نخستین چاپخانه ۲۲ ماه مه سال ۱۶۴۰ میلادی وارد ایران شد. خاچاطور وارتاپد گساراتسی، پیشوای مذهبی کلیسای وانک بدون اینکه به تجربه گوتنبرگ دسترسی داشته باشد پس از وارد کردن قطعات مورد نیاز با کمک شاگردان و همکاران خود موفق به طراحی ماشین، کاغذ و مرکب چاپ شد و اولین کتاب را در ایران با نام «زبور داود» در ۵۷۲ صفحه به چاپ رساند و این سرآغاز تاریخ چاپ در ایران است. این کتاب درحال‌حاضر در آکسفورد انگلستان نگهداری می‌شود و نمونه موجود در کلیسای وانک رونوشت آن است. تنها آثار به‌جای مانده از این چاپخانه در کلیسای وانک عبارت‌ است از تعدادی حروف، کتاب‌‌هایی که اولین بار در نقاط مختلف دنیا به زبان ارمنی چاپ‌ شده‌اند و نیز نمونه‌هایی از هنر کتابت در آن دوران مانند انواع جلد سوخت، معرق، ضربی و روغنی مرصع و مُذَهّب که متعلق به سده‌های هفدهم تا هجدهم میلادی است. چاپخانه جلفای اصفهان پس از وقفه طولانی از ۱۶۸۷ میلادی بار دیگر شروع به‌کار کرد و تنها هشت کتاب در سده هفتم میلادی به چاپ رساند و بعد از آن تعطیل شد؛ ولی مجددا از ۱۸۷۲ میلادی شروع به‌کار کرد و تا امروز مشغول به‌کار است و حدود ۵۰۰ عنوان کتاب که بسیاری از آنها تحقیقی و با ارزش هستند توسط این چاپخانه به چاپ رسیده است.

سپس در جلفای اصفهان دو چاپخانه دیگر متعلق به جامعه ارامنه کاتولیک راه‌اندازی شد که یکی از آنها چاپخانه «لازاریت» نامیده شد که تنها سه جلد از کتاب‌های چاپ شده آن در دسترس است و دیگری چاپخانه «استپانیان» که متعلق به دکتر هُوانِس استپانیان و برادران وی بود و از سال ۱۹۴۵ به مردم اصفهان معرفی شد. این چاپخانه در حقیقت ادامه چاپخانه لازاریت است که چند سال قبل در معرض فروش قرار گرفت و دستگاه چاپ و سایر متعلقات آن و همچنین حروف فارسی را یک فارسی زبان و حروف ارمنی و لاتین آن را شورای خلیفه‌گری ارامنه اصفهان، برای چاپخانه کلیسای وانک خریداری کرد

حسین یاراحمدی؛ مدرس و کارشناس چاپ با بیان اینکه چاپ دیجیتال و چاپ سنتی در کنار یکدیگر می‌توانند موفق باشند، گفت: برای موفقیت در عرصه‌های چاپی، چاپ سنتی و دیجیتال باید به هم نزدیک شده و همگرا شوند. در سراسر دنیا نیز چنین اتفاقی افتاده است و رمز موفقیت آن‌ها همین موضوع به شمار می‌آید، این در حالی اسن که ما هنوز نسبت به دیگر کشورها در این زمینه عقب‌تر هستیم.

وی ادامه داد: طی سال‌های آینده بخش زیادی از فعالیت‌های چاپ کنونی به علت پایین آمدن تیراژ سفارش‌ها، همچنین شخصی‌سازی فایل‌ها و سفارشات به درخواست مشتریان به سمت دیجیتال می‌رود و ناگزیر هستیم که به این سمت حرکت کنی.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از ایپینا یاراحمدی با بیان اینکه بقیه روش‌های چاپی مثل افست، فلکسو و گراور مجبور هستند خود را به چاپ دیجیتال نزدیک کنند، توضیح داد: این اتفاق در سراسر دنیا رخ داده است و اصلا چیز بدی نیست اما در این میان چند مساله اصلی وجود دارد؛ نخست اینکه به دنبال تحریم‌ها، تکنولوژی‌های جدید به راحتی به کشور ما نمی‌آید و ما برای خریداری و بهره‌مندی از ماشین‌آلات جدید با مشکل جدی روبرو هستیم.

وی افزود: بحث دوم هزینه‌های بسیار بالایی است که این ماشین‌ها دارند، به طوری که تا چند سال پیش یک میلیون یورو حدود یک میلیارد تومان می‌شد اما الان همین میزان به مبلغ هفت تا هشت میلیارد تومان می‌رسد، به همین دلیل وارد کردن تکنولوژی روز کار سختی است و کمتر کسی این ریسک را در این وضعیت انجام می‌دهد.

این مدرس چاپ با اشاره به تاثیر هزینه‌های بالا در کاهش حرکت به سمت چاپ دیجیتال موثر است، گفت: استمرار این موضوع موجب بیشتر شدن شکاف ما با تکنولوژي روز دنیا می‌شود، سنگین بودن هزینه‌ها برای ورود تکنولوژی در سال‌های اخیر موجب شده است که از قافله چاپ دیجیتال عقب بمانیم و کمتر کسی سرمایه خود را درگیر کار ‌کند.

یاراحمدی تاکید کرد: فردی که الان بخواهد از تکنولوژي ۲۰۱۸ در کار خود استفاده کند نیازمند سرمایه زیادی برای خریداری ماشین‌آلات این حوزه است که توانایی پرداخت آن را ندارد. الان در بسیاری از موارد ماشین‌آلات دست دوم به کشور وارد می‌شود که این تکنولوژي متعلق به پنج سال پیش است و به همین دلیل پررنگ شدن فعالیت چاپ دیجیتال را در کشور احساس نمی‌کنیم.

وی با تاکید بر اینکه چاپ دیجیتال و سنتی باید با هم همراه شوند، عنوان کرد: روند اینگونه است که چاپ سنتی و دیجیتال باید به هم نزدیک و همگرا بشوند، در سراسر دنیا نیز چنین اتفاقی افتاده است، اما ما هنوز نسبت به دیگر کشورها عقب‌تر هستیم.

یاراحمدی همچنین درباره لزوم همگرایی این دو حوزه گفت: قرار نیست چاپ دیجیتال جای افست را بگیرد بلکه این موجی است که باید با آن همراه شد و هیچ یک منکر همدیگر نیستند. به عنوان مثال در بازار بسته‌بندی می‌توان با روش‌های سنتی کارهای تیراژ بالا چاپ شوند اما با روش دیجیتال می‌توان برخی ویژگی‌های این شیوه چاپی را بر روی بسته‌بندی‌ها اعمال کرد.

وی با ذکر مثالی در این باره گفت: به عنوان مثال می‌خواهید یک لفاف انعطاف‌پذیر تولید کنید که بخش متغیری دارد مانند یک بارکد و کد مشخصی که این کار را چاپ دیجیتال به راحتی می‌تواند برای شما ایجاد کند و این یعنی چاپ دیجیتال در کنار تکنولوژي سنتی قرار می‌گیرد و آن را پر می‌کند.

یاراحمدی یاداور شد: به نظر من در آينده فعالیت‌ها اینگونه می‌شود، در بخشی مثل نشر این موضوع به دلیل ماشین‌های جوهرافشان از سرعت کار، رشد و تولید بالایی برخوردار است و در برخی حوزه‌ها نیز کار با کندی روبرو است اما در نهایت در کنار هم کار می‌کنند.

این مدرس و فعال حوزه چاپ با بیان اینکه باید امکان دسترسی به تکنولوژی را برای همه دست‌اندرکاران این حوزه فراهم کنیم، به نظر من شغل ما تکنولوژی محور است و مثل ریاضیات نیست که بگوییم با تمرین حل کردن می‌توانیم موفق باشیم، بلکه باید تکنولوژي وارد کار ما شود. زیرا زمانی که تکنولوژي وارد شود راه‌حل تجاری آن نیز پیدا می‌شود.

 

 

مدیرعامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران از تولید مُهر امنیتی در این چاپخانه خبر داد.

به گزارش چاپ ونشر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، رضا منصوری، مدیرعامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران، از راه‌اندازی واحد تولید مُهر امنیتی در شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران خبر داد.

وی با اشاره به اینکه از دیرباز تاکنون به منظور اعتباربخشی به اسناد هویتی، اعتباری و بهادار از مُهر استفاده می‌شده است،‌ افزود: سالیان طولانی است که از انواع مهرها به منظور هویت بخشی به اسناد مختلف استفاده می‌شود. در سالیان اخیر استفاده از انواع مهرهای ژلاتینی رواج زیادی یافته و هم اکنون نیز از آن به عنوان یکی از عوامل مهم اصالت سند یاد می‌شود. اما متاسفانه همواره شاهد این هستیم که به منظور سوء استفاده از انواع اسناد، مهرها به روش‌های مختلف جعل می‌شوند.

منصوری تصریح کرد:‌ یکی از معایب مهرهای ژلاتینی، امکان بازتولید آن ها با استفاده از نرم‌افزارهای رایج گرافیکی است. همچنین مهرهای ژلاتینی از مولفه‌های امنیتی برخوردار نیستند و با حداقل هزینه قابلیت تولید دارند. از سویی دیگر، در حال حاضر، سازمان‌های مختلف به منظور بالا بردن ایمنی مهرهای خود، از مُهرهای برجسته استفاده می‌کنند که نسبت به مُهرهای ژلاتینی از امنیت بالاتری برخوردار هستند. اما متاسفانه امکان ساخت این مهرها نیز وجود دارد. علاوه بر این، نسل دیگری از مُهرها از نوع لیزری هستند که با تکنیک نوردهی به سطح حساس یک نوع پلیمر خاص ایجاد می‌شود.

مدیرعامل شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران در ادامه گفت: در برخی موارد در ایران بعضی از ارگان‌ها با صرف هزینه‌های گزاف مبادرت به تولید مهر در خارج از کشور می‌کنند که امکان تولید این مهرها امروز در کشور فراهم است.

منصوری همچنین ادامه داد: مهرهای تولید شده در شرکت چاپ و نشر بانک ملی ایران، توسط نرم افزار طراحی امنیتی که تنها در اختیار چند شرکت محدود قرار دارد، طراحی می‌شوند و باز تولید فایل آن‌ها عملاً غیر ممکن است. همچنین امکان پیاده‌سازی مولفه‌های امنیتی با توجه به نیاز سازمان‌ها وجود دارد.

منصوری گفت:‌ داشتن طراحی منحصر به فرد و یکتا، علاوه بر بالا بردن امنیت، می‌تواند اثر تبلیغی مناسبی برای سازمان‌ها به همراه داشته باشد.

 

حجت‌الاسلام حمیدرضا حنان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان، امروز چهارشنبه، پنجم اردیبهشت، در دیدار استاندار لرستان با هیات مدیره خانه مطبوعات لرستان، اظهارکرد: هیئت مدیره خانه مطبوعات فعلی لرستان، افرادی باثبات و پای کار هستند.

وی با اشاره به این‌که خانه مطبوعات مرجع رسانه‌هاست، عنوان کرد: تعداد ۱۰۵ فعال رسانه‌ای استان شرایط احراز کارت خبرنگاری را کسب کردند و هم‌اکنون کارت آن‌ها آماده است که طی روزهای آینده توزیع خواهد شد.

حنان، تمکن مالی را شرط دریافت و اخذ مجوز نشریات برشمرد و اضافه کرد: نامه اختیارات خانه مطبوعات صادر شده که طی آن اختیارات بیشتری به اعضای خانه مطبوعات لرستان داده شده است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان به تاسیس چاپخانه مطبوعات لرستان اشاره و تصریح کرد: سرمایه‌گذار راه‌اندازی چاپخانه در لرستان مشخص شده و با حمایت استانداری لرستان مشکل نبود چاپخانه در لرستان برطرف می‌شود.

در پی تعطیلی چاپخانه جام‌جم مازندران در ابتدای سال 97 و بیکاری 15 نفر بطور مستقیم و 45 نفر بطور غیرمستقیم 15 تن از کارگران چاپخانه جام‌جم مازندران با حضور در مقابل استانداری مازندران خواستار حمایت از کارگران بیکار شدند.

یک کارگر 40 ساله گفت: چاپخانه جام‌جم مازندران 13 سال پیش در ساری آغاز به‌کار کرد و سهمیه روزنامه جام‌جم استان‌های خراسان رضوی، خراسان شمالی، سمنان، گلستان مازندران و گیلان در این چاپخانه منتشر می‌شد که اخیرا به دلیل سوء مدیریت پیمانکار جدید به بهانه افزایش دلار و افزایش مواد چاپ و دستمزدها و کاهش تیراژ تعطیل شد.

این کارگران با اشاره به وضعیت بیکاری در جامعه و بالا رفتن سن آنها پس از 15 سال کار و تلاش از مسئولان خواستند به جای حمایت از پیمانکار چاره‌ای برای بیکاری کارگران چاپخانه جام‌جم بیاندیشند.

به گزارش چاپ و نشر، مالیات بر ارزش افزوده یکی از دغدغههای بزرگ صنعت چاپ است. بدین ترتیب و بر اساس آخرین آمارها در طی چند سال اخیر حدود 20 واحد صنفی چاپ تعطیل شده است و به صورت میانگین در هر چاپخانه حدود پنج نفر از کار بیکار شدند. این در حالی که هزینهی ایجاد اشتغال در اصناف بسیار پایین است اما آن طور که باید از اصناف حمایت نمی‌شود.

به گفتهی کارشناسان، مالیات بر ارزش افزوده یکی از موانع اصلی بر سر راه توسعه و تولید محسوب میشود، موضوعی که بارها از سوی تولیدکنندگان مطرح شده و خواستار رسیدگی به آن شدند. صاحب نظران نیز معتقدند مالیات بر ارزش افزوده در شرایط اقتصادی فعلی مانع جدی پیش روی بخش تولید است و مشکلاتی را برای این حوزه به همراه داشته است، بدین ترتیب اخذ مالیات در شرایط و با شیوهای متفاوت باید صورت بگیرد.

با این همه در سالی که با نام «حمایت از تولید ملی» نامگذاری شده و تمام تلاش دولتمردان بر این امر متمرکز شده است، ایجاد راهکارهایی که بتواند شرایط را برای رونق اقتصادی و افزایش تولید فراهم کند یک الزام به حساب میآید.

در این زمینه تحرکاتی در مجلس شورای اسلامی و در جهت رفع موانع به منظور توسعهی صنایع و در حمایت از تولید داخلی شکل گرفته است. به گفتهی رییس کمیسیون اقتصادی مجلس دریافت مالیات بر ارزش افزوده از تولیدکننده مانعی جدی پیش روی بخش تولید است و در حوزهی کاهش مالیاتها به منظور حمایت از تولید در سال ۱۳۹۷ برنامههایی مناسب و توسعه محور را در دستور کار خود قرار میدهند.

وی معتقد است که قوانین نیازمند بررسی مجددند و با اصلاح آنها علاوه بر رفع نواقص مالیات بر ارزش افزوده میتوان از تعطیلی بیشتر واحدهای تولید جلوگیری کرد.

 بر اساس آخرین آمارها قوانین مالیاتی در ۳۰ محور دچار چالشند که اشکالات موجود شناسایی و اصلاح آنها در دستور کار قرار گرفته است.

صاحبنظران اجرای ناقص قانون مالیات بر ارزش افزوده را سبب مشکلاتی از جمله تعطیلی واحدهای تولیدی میدانند و تصمیمات دولت و مجلس را به عنوان اصلیترین راه برون‎‎رفت از این بحران میشناسند.

پیش از این رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، دربارهی نتایج بررسی لایحهی اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده اعلام کرده بود که با مشارکت سه تشکل اصلی بخش خصوصی و تعاونی یعنی اتاق بازرگانی، اتاق اصناف و اتاق تعاون همهی مواد لایحه در کمیته مالیاتی کمیسیون مورد بررسی قرار گرفته و همهی تلاش ما رفع موانع و مشکلاتی است که مالیات برای تولید ایجاد کرده است.

بررسیها نشان می دهد، تصویب نهایی لایحهی اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده در مجلس قطعا ۹۰ درصد از مشکلات بخش تولید را که ناشی از اجرای ناقص این قانون است برطرف میکند و  اصلاح این قانون یکی از اقدامات مهم دولت و مجلس در جهت حمایت از تولید در سال پیش رو خواهد بود.

نمایندهی مردم اراک، خنداب وکمیجان در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در این زمینه گفت: «نواقص موجود در قوانین در کنار مشکلات اقتصادی سبب شده تا حوزه تولید با مشکلات متعدد روبه شود». مهدی مقدسی افزود: «اخذ مالیات بر ارزش افزوده مسئلهای است که در همه جای دنیا مرسوم است و یکی از راههای درآمد دولتها به حساب میآید اما تغییر و تحول در این قانون زمینهساز توسعه خواهد بود و میتواند به عنوان یکی از زیرساختهای اقتصادی برای کشور بالندگی به همراه داشته باشد».

وی ادامه داد: «مجلس تلاش دارد تا به رفع نواقص در قوانین موجود در مالیات بپردازد و شرایط را در راستای توسعه و پیشرفت هرچه بیشتر کشور فراهم کند. به همین منظور طی لایحهای که از سوی دولت به کمیسیون اقتصادی مجلس ارائه شد رفع نواقص قوانین مالیاتی در دستور کار قرار خواهد گرفت».

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس پیش بینی کرد تا سه ماه آینده این لایحه مورد بررسی و چکشکاری قرار می گیرد و سپس به اجرا گذاشته خواهد شد.

مقدسی تاکید کرد: «بررسیها با حضور صنعتگران و کارشناسان انجام خواهد شد و لایحهی جامع مالیاتی همه ابعاد اقتصادی و مالیاتی در کشور را پوشش می دهد.»

وی که تاکید ویژهای برمالیات بر ارزش افزوده داشت و اظهار کرد: «تغییرات در حوزهی مالیات بر ارزش افزوده چشمگیر است و این فرایند تحولات  فراوانی را برای برخی صنوف در بر خواهد داشت. اگر این لایحه در راستای حمایت از تولید، با اولویت در دستور کار صحن علنی مجلس قرار گیرد حتما آثار آن را در تولید خواهیم دید».

این نماینده مجلس افزود: در حوزه صنعت چاپ تصمیم گیری انجام نشده و در حال حاضر یک لایحه کلی است، جزئیات بیشتر دراین زمینه منوط به بررسی های بیشتر کمیسیون دارد. / انسیه بغدادی

سال گذشته بدترین سال برای صنعت چاپ بود چون به هیچ عنوان امکان برنامه‎ریزی کوتاه‎مدت و یا بلندمدت وجود نداشت. بی‎ثباتی وضعیت اقتصادی، عدم مدیریت صحیح و سقوط مدام ارزش ریال ما را با مشکلات فراوانی روبه‎رو کرد. متاسفانه نود درصد کالاهای مورد نیاز این صنعت از خارج وارد می‎شود و شاهد این هستیم که هر روز قیمت این مواد مصرفی بالاتر می‎رود و در مقابل اجرت‎ها سقوط می‎کنند. رقابت ناسالم به همه آسیب زده است؛ بسیاری از همکارانمان یا چاپخانه‎هایشان را تعطیل کرده‎اند و یا می‎خواهند ماشین‎های چاپشان را بفروشند. با این وضعیت در سال آینده دورنمای روشنی نمی‎بینم ولی باید امیدوار بمانیم شاید توجهی صورت گرفت. در مقابل تمام مشکلات باید عزممان را بر استواری بگذاریم. برای خانواده‎ی چاپ سلامتی و سالی سرشار از برکت و موفقیت آرزو دارم.

بهمن پورمند

عضو هیئت‎مدیره‎ی چاپخانه‎داران تهران

 

منابع محدود وزارت ارشاد ارائه خدمات را صنعت چاپ و نشر را کاهش داده است این در حالی است که هم‌اکنون 160 چاپخانه در استان مرکزی فعال است اما تنها با یک‌چهارم توان خود به فعالیت مشغول هستند.

کارشناس چاپ و نشر استان مرکزی «محبوبه محمدی» در گفتگوی اختصاصی به چاپ ونشرگفت:  بحث نظارت وزارت ارشاد مطرح می‏شود که باید تأکید کرد به علت منابع مالی محدود، توان اجرایی این وزاتخانه تحت تأثیر قرارگرفته و میزان این نظارت میز طبعا کاهش یافته است هرچند وزارت ارشاد تلاش دارد تا تمام وظایف محوله را به‌درستی اجرا کند.

محمدی افزود: وزارت ارشاد اسلامی موظف است که به‌عنوان ناظر حوزه صنعت چاپ ونشر را بررسی کند ولی به علت عدم وجود اهرم‌های نظارتی لازم وکمبود نظارت نیرو انسانی با مشکلاتی مواجه است.

این کارشناس بیان کرد: نیرو متخصصی در حوزه چاپ و نشر که از تجربه و اطلاعات لازم برخوردار باشدبسیار کم بوده و جای خالی سیاست‌گذاری که بتواند به ارائه برنامه‌هایی خاص بپردازد نیز فراهم نشده در نتیجه مسیری برای ایجاد سازوکارهای مناسب تعریف نشده است.

وی اظهار کرد: وجود اتحادیه و یا تشکل صنفی که مشکلات را بیان  و پی گیری کند بسیار تأثیرگذار است،  تشکل‌های صنفی، کارکردهای خوبی دارند و می‌توانند به‌عنوان بازوی توانمند در حل مشکلات و چالش‌های موجود در هر صنفی راه گشا باشند .

محمدی گفت: اتحادیه‌ها در بسیاری از کشورهای توسعه یافت وظایف گسترده‌ای در حمایت و توسعه اصناف دارند و در طول تاریخ نیز اتفاقات و فرصت‌آفرینی‌های بسیاری را ایجاد کرده‏اند.

این کارشناس اضافه کرد: متأسفانه در سال‏های گذشته مسیری را که صنعت چاپ و نشر ادامه داد یک مسیر نزولی بوده و چنانچه به پتانسیل‌های موجود در این صنعت توجه لازم نشود در آینده نه‌چندان دور، شاهد حذف این بخش از صنعت در کشور و یا حداقل در شهرهای کوچک خواهیم بود.

وی ادامه داد: عدم وجود تکنولوژی مناسب و نبود همراهی و هم‌صدای صنف چاپ به‌منظور کسب تسهیلات و امکانات مناسب به‌عنوان مهم‌ترین چالش در صنعت چاپ ونشر محسوب می‌شود.

وی در پایان اظهار کرد: بسیاری از سفارش‌ها چاپ دراستان به خارج از آن ارسال می‌شود و استان‏های قم و تهران بزرگ‌ترین مقاصد این سفارش‌ها است.

 

 

 

علیرضا توکلی مدیر چاپخانه  خوش نگار به چاپ و نشر گفت: دامپینگ خدمات چاپ در الیگودرز چاپخانه ها را به خاک سیاه نشانده است.

 

وی در ادامه افزود: کاغذ A3 بسته ای 44 هزار تومان با حمل و نقل برای ما تمام می شود.مطابق نرخ نامه ارشاد چاپ آگهی تمام رنگی 1400 تومان اسن و سیاه و سفید آن 1200 تومان تعیین شده است. اما برخی از همکاران ما آگهی تمام رنگی را به قیمت 50 تومان به دست مشتری می دهند.

توکلی با طرحاین سوال چطور می شود قیمت آگهی سیاه و سفید 25 تومان باشد، درباره عدم نظارت بر بازار چاپ در شهرستان الیگودرز گفت: وزارت ارشاد که مسوول نظارت بر فعالیت های چاپ است می گوید: شما هم مثل دیگران نرخ خدماتت را پایین بیاور.وقتی من به یک سوم نرخ ارشاد هم نمی توانم کار کنم چه کار باید بکنم.

وی افزود:برخی از همکاران ما نرخ خدمات را تا یک شانزدهم کاهش داده اند و این بجز مهاجرت کار به تهران و تبریز است.

توکلی،مدیر چاپ خوش نگار اظهار داشت: طبق قانون فعالیت معلولین بهزیستی معاف از مالیات است این درحالی است که اداره مالیات به اجرای این قانون توجهی ندارد و می گوید معلولیت شما به ما ربطی ندارد و باید مالیات کارت را بپردازی،سوال من این است پس قانون چه می شود.

 

علیرضا توکلی با ذکر این نکته که اتحادیه چاپ در شهرستان الیگودرز و خرم آباد وجود ندارد، تصریح کردکه عدم نظارت بر فعالیت های چاپی ما را به خاک سیاه نشانده است.

*علی خوشنام (روزنامه‌نگار)

 «صنعت بسته‌بندی در دنیا صنعتی روبه‌‌رشد است». این‌ گزاره‌ای است که کمتر کسی برای پذیرش آن برهان قاطعی ‌طلب می‌کند. نفوذ چشمگیر این صنعت در دیگر صنایع،‏ افزایش اهمیت بسته‌بندی‌ تولیدات و سبقتی که از ظاهر محصول از محتوای خود گرفته و مهم‌تر از همه افزایش صعودی سهم چاپ بسته‌بندی از کلیت صنعت چاپ و صنایع وابسته، گویای رشد و توسعه این صنعت در بازارهای جهانی است. یک ‌گزاره دیگر را باید اضافه کرد: «هر صنعتی مهم‌تر،‏ نیازهایش مهم‌تر.»

 

صنایع ایران هم به‌تبع وابستگی به صنعت بسته‌بندی‏ اقدام به رفع نیاز از طریق خرید تولیدات این صنعت می‌کند. بدیهی است که این خرید از دو راه انجام می‌شود. یکی از طریق واردات و دیگری تولید داخلی. رفع نیاز از طریق تولید داخلی یکی از راه‌هایی است که در اغلب کشورها به‌عنوان هدف غایی صنایع برشمرده می‌شود. در دنیای واقع اما شرایط به‌گونه‌ای دیگر ایجاب می‌کند. در واقعیت کمتر کشوری است که برای تدارک اسباب موردنیاز بازار خود‏ به واردات هم نگاهی نداشته باشد. در ایران این بُعد، بسیار پررنگ است. واردات در حد و اندازه قابل‌توجهی روی می‌دهد و صنعت چاپ و بسته‌بندی هم از این قاعده مستثنا نیست.

عرصه واردات محصولات چاپی به ایران در سال‌های اخیر، دو بازیگر اصلی داشته است: چین و ترکیه. کشورهای عضو اتحادیه اروپا هم اگرچه هرکدام به‌‌تنهایی حجم قابل‌توجهی از این محصولات را به ایران صادر نکرده‌اند، اما جمیع صادرات آن‌ها در مقام صادرات یک اتحادیه، سهم بسزایی در تغییرات بازار محصولات چاپی ایران، به‌ویژه در سال 2017‏ داشته است و اگر به انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات‌متحده برخورد نمی‌کرد، ‏می‌رفت که سومین بازیگر اصلی این سال‌های عرصه رقابت در صدور کالاهای چاپ و بسته‌بندی به ایران باشد. یعنی همان نقشی که این اتحادیه در سال‌های قبل از اعمال تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران‏ بازی می‌کرد.

عرصه واردات محصولات چاپی به ایران دو رویداد مهم و تأثیرگذار هم داشته است. یکی توافق هسته‌ای با کشورهای 1+5 موسوم به توافق برجام و دیگری موقعیت ویژه تُرک‌ها در جذب بازار محصولات چاپ و بسته‌بندی ایران؛ همراه شدن رویداد دوم با ذکاوت تُرک‌ها و درک درست آنها از موقعیت صنعت چاپ و بسته‌بندی و همچنین تمرکزی که بر توسعه تولید داخلی‌شان گذاشته‌اند، این رویداد را بیش از آنچه ظرفیت طبیعی آن است‏، اثربخش کرده است.

برآیند دو رویداد فوق‏ در عرصه‌ای که دو بازیگر مطرح‌شده در آن ایفای نقش دارند، نتایجی به دست خواهد داد که در گستره آمار و ارقام قابل‌بیان است. انطباق این نتایج بر اعداد و ارقام و استناد استدلال‌های برآمده از آن به آمارهای مستند، اعتباری برای این نتایج به ارمغان می‌آورد که در گستره حقایق بازار چاپ و بسته‌بندی ایران قابل‌تصور است.

از آغاز سال 2017 تا 9 ماه پس از آن حدود 45 هزار تن انواع محصولات چاپی از مبادی رسمی تحت نظارت گمرک‌ جمهوری اسلامی ایران وارد کشور شده است. از این میزان 7 هزار و 478 تن در ژانویه، 9 هزار و 789 تن در فوریه، 3 هزار و 251 تن در آوریل، 4 هزار و 426 تن در مِی، 5 هزار و 883 تن در ژوئن، 4 هزار و 518 تن در جولای، 2 هزار و 583 تن در آگوست و 3 هزار و 65 تن در ماه سپتامبر وارد شده است.

در ابتدای سال، حجم واردات قابل‌توجه است. سرمای ژانویه و فوریه باوجود گرمایی که واردات محصولات چاپی ایجاد کرده، باب میل کشورهای تولیدکننده این محصولات شده است. در این زمان نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی تهران برگزارشده و سیل انجام قراردادها با چاپخانه‌های خارجی و به‌دنبال آن تولیدات درخواست شده چشمگیر است. پس انبوه واردات است و تردد کانتینرها و درنهایت اشتهای بازار مصرف ایران. این‌ها درحالی رخ می‌دهد که اغلب محصولات واردشده، تولید ترکیه و چین است. از ماه مارس و بعد از آن حجم واردات ماهانه، در گستره 3 تا 6 هزار تن باقی می‌ماند اما مسئله‌ حائز اهمیت این است که محصولات ترکی و چینی کماکان در صدر این واردات قرار دارند. در طول این 9 ماه، چین 10هزار تن، ترکیه 22 هزار تن، آسیا 5 هزار تن و اروپا 8 هزار تن محصول چاپی به ایران صادر کرده‌اند.

وارد کردن حدود 22 هزار تن محصول چاپی از یک کشور همسایه، در طول 9 ماه، بی‌شک نیاز به ریشه‌یابی دارد. آن‌هم هنگامی‌که کل میزان محصول واردشده در این بازه زمانی، فقط کمی بیشتر از 48 هزار تن است. رقم دقیق محصولات واردشده به کشور در طول 9 ماهه نخست سال میلادی جاری 44 هزار و 352 تن است که حدودا 50 درصد از این میزان به ترکیه

اختصاص دارد.

همسایگی ترکیه با ایران، خود دلیل مهمی در حجیم بودن این ارقام است. هرچند این دلیل به‌تنهایی نمی‌تواند موجب سرازیر شدن محصولات چاپی ترکیه به ایران باشد. گو اینکه عراق همان موقعیت جغرافیایی ترکیه را داراست ولی حجم واردات محصولات عراقی قابل‌مقایسه با آنچه از ترکیه وارد می‌شود‏، نیست. بگذارید به‌جای بررسی موقعیت‌های طبیعی و جغرافیایی و حتی عوامل سیاسی و فرهنگی که البته نمی‌توان از تأثیرات آن‌ها چشم پوشید،‏ به جست‌وجوی دلایلی بپردازیم که ارتباط بیشتری با بازار و مباحث مدیریتی مربوط به آن دارند. دلایلی که از رهگذر مسائل مربوط به بازاریابی،‏ بازارسازی‏، تبلیغات و زمینه‌ساز تغییرات در آمار واردات خواهد شد.

یکی از مهم‌ترین دلایل تخصیص نیمی از حجم واردات محصولات چاپی در 9 ماهه نخست سال 2017به ترکیه‏، به آغاز این سال برمی‌گردد؛ یعنی همان زمان که بیست‌و‌سومین نمایشگاه بین‌المللی چاپ و بسته‌بندی تهران برگزار شده بود. آن موقع ماهنامه«صنعت چاپ»‌گزارشی تهیه و منتشر کرد که به نمایشگاه چاپ و نحوه برگزاری آن اختصاص داشت. براساس تحقیقاتی که به‌دنبال این رخداد انجام شد، تداخل سفارش‌ها بین چاپخانه‌داران ایرانی و ترکی مشهود بود. به این معنا که بسیاری از سفارش‌هایی که به‌دنبال این موضوع از مشتری‌های ایرانی گرفته می‌شد،‏ همان‌هایی بودند که به‌راحتی می‌توان آن‌ها را در ایران تولید کرد. نکته قابل‌توجهی که در این رویداد مستتر است‏، تأثیر احتمالی این رویداد بر مرام کاری برخی چاپخانه‌داران و تغییر در روش فعالیت آن‌هاست. یعنی چاپخانه‌های ایرانی که برای ارائه محصولاتشان به نمایشگاه آمده بودند، حالا با این اقدام در مقام یک مشتری دعوت به همکاری می‌شدند. این بدترین حالتی بود که در این رویکرد قابل‌تصور بود. چاپخانه‌دارانی که به این طریق به محدوده راهبرد چاپخانه‌های ترک ورود کرده بودند، تبدیل به واسطه‌ای بین چاپخانه‌های ترکیه‌ای و مشتری‌های ایرانی می‌شدند. می‌توان حدس زد تداوم این رویکرد‏ چه تأثیری در آمار واردات محصولات چاپی ترکی خواهد داشت. نتیجه این می‌شود که ترکیه به‌تنهایی نیمی از محصولات چاپی وارداتی ایران طی 9 ماه نخست سال میلادی را تولید می‌کند.

از دیگر دلایل حجم بالای واردات محصولات ترکی موقعیت جغرافیایی این کشور است. این عامل همان‌طور که پیش‌تر هم عنوان شد، به‌تنهایی عاملی کارآمد در تبادلات تجاری بین دو کشور نیست، اما هنگامی که با توسعه صنعت چاپ آن کشور و فرصت‌طلبی مسئولان آن صنعت پیوند می‌خورد،‏ تأثیر بسزایی در جذب بازار کشور همسایه خواهد داشت. عاملی که در مورد صادرات ترکیه به ایران نتیجه داده است.

صدور 37 هزار تن کالا به ایران در حوزه چاپ، فقط در طول 6 ماه، گواهی بر این نتیجه‌گیری است. همسایگی با ترک‌ها صرفه‌جویی در زمینه لجستیک را به ارمغان خواهد آورد. هزینه حمل‌ونقل در مقیاس مبادلات بین‌المللی را به میزان چشمگیری کاهش می‌یابد. البته با توجه به پیچیدگی‌های عوامل تأثیرگذار در حمل‌ونقل و هزینه‌های مربوط به آن، مقایسه هزینه حمل‌ونقل از راه‌های مختلف دریایی، هوایی و زمینی دشوار است، ولی در مورد ایران و ترکیه می‌توان بدون تردید به کاهش هزینه‌های لجستیک اشاره کرد.

بعد از ترکیه، چین بیشترین محصول چاپی را طی 9 ماهه نخست سال جاری میلادی به ایران فرستاده است. این کشور به‌عنوان بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران در زمان تحریم‌ها و به‌عنوان کشوری که اقتصاد خود را بر مبنای صادرات و نفوذ در عمق بازار دیگر کشورها پایه‌گذاری کرده‏، یکی از بازیگران تأثیرگذار در واردات محصولات چاپی به ایران است. اگرچه در بازه زمانی مورد بررسی این‌ گزارش فقط 20 درصد بازار ایران را در اختیار دارد.

از برگزاری دوره بیست‌و‌یکم نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی تهران تا دوره بیست‌و‌سوم یعنی از ابتدای سال 2015 تا انتهای 2016 تفسیر آماری جالبی در رابطه با واردات محصولات چاپی وجود دارد. در طول این مدت تأثیر تحریم‌ها طی روندی صعودی شدیدتر شده و گوشه‌گیری ایران‏، فرصت را برای تکاپویی چینی فراهم می‌آورد. فصل تازه‌ای از مراودات ایران و چین آغاز شود که در نمایشگاه‌ بیست‌و‌یکم تا بیست‌و‌سوم هویداست. ارزیابی‌های بازدیدکنندگان این نمایشگاه‌ها در یک عبارت مشترک است: «هرجا سر می‌جنبانیم، چشم‌بادامی می‌بینیم. هیچ خبری از اروپایی‌ها نیست.

حتی ترک‌ها و کشورهای عربی هم حضورشان به‌پای حضور چینی‌ها نمی‌رسد». وقتی این اظهارنظرها را کنار حجم مبادلات تجاری ایران و اتحادیه اروپا در زمان تحریم‌ها می‌گذاریم، به‌وضوح این اظهارنظرها را می‌پذیریم. روند تشدید محدودیت‌های ایران در مبادله با اروپا در این دوره ملموس است.

کل صادرات اتحادیه اروپا به ایران در سال 2015‏، دقیقا 6 میلیارد و 480 میلیون یورو بوده است و سال بعد این میزان با 44درصد کاهش‏، به 3 میلیارد و 600 میلیون یورو می‌رسد. در نظر گرفتن این روند کاهشی و اینکه نیاز بازار ایران در هرصورت باید برطرف شود، ذهن ما را به چین معطوف می‌کند.

نتیجه اینکه کاهش حجم واردات اروپایی باید با افزایش حجم واردات محصولات چینی جبران شود. تشکر مقامات ایران از رئیس دولت چین گویای این رویکرد است. چین یک‌تنه زحمت صادرات کشورهای جهان را به جان خرید!!!. در بازه زمانی 2015 تا 2017 یعنی زمانی که تأثیر تحریم‌ها سیر صعودی خود را می‌پیمود، شاهد سرازیر شدن محصولات مختلف چینی به گمرک‌جمهوری اسلامی ایران هستیم. صنعت چاپ ما هم از این رویداد مستثنا نبوده‏ و خلأ محصولات اروپایی را با محصولات چینی پر می‌کند.

بعد از تحریم‌ها صنعت چاپ ایران مسیری منطبق بر نقیض این مدعا را طی می‌کند. با بروز تدریجی آثار برجام، واردات چینی در مسیر سرازیری قرار می‌گیرد. درنتیجه این توافق، روابطی که صنعت چاپ ایران با اروپا و سایر کشورها داشت، ترمیم‌شده و به‌دنبال برداشته شدن موانع پیش ‌روی تبادل با اروپایی‌ها، درصد قابل‌توجهی از بازار مصرف ایران‏ از چین به دیگر کشورها منتقل می‌شود. درواقع سهمی که چین از دیگر کشورهای صادرکننده محصولات چاپی به ایران رهن کرده بود، پس از لغو تحریم‌ها به‌تدریج پس می‌دهد

ترکیه از زمان برگزاری نمایشگاه پارسال تا 9 ماه پس ‌از آن حدود 24 هزار تن محصول چاپی به ایران صادر می‌کند که بیش از دو برابر میزانی است که از چین وارد ایران شده است. واردات محصولات اروپایی هم رشد بی‌سابقه‌ای را نسبت به سال‌های اخیر تجربه می‌کند. این واردات که 8 هزار تن وزن دارند، نشانه خوبی از گرایش بالقوه‌ای است که مصرف‌کنندگان ایرانی به محصولات چاپی اروپایی دارند. گفته ‌می‌شود در سال‌های آینده توان تولیدی صنعت چاپ ایران افزایش یافته و سطح کیفی تولیدات آن روندی صعودی در پیش می‌گیرد.

 

این واقعه در کاهش واردات محصولات چاپی بی‌تأثیر نخواهد بود و به‌نظر می‌رسد این کاهش حجم، بیشتر در واردات محصولات چینی و ترکیه‌ای دیده شود. بازار اروپا همچنان به ارتباط خود با صنعت چاپ ایران ادامه خواهد داد و حجم واردات محصولات چاپی اروپایی اگرچه با آهنگ رشدی اندک‏، روندی افزایشی در پیش خواهد گرفت. محصولات ژاپنی و کره‌ای هم که پس از لغو تحریم‌ها نمونه‌هایی از ورود این محصولات به بازار مصرف ایران وجود داشته، یحتمل رویکردی مشابه محصولات اروپایی را تجربه کنند.

درباره چاپ و نشر

چاپ و نشر ،پرتیراژترین نشریه چاپ کشور

منوی اصلی