو پنج هزار و 300 تومان پرداخت کردیم. اگر شرایط به همین منوال ادامه یابد ما در نهایت تا دو ماه دیگر دوام خواهیم آورد.»این فعال رسانه معتقد است کاغذ روزنامه نه تنها قیمت ثابت ندارد بلکه همچنان با نوسانات قیمت دلار باید منتظر تغییرات آن هم بود، این در شرایطی  است که همچنان کاغذی که با ارز دولتی سه هزار و 800 تومانی وارد بازار کاغذ شده به‌طور کامل در اختیار مصرف کنندگان قرار نگرفته و همچنان سرنوشت پرونده واردکنندگانی که ارز دولتی دریافت کرده‌اند معلوم نیست. خواسته رحمانیان از مسئولان ارشاد این است که به وظیفه‌ای که در ارتباط با مطبوعات و حمایت آنان برعهده دارند، عمل کنند.

حجت طهماسبی، معاون اجرایی «روزنامه اعتماد» نیز در خصوص مشکلاتی که این رسانه در تهیه کاغذ با آن روبه‌روست، گفت:« شرایط ما هم جدا از دیگر رسانه‌های چاپی نیست، برخلاف گذشته ناچار به خرید روزانه کاغذ هستیم و این در شرایطی ست که کاغذ در بازار موجود نیست. اگر هم باشد با قیمتی بسیار بالاتر از مبلغ پایه‌ای که ارشاد در نظر گرفته عرضه می‌شود.» به گفته طهماسبی هم‌اکنون تعداد محدودی وارد کننده کاغذ، کاغذ می‌فروشند که البته این فروش هم به شکل بسیار محدودی انجام می‌شود.

وی ادامه داد:« همین چند وارد کننده محدود نیز به شکل قطره چکانی کاغذ می‌فروشند، دلایل خاص خود را هم دارند، این که بارشان در گمرک مانده یا موفق به دریافت ارز مبادله‌ای نشده‌اند.»

آن طور که مسئولان ارشاد می‌گویند چین تا چندی قبل از تولیدکنندگان کاغذی بوده که ایران بخشی از نیاز خود را از طریق آن تأمین می‌کرده است، اما در شرایط فعلی چین هم عمده تولید خود را متوقف کرده و خودش به جمع وارد کنندگان کاغذ پیوسته است، از سویی افزایش قیمت جهانی کاغذ هم یکی دیگر از دلایلی ست که وارد کنندگان از آن به عنوان یکی از مهم‌ترین دلایل این نوسانات می‌گویند. هر چند که رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران چندی قبل در گفت‌و‌گو با «ایران» از این گفت که افزایش قیمت جهانی کاغذ در نهایت تا 3 درصد بوده و به هیچ وجه قابل قیاس با افزایشی که در ایران با آن مواجه هستیم نیست. معاون اجرایی روزنامه اعتماد ادامه داد:« از دوستانی که می‌گویند کاغذ هست باید پرسید که با چه قیمتی؟ همین الآن با هر کیلو هزار تومان بالاتر می‌توان کاغذ تهیه کرد اما مسأله این جاست که در توان رسانه‌های ما، بویژه در بخش خصوصی نیست. ما آخرین مرتبه با چهار هزار و چهارصد تومان کاغذ خریداری کردیم اما در بازار پنج هزار و چهار-پانصد تومان فروخته می‌شود.» آن طور که این فعال رسانه ای می‌گوید همین تعداد معدود وارد کنندگان کاغذی که با قیمتی به نسبت معقول‌تر کاغذ می‌فروشند تأکید دارند که باید کاغذ فعلی را به شکل محدود در اختیار رسانه‌ها گذاشت تا دست هیچ کدام از نشریات خالی نماند. به گفته طهماسبی اگر مسئولان زودتر فکری به حال این بازار ملتهب نکنند باید ابتدا شاهد حذف نشریات ضعیف‌تر بود، هر چند که کاهش تیراژ و افزایش قیمت معضلات دیگری ست که رسانه‌های بزرگ هم گرفتار آن خواهند شد و آنان هم از خطر تعطیلی در امان نخواهند بود. حجت طهماسبی با اشاره به این که هم‌اکنون روزنامه و نشریات به ناچار برای ادامه حیاتشان از یکدیگر کاغذ قرض می‌گیرند، گفت: «قیمت کاغذی که ما حدود هشت ماه قبل با دو هزار و 100 تومان خریداری کردیم هم‌اکنون آنقدر بالا رفته که خرید آن از توان رسانه‌ها خارج شده است. مهم‌ترین دلیل این آشفتگی از فقدان نظارت کافی مسئولان نشأت می‌گیرد. اگر مسئولان عزمی جدی در کنترل مجموعه‌ای که اداره‌اش را برعهده دارند پیدا کنند مشکلات قدری بهبود می‌یابد.» آرش خوشخو، سردبیر «روزنامه هفت صبح» هم صحبت‌هایی مشابه دارد، او نیز گفت: «توان مالی مان امکان خرید کاغذ برای بیش از 10 روز را نمی‌دهد. بازار کاغذ همچون بازار موبایل به یک خانه تکانی جدی نیاز دارد. شرایط حمایت از روزنامه‌های خصوصی باید مشابه نشریات حاکمیتی شود وگرنه باید به مرور منتظر حذف نشریات چاپی مان باشیم. اگر چنین اتفاقی رخ بدهد به مرور شاهد فعالیت رسانه هایی که تنها به دنبال جذب آگهی و استفاده از رانت کاغذ نیستند خواهیم بود، متأسفانه هم‌اکنون برخی رسانه‌ها بدون آن که اصلاً منتشر شوند از حمایت مسئولان برخوردار هستند.» او شرایط کاغذ را جدا از دیگر بخش‌های اقتصادی کشور نمی‌داند و تأکید دارد:« مسئولان باید نتیجه پرونده وارد کنندگان کاغذ را اعلام کنند تا بدانیم وارد کنندگان واقعی کاغذ چه افرادی هستند. متأسفانه بخشی از واردکنندگان کاغذ دروغین هستند، شرایط به گونه‌ای شده که کلاهبردارهای موجه پدید آمده‌اند، همین افراد باعث شده‌اند که ما ندانیم واقعیت بازار کاغذ چیست و اصلاً با چه شرایطی و چه افرادی طرف هستیم.»

محمد قوچانی سردبیر «روزنامه سازندگی» هم با اشاره به مشکلاتی که این نشریه در تهیه کاغذ با آن روبه‌رو ست، گفت:« بهمن ماه گذشته کارمان را با کاغذ کیلویی سه هزار و 500 تومان آغاز کردیم، اما همین حالا باید کاغذ را با قیمت 6 هزار و پانصد تومان تهیه کنیم. این در شرایطی است که اگر تا چند ماه قبل خریدهایمان با چک‌های مدت دار بود حالا باید چک روز بدهیم. مگر نقدینگی رسانه‌ها در شرایط فعلی چقدر است که از پس خریدهای اینچنینی بربیاییم؟»

وی با اشاره به این که اغلب نشریات از حمایت بخش دولتی برخوردار نیستند، ادامه داد:« به واسطه مشکلات چند ماه اخیر هم ناچار به کاهش صفحات خود شدیم و هم این که قیمت ویژه نامه مان را افزایش دادیم. متأسفانه چشم‌انداز خوبی پیش روی نشریات مکتوبمان نیست. آنقدر مشکلات در بحث تهیه کاغذ زیاد شده که گمان نمی‌کنم تا پس از مرداد ماه قادر به ادامه فعالیت خود باشیم.»

قوچانی با اشاره به صحبتی که مسئولان رسانه‌ها چندی پیش با اسحاق جهانگیری داشته‌اند، گفت:« در آن گفت‌و‌گو از ایشان خواستیم تا واردکنندگان کاغذ تنها به چند نفر محدود نشود و این انحصار شکسته شود.اگر مسئولان ارشاد به وعده خود عمل کنند و تسهیلاتی در نظر بگیرند تا رسانه‌ها قادر به وارد کردن کاغذ باشند ما استقبال می‌کنیم و شک ندارم که بخشی از این مشکلات حل خواهد شد.»

طبق آخرین آمار اعلام شده کارگروه هیات انتخاب و خرید کتاب حدود ٢١ میلیارد تومان کتاب در سال گذشته خریداری شده است این میزان ماحصل  ١٨ جلسه در وزارت ارشاد بوده است. این خرید بر مبنای و حسب الگوی مندرج در دستورالعمل کارگروه انجام شده است.

مجید سامی معاون امور آموزشی و پژوهشی چاپ و نشر در نشست صنعت چاپ باحضور کارشناسان وزارت ارشاد اسلامی استان ها با اشاره به خرید کتاب گفت: ارسال صحیح عناوین و اطلاعات کتاب ها در استان ها موضوع قابل توجهی بوده که در این زمینه به بحث و بررسی گذاشته شده است.

وی ادامه داد:‌ خرید کتاب به منظور تجهیز کتابخانه بوده و تلاش می شود در این جلسه اطلاعات لازم به کارشناسان انتقال داده شود.

سامی بیان کرد:‌ ویرایش و ثبت اطلاعات به نحوی که از کارشناسان درخواست ‌شده از اهمیت بسیاری برخوردار است،‌ لذا ارسال کامل و جامع اطلاعات مورد تاکید قرار دارد و در نهایت به تصمیم خرید کتاب در شورای تصمیم گیری منتهی خواهدشد.

وی با اشاره برنامه های متعدد وزارت ارشاد اسلامی اظهار کرد: برای حمایت قبل از چاپ نیز رویکردهایی  مورد توجه قرار گرفته است‌ در این زمینه با توجه به این موضوع، کتاب ‌های ارزشمند که قابلیت طرح و بررسی دارد وارد شورا می شود و تصمیمات لازم در این زمینه اتخاذ می گردد.

‌لازم به ذکر است که هیأت انتخاب و خرید کتاب تلاش دارد تا طی نزدیک به دو دهه فعالیت مستمر در راستای وظایف قانونی در زمینه کمک به ناشران از طریق پرداخت یارانه و نیز مجموعه‌سازی بخشی از کتابخانه‌های سراسر کشور و همچنین توسعه کتابخوانی در حوزه فرهنگ عمومی از طریق انتخاب، خرید و اهدای کتاب‌های مناسب حوزه فرهنگ عمومی در فرآیند بازار نشر کتاب کشور، تلاش داشته است تا حداکثر امکانات را در حوزه اختیارات خویش به کار ببرد تا رونق بخش حوزه ی نشر و کتابخوانی فراهم شود.

سامانه جامع چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان یکی از موفق ترین سامانه ها در حوزه چاپ به اجرا در آمده است.

 ابراهیم خدادوست مسئول سامانه جامع چاپ،‌ با اشاره به اهداف این سامانه به نشریه چاپ ونشر گفت: ‌این سامانه تلاش دارد، در راستای تحقق دولت الکترونیک، سامانه جامع چاپ علاوه بر افزایش سرعت ارائه خدمات، از حجم حضور و تردد ارباب رجوع به ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی می کاهد. ارائه آمار دقیق و به روز از صنعت چاپ و شفاف ‌سازی روال ‌های اداری از ویژگی های مثبت  این سامانه است.

وی ادامه داد:‌ این سامانه تا پایان مردادماه در تمام استان های کشور  اجرایی خواهد شد.

خدادوست افزود:‌ در این راستا آشنایی با این سامانه در نشست کارشناسان صنعت چاپ و نشر کشور که با تلاش وزارت فرهنگ و ارشاد برگزار شد نیز مورد بررسی قرار گرفت همچنین به سوالات و مشکلات کارشناسان پاسخ داده شد.

مسئول سامانه جامع چاپ اظهار کرد: باتوجه به اهمیت اجرای سامانه و دفتر امور چاپ وزارت ارشاد اسلامی بر اجرایی کردن و جدی گرفتن این سامانه تاکید دارد.  لذا اجرای این سامانه از الزامات کارشناسان صنعت چاپ اعلام شده است و تمام استان ها ملزم به رعایت آن هستند.

‌وی ادامه داد:‌ هماهنگی های لازم برای اجرای این سامانه در تمام استان ها انجام شده و این برنامه کمک فراوانی به اجرای دولت الکترونیک خواهد کرد.

خدادوست در پایان افزود:‌ هم اکنون این سامانه با ضربالاجلی که از سوی وزارتخانه اعلام شده در دستور کار قرار دارد.

عضو کمیته هیات خرید کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: هدف اعضای هیات از انتخاب و خرید کتاب صرفا کمک به ناشران نیست؛ بلکه هدف مهم‌تر، تجهیز کتابخانه‌های سراسر کشور با کتاب‌های مناسب است.

مهر‌زاد دانش؛ عضو کمیته هیات خرید کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که در دوره جدید این هیات نیز ابقا شده است، درباره رویکرد‌های این هیات در دوره جدید بیان کرد: هدف اعضای هیات از انتخاب و خرید کتاب صرفا کمک به ناشران نیست؛ بلکه هدف مهم‌تر، تجهیز کتابخانه‌های سراسر کشور با کتاب‌های مناسب است. این روند باید در دوره جدید جدی‌تر و دقیق‌تر دنبال شود.

به گفته وی، کتاب مناسب، تعریف مشخص دارد. به‌عنوان مثال، استاندارد‌های روش تحقیق باید در کتاب‌های پژوهشی رعایت شود.

دانش با انتقاد از بی‌توجهی برخی ناشران به فونت مناسب، طرح جلد و دیگر مولفه‌های کتاب مناسب ادامه داد: همین‌طور کتاب‌های هنری نیز باید شامل مولفه‌‌های خلاقیت ادبی و سبک‌های هنری باشد. چاپ پاکیزه، صفحه‌آرایی، فونت مناسب برای مخاطب و حفظ شانیت موضوع از دیگر معیا‌ر‌های تعریف کتاب مناسب است.

وی با تاکید بر توجه هیات خرید به شاخص‌های کیفی کتاب گفت: البته اگر کتابی خریداری نمی‌شود، به معنای نامناسب بودنش نیست. گاهی  هم بین خوب و خوبتر دست به انتخاب می‌زنیم.

محدودیت خرید از دولتی‌ها

این عضو هیات حرید اظهار کرد: یکی از سیاست‌های سال گذشته هیات خرید، ایجاد محدودیت بهره‌مندی ناشران دولتی از یارانه‌ها بود. توجه به ناشران بخش خصوصی هدف اصلی ایجاد محدودیت است.   

 

مدیرکل دفتر امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در تشریح مفهوم ایجاد محدودیت برای ناشران دولتی بیان کرد: فهرست ناشران دولتی را از اداره توسعه کتاب و کتابخوانی دریافت می‌کنیم. برخی از ناشران این فهرست، خود را به‌عنوان ناشران خود‌گردان معرفی می‌کنند. به‌عبارت دیگر اعلام می‌کنند هرچند زیر نظر نهاد دولتی فعالیت دارند اما بخش نشر، خودگردان است.

به گفته دانش، برای بررسی این مباحث و اعتراضات احتمالی، کمیته مشترک با حضور کارشناسان اداره کتاب، کمیته هیات خرید کتاب و همکاران دیگر تشکیل شد. براساس شاخص‌ها و همچنین مدارک لازم نوع فعالیت این دسته از ناشران مشخص خواهد شد.

ادعای ارزشی بودن کافی نیست

وی افزود: برخی از ناشران معتقدند که تصمیم حذف ناشران دولتی از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه دولتی، موجب ایجاد محدودیت برای ناشران کتاب‌های «ارزشی» می‌شود.               

دانش با تاکید بر توجه هیات خرید به مولفه حفظ شانیت در تدوین کتاب گفت: برخی از اهالی نشر برخی کتاب‌ها را به‌عنوان آثار ارزشی تعریف می‌کنند. تاکید دارم که یکی از  اولویت‌های هیات خرید توجه به موضوع کتاب است به شرطی که شانیت موضوع نیز رعایت شده باشد. به‌عنوان مثال کتاب‌هایی درباره نماز، شهادت، انقلاب اسلامی و دفاع مقدس باید با حفظ شانیت موضوع منتشر شده باشد.

عضو کمیته هیات خرید کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره وجود واژه ارزشی در جریان انتخاب و خرید کتاب بیان کرد: به‌طور قطع هیات خرید در انتخاب و خرید کتاب، اولویت موضوعی دارد و مسلما به مباحث شهادت، شعائر دینی، تاریخ، آثاری که دارای نمود‌های فرهنگ بومی و مباحث ایدئولوژیک هستند توجه بیشتری دارد. صرفا  ادعای ارزشی بودن کتاب‌ها برای اعضا کمیته قابل قبول نیست.

 

دانش ادامه داد: ناشران فعال در حوزه انتشار کتاب‌های ارزشی اندک نیستند. بنابراین معتقدیم که خرید کتاب از ناشران خصوصی که شانیت کتاب را حفظ کرده‌اند، مشوق افزایش فعالیت است. علاوه براین به نظر می‌رسد افرادی که دغدغه معرفی کتاب‌های خود را دارند، صرفا نباید انتظار داشته باشند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از آن‌ها بخرد؛ بلکه می‌توانند کتاب‌های خود را اهدا کنند.

توجه ویژه هیات خرید به تالیف

مدیرکل دفتر امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به توجه هیات خرید در دوره جدید به شعار سال جاری گفت: به ملاک تالیف در انتخاب و خرید کتاب بیشتر توجه داریم. البته این رویکرد به‌معنای بی‌توجهی به کتاب‌های ترجمه نیست. براساس آمار خرید کتاب از ابتدای سال، آمار خرید کتاب‌‌های تالیفی از نظر شمارگان، تعداد و مبلغ، بیش از دو برابر کتاب‌های ترجمه است.

دانش با اشاره به خرید کتاب از سی‌و‌یکمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بیان کرد: فهرست خرید کتاب از نمایشگاه اعلام شده است. ناشران باید در فرصت مشخص شده کتاب‌ها را به انبار منتقل کنند. اگر کتاب‌های خرید‌اری شده از نمایشگاه کافی نبود ستاد ترویج کتاب و کتابخوانی می‌تواند از کتاب‌های خریداری شده در هیات خرید نیز استفاده کنند.  

افزایش یا کاهش خرید؟

وی درباره احتمال کاهش میزان خرید هیات انتخاب و خرید کتاب در دوره جدید گفت: کاهش و یا افزایش میزان خرید  به تخصیص بودجه بستگی دارد. امیدوارم هر چند که انقباض اقتصادی را پیش‌رو داریم به جریان خرید کتاب تاثیر مستقیمی نداشته باشد و با توجه به صحبت‌های انجام شده میزان خرید در مقایسه با سال گذشته تغییر نکند، اما تاکید داریم که رویکرد هیات خرید در دوره جدید انتخاب دقیق‌تر و جدی‌تر است.

 

هرجلسه حدود 700 عنوان کتاب در جلسه بررسی می‌شود بنابراین بر خلاف آنچه تصور می‌شود، انتخاب با توجه به بودجه،  فرآیند بسیار دشواری است. 

صاحب‌نظران، خرید‌ها را نقد کنند

این عضو کمیته هیات خرید کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر اهمیت توجه صاحب‌نظران حوزه نشر کتاب بیان کرد: صاحب‌نظران باید به جریان خرید کتاب نگاه نقادانه داشته باشند. چه‌بسا در جریان انتخاب که حجم قابل توجهی است اشتباه نیز وجود داشته باشد، علاوه براین از نظر نیروی انسانی و حتی از نظر زمان با محدودیت مواجه هستیم.

به گفته وی، دیکته نانوشته غلط ندارد، بنابراین از جامعه فرهنگ مکتبوب انتظار داریم با توجه به شفافیت دستگاه دولتی که مصوبات خود را اعلام می‌کند، درباره اشتباهات و مسیر صحیح هیات، نظر بدهند. تاکید بر شفافیت در اعلام مصوبات با هدف ایراد گرفتن از هیات خرید است. اما تا به حال بیشتر مباحثی که طرح شده حالت کلی‌گویی داشته است.

نشست و هم اندیشی صنعت چاپ با حضور ٣٢ کارشناس چاپ و نشر اداره ارشاد استان های کشور  به همت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در  صبح امروز دوم مرداد ماه در هتل مارلیک برگزار شد.

به گزارش چاپ ونشر این نشست که پس از ٤ سال، بار دیگر  با هدف آشنایی کارشناسان جدید و با قوانین و تغییرات حوزه چاپ ونشر در حال برگزاری است، تلاش دارد تا آشنایی بیشتر و شناخت از تحولات و قوانین و پاسخگویی به مجهولات موجود مورد بحث و بررسی قرار دهد.

همچنین،‌ تبیین و بازنگری دستورالعمل و آیین نامه چاپ با توجه به تغییرات در این بخش، تعدیل آیین نامه تخلفات چاپ و ‌کلاس آموزش استفاده از سامانه جامع صنعت چاپ کشور، همچنین خرید کتاب از محورهای برگزاری این نشست است.

 سامانه جامع صنعت چاپ که تنها سامانه موفق در حوزه چاپ است، در چند سال گذشته به استان ها ابلاغ شد و استفاده از آن در دستور کار قرار گرفت تا تمام استان ها ملزم به اجرای آن شوند و وزارتخانه بر آن تاکید داشته و دارد. در این راستا چند استان از این سامانه استفاده نکرده اند که به زودی وارد چرخه کار با این سامانه خواهند شد.

 این نشست با حضور مهرزاد دانش (مدیر کل چاپ و نشر وزارت ارشاد)، علی اکبر ابراهیمی (معاون برنامه ریزی)، مجید سامی (معاون آموزش) و محسن شمس دبیر این نشست در حال برگزاری است.

گفتنی است این نشست دو روزه برنامه های متنوعی را در دستور کار داشته و در روز دوم نیز بازدیدهایی از چاپخانه‌های نقش الماس و چاپ افست دارد.

درباره چاپ و نشر

چاپ و نشر ،پرتیراژترین نشریه چاپ کشور

منوی اصلی